(1) 原文
De somniis{1}
3380. Ut scirem prorsus quomodo somnia influunt in eos qui dormiunt, somniavi{2} quae non memini, tandem quod navis veniret cum omnis generis delitiosis quoad esum et potum, in navi praecipue, quae mihi recondita erant, cum duobus vigilibus armatis, et cum eo qui navi praefectus erat, sic ut essent tres, navis praefectus, cum duobus armatis, navis transibat sic in cameram, sic evigilatus.
@1 post caput manu B. Chastanier apparet Vide etiam supra 3181.
@2 ms. dormivi
3381. Cum evigilatus cogitabam de somnio, et tunc incipiebam loqui cum iis qui somnia introducebant, qui erant supra me paulo antrorsum, qui loquebantur, dicentes quod somnia introducerent, sed percepi, quod per eos, a spiritibus angelicis, qui circa eam regionem, ubi apparent paradisi, utque mihi ostenderent, etiam mihi vigili ostendebant plura, quae aliis introducebant, nempe spiritibus qui dormiebant, cum quibus dein loquutus, et agnoverunt; vidi tunc ea quae introducebant, quae erant tam delitiosa, cum varietate, tam amaenitates inexpressibiles, quam etiam homines, infantes, ita decoratos, ut nusquam describi possint, praeter principio aliquod animalculum ignotum, quod dissipatum instar radiorum nigrescentium [qui] mirabiliter circumfundebant oculum sinistrum, paeter alia quae non memini. Erat spirituum inducentium somnia quidam sonus sonorus, sicut e longinquo foret cantuum{1} desinentium obscure in sonum sonoro tali similem. Etiam dicebant, quod possent somnum inducere, quandocunque vellent; quod ut reor, etiam fecerunt.
@1 J.F.I. Tafel cantatum
(2) 直訳
De somniis{1} 夢について
3380. Ut scirem prorsus quomodo somnia influunt in eos qui dormiunt, 私が完全に知るように、どのように夢が彼らの中に流入するか、その者は眠っている、
somniavi{2} quae non memini, 私は夢見た☆1、それらを私は思い出さない☆2、
☆1原文は「眠った」。
☆2現在の意味を持つ、完了形。
tandem quod navis veniret cum omnis generis delitiosis quoad esum et potum, 最後に、船が食べることと飲むことに関して楽しみとなる(=美味しい)種類のすべてのものとともにやって来た、
in navi praecipue, quae mihi recondita erant, 船の中に特に、それらは私に隠された、あった、
cum duobus vigilibus armatis, et cum eo qui navi praefectus erat, ふたりの武装した見張りとともに、また彼とともに、その者は船で統治者であった、
sic ut essent tres, navis praefectus, cum duobus armatis, そのように三人がいた、船の統治者、ふたりの武装した者とともに、
navis transibat sic in cameram, sic evigilatus. 船は通り過ぎた、このように部屋の中を、このように〔私は〕目覚めた。
3381. Cum evigilatus cogitabam de somnio, 〔私は〕目覚めたとき、夢について考えた、
et tunc incipiebam loqui cum iis qui somnia introducebant, またその時、彼らと話すことを始めた、その者は夢をひき起こした、
qui erant supra me paulo antrorsum, qui loquebantur, dicentes quod somnia introducerent, その者は、私の上方に、少し前方にいた、その者たちは話した、言って、夢をひき起こしたこと、
sed percepi, quod per eos, a spiritibus angelicis, qui circa eam regionem, ubi apparent paradisi, しかし、私は知覚した、彼らによって、天使的な霊たちから、その者はその領域のまわりに〔いる〕、そこに楽園が見られる、
utque mihi ostenderent, etiam mihi vigili ostendebant plura, quae aliis introducebant, そして私に示すために、さらにまた目覚めた私に多くのものを示した、それらを他の者たちにひき起こした、
nempe spiritibus qui dormiebant, cum quibus dein loquutus, et agnoverunt; すなわち、霊たちに、その者は眠っていた、それらの者と、その後、話した、また彼らは認めた。
vidi tunc ea quae introducebant, quae erant tam delitiosa, cum varietate, その時、私はそれらを見た、それらを彼らが引き起こした、それらはこのように楽しいものであった、多様なものとともに、
tam amaenitates inexpressibiles, quam etiam homines, infantes, ita decoratos, ut nusquam describi possint, このように言い表わせない楽しさも、さらにまた人間、幼児も、そのように飾られた、決して述べられることができないように、
praeter principio aliquod animalculum ignotum, ほかに、最初に、ある種の知られていない小さい動物(昆虫)〔がいた〕、
quod dissipatum instar radiorum nigrescentium [qui] mirabiliter circumfundebant oculum sinistrum, それは散らされた、黒くなる光線のように、〔それは〕驚くほどに左目のあたりにまき散らした、
paeter alia quae non memini. ほかに他のもの、それらを私は思い出さない。
Erat spirituum inducentium somnia quidam sonus sonorus, 夢をひき起こす霊たちのものであった、ある種の音のする(聞こえる)音、
sicut e longinquo foret cantuum{1} desinentium obscure in sonum sonoro tali similem. 遠方から歌うようであった、音のする(聞こえる)音の中にはっきりせず終わる(消える)このような同様のもの〔の音の中に〕、
Etiam dicebant, quod possent somnum inducere, quandocunque vellent; さらにまた彼らは言った、夢(?)☆をひき起こすことができること、時々(いつでも)欲する。
☆このままでは「眠り」と思いますが、文脈からは「夢」でしょう。(すなわちsomniumの誤植?)
quod ut reor, etiam fecerunt. そのことを、私が思うように、さらにまた行なった。
(3) 訳文
夢について
3380. 夢がどのように眠っている者の中に流入するか、私が完全に知るように、私は夢を見た〔がそれを〕思い出さない。最後に、食べ飲むことに関してすべての種類の楽しみとなる(=美味しい)ものとともに船がやって来た。船の中に、特に、私に隠されたものがあった。ふたりの武装した見張りとともに、また船の統治者とともに、そのように、船の統治者、ふたりの武装した者とともに三人がいた。船は、このように部屋の中を通り過ぎ、このように〔私は〕目覚めた。
3381. 目覚めたとき、私は夢について考え、その時、夢をひき起こした者たちと話し始めた。その者たちは、私の上方に、少し前方にいた。その者たちは話して、夢をひき起こしたと言った。しかし、私は、天使的な霊たちから、その領域のまわりに楽園が見られる者たちよって〔ひき起こされていることを〕知覚した。そして私に示すために、さらにまた目覚めた私に、他の者たちにひき起こした多くのものを示した。すなわち、眠っていた霊たちに〔示し〕、その後、それらの者と話し、彼らは〔そのことを〕認めた。
その時、私は彼らが引き起こしたものを見た、それらは多様なものとともに、言い表わせないような楽しさも、さらにまた決して述べられることができないように飾られた人間、幼児も、そのように楽しいものであった。ほかに、最初、ある種の知られていない小さい動物(昆虫)がいて、それは、黒くなる光線のように散らされ、〔それは〕驚くほどに左目のあたりにまき散らされた。ほかに私が思い出せない他のものがあった。
夢をひき起こす霊たちに、ある種の聞こえる音もあった。聞こえる音がはっきりせずに終わるようと同様の、遠方から歌うようなものであった。さらにまた彼らは、いつでも欲するときに夢をひき起こすことができる、と言った。そのことを、私が思うに、さらにまた行なった。