(1) 原文
De loquelis spirituum et angelorum interioribus ordine
4665[a]. Loquutus cum spiritibus de loquelis angelicis{1}, et perceptum et dictum, quod hominum loquelae transeant in loquelam spirituum, quae hominibus est incomprehensibilis{2}, tametsi illam in se habent, cogitant eam ita dum abstracte ab ideis materialibus{3} et vocibus: et angelorum interiorum loquela se habet similiter ad spiritus, illis est incomprehensibilis, tametsi illam in se habent, et cum abstracte ab ideis quibus loquuntur, ita cogitant: angelorum tertii coeli spiritualium{4} loquela est illis iterum nempe angelis secundi coeli, non comprehensibilis, tametsi habent illam in se, et per eam dum abstracte a suis ideis, cogitant. Iterum angelorum coelestium, intimorum loquela illis iterum est incomprehensibilis, ita prorsus ut nesciant quomodo se habet, fit per affectiones intimas, est copiosissima, ita ut exprimere possint momento, quorum vix centesima pars possit enuntiari ab angelis spiritualibus: ultimo, infinitum{a} est, quod incomprehensibile{5}, inde omnis lux sapientiae et intelligentiae.
@1 ms. angelis
@2 ms. sunt incomprehensibiles
@3 J.F.I. Tafel naturalibus
@4 J.F.I. Tafel spiritualis
@5 ms. incomprehensibi
@a intellexerim infinita loquela 無限の話し方、と私は理解する
(2) 直訳
De loquelis spirituum et angelorum interioribus ordine 霊と天使たちの内的な話し方について、〔それらの〕順序〔の中〕で
4665[a]. Loquutus cum spiritibus de loquelis angelicis{1}, et perceptum et dictum, 〔私は〕天使の話し方について霊たちと話した、また知覚した、言われた、
quod hominum loquelae transeant in loquelam spirituum, 人間の話し方が霊たちの話し方の中に移ること、
quae hominibus est incomprehensibilis{2}, tametsi illam in se habent, それは人間に理解できないものである、たとえそれを自分自身の中に持っていても、
cogitant eam ita dum abstracte ab ideis materialibus{3} et vocibus: それをそのように考えている、その時、物質的な観念や言葉から関係なく(切り離されて、抽象されて)――
et angelorum interiorum loquela se habet similiter ad spiritus, また内的な天使たちの話し方は同様に振る舞う、霊たち〔の話し方〕に、
illis est incomprehensibilis, tametsi illam in se habent, それは理解できないものである、たとえそれを自分自身の中に持っていても、
et cum abstracte ab ideis quibus loquuntur, ita cogitant: またそのとき観念から関係なく(切り離されて、抽象されて)、そのように考える――
angelorum tertii coeli spiritualium{4} loquela est illis iterum nempe angelis secundi coeli, 第三の天界の天使たちの霊的な話し方は、彼らに再び(またも)、すなわち第二の天界の天使に、
non comprehensibilis, tametsi habent illam in se, 理解できないものである、たとえそれを自分自身の中に持っていても、
et per eam dum abstracte a suis ideis, cogitant. またそれによって、自分の観念から関係なく(切り離されて、抽象されて)、考える。
Iterum angelorum coelestium, intimorum loquela illis iterum est incomprehensibilis, 再び(またも)、天界の天使の、最も内なる話し方は彼らに再び(またも)理解できないものである、
ita prorsus ut nesciant quomodo se habet, そのようにまったく知らないように、どのように振る舞うか、
fit per affectiones intimas, est copiosissima, ita ut exprimere possint momento, 最も内なる情愛によって生ずる、最も豊かな(多い)ものである、そのように一瞬に表現することができるような、
quorum vix centesima pars possit enuntiari ab angelis spiritualibus: それらのほとんど百の部分を(百分の一)を表現することができない、霊的な天使たちにより――
ultimo, infinitum{a} est, quod incomprehensibile{5}, inde omnis lux sapientiae et intelligentiae. 最後に、無限のものがある、理解できないもの〔である〕こと、ここから知恵と知性のすべての光がある。
(3) 訳文
霊と天使たちの内的な話し方について、〔それらの〕順に
4665[a]. 〔私は〕天使の話し方について霊たちと話し、知覚した、また言われた――人間の話し方が霊たちの話し方の中に移る、たとえそれ〔話し方〕を自分自身の中に持っていても、それは人間に理解できないものである。そのように、それを、その時、物質的な観念や言葉から切り離されて考えている――
また、内的な天使たちの話し方は、霊たち〔の話し方〕と同様であり、それは、たとえそれを自分自身の中に持っていても、理解できないものであり、そのとき観念から切り離されて、そのように考える――
第三の天界の天使たちの霊的な話し方は再び(またも)、彼らにすなわち第二の天界の天使に、たとえそれを自分自身の中に持っていても、理解できないものであり、それによって、自分の観念から切り離されて、考えている。
再び(またも)、天界の天使も、最も内なる話し方は彼らに再び(またも)理解できないものである。そのようにどのようなものかまったく知らない。最も内なる情愛によって生ずる最も豊かなもの、そのように一瞬に表現することができるようなものである。霊的な天使たちによってでは、それらの百分の一もほとんど表現することができない――
最後に、理解できない無限のものがあり、ここから知恵と知性のすべての光がある。
(1) 原文
4666[a]. Inde constare potest quomodo se habet cum sensu Verbi interno, haec quae dicuntur sunt modo secundum illa quae comprehendunt spiritus, si dicerentur; quomodo comprehendunt angeli interiores, et adhuc si angeli intimi, foret prorsus incredibile.
(2) 直訳
4666[a]. Inde constare potest quomodo se habet cum sensu Verbi interno, ここから明らかにすることができる、みことばの内なる意味にどのように振る舞うか、
haec quae dicuntur sunt modo secundum illa quae comprehendunt spiritus, これらは、それらは言われている、単にそれらにしたがっている、それらを霊たちが把握している、
si dicerentur; もし言われたなら、
quomodo comprehendunt angeli interiores, どのように内的な天使たちが把握しているか、
et adhuc si angeli intimi, foret prorsus incredibile. またさらに、もし最内部の天使たちが、まったく信じられないものになったであろう。
(3) 訳文
4666[a]. ここから、みことばの内なる意味がどのようなものか、明らかにすることができる。これらは、単に霊たちが把握しているものにしたがっている、と言われている。もし、どのように内的な天使たちが、またさらに、もし〔どのように〕最内部の天使たちが把握しているか、言われたなら、まったく信じられないものになったであろう。
(1) 原文
4667[a]. Se habet hoc paene sicut actio humana, quae apparet sicut una, sed influit ab innumerabilibus modis musculorum, horum a fibrorum motricium et vasorum sanguinis, horum a fibrarum nervearum; et se habet sicut forma humana externa, ad illam contribuunt innumerabilia quae intra cutem, seu interius, quae apparerent homini sicut paradoxa, si diceretur quod inde effluerent: cogitationis interiora multo plura mirabilia et incredibilia in se, et intra se ordine, ita ut dictum est, habent{1}; omnia et singula ex affectionibus scaturiunt, sunt cogitationes et intellectualia modo formae apparentes ita ab affectionibus, seu affectiones formatae, quae si clausae sunt, ut non singula ab affectione intus inspirata sint, tunc est quasi quoddam mortuum, sed usque ab harmonia talium aliquid affectionis existit, et sic porro.{2}
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. habet
@2 his sequitur paragrahus deleta: ここに削除された段落が続いている――
Is quia plus intellectus habuisse credidit quam alter, ac idea prae aliis meruisse, ut quoque ab eo constabat, videbatur sibi lapidem album aliquo ferro percutere et dividere velle: ut primum de eo cogitabatur, ad id ruebat.
quae autem simili redactione ad finem 4678 apparet これどもそれらは4678[a]の終わり(後半)に追いやられた(=述べられた)ものと同様に見える〔←なので省略します〕
(2) 直訳
4667[a]. Se habet hoc paene sicut actio humana, quae apparet sicut una, このことはほとんど人間の活動のように振る舞う、それは一つのように見られる、
sed influit ab innumerabilibus modis musculorum, しかし、筋肉の無数の方法(=動き)から流入している、
horum a fibrorum motricium et vasorum sanguinis, horum a fibrarum nervearum; これらの〔ものは、〕運動の繊維のものから、また血の管の、神経の繊維のものから。
et se habet sicut forma humana externa, また外なる人間の形のように振る舞う、
ad illam contribuunt innumerabilia quae intra cutem, seu interius, それに無数のものが寄与している、それらは皮膚の内に、すなわち、内部に〔ある〕、
quae apparerent homini sicut paradoxa, si diceretur quod inde effluerent: それらは人間に背理(矛盾)のように見られる、もし言われるなら、ここから流れ出ること――
cogitationis interiora multo plura mirabilia et incredibilia in se, 思考の内的なものは、はるかに多くの無数のもの、また信じられないものをそれ自体の中に、
et intra se ordine, ita ut dictum est, habent{1}; またそれ自体の内に順に、そのように言われるように、持っている。
omnia et singula ex affectionibus scaturiunt, すべてと個々のものが情愛からわき出てくる、
sunt cogitationes et intellectualia modo formae apparentes ita ab affectionibus, seu affectiones formatae, 思考と知性は単に情愛からそのように見られた形である、すなわち、形の(形となった)情愛〔である〕、
quae si clausae sunt, ut non singula ab affectione intus inspirata sint, tunc est quasi quoddam mortuum, それはもし閉ざされるなら、内部の情愛からの個々のものが吹きかけられない(霊感を与えられない)ように、その時、いわば死んだあるものである、
sed usque ab harmonia talium aliquid affectionis existit, et sic porro.{2} しかしそれでも、情愛の何らかのもののこのような調和(一致)から存在する、等々。
(3) 訳文
4667[a]. このことはほとんど人間の活動のようであり、それは一つのように見られる。しかし、筋肉の無数の方法(=動き)から、これらの運動繊維から、また血管、神経繊維から流入している。また外なる人間の形のようであり、それに、皮膚の内に、すなわち、内部にある無数のものが寄与している。それらは、もしここから流れ出ることが言われるなら、人間に背理のように見られる――
思考の内的なものは、はるかに多くの無数のものまた信じられないものをそれ自体の中に、そのように言われるように、それ自体の内に順に持っている。すべてと個々のものが情愛からわき出てくる。思考と知性は単に情愛からそのように見られた形、すなわち、形となった情愛である。それはもし、内部の情愛からの個々のものが吹きかけられない(霊感を与えられない)ように閉ざされるなら、その時、いわばある種の死んだのである。しかしそれでも、情愛のこのような調和から何らかのものが存在する、等々。