(1) 原文
De Providentia, et fato
4692[a]. Loquutus cum spiritibus de Providentia, et aderant quoque qui crediderant aliquid de fato, et ostensum illis quomodo se haberet, putabant quod omnia peragerentur ex necessitate absoluta, et sic tota vita esset necessitas, proinde Dominus teneretur ad necessitatem, sic quod nihil nisi tale conservare, esset, ita quod hoc Divinum, sed ostensum illis, quod illis omne liberum sit, et si liberum non necessitas, quia tot contingentia, quae ferunt hominem in libero, ad opposita; [2] ostensum per lapillos qui ita ponerentur ut formam aliquam formarent, tunc si necessitas foret quod poneretur unus lapillus ordine post alterum, et sic ferretur homo ex necessitate, non ultra sequentem, sed quod ita sit, quod lapilli nunc hic nunc ibi ponantur sic ut appareant sparsim, et hoc secundum liberum, et Dominus praevidet formam, nempe quo homo ex libero vult, sed determinat illi aliunde, et sic praevidet formam, et permittit ut huc et illuc eat, sic ut vitae ejus momenta appareant sicut lapilli sparsim, sed Dominus nunc hoc nunc illud interstitim implet, videt quid deest, et ubi, et hoc saepe quod proxime sequens est, post 100 vel 1000 annos, et sic porro.
(2) 直訳
De Providentia, et fato 摂理について、また運命に
4692[a]. Loquutus cum spiritibus de Providentia, 〔私は〕霊たちと摂理について話した、
et aderant quoque qui crediderant aliquid de fato, また彼らもまた居合わせた、その者は運命について何らかのものを信じた、
et ostensum illis quomodo se haberet, また彼らに示された、どのように振る舞うか、
putabant quod omnia peragerentur ex necessitate absoluta, et sic tota vita esset necessitas, 彼らは思った、すべてのことは絶対的な(完全な)必要(性)から起こること、またこのように全人生は必要(必然)であった、
proinde Dominus teneretur ad necessitatem, それゆえに(したがって)主は必要(性)へ(にしたがって)保たれる〔←わかりづらくなるので意訳します
sic quod nihil nisi tale conservare, esset, ita quod hoc Divinum, そのようにこのように存在を保たれることがないなら、何もなかった、そのようにこのことは神的なもの〔である〕、
sed ostensum illis, quod illis omne liberum sit, et si liberum non necessitas, しかし、彼らに示された、彼らにすべての自由があること、またもし自由が〔ある〕なら、必要性(必然性)はない、
quia tot contingentia, quae ferunt hominem in libero, ad opposita; このように多くの偶発的なもの〔がある〕、それらが人間を自由の中で、反対のものへ導くからである。
[2] ostensum per lapillos qui ita ponerentur ut formam aliquam formarent, 小石(複数)☆によって示された、それらはそのように置かれた、何らかの形を形作るように、
☆蛇足ながら(当時はなかった)「ジグソーパズルの駒(ピース)」を思い浮かべるとよいでしょう。
tunc si necessitas foret quod poneretur unus lapillus ordine post alterum, その時、もし必要性(必然性)があったなら、一つの小石が順に他のものの後ろに置かれること、
et sic ferretur homo ex necessitate, non ultra sequentem, またこのように人間が必要性(必然性)から導かれたなら、〔このことは〕超えて(=それ以上)続かない、
sed quod ita sit, quod lapilli nunc hic nunc ibi ponantur sic ut appareant sparsim, しかし、そのようであること、小石は時にはここに時にはそこに置かれる、そのように離ればなれに(ばらばらに)、
et hoc secundum liberum, またこのことは自由にしたがって〔いる〕、
et Dominus praevidet formam, nempe quo homo ex libero vult, また主は形を先見する、すなわち、どこへ〔行くことを〕人間は自由から欲しているか、
sed determinat illi aliunde, et sic praevidet formam, et permittit ut huc et illuc eat, しかし、彼に決定する、他の場所(原因)から、またこのように形を先見する、またここやそこへ行くように許す、
sic ut vitae ejus momenta appareant sicut lapilli sparsim, そのように彼の生活(いのち)の瞬間(細目)は見られる、小石のように、離ればなれに(ばらばらに)、
sed Dominus nunc hoc nunc illud interstitim implet, videt quid deest, et ubi, しかし、主は、時にはこれ時にはそれを間隔(間隙)を満たす、何が欠けているか見る、またどこに〔欠けているか〕、
et hoc saepe quod proxime sequens est, post 100 vel 1000 annos, et sic porro. またこれが、しばしば、最も近くへ〔=隣へ〕続いていること〔を見ている〕、100あるいは1000年後〔に続いている〕、等々。
(3) 訳文
摂理、また運命について
4692[a]. 〔私は〕霊たちと摂理について話した。運命について何らかのものを信じた者たちも居合わせて、彼らに、〔それらが〕どのようなものであるか示された。彼らは、すべてのことは絶対的な必然から起こること、またこのように全人生は必然である、と思った。したがって、主は必然を保ち、そのように存在が保たれなかったなら、何も存在しなかった、そのようにこのことは神的なものである。しかし、彼らに示された――彼らにすべての自由があり、もし自由があるなら、必然性はないこと、自由の中で人間を反対のものへ導くような多くの偶発的なものがあるからである。
[2] 〔このことは〕何らかの形を形作るようにと置かれた小石によって示された。その時、もし、ある小石が順に他の小石の後ろに置かれることが必然であったなら、またこのように人間が必然から導かれたなら、〔このことは〕それ以上続かない、しかし、このようである――小石は時にはここに時にはそこに、そのようにばらばらに置かれ、このことは自由にしたがっている。また主は、形を、すなわち、人間が自由からどこへ行きたいか、先見され、他の原因から人間に決定させ、このように形を先見され、ここやそこへ行くように許される。そのように彼の生活の各瞬間は、ばらばらな小石のように見られる。しかし、主は、時にはこれ〔小石〕で時にはそれ〔小石〕で間隙を満たし、何が欠けているか、またどこに欠けているか、またこれ〔小石〕が、しばしば、最も近くへ続いていること、100あるいは1000年後に続いていることを見られている、等々。