(1) 原文
121. Cum autem Dominus apparet in caelo, quod saepius fit, non apparet cinctus Sole, sed in forma Angelica, distinctus ab angelis per Divinum translucens e facie; non enim ibi est in persona, nam Dominus in persona constanter est circumdatus Sole, sed est in praesentia per aspectum; in caelo enim commune est, quod appareant sicut praesentes in loco ubi figitur seu terminatur aspectus tametsi id sit longissime a loco ubi actualiter sunt; praesentia illa vocatur praesentia visus interni, de qua in sequentibus. Visus etiam est Dominus mihi extra Solem in forma Angelica paulo infra Solem in alto; et quoque prope in simili forma, facie lucente; semel etiam in medio angelorum ut jubar flammeum.
(2) 直訳
Cum autem Dominus apparet in caelo, quod saepius fit, non apparet cinctus Sole, sed in forma Angelica, distinctus ab angelis per Divinum translucens e facie; しかしながら、主が天界の中に現われるとき、そのことはしばしば起こる、太陽に囲まれて現われない、しかし、顔から光り貫く神的なものによって天使たちから区別された、天使の形の中に〔現われる〕。
non enim ibi est in persona, nam Dominus in persona constanter est circumdatus Sole, sed est in praesentia per aspectum; なぜなら、そこにご自身は☆存在されないから、なぜなら主ご自身は変わらずに太陽に囲まれているから、しかし、見ることによって現在の中に(=現在される)。
☆ personaは「位格」です。人間でいえば「人格・人物」です。そしてここでは「人間の形」を意味します。訳出する上では「人間の形をしたご本人」の意味で「ご自身で、ご自身が」とします。
in caelo enim commune est, quod appareant sicut praesentes in loco ubi figitur seu terminatur aspectus tametsi id sit longissime a loco ubi actualiter sunt; なぜなら、天界の中では普通のことである、見ることが定められるかまたは終結するところその場所に現在するように現われること、たとえそれが実際に存在するところその場所から極めて遠く離れたいても。
praesentia illa vocatur praesentia visus interni, de qua in sequentibus. その現在は内なる視覚の現在と呼ばれる、そのことについて続くものの中で〔述べよう〕。
Visus etiam est Dominus mihi extra Solem in forma Angelica paulo infra Solem in alto; さらにまた、主は私に見られた、太陽の外で、天使の形で太陽の少し下、高いところに。
et quoque prope in simili forma, facie lucente; また近くに、同じ形の中に、輝く顔で。
semel etiam in medio angelorum ut jubar flammeum. さらにまた(かつて)一度、天使たちの真ん中に炎の光輝のように〔見られた〕。
(3) 訳文
しかし、主が天界の中に現われるとき、そのことはしばしば起こるが、太陽に囲まれては現われないで、顔から光り貫く神的なものによって他の天使たちとは区別された、天使の形で現われる。
なぜなら、主ご自身は変わらずに太陽に囲まれているので、そこにご自身は存在されず、しかし、見ることによって現在されるのである。なぜなら、天界の中では、見ることが定められるかまたは終結する場所に、たとえそれが実際に存在する場所から極めて遠く離れたいても、現在するように現われることは普通のことであるから。その現在は内なる視覚による現在と呼ばれる、そのことについて続くものの中で述べよう。さらにまた、主は私に、太陽の外で、天使の形で太陽の少し下の高いところに見られ、また太陽の近くに、同じ形の中に、輝く顔で、さらにまた一度は、天使たちの真ん中に炎の光輝のように見られたことがある。
(4) 「現在する」のことばについて
私が時々使う「現在する」のことばについて読者の皆様はどのように思われているでしょうか。「現在」という文字ズラを眺めれば「現にいます」と書いてあり、「現在、その場に存在する」という意味が浮かび上がります。そして辞書でも認められている用い方です。
しかしあまりにも「今の時」を意味する「現在」が広まっていて(私はこの用法が後からできたのではないかと思っています)、このような用い方に初めて出会うと、異様に感じるかもしれません。でもpraesenntiaの訳語としてはぴったりの気がしますので、慣れてください。
(1) 原文
122. Sol mundi apparet angelis ut caliginosum quid ex opposito ad Solem caeli, et luna ut tenebrosum quid ex opposito ad Lunam caeli, et hoc constanter: causa est, quia igneum mundi correspondet amori sui, et luminosum inde correspondet falso ex illo amore; et amor sui est prorsus oppositus Divino amori, et falsum ex illo amore est prorsus oppositum Divino vero; et quod oppositum est Divino amori ac Divino vero, hoc caligo est angelis. Inde est, quod adorare solem mundi et lunam, ac incurvare se illis, in Verbo significet amare se et falsa quae ex sui amore, et quod illi exscinderentur
(Deut. iv. 19 cap. {a}xvii. 3-5; Jerem. viii. 1,2; Ezech. viii. 15, 16, 18; Apoc. xvi. 8; Matth. xiii. 6).{1}
@a xvii. pro “xviii.”
(2) 直訳
Sol mundi apparet angelis ut caliginosum quid ex opposito ad Solem caeli, et luna ut tenebrosum quid ex opposito ad Lunam caeli, et hoc constanter: 世の太陽は天使たちに何か暗いものとして現われる、天界の太陽と反対の位置から、そして月は何か暗いもの〔として現われる〕天界の月と反対の位置に、そしてこのことは変わらずに。
causa est, quia igneum mundi correspondet amori sui, et luminosum inde correspondet falso ex illo amore; その理由は、世の火は自己愛に対応するから、またそこからの照らされたものはその愛からの虚偽に対応する〔から〕。
et amor sui est prorsus oppositus Divino amori, et falsum ex illo amore est prorsus oppositum Divino vero; そして自己愛は完全に神的な愛に正反対である、またその愛からの虚偽は完全に神的な真理に正反対である。
et quod oppositum est Divino amori ac Divino vero, hoc caligo est angelis. また主の愛そして主の真理と正反対のものは、これは天使たちに暗黒である。
Inde est, quod adorare solem mundi et lunam, ac incurvare se illis, in Verbo significet amare se et falsa quae ex sui amore, et quod illi exscinderentur ここからである、世の太陽と月を崇拝すること、それらにお辞儀をすることは、みことばの中で、自己を愛することと自己を愛することからの虚偽〔を愛すること〕を意味する、そしてそれらは完全に滅ぼされなければならなかったこと。
(Deut. iv. 19 cap. {a}xvii. 3-5; Jerem. viii. 1,2; Ezech. viii. 15, 16, 18; Apoc. xvi. 8; Matth. xiii. 6).{1} (申命4:19第17 {a}章3-5、エレミヤ8:1,2、エゼキエル8:15,16,18、黙示録16:8、マタイ13:6) {1}。
@a xvii. pro “xviii.” 注a 「18」の代わりに17。
(3) 訳文
世の太陽は天使たちに天界の太陽と反対の位置に何か暗いものとして現われ、月は天界の月と反対の位置に何か暗いものとして現われる、そしてこのことは変わらない。その理由は、世の火は自己愛に対応し、またそこから照らされたものはその愛からの虚偽に対応するからである。そして自己愛は神的な愛とまったく正反対であり、またその愛からの虚偽は神的な真理とまったく正反対である。また主の愛や主の真理と正反対のものは、天使たちにとって暗黒である。ここから、世の太陽と月を崇拝すること、それらにお辞儀をすることは、みことばの中で、自己を愛することと自己を愛することからの虚偽を愛することを意味し、それらは完全に滅ぼされなければならなかったのである(申命4:19第17 {a}章3-5、エレミヤ8:1,2、エゼキエル8:15,16,18、黙示録16:8、マタイ13:6) {1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod sol mundi non appareat angelis, sed loco ejus tenebricosum quid a tergo ex opposito ad Solem caeli seu Dominum (n.7078, 9755).
Quod “sol” in opposito sensu significet amorem sui (n. 2441): in quo sensu per “adorare solem” significatur adorare illa quae contraria sunt amori caelesti seu Domino (n. 2441, 10584).
Quod Sol caeli illis qui in infernis, sit caligo (n. 2441).
(2) 直訳
@1 Quod sol mundi non appareat angelis, sed loco ejus tenebricosum quid a tergo ex opposito ad Solem caeli seu Dominum. 世の太陽は天使たちに現われない、しかし、その場所に何か暗いもの〔が現われる、それは〕天界の太陽または主と反対の位置に背後から。
Quod “sol” in opposito sensu significet amorem sui: 「太陽」は正反対の意味で自己愛を意味する。
in quo sensu per “adorare solem” significatur adorare illa quae contraria sunt amori caelesti seu Domino. その意味で、「太陽を崇拝すること」によって、天界の愛または主に反したものを崇拝することが意味される。
Quod Sol caeli illis qui in infernis, sit caligo. 天界の太陽は、地獄の中の者に、暗黒である。
月: 2008年8月
「信仰について」no.1の訳文変更
現在、『天界と地獄』を翻訳しながらも『レキシコン』にも取り組んでいます。こちらは全仕事量から見れば8割ぐらい終わっていますが、ややペースが落ちています。今は項目「I」です。今月中に「I」を終えたいと願っています。そうした中、たった今、形容詞ignotus「知られていない」の用例を訳したところです。そこの例文として『信仰について』の1番「hodierna fides est fides ignoti」が出てきました。この『天界と地獄』の始まる前、一ヶ月ほど『信仰について』を連載しました。なのでこれは三ヶ月前のことです。そのとき「今日の信仰は知らないことの信仰である」と訳しました。覚えているでしょうか?
さて、ignotiは形容詞ignotusの男性または中性の属格です。中性と見なせば、知らない「こと」であり、男性と見なせば、知らない「者」です。前者として訳したわけです。
しかし、後者とすれば「今日の信仰は知らない者の信仰である」となり、文脈からみて、このほう優っていると思えます。すなわち、直前に「信じなくてはいけない」と言われ、直後に「盲目の信仰」と呼ばれるからです。長島訳「無知な人の信仰」の解釈がすぐれているとわかります。さすが長島さんでした(私は長島さんのラテン語の実力は相当なものと尊敬しています。その翻訳姿勢が私と異なるのです)。
このようにたった三か月前の訳文を変更しなければならないほど私のラテン語は「発展途上国」です。この「天界と地獄」にしても皆様に「完成品」をお見せしているとは毛頭思っておりません。私が現在勉強がてらに訳しているものをそのままさらけ出している状態です。
「完成してから世に発表する」というやり方もあるでしょう、しかし私の場合、自分がいつまでも完成しないような気がします(よい見方をすれば、いつまでも成長する)。不完全ながらも製品として世に出すしかありません。世にあるいろいろな製品は次々と改良を重ねてよい品になってきました。
原典講読『天界と地獄』no.123,124,125.
(1) 原文
123. Quoniam Dominus apparet in caelo ut Sol ex Divino Amore qui est in Ipso et ab Ipso, ideo etiam omnes qui in caelis sunt, vertunt se constanter ad Ipsum; qui in regno caelesti ad Ipsum ut Solem, qui in regno spirituali ad Ipsum ut Lunam: illi autem, qui in inferno sunt, se vertunt ad caliginosum et tenebrosum, quae ex opposito sunt, ita retro a Domino; ex causa, quia omnes qui in infernis, in amore sui et mundi sunt, ita oppositi Domino. Qui se vertunt ad caliginosum, quod loco solis mundi est, sunt in infernis a tergo, et vocantur genii; qui autem se vertunt ad tenebrosum, quod loco lunae est, sunt in infernis anterius, et vocantur spiritus; inde est, quod qui in infernis sunt, dicantur esse in tenebris, et qui in caelis in luce; “tenebrae” significant falsum ex malo, et “lux” verum ex bono. Quod ita se vertant, est causa, quia omnes in altera vita spectant ad illa quae regnant in interioribus eorum, ita ad suos amores, ac interiora faciunt faciem angeli et spiritus; et in mundo spirituali non sunt plagae determinatae sicut in mundo naturali, sed facies est quae determinat. Homo etiam quoad spiritum suum similiter se vertit, retro a Domino qui in amore sui et mundi est, et ad Ipsum qui in amore in Ipsum et erga proximum est; sed homo id nescit, quia in mundo naturali est, ubi plagae determinantur secundum solis ortum et occasum: ast hoc, quia aegre ab homine capi potest, illustrabitur in sequentibus, ubi de Plagis, Spatio et Tempore in Caelo, agetur.
(2) 直訳
Quoniam Dominus apparet in caelo ut Sol ex Divino Amore qui est in Ipso et ab Ipso, ideo etiam omnes qui in caelis sunt, vertunt se constanter ad Ipsum; 主は神的な愛から太陽として天界の中に現われるので、それ〔神的な愛〕はその方の中、その方からのものである、それゆえさらにまた、天界の中にいるすべての者は、変わらずにその方に〔顔を☆〕向ける。
☆後述の内容から向けるのは「顔」とわかります。
qui in regno caelesti ad Ipsum ut Solem, qui in regno spirituali ad Ipsum ut Lunam: 天的な王国の中の者は太陽としてのその方に、霊的な王国の中の者は月としてのその方に。
illi autem, qui in inferno sunt, se vertunt ad caliginosum et tenebrosum, quae ex opposito sunt, ita retro a Domino; しかしながら、彼らは、地獄にいる者は、暗黒のものと暗やみのものに向ける、それは対立から存在する、このように主から後ろ向きに。
ex causa, quia omnes qui in infernis, in amore sui et mundi sunt, ita oppositi Domino. その理由は、地獄の中のすべての者は、自己愛と世俗愛の中に、このように主に対立しているから。
Qui se vertunt ad caliginosum, quod loco solis mundi est, sunt in infernis a tergo, et vocantur genii; 暗黒のものに向ける者は、それは世の太陽の場所にある、地獄の中に後ろにいる、そして悪鬼と呼ばれる。
qui autem se vertunt ad tenebrosum, quod loco lunae est, sunt in infernis anterius, et vocantur spiritus; しかしながら、暗やみのものに向ける者は、それは月の場所にある、地獄の中に前部にいる、そして〔悪〕霊と呼ばれる。
inde est, quod qui in infernis sunt, dicantur esse in tenebris, et qui in caelis in luce; ここからである、地獄の中にいる者は、暗やみの中にいると言われること、また天界の中に〔いる〕者は光の中に〔いると言われる〕。
“tenebrae” significant falsum ex malo, et “lux” verum ex bono. 「暗やみ」は悪からの虚偽を意味する、そして「光」は善からの真理を〔意味する〕。
Quod ita se vertant, est causa, quia omnes in altera vita spectant ad illa quae regnant in interioribus eorum, ita ad suos amores, ac interiora faciunt faciem angeli et spiritus; 〔彼らが〕このように向ける理由は、来世の中のすべての者は彼らの内的なものを支配するものを眺めるから、こうして自分の愛を〔眺める〕、そして内的なものが天使と霊たちの顔をつくる。
et in mundo spirituali non sunt plagae determinatae sicut in mundo naturali, sed facies est quae determinat. そして霊界の中に自然界の中のように限定された方位はない、しかし顔である、それが決定する。
Homo etiam quoad spiritum suum similiter se vertit, retro a Domino qui in amore sui et mundi est, et ad Ipsum qui in amore in Ipsum et erga proximum est; さらにまた人間は自分の霊に関して同様に向ける、自己と世俗の愛の中にいる者は主から後ろ向きに、その方へと隣人に対する愛の中にいる者はその方へ。
sed homo id nescit, quia in mundo naturali est, ubi plagae determinantur secundum solis ortum et occasum: しかし、人間はこのことを知らない、自然界にいるので、そこ方位は太陽の出ることと沈みにしたがって決定される。
ast hoc, quia aegre ab homine capi potest, illustrabitur in sequentibus, ubi de Plagis, Spatio et Tempore in Caelo, agetur. しかしこのことは、ほとんど人間によって理解することができないので、続くものの中で説明される、そこで天界の中の方位、空間、時間について、扱われる。
(3) 訳文
主は、その方の中にあって、その方からのものである神的な愛から太陽として天界の中に現われるので、それゆえさらにまた、天界の中にいるすべての者は、変わらずにその方に〔顔を〕向ける。天的な王国の中の者は太陽としてのその方に、霊的な王国の中の者は月としてのその方に向ける。しかし、地獄にいる者らは、対立から存在する暗黒のものと暗やみのものに、このように主から後ろ向きに〔なって〕向ける。その理由は、地獄の中のすべての者は、自己愛と世俗愛の中にいて、このように主に対立しているからである。暗黒のものは世の太陽の場所にあって、それに向ける者は、後ろの地獄の中にいて、悪鬼と呼ばれる。しかし、暗やみのものは月の場所にあって、それに向ける者は、前面の地獄の中にいて、〔悪〕霊と呼ばれる。ここから、地獄の中にいる者は、暗やみの中にいると言われ、また天界の中にいる者は光の中にいると言われる。「暗やみ」は悪からの虚偽を、「光」は善からの真理を意味する。来世の中のすべての者がこのように向ける理由は、彼らの内的なものを支配するものを眺め、こうして自分の愛を眺め、内的なものが天使と霊たちの顔をつくるからである。そして霊界の中に自然界の中のように限定された方位はなく、決定するものは顔〔の向き〕である。さらにまた人間は、自分の霊に関して同様に向けている。自己と世俗の愛の中にいる者は主から後ろ向きに、その方へと隣人に対する愛の中にいる者はその方へと顔を向けている。しかし、人間は、方位が太陽の出没したがって決定される自然界にいるので、このことを知らない。しかし、このことは人間にほとんど理解することができないので、続いて、天界の中の方位、空間、時間について扱う中で説明しよう。
(1) 原文
124. Quia Dominus est Sol caeli, et omnia spectant Ipsum quae ab Ipso, ideo etiam Dominus est centrum commune, a quo omnis directio et determinatio.{1} Et ideo quoque in praesentia et sub auspicio Ipsius sunt omnia quae infra sunt, tam quae in caelis sunt, quam quae in terris.
(2) 直訳
Quia Dominus est Sol caeli, et omnia spectant Ipsum quae ab Ipso, ideo etiam Dominus est centrum commune, a quo omnis directio et determinatio.{1} 主は天界の太陽であられること、そしてその方からのすべての者はその方を眺める、それゆえさらにまた主は共通の中心であられる、それからすべてのものに方向と確定☆〔がある〕{1}。
☆determinatioとは「境界、範囲、限界などを定めること」です。長島訳「目標を決める」の「目標を」は原文にない余計な付加です。
Et ideo quoque in praesentia et sub auspicio Ipsius sunt omnia quae infra sunt, tam quae in caelis sunt, quam quae in terris. そしてそれゆえ、その方の現在の中と指導のもとにある、下にあるすべてのものは、天界の中にあるものと同じく地(の中)に。
(3) 訳文
主は天界の太陽であられ、そしてその方からのすべての者はその方を眺め、それゆえ、さらにまた主は共通の中心であられ、その中心からすべてのものに方向と〔位置の〕定まりがある{1}。そしてそれゆえ、天界の中にあるものと同じく地にあるものも、その方の現在と指導のもとにある。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod Dominus sit centrum commune, ad quod se vertunt omnia caeli (n. 3633[, 3641]).
(2) 直訳
@1 Quod Dominus sit centrum commune, ad quod se vertunt omnia caeli. 主は共通の中心であられる、そこへ天界のすべてのものが向いている。
(1) 原文
125. Ex his nunc in clariore luce videri possunt illa quae in praemissis articulis de Domino dicta et ostensa sunt:―
Quod nempe, Ipse sit Deus Caeli (n. 2-6).
Quod Divinum Ipsius faciat Caelum (n. 7-12).
Quod Divinum Domini in Caelo sit Amor in Ipsum et Charitas erga proximum (n. 13-19).
Quod Correspondentia sit omnium Mundi cum Caelo, ac per Caelum cum Domino (n. 87-115).
Tum quod Sol mundi; et Luna correspondeant (n. 105).
(2) 直訳
Ex his nunc in clariore luce videri possunt illa quae in praemissis articulis de Domino dicta et ostensa sunt:― これらから今やさらにはっきりと光の中でそれらが見られることができる、それらは主について言われ、示された、前に送り出した章の中に。
Quod nempe, Ipse sit Deus Caeli (n. 2-6). すなわち、その方は天界の神であられること(2-6番)。
Quod Divinum Ipsius faciat Caelum (n. 7-12). その方の神性が天界をつくっていること(7-12番)。
Quod Divinum Domini in Caelo sit Amor in Ipsum et Charitas erga proximum (n. 13-19). 天界の中の主の神性は、その方への愛と隣人に対する仁愛であること(13-19番)。
Quod Correspondentia sit omnium Mundi cum Caelo, ac per Caelum cum Domino (n. 87-115). 世のすべてのものは天界と対応すること、そして天界を通して主と(87-115番)。
Tum quod Sol mundi; et Luna correspondeant (n. 105). 同じく世の太陽も。そして月も対応すること(105番)。
(3) 訳文
これらから今や、さ前章の中で主について言われ、示されたことを、さらにはっきりと光の中で見ることができる、すなわち、
その方は天界の神であられること(2-6番)。
その方の神性が天界をつくっていること(7-12番)。
天界の中の主の神性は、その方への愛と隣人に対する仁愛であること(13-19番)。
世のすべてのものは天界と、そして天界を通して主と対応すること(87-115番)。
同じく世の太陽も、そして月も対応すること(105番)。
原典講読『天界と地獄』no.126,127,128.
[XV.]
DE LUCE ET CALORE IN CAELO.
天界の光と熱について
(1) 原文
126. Quod lux in caelis sit, non capere possunt illi, qui solum ex natura cogitant; cum tamen in caelis tanta lux est, ut multis gradibus excedat lucem meridianam in mundo; visa est illa mihi saepius, etiam temporibus vesperae et noctis. In principio miratus sum, cum audivi angelos dicentes, quod lux mundi vix nisi quam umbra sit respective ad lucem caeli; sed cum visa est, id testari possum; candor ejus et nitor ejus tales sunt, ut describi non possint. Quae in caelis mihi visa sunt, in illa luce mihi visa sunt, ita clarius et distinctius quam quae in mundo.
(2) 直訳
Quod lux in caelis sit, non capere possunt illi, qui solum ex natura cogitant; 天界の中に光があることを、彼らは把握することができない、単に自然から考える者。
cum tamen in caelis tanta lux est, ut multis gradibus excedat lucem meridianam in mundo; たとえ天界の中にそれほど大きな光が存在しても、世の真昼の光に数段階まさるような。
visa est illa mihi saepius, etiam temporibus vesperae et noctis. それらは私にしばしば見られた、夕方や夜の時にもまた。
In principio miratus sum, cum audivi angelos dicentes, quod lux mundi vix nisi quam umbra sit respective ad lucem caeli; 最初に私は驚いた、天使たちが言うのを聞いたとき、世の光は天界の光に比べてほとんど陰以外のものではないこと。
sed cum visa est, id testari possum; しかし、見られたとき、そのことを私は証言することができる。
candor ejus et nitor ejus tales sunt, ut describi non possint. その(白い)輝きとその光明はこのようである、記述することができないような。
Quae in caelis mihi visa sunt, in illa luce mihi visa sunt, ita clarius et distinctius quam quae in mundo. 天界の中で私に見られたものは、その光の中で私に見られた、このように世の中のものよりもさらに明らかに、さらに区別して。
(3) 訳文
天界に光があることを、単に自然から考える者らは把握することができない。それでも天界には、世の真昼の光に数段階まさるような明るい光が存在する。私はそれらをしばしば、夕方や夜の時間にもまた見た。天使たちが、世の光は天界の光に比べるならほとんど陰以外の何ものではない、と言うのを聞いたとき、最初、私は驚いた。しかし、見たので、そのことを私は証言することができる。その白い輝きと明るさは、記述することができないようなものである。天界で私が見たものは、その光の中で、このように世の中のものよりも、さらに明らかに、さらに区別して私が見たものである。
(1) 原文
127. Lux caeli non est naturalis sicut lux mundi, sed est spiritualis, est enim a Domino ut Sole, et Sol est Divinus Amor, ut in praecedente articulo ostensum est. Quod procedit a Domino ut Sole, in caelis vocatur Divinum verum, est tamen in essentia sua Divinum Bonum unitum Divino Vero; inde angelis lux et calor; ex Divino Vero est angelis lux, et ex Divino Bono est illis calor. Inde constare potest, quod lux caeli, quia ex tali origine, sit spiritualis et non naturalis, similiter calor.{1}
(2) 直訳
Lux caeli non est naturalis sicut lux mundi, sed est spiritualis, est enim a Domino ut Sole, et Sol est Divinus Amor, ut in praecedente articulo ostensum est. 天界の光は世の光のように自然的ではない、しかし、霊的である、なぜなら、太陽としての主からのものであるから、そして太陽は神的な愛である、先行する章の中で示されたように。
Quod procedit a Domino ut Sole, in caelis vocatur Divinum verum, est tamen in essentia sua Divinum Bonum unitum Divino Vero; 太陽としての主から発出するものは、天界の中で神的な真理と呼ばれる、それでもその本質では神的な真理と結合した神的な善である。
inde angelis lux et calor; ここから天使たちに光と熱〔がある〕。
ex Divino Vero est angelis lux, et ex Divino Bono est illis calor. 神的な真理から天使たちに光がある、また神的な善から彼らに熱がある。
Inde constare potest, quod lux caeli, quia ex tali origine, sit spiritualis et non naturalis, similiter calor.{1} ここから明らかにすることができる、天界の光は、このような起源から〔のもの〕なので、霊的であって自然的でなく、同様に熱{1}。
(3) 訳文
天界の光は、世の光のように自然的ではなく、霊的である、なぜなら、その光は太陽としての主からのものであり、前章の中で示されたように、太陽は神的な愛であるから。太陽としての主から発出するものは、天界で神的な真理と呼ばれるが、それでもその本質は神的な真理と結合した神的な善である。ここから天使たちに光と熱がある。天使たちに、神的な真理から光があり、神的な善から熱がある。ここから、天界の光は、このような起源からのものなので、霊的であって自然的でなく、熱も同様であることを明らかにすることができる{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod omnis lux in caelis sit a Domino ut Sole (n. 1053, 1521, 3195, 3341, 3636, 3643, 4415, 9548, 9684, 10809).
Quod Divinum verum procedens a Domino, appareat in caelo ut lux, et sistat omnem lucem caeli (n. 3295, 3222, [3223,] 5400, 8644, 9399, 9548, 9684).
(2) 直訳
@1 Quod omnis lux in caelis sit a Domino ut Sole. 天界の中のすべての光は太陽としての主からのものである。
Quod Divinum verum procedens a Domino, appareat in caelo ut lux, et sistat omnem lucem caeli. 主から発出する神的な真理は、天界の中で光として現われ、天界のすべての光をもたらす。
(1) 原文
128. Quod Divinum verum sit angelis lux, est quia angeli spirituales sunt, et non naturales; spirituales vident ex suo Sole, et naturales ex suo; et Divinum verum est, ex quo angelis intellectus, et intellectus est visus eorum internus, qui influit in visum eorum externum, et producit illum; inde quae apparent in caelo a Domino ut Sole, in luce apparent.{1} Quia inde origo lucis est in caelo, ideo variatur illa ibi secundum receptionem Divini veri a Domino, seu quod idem, secundum intelligentiam et sapientiam, in qua sunt angeli: alia itaque est in regno caelesti quam in regno spirituali, et alia in unaquavis societate; lux in regno caelesti apparet flammea, quia angeli, qui ibi, recipiunt lucem a Domino ut Sole; lux autem in regno spirituali est candida, quia angeli, qui ibi, recipiunt lucem a Domino ut Luna (videatur supra, n. 118). Lux etiam non similis est uni societati quae alteri: in quavis societate etiam differt, in majore luce ibi sunt qui in medio, et in minore qui circum (videatur n. 43). Verbo, in eodem gradu, quo angeli sunt receptiones Divini veri, hoc est, in intelligentia et sapientia a Domino, est illis lux.{2} Angeli caeli inde vocantur Angeli lucis.
(2) 直訳
Quod Divinum verum sit angelis lux, est quia angeli spirituales sunt, et non naturales; 神的な真理が天使たちに光であることは、天使たちは霊的であるからである、自然的でなく。
spirituales vident ex suo Sole, et naturales ex suo; 霊的な者☆は自分たちの太陽から見る、自然的な者は彼らのものから。
☆spritualesは「霊的なもの(たち)」ですが、霊的な存在で、太陽を見る「もの」は霊たちですから「者」となります。
et Divinum verum est, ex quo angelis intellectus, et intellectus est visus eorum internus, qui influit in visum eorum externum, et producit illum; そして神的な真理である、そのものから天使たちに理解力が〔ある〕、そして理解力は彼らの内なる視覚である、それが彼らの外なる視覚に流入し、それを生む。
inde quae apparent in caelo a Domino ut Sole, in luce apparent.{1} ここから天界の中に太陽としての主から現われるものは、光の中に現われる{1}。
Quia inde origo lucis est in caelo, ideo variatur illa ibi secundum receptionem Divini veri a Domino, seu quod idem, secundum intelligentiam et sapientiam, in qua sunt angeli: ここから天界の中に光の源泉が存在するので、それゆえ、それ〔光〕はそこで主からの神的な真理の受容にしたがって変化している、または同じこと〔であるが〕、知性と知恵にしたがって、その中に天使たちがいる。
alia itaque est in regno caelesti quam in regno spirituali, et alia in unaquavis societate; そこで〔光は〕天的な王国の中で別ものである、霊的な王国の中でとくらべて、また別〔ものである〕それぞれの社会の中で。
lux in regno caelesti apparet flammea, quia angeli, qui ibi, recipiunt lucem a Domino ut Sole; 天的な王国の中の光は炎のように現われる、なぜなら天使たちは、そこに〔いる〕者、光を太陽としての主から受けるから。
lux autem in regno spirituali est candida, quia angeli, qui ibi, recipiunt lucem a Domino ut Luna (videatur supra, n. 118). しかしながら、霊的な王国の中の光は白光りである、なぜなら天使たちは、そこに〔いる〕者、光を月としての主から受けるから(上の第118番に見られる)。
Lux etiam non similis est uni societati quae alteri: さらにまた光は似ていない、一つの社会で、他の〔社会での〕それ〔光〕は。
in quavis societate etiam differt, in majore luce ibi sunt qui in medio, et in minore qui circum (videatur n. 43). それぞれの社会の中でもまた異なっている、そこに大きな光の中にいる真ん中にいる者は、小さい〔光の〕中に周囲に〔いる〕者は(第43番に見られる)。
Verbo, in eodem gradu, quo angeli sunt receptiones Divini veri, hoc est, in intelligentia et sapientia a Domino, est illis lux.{2} 一言で言えば、同じ段階の中で、そこで天使たちは神的な真理の受容器である、すなわち、主からの知性と知恵の中に〔いる〕、彼らに光がある{2}☆。
☆この文は最初のin eodem graduと最後のest illis luxが結びつきます(間にquo以下が挿入された)。
Angeli caeli inde vocantur Angeli lucis. 天界の天使たちはここから光の天使たちと呼ばれる。
(3) 訳文
天使たちに神的な真理が光であるのは、天使たちは自然的でな霊的であるからである。霊的な者たちは自分たちの太陽から、自然的な者らは彼らの太陽から見る。天使たちに理解力があるのは神的な真理からである、そして理解力は彼らの内なる視覚であり、それが外なる視覚に流入し、その視覚を生む。ここから、天界で太陽としての主から現われるものは、光の中に現われる{1}。天界には光の源泉が存在するので、それゆえ、そこの光は主からの神的な真理の受容にしたがって、または同じことであるが、天使たちの知性と知恵にしたがって、変化している。天界の光は、天的な王国の中と、霊的な王国の中とでは別ものである、またそれぞれの社会の中でも別ものである。天的な王国の中の光は炎のように現われる、なぜなら、そこの天使たちは太陽としての主から光を受けるから。しかし、霊的な王国の中の光は白く光る、なぜなら、そこの天使たちは月としての主から光を受けるから(前の第118番を見よ)。さらにまた、一つの社会と他の社会とで、光は似ていない。それぞれの社会の中でもまた異なっている、その社会の真ん中にいる者は多くの光の中にいる、周囲にいる者は少ない光の中にいる(第43番を見よ)。一言で言えば、神的な真理の受容器である、すなわち、主からの知性と知恵の中にいる天使たちは、それと同じ段階の光の中にいる{2}。ここから、天界の天使たちは光の天使たちと呼ばれる。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod lux caeli illuminet angelorum et spirituum et visum et intellectum (n. 2776, 3138).
@2 Quod lux in caelo se habeat secundum angelorum intelligentiam et sapientiam (n. 1524, 1529, 1530, 3339).
Quod lucis differentiae in caelis totidem sint, quot societates angelicae; quoniam perpetuae varietates quoad bonum et verum, ita quoad sapientiam et intelligentiam, sunt in caelis (n. 684, 690, 3241, 3744, 3745, 4414, 5598, 7236, 7833, 7836).
(2) 直訳
@1 Quod lux caeli illuminet angelorum et spirituum et visum et intellectum. 天界の光は天使たちと霊たちの視覚と理解力を明るくする。
@2 Quod lux in caelo se habeat secundum angelorum intelligentiam et sapientiam. 天界の光は天使たちの知性と知恵にしたがっている。
Quod lucis differentiae in caelis totidem sint, quot societates angelicae; 天界の中の光の相違はそれだけ多く存在する、天使の社会と同数の☆。
☆totiedem・・・quot~は相関文です「~と同じだけ多くの・・・」。
quoniam perpetuae varietates quoad bonum et verum, ita quoad sapientiam et intelligentiam, sunt in caelis. 善と真理に関して、したがって知恵と知性に関して絶え間ない変化が天界の中にあるからである。
原典講読『天界と地獄』no.129.
(1) 原文
129. Quia Dominus in caelis est Divinum Verum, et Divinum Verum ibi est Lux, ideo Dominus in Verbo vocatur Lux; pariter omne verum quod ab Ipso; ut in sequentibus his locis,
Jesus dixit, “Ego sum Lux mundi; qui sequitur Me non ambulabit in tenebris, sed habebit lucem vitae” (Joh. viii. 12);
“Quamdiu in mundo sum, Lux mundi sum” (Joh. ix. {a}5);
“Jesus..dixit.., Parum adhuc Lux vobiscum est ambulate; dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant:…cum est vobis Lux, credite in lucem, ut filii lucis sitis. …Ego Lux in mundum veni, ut quisquis credit in Me, in tenebris non maneat” (Joh. xii. 35, 36, {b}46);
“Lux venit in mundum, sed amaverunt homines tenebras potius quam lucem” (Joh. iii. 19).
Johannes de Domino,
“Hic est Lux vera, quae illuminat omnem hominem” (Joh. i. 4, 9);
“Populus qui sedet in tenebris, lucem magnam {c}vidit; et illis, qui sedebant in..umbra mortis, Lux exorta est” (Matth. iv. 16);
“Dabo Te in foedus populi, in lucem gentium” (Esai. xlii. 6);
“Constitui Te in Lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremitatem terrae” (Esai. xlix. 6);
“Gentes quae servatae ambulabunt ad lucem Ipsius” (Apoc. xxi. 24);
“Mitte lucem tuam et veritatem tuam, illae ducent me” (Psalm. xliii. 3).
In his locis et in aliis Dominus vocatur Lux ex Divino vero, quod ex Ipso; pariter ipsum verum dicitur lux. Quoniam a Domino ut Sole lux est in caelis, ideo cum transformatus coram Petro, Jacobo et Johanne,
“Facies Ipsius apparuit sicut Sol,” “et vestimenta Ipsius sicut lux, coruscantia et candida ut nix, qualia non potest fullo in terra dealbare” (Marc. ix. 3; Matth. xvii. 2):
quod vestimenta Domini ita apparuerint, erat, quia repraesentabant Divinum verum quod ab Ipso in caelis: “vestes” in Verbo etiam significant vera;{1} unde dicitur apud Davidem,
Jehovah, amicis Te “luce sicut veste” (Psalm. civ. 2).
@a 5 pro “15” @b 46 pro “40” @c vidit pro “videbit” (vid. Arc. Caelestia, n. 1839).
(2) 直訳
Quia Dominus in caelis est Divinum Verum, et Divinum Verum ibi est Lux, ideo Dominus in Verbo vocatur Lux; 主は天界の中で神的な真理であられる、そこでの神的な真理は光なので、それゆえ、みことばの中で主は光と呼ばれる。
pariter omne verum quod ab Ipso; 同じくすべての真理も、その方からのもの。
ut in sequentibus his locis, 続くものの中のこれらの個所のように、
Jesus dixit, “Ego sum Lux mundi; イエスは言われた、「わたしは、世の光です。
qui sequitur Me non ambulabit in tenebris, sed habebit lucem vitae” (Joh. viii. 12); わたしに従う者は、(暗)やみの中を歩くことがなく、いのちの光を持ちます」(ヨハネ 8:12)。
“Quamdiu in mundo sum, Lux mundi sum” (Joh. ix. {a}5); 「わたしが世にいる間、わたしは世の光です」(ヨハネ 9:5)。
“Jesus..dixit.., Parum adhuc Lux vobiscum est; 「イエスは・・・言われた・・・まだしばらくの間、光はあなたがたとともにあります。
ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant: あなたがたに光のある間に、歩きなさい。(暗)やみがあなたがたを捕えないように。
…cum est vobis Lux, credite in lucem, ut filii lucis sitis. ・・・あなたがたに光があるとき、光を信じなさい、あなたがたが光の子どもであるために。
…Ego Lux in mundum veni, ut quisquis credit in Me, in tenebris non maneat” (Joh. xii. 35, 36, {b}46); ・・・わたしは光〔として〕世に来ました。わたしを信じる者が、(暗)やみの中にとどまらないためです」(ヨハネ 12:35,36,46)。
“Lux venit in mundum, sed amaverunt homines tenebras potius quam lucem” (Joh. iii. 19). 「光は世に来た、しかし、人間たちは光よりもむしろ(暗)やみを愛した」(ヨハネ 3:19)。
Johannes de Domino, ヨハネは主について、
“Hic est Lux vera, quae illuminat omnem hominem” (Joh. i. 4, 9); 「これはまことの光です、それはすべての人間を照らします」(ヨハネ 1:4,9)。
“Populus qui sedet in tenebris, lucem magnam {c}vidit; 「暗やみに座っていた民は、偉大な光を見た。
et illis, qui sedebant in..umbra mortis, Lux exorta est” (Matth. iv. 16); そして彼らに、・・・死の陰に座っていた者たちに、光が昇った」(マタイ 4:16)。
“Dabo Te in foedus populi, in lucem gentium” (Esai. xlii. 6); 「わたしは、あなたを民の契約として、異邦人の光として与える」(イザヤ 42:6)。
“Constitui Te in Lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremitatem terrae” (Esai. xlix. 6); 「わたしは、あなたを異邦人の光として立てた、あなたが地の果てにまで、わたしの救いとなるために」(イザヤ 49:6)。
“Gentes quae servatae ambulabunt ad lucem Ipsius” (Apoc. xxi. 24); 「救われた国民は、その方の光へ(向かって)☆歩く」(黙示録 21:24)。
☆ここで向かう方向を示す「ad」が使われていますが、ギリシア原文もラテン語inと同じ意味のことば「エン」が使われているので、どうしてここでadとなっているのかわかりません。
“Mitte lucem tuam et veritatem tuam, illae ducent me” (Psalm. xliii. 3). 「あなたの光とあなたの「真理」を送ってください、それらが私を導く」(詩篇 43:3)。
In his locis et in aliis Dominus vocatur Lux ex Divino vero, quod ex Ipso; これらのまた他の個所の中で、主は神的な真理から光と呼ばれている、その方からのもの。
pariter ipsum verum dicitur lux. 同じく、真理そのものも光と言われている。
Quoniam a Domino ut Sole lux est in caelis, ideo cum transformatus coram Petro, Jacobo et Johanne, 太陽としての主から光は天界の中に存在するので、それゆえ、ペテロ、ヤコブ、ヨハネの前で変容されたとき、
“Facies Ipsius apparuit sicut Sol,” “et vestimenta Ipsius sicut lux, coruscantia et candida ut nix, qualia non potest fullo in terra dealbare” (Marc. ix. 3; Matth. xvii. 2): 「その方の顔は太陽のように現われた」、「その方の衣服は光のようで、雪のように輝き、白く光る、地のさらし屋が白くすることができないほどに」(マルコ 9:3;マタイ 17:2)。
quod vestimenta Domini ita apparuerint, erat, quia repraesentabant Divinum verum quod ab Ipso in caelis: 主の衣服がこのように現われたことは、〔衣服が〕神的な真理を表象したから、天界の中でその方からのもの、であった。
“vestes” in Verbo etiam significant vera;{1} さらにまたみことばの中で「衣服」は真理を意味する{1}。
unde dicitur apud Davidem, ここからダビデ〔の書〕で言われている、
Jehovah, amicis Te “luce sicut veste” (Psalm. civ. 2). エホバよ、あなたは「光を衣のように」着られます(詩篇 104:2)。
@a 5 pro “15” @b 46 pro “40” @c vidit pro “videbit” (vid. Arc. Caelestia, n. 1839). 注a 「15」の代わりに5 注b 「40」の代わりに46 注c 「videbit」の代わりにvidit (『天界の秘義』1839番を見よ)。
(3) 訳文
主は天界の中で神的な真理であられ、そこでは神的な真理は光なので、それゆえ、みことばの中では次の個所のように、主は光と呼ばれ、同じくその方からのすべての真理も光と呼ばれる。
イエスは言われた、「わたしは、世の光です。わたしに従う者は、やみの中を歩くことがなく、いのちの光を持ちます」(ヨハネ 8:12)。
「わたしが世にいる間、わたしは世の光です」(ヨハネ 9:5)。
「イエスは・・・言われた・・・まだしばらくの間、光はあなたがたとともにあります。あなたがたに光のある間に、歩きなさい。やみがあなたがたを捕えないように。・・・あなたがたに光があるとき、光を信じなさい、あなたがたが光の子どもであるために。・・・わたしは光として世に来ました。わたしを信じる者が、やみの中にとどまらないためです」(ヨハネ 12:35,36,46)。
「光は世に来た。しかし、人間たちは光よりもむしろやみを愛した」(ヨハネ 3:19)。
ヨハネは主について、
「これはまことの光です、それはすべての人間を照らします」(ヨハネ 1:4,9)。
「暗やみに座っていた民は、偉大な光を見た。そして彼らに、・・・死の陰に座っていた者たちに、光が昇った」(マタイ 4:16)。
「わたしは、あなたを民の契約として、異邦人の光として与える」(イザヤ 42:6)。
「わたしは、あなたを異邦人の光として立てた。あなたが地の果てにまで、わたしの救いとなるためにである」(イザヤ 49:6)。
「救われた国民は、その方の光の中を歩く」(黙示録 21:24)。
「あなたの光とあなたの真理を送り、それらで私を導いてください」(詩篇 43:3)。
これらのまた他の個所で、主は神的な真理から光と呼ばれ、同じく、その方からの真理そのものも光と言われている。光は天界の中に太陽としての主から存在するので、それゆえ、ペテロ、ヤコブ、ヨハネの前で変容されたとき、
「その方の顔は太陽のように見られ、その方の衣は光のようで、雪のように輝き、白く光り、地のさらし屋が白くすることができないほどであった」(マルコ 9:3;マタイ 17:2)。
主の衣がこのように見えたのは、衣が天界の中でその方からのものである神的な真理を表象したからであった。さらにまたみことばの中で「衣」は真理を意味する{1}。ここから、ダビデの書で言われている、
エホバよ、あなたは「光を衣のように」着られます(詩篇 104:2)。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod “vestes” in Verbo significent vera, quia investiunt bonum (n. 1073, 2576, 5248, 5319, 5954, 9216, 9952, 10536).
Quod vestes Domini cum transformatus significaverint Divinum Verum procedens ex Divino Amore Ipsius (n. 9212, 9216).
(2) 直訳
@1 Quod “vestes” in Verbo significent vera, quia investiunt bonum. みことばの中で「衣服」は真理を意味する、なぜなら、善を被うから。
Quod vestes Domini cum transformatus significaverint Divinum Verum procedens ex Divino Amore Ipsius. 主の衣服は、変容のとき、その方の神的な愛から発出する神的な真理を意味した。