(1) 原文
3387. Postea descendebant, in locum ex quo subiverunt, et inter se loquuti, sed quid dicebant, non ad me veniebat, praeter quod sic non possent mecum loqui, sed perceptum usque ab iis in cerebro meo, confusum quoddam, seu perturbatum, quod erat sphaera eorum, quia in talibus sunt, sic quaedam sphaera persuasionis contra veritates fidei, quae ita cerebrum meum quadam confusione afficiebat; nam dicere eis datum, si vellent de similibus, quae in obscurissimis sunt, loqui, tunc potuissent maximam Bibliothekam quae iis repraesentare datum, voluminibus implere, et tamen summa omnium usque esset, quod dicunt cognitiones fidei, seu quod hic nunc prius dictum [3386]. 1748, 27 Sept.
3388. Loquutus cum iis de persuasione, quae talis est, dum persuasus homo quod malum sit bonum, falsum sit verum, [ut] tunc{1} cum audit alios, [tametsi] potest attente audire, et tunc videri sibi persuaderi, ex argumentis bene connexis, exque eloquente loquela, affectu soni, usque tamen, cum finitum est, nihil novit quid dixit, laudat modo quod bene loquutus, sicut qui in concionibus, qui laudant concionem, et hoc per plures annos, sed usque quia in persuasione mali et falsi sunt, nihil prorsus vita emendatur, nec sciunt quicquam quae loquutus. 1748, 27 Sept.
@1 J.F.I Tafel tum
(2) 直訳
3387. Postea descendebant, in locum ex quo subiverunt, その後、彼らは降った、場所の中へ、そこから彼らは登った、
et inter se loquuti, sed quid dicebant, non ad me veniebat, また自分自身を話すことの間に、しかし、何を彼らが言ったか、私へやって来なかった、
praeter quod sic non possent mecum loqui, ほかに(加えて)このように私と話すことができなかったこと、
sed perceptum usque ab iis in cerebro meo, confusum quoddam, seu perturbatum, しかし、それでも彼らから私の脳の中に知覚された、ある種の混乱したもの、すなわち、(秩序を)乱されたもの、
quod erat sphaera eorum, quia in talibus sunt, それは彼らのスフェアであった、彼らはこのようなものの中にいるからである、
sic quaedam sphaera persuasionis contra veritates fidei, このように信仰の‶真理〟に逆らうある種の確信のスフェア〔であった〕、
quae ita cerebrum meum quadam confusione afficiebat; それがそのように私の脳を、ある種の混乱を働きかけた、
nam dicere eis datum, si vellent de similibus, quae in obscurissimis sunt, loqui, なぜなら、彼に言うことが与えられたからである、もし彼が同様のものについて、それらは最も不明瞭(あいまい)なものの中にある、話すこと欲するなら、
tunc potuissent maximam Bibliothekam quae iis repraesentare datum, voluminibus implere, その時、最大の図書室(館)を、それを彼らに表象することが与えられた、本で満たすことができた、
et tamen summa omnium usque esset, quod dicunt cognitiones fidei, またそれでもすべてのものの総計(要約)はやはり~であった、彼らが信仰の知識と呼ぶもの、
seu quod hic nunc prius dictum [3386]. すなわち、ここに今、前に言われたこと〔3386〕。
1748, 27 Sept. 1748年9月27日。
3388. Loquutus cum iis de persuasione, 彼らと確信について話した、
quae talis est, dum persuasus homo quod malum sit bonum, falsum sit verum, それはこのようなものである、人間が確信された(説きつけられた)時、悪が善である、虚偽が真理であること、
[ut] tunc{1} cum audit alios, [tametsi] potest attente audire, その時、他の者たちを聞くとき〔のように〕、〔それでも〕注意深く聞くことができる、
et tunc videri sibi persuaderi, ex argumentis bene connexis, exque eloquente loquela, affectu soni, またその時、自分自身に確信される(説きつけられる)ことが見られること〔ができる〕、よくつなぎ合わされた論証から、そして雄弁(能弁)な話し方から、音声の情愛で、
usque tamen, cum finitum est, nihil novit quid dixit, laudat modo quod bene loquutus, やはりそれでも、終わったとき、何も知らなかった(知らない)何を言ったか、単にほめる、よく話したこと、
sicut qui in concionibus, qui laudant concionem, et hoc per plures annos, そのようにその者は集会の中で、その者は演説をほめる、またこのことを多くの年にわたって(間)、
sed usque quia in persuasione mali et falsi sunt, しかしそれでも、悪と虚偽の確信の中にいるので、
nihil prorsus vita emendatur, nec sciunt quicquam quae loquutus. まったく生活を何も改善しない、どんなものも知りもしない、それらは話された。
1748, 27 Sept. 1748年9月27日。
(3) 訳文
3387. その後、彼らは、そこから彼らが登った場所へ降った。また話すことの間に自分自身を〔置いた〕、しかし、彼らが何を言ったか、〔そのことは〕私へやって来なかった。ほかに、このように私と話すことができなかった。しかし、それでも彼らから私の脳の中に、ある種の混乱したもの、すなわち、乱されたものが知覚された。それは彼らのスフェアであった、彼らはこのようなものの中にいるからである。このように信仰の‶真理〟に逆らうある種の確信のスフェアであった。それがそのように私の脳にある種の混乱を働きかけた。なぜなら、彼に言うことが与えられたからである――もし彼が同様の極めて不明瞭なものの中にあるものについて話すこと欲するなら、その時、最大の図書館を本で満たすことができたであろう、それを彼らに表象することが与えられたが、それでもすべてのものの要約はやはり、彼らが信仰の知識と呼ぶものであった、すなわち、ここに今、前に言われたことである〔3386番〕。1748年9月27日。
3388. 彼らと確信について話した。それは人間が、悪が善であり、虚偽が真理であることを説きつけられた時のようなものである。その時、他の者たちを聞くとき〔のように〕、〔それでも〕注意深く聞くことができ、またその時、自分自身に、よくつなぎ合わされた論証から、そして音声の情愛で、能弁な話し方から説きつけられることが見られる。やはりそれでも、〔それが〕終わったとき、何を言ったか何も知らないで、単に、よく話したことをほめる。そのように、その者は集会の中で演説をほめ、このことを多年にわたって行なう。しかしそれでも、悪と虚偽の確信の中にいるので、生活をまったく何も改善しないし、話されたどんなものも知らない。1748年9月27日。