原典講読『霊界体験記』 4578[a],4579[a]

(1) 原文

Quam futiles scientiae hodiernae sunt, ex quibus sapientes audiunt

 

4578[a]. Cum spiritibus loquutus de scientiis hodiernis, ex quibus sapientes videntur: in genere scientiae non aliud sunt quam media sapiendi, seu rationale suum formandi, sicut linguae sunt media cogitationes depromendi, qui in veris sunt, per scientias possunt sibi comparare confirmantia multa, et sic implere ideas, qui in falsis possunt etiam per easdem scientias confirmantia habere{1}, et sic ideas falsis implere. Scientiae utiles sunt Physica, optica, chymica, pharmaceutica, anatomica, mathematica, astronomica, architectonica, Botanica, metallica, historica, regnorum regimina et similia, ex quibus omnibus ut mediis quisque potest rationalis fieri: sed sunt quaedam quae prorsus destruunt facultatem cogitandi, et deperdunt rationale, sicut scholastica, cum nempe unam rem claram fere unicuique intelligibilem per plures terminos scholasticos describere [volunt], usque dum nemo intelligit. Philosophica cum determinatur per series conclusionum a definitionibus terminorum et conclusionibus inde-quae{2} series cum concatenantur sistunt talia quae a nemine intelligi possunt, nec qualis nexus sit-demunt{3} omnem rationem, cum tamen nihil aliud involvunt, quam quod potest ita simpliciter exponi ut a quolibet possit intelligi. Logica, quae veritates concentrant et determinant in dubia, magis cum per plures una res evolveretur, quae tunc involvitur, ipsum conclusum plane est tale ut absque omni syllogismo intelligibile sit. Se habent haec quoque sicut Geometrica et Algebraica, cum per haec demonstrantur simplices veritates, et tamen ita intricate per figuras angulares, circulares, et curvas

 

exprimitur, et secundum eas exponitur, ut nec ulli intelligibile sit, tales scientiae, et tales scientiarum applicationes faciunt quod homo amittat sensum communem, et insaniat.

@1 J.F.I. Tafel solvere

@2 ms. inde, quae

@3 ms. sit, demum (sic!); J.F.I. Tafel sit, demunt

 

(2) 直訳

Quam futiles scientiae hodiernae sunt, ex quibus sapientes audiunt 今日の知識(科学)☆はどれほど無益(役に立たない)か、それらから賢明な者たちと呼ばれる

☆scientiaは通常(一般的には)「知識」を意味しますが、(特定的に)「科学」も意味します。ここではどちらかに迷います、なので知識(科学)としておきます。

4578[a]. Cum spiritibus loquutus de scientiis hodiernis, ex quibus sapientes videntur: 〔私は〕霊たちと今日の知識(科学)について話した、それらから賢明な者〔であること〕が見られる――

in genere scientiae non aliud sunt quam media sapiendi, seu rationale suum formandi, 一般的に知識(科学)は他のものではない、賢明になる手段以外の、すなわち、自分の理性を形成する、

sicut linguae sunt media cogitationes depromendi, 言語が思考を引き出す(表現する)手段であるように、

qui in veris sunt, per scientias possunt sibi comparare confirmantia multa, 真理の中にいる者は、知識(科学)によって自分自身に多くの確信を得ることができる、

et sic implere ideas, またこのように観念を満たすこと、

qui in falsis possunt etiam per easdem scientias confirmantia habere{1}, 虚偽の中に〔いる〕者もまた、同じ知識(科学)によって確信を持つことができる、

et sic ideas falsis implere. またこのように観念を虚偽で満たすこと。

Scientiae utiles sunt Physica, optica, chymica, pharmaceutica, anatomica, mathematica, astronomica, architectonica, Botanica, metallica, historica, regnorum regimina et similia, 役に立つ(有用な)知識(科学)である、物理学、光学、化学、製薬学、解剖学、数学、天文学、建築学、植物学、冶金(金属)学、歴史学、王国の統治また同様のもの、

ex quibus omnibus ut mediis quisque potest rationalis fieri: それらすべてのものから、手段として、それぞれの者が理性的になることができる――

sed sunt quaedam quae prorsus destruunt facultatem cogitandi, et deperdunt rationale, sicut scholastica, しかし、あるものがある、それらは考える能力をまったく破壊する、また理性を失う、スコラ哲学のように、

cum nempe unam rem claram fere unicuique intelligibilem per plures terminos scholasticos describere [volunt], usque dum nemo intelligit. すなわち、一つの(ある)事柄を、ほとんどそれぞれの者が理解できるもの〔である〕とき、スコラ哲学の多くの用語(専門語)によって述べることを〔欲する〕、それでもその時、だれも理解しない。

Philosophica cum determinatur per series conclusionum a definitionibus terminorum et conclusionibus inde-〔そのような他の知識は〕哲学〔であり〕、定義された用語〔専門語〕から一連の結論、またここからの結論によって決定されるとき――

quae{2} series cum concatenantur sistunt talia quae a nemine intelligi possunt, nec qualis nexus sit- それら一連のものが結び付けられるとき、このようなものを示す、それらはだれからも理解されることができない、関連(結びつき)がどのようなものであるかも――

demunt{3} omnem rationem, cum tamen nihil aliud involvunt, quam quod potest ita simpliciter exponi ut a quolibet possit intelligi. それらはすべての理性を取り去る、そのときそれでも何も何らかのものを含んでいない、それらは単純に説明されることができることよりも、どんなもの(だれに)によっても理解されることができるような。

Logica, quae veritates concentrant et determinant in dubia, 論理学は、それは‶真理〟を集中させる(一つの対象へ向ける)、また疑い(不確か)の中へ向ける、

magis cum per plures una res evolveretur, quae tunc involvitur, さらに、多くのものによって一つの事柄が説明される(解釈される)とき、それらが、その時、含まれる(伴う)、

ipsum conclusum plane est tale ut absque omni syllogismo intelligibile sit. 結論そのものが平易である(わかりやすい)、このようなものである、すべての三段論法なしに理解できるような。

Se habent haec quoque sicut Geometrica et Algebraica, これらもまた幾何学と代数(学)のように振る舞う、

cum per haec demonstrantur simplices veritates, これらによって単純な‶真理〟が証明されるとき、

et tamen ita intricate per figuras angulares, circulares, et curvas exprimitur, またそれでもそのようにもつれて(複雑に)、角ばったもの形(=図形)によって、円形のもの、また曲線、表現される(述べられる)、

et secundum eas exponitur, ut nec ulli intelligibile sit, またそれらにしたがって説明される(解釈される)、だれにも理解されないように、

tales scientiae, et tales scientiarum applicationes faciunt quod homo amittat sensum communem, et insaniat. このような知識(科学)、またこのような知識(科学)の適用はつくる、人間が常識(共通の感覚)を失う、また狂う。

 

(3) 訳文

今日の知識(科学)はどれほど無益か、それらから賢明な者たちと呼ばれている

 

4578[a]. 〔私は〕霊たちと今日の知識(科学)について話した、それらから賢明な者〔である〕と見られている――一般的に、言語が思考を表現する手段であるように、知識(科学)は、賢明になる、すなわち、自分の理性を形成する手段でしかない。真理にいる者は、知識(科学)によって自分自身に多くの確信を得ること、このように観念を満たすことができる。虚偽にいる者もまた、同じ知識(科学)によって確信を持つこと、このように観念を虚偽で満たすことができる。

有用な知識(科学)は、物理学、光学、化学、薬学、解剖学、数学、天文学、建築学、植物学、冶金学、歴史学、王国の統治また同様のものである。それらすべてのものから、手段として、それぞれの者が理性的になることができる――

しかし、スコラ哲学のように、考える能力をまったく破壊し、理性を失わせるものがある。すなわち、ある事柄を、ほとんどだれもが理解できるものであるとき、スコラ哲学の多くの用語によって述べることを欲し、それでもその時、だれも理解しない。哲学は、定義された用語から、またここからの結論によって一連の結論が決定されるとき――それら一連のものが結び付けられるとき、それらは関連がどのようなものであるかも、だれからも理解されることができないようなものを示す――それらはすべての理性を取り去る、そのときそれでも単純に説明されることができること以上の何らかのものを、だれによっても理解されることができるようなものを何も含んでいない。論理学は、‶真理〟に集中し、疑いへ向ける。さらに、多くのものによって一つの事柄が説明されるとき、その時、結論そのものがすべての三段論法なしに理解できるような平易なものであり、それらが、含まれている。これらは幾何学と代数のようでもある。これらによって単純な‶真理〟が、それでもそのように複雑に、角形、円形、また曲線によって、表現されて、 証明されるとき、それらにしたがって、だれにも理解されないように説明される。このような知識(科学)、またこのような知識(科学)の適用は、人間の常識(通常の感覚)を失わせ、狂わせる。

 

(1) 原文

4579[a]. Hodie tales sapientes audiunt, cum tamen stupidiores sunt simplicissimo, talis est sapientia hodierna, antiqua nusquam talis, haec veritates nudas docebat, et sic potuit [homo] innumera vera scire et cogitare, cum hodie vix aliqua.

 

(2) 直訳

4579[a]. Hodie tales sapientes audiunt, 今日、このような者たちが賢明な者たちと呼ばれる、

cum tamen stupidiores sunt simplicissimo, そのときそれでも、さらに愚かな者たちである、最も単純な者に(=よりも)、

talis est sapientia hodierna, 今日の知恵はこのようなものである、

antiqua nusquam talis, haec veritates nudas docebat, 古代のもの(女性)は決してこのようなもの〔では〕ない、これは裸の‶真理〟を教えた、

et sic potuit [homo] innumera vera scire et cogitare, またこのように〔人間は〕無数の真理を知ることまた考えることができた、

cum hodie vix aliqua. そのとき、今日、〔人々は〕ほとんど何らかのものも〔知らないし、考え〕ない。

 

(3) 訳文

4579[a]. 今日、このような者たちが賢明な者たちと呼ばれる、そのときそれでも、最も単純な者よりもさらに愚かな者たちであり、今日の知恵はこのようなものである。古代の知恵は決してこのようなものではなく、飾らない‶真理〟を教えた。このように〔人々は〕無数の真理を知ることまた考えることができた、そのとき、今日、〔人々は〕ほとんど何も〔知らない、考えもし〕ない。

コメントを残す