(1) 原文
Principia quomodo frangunt affectiones
4610[a]. Quod principia veri mutent et frangant cupiditates seu jucunda mali, ab experientia mihi notum factum; cum in affectione mali essem, et principia veri insinuata sunt intus, tunc cessare incipiebant jucunda illa, inde cognoscebantur etiam quod essent mala.
(2) 直訳
Principia quomodo frangunt affectiones どのように原理は情愛を砕く(破壊する)か
4610[a]. Quod principia veri mutent et frangant cupiditates seu jucunda mali, 真理の(真の)原理が悪の欲望または快さを変える、また砕く(破壊する)こと、
ab experientia mihi notum factum; 経験から私によく知られる〔ことが〕行なわれた。
cum in affectione mali essem, et principia veri insinuata sunt intus, 私が悪への情愛の中にいたとき、また真理の(真の)原理が内部に徐々に持ち込まれた、
tunc cessare incipiebant jucunda illa, その時、その快さが終わりになる(やむ)ことが始まった、
inde cognoscebantur etiam quod essent mala. ここから悪であったこともまた知られた。
(3) 訳文
原理は情愛をどのように破壊するか
4610[a]. 真理の原理が悪の欲望または快さを変え、破壊することが、経験から私によく知られた。私が悪への情愛の中にいたとき、真理の原理が内部に徐々に持ち込まれ、その時、その快さが終わることが始まり、ここから悪であったこともまた知られた。
(1) 原文
4611[a]. Inde constare potest, quomodo operatur fides, seu cognitio veri in conscientia, et quomodo per vera reformatur homo, nam fidei seu veris insinuatis a Domino inest beatum insensibile spectans beatitudinem aeternam, quae praefertur jucundis malis, inde constare potest quomodo se reformatio habet per vera fidei.
(2) 直訳
4611[a]. Inde constare potest, quomodo operatur fides, seu cognitio veri in conscientia, ここから明らかにすることができる、どのように信仰が、または真理の知識(認識)が良心の中へ働きかけるか、
et quomodo per vera reformatur homo, またどのように真理によって人間が改心されるか、
nam fidei seu veris insinuatis a Domino inest beatum insensibile spectans beatitudinem aeternam, なぜなら、主から徐々に持ち込まれた信仰にまたは真理に感知できない祝福が内在するからである、永遠の至福を眺めている(目指している)、
quae praefertur jucundis malis, それらが悪の快さに優先させられる、
inde constare potest quomodo se reformatio habet per vera fidei. ここから明らかにすることができる、どのように改心が信仰の真理によって振る舞うか。
(3) 訳文
4611[a]. ここから、どのように信仰または真理の知識が良心へ働きかけるか、またどのように真理によって人間が改心されるか、明らかにすることができる。なぜなら、主から徐々に持ち込まれた信仰または真理に、悪の快さに優先する永遠の至福を目指している感知できない祝福が内在するからである。ここから、信仰の真理によって改心がどのようなものになるか明らかにすることができる。
(1) 原文
4612[a]. Etiam affectiones boni vicissim possunt et solent frangi per principia falsi, nempe cum falsum arripit{1} sicut verum; sicut cum quis in amore conjugiali est, et principia captat, quod amare conjugem sit solum obligatio ex pacto, et non praeterea, si quis in hoc falso principio se confirmat, tunc amorem conjugialem destruit et vertit in lascivum, et simul adulteria pro nihilo aestimat, ita in omnibus reliquis, sicut etiam qui principium capit quod pietas et bona charitatis nihil faciant, ex quo principio charitatem et affectionem boni destruit, nec curat amplius vitam, et sic porro.
@1 nisi legeris accipit
(2) 直訳
4612[a]. Etiam affectiones boni vicissim possunt et solent frangi per principia falsi, さらにまた善への情愛は、逆に、虚偽の原理によって砕かれる(破壊される)ことができる、またよくある、
nempe cum falsum arripit{1} sicut verum; すなわち、虚偽を真理のようにつかむ(把握する)とき。
sicut cum quis in amore conjugiali est, et principia captat, 例えば、だれかが結婚愛の中にいるとき、また原理をつかむ(把握する)とき、
quod amare conjugem sit solum obligatio ex pacto, et non praeterea, 配偶者を愛することは契約からの単なる義務であること、またほかにないこと、
si quis in hoc falso principio se confirmat, もしだれかがこの虚偽の原理の中で自分自身に確信するなら、
tunc amorem conjugialem destruit et vertit in lascivum, et simul adulteria pro nihilo aestimat, その時、結婚愛を破壊する、また好色なものへ変える、また姦淫を無(何でもない)として判断する(見積もる)、
ita in omnibus reliquis, sicut etiam qui principium capit quod pietas et bona charitatis nihil faciant, そのようにすべての他のものの中で、例えば、さらにまた、原理を得た(把握した)者は敬虔と仁愛の善を無(無意味なもの)にする、
ex quo principio charitatem et affectionem boni destruit, nec curat amplius vitam, et sic porro. その原理から善の仁愛と情愛を破壊する、もはやいのち(生活)も気にしない、等々。
(3) 訳文
4612[a]. さらにまた善への情愛は、逆に、虚偽の原理によって破壊されることができ、〔そのことも〕よくある。すなわち、虚偽を真理のように把握するときである。例えば、だれかが結婚愛の中にいて、配偶者を愛することは契約からの単なる義務であり、これ以外ではないといった原理を把握するとき、もしだれかがこの虚偽の原理を確信するなら、その時、結婚愛を破壊し、好色なものへ変え、姦淫を何でもないものとして判断する。
他のすべてのものの中でそのようである――例えば、さらにまた原理を把握した者は敬虔と仁愛の善を無意味なものにし、その原理から善の仁愛と情愛を破壊し、もはやいのち(生活)も気にしない、等々。
(1) 原文
4613[a]. Quam fortiter principia operantur constare solum potest ex eo, si qui cibum quam dilexit, credit sibi nocere, tunc ex principio illo abstinet a cibo illo, et tandem aversatur, persuasio si modo capiatur vel intret a quodam medico, quem hoc scire putat: ita in multis aliis, sic ut principia frangant affectiones. Inde constare potest, quantum interest cognitiones veri scire, et credere quod hoc verum sit.
(2) 直訳
4613[a]. Quam fortiter principia operantur constare solum potest ex eo, どれほど強く原理が働きかけるか、単にそのことから明らかにすることができる、
si qui cibum quam dilexit, credit sibi nocere, もし、その者が食べ物をそれを好んだ、自分自身に害になることを信じるなら、
tunc ex principio illo abstinet a cibo illo, et tandem aversatur, その時、その原理からその食べ物からやめる(控える)、また最後に退ける、
persuasio si modo capiatur vel intret a quodam medico, quem hoc scire putat: 〔その〕信念は、たとえし単に得られ(把握され)ても、あるいはある医者から入る、その者をこれを知ることを思っている――
ita in multis aliis, sic ut principia frangant affectiones. そのように他の多くのものの中で、そのように原理は情愛を砕く(破壊する)。
Inde constare potest, quantum interest cognitiones veri scire, et credere quod hoc verum sit. ここから明らかにすることができる、どれだけ真理の認識(知識)を知ることが重要であるか、また信じること、これが真理であること。
(3) 訳文
4613[a]. どれほど強く原理が働きかけるか、このことだけからも明らかにすることができる――もし、好んだ食べ物が自分に害になると信じたなら、その時、その原理から、その食べ物を控え、最後には退ける。〔その〕信念は、たとえ単に把握されても、あるいはこれを知っていると思っているある医者から入ったにしても――そのように他の多くのものの中で、そのように原理は情愛を破壊する。ここから、真理の認識を知ること、またこれが真理であると信じることがどれほど重要であるか、明らかにすることができる。
(1) 原文
4614[a]. Quando [quis]{1} principia veri, seu vera fidei habet et accipit, et credit, tunc licet insensibilis est operatio quando vivit in corpore, usque tamen Dominus infundit beatum illis, quod si non percipit in vita corporis, usque in altera vita; et tunc melius quando habitum contraxit, et jucunda mala fugere, et aversari incipit; sed tempore opus est, nam hoc fieri non potest momento; jucunda sic alterare multo tempore opus est, nam illa sunt vitae a pueritia tractae.
@1 sic J.F.I. Tafel
(2) 直訳
4614[a]. Quando [quis]{1} principia veri, seu vera fidei habet et accipit, et credit, 〔だれかが〕真理の原理を、または信仰の真理を持つ、また受け入れる、また信じる時、
tunc licet insensibilis est operatio quando vivit in corpore, その時、身体の中で生きた時、感知できない〔ものであった〕働きが許される、
usque tamen Dominus infundit beatum illis, やはりそれでも主はそれらに祝福を注ぎ込んでいる、
quod si non percipit in vita corporis, usque in altera vita; それは、もし身体のいのちの中で知覚しないなら、それでも来世の中で〔知覚する〕。
et tunc melius quando habitum contraxit, et jucunda mala fugere, et aversari incipit; またその時、さらに善い、彼が習慣を引き寄せた時、また悪の快さを避けること、また退けること始めた。
sed tempore opus est, nam hoc fieri non potest momento; しかし、時間で必要とされる、なぜなら、このことは一瞬に行なわれる(生ずる)ことができないからである、
jucunda sic alterare multo tempore opus est, 快いものをこのように変えることは時間で大いに必要とされる、
nam illa sunt vitae a pueritia tractae. なぜなら、それら〔快いもの〕は子供時代から引き寄せた(traho)いのちのものであるからである。
(3) 訳文
4614[a]. 〔だれかが〕真理の原理または信仰の真理を持ち、受け入れ、信じる時、その時、身体の中で生きた時に感知できない〔ものであった〕働きが許され、やはりそれでも主はそれらに祝福を注ぎ込んでいる。そのことを、いのちが身体の中にあったとき知覚しなかったなら、それでも来世で〔知覚する〕。またその時、彼が習慣を引き寄せ、悪の快さを避け、退けること始めた時、さらに善いものである。しかし、時間が必要とされる、なぜなら、このことは一瞬に行なわれることができないからである。快いものをこのように変えることは大いに時間が必要とされる、なぜなら、それら〔快いもの〕は子供時代から引き寄せたいのち(生活)のものであるからである。