(1) 原文
130. Quod lux in caelis spiritualis sit, et quod illa lux sit Divinum verum, concludi etiam potest ex eo, quod homini quoque sit lux spiritualis, et quod ex illa luce ei illustratio sit quantum in intelligentia et sapientia est ex Divino Vero: lux spiritualis hominis est lux intellectus ejus, cujus objecta sunt vera, quae in ordines analytice disponit, in rationes format, et ex illis res in serie concludit.{1} Quod realis lux sit, ex qua intellectus talia videt, naturalis homo nescit, quia non videt illam oculis, nec appercipit illam cogitatione: sed multi usque norunt, et quoque illam distinguunt a luce naturali, in qua sunt qui naturaliter et non spiritualiter cogitant: naturaliter cogitant, qui modo spectant in mundum, et naturae omnia tribuunt spiritualiter autem cogitant, qui spectant ad caelum, ac Divino omnia tribuunt. Quod lux vera sit, quae illustrat mentem, plane distincta a luce, quae lumen naturale vocatur, multoties mihi percipere, et quoque videre datum est: elevatus sum in lucem illam interius per gradus; et sicut elevatus sum, illustrabatur intellectus, usque tandem ut perciperem quae non prius percepi, et tandem talia quae ne quidem comprehendi {a}possunt cogitatione ex lumine naturali; indignatus sum quandoque, quod non comprehenderentur, cum tamen clare et perspicue percepta sunt in luce caelesti.{2} Quia intellectui est lux, ideo dicitur de illo simile quod de oculo, ut quod videat et in luce sit, cum percipit, et quod ei obscurum et umbra sit, cum non percipit, et similia plura.
@a possunt pro “possum”
(2) 直訳
Quod lux in caelis spiritualis sit, et quod illa lux sit Divinum verum, concludi etiam potest ex eo, quod homini quoque sit lux spiritualis, et quod ex illa luce ei illustratio sit quantum in intelligentia et sapientia est ex Divino Vero: 天界の中の光は霊的なものであること、またその光は神的な真理であることは、これからもまた結論することができる、人間にもまた霊的な光があること、またその光から彼に照らしがあること、どれだけ神的な真理から知性と知恵の中にいるか。
lux spiritualis hominis est lux intellectus ejus, cujus objecta sunt vera, quae in ordines analytice disponit, in rationes format, et ex illis res in serie concludit.{1} 人間の霊的な光は彼の理解力の光である、その対象は真理である、それを秩序の中に分析的に配置し、論証へ形作り、それらから事柄を連続の中で結論する{1}。
Quod realis lux sit, ex qua intellectus talia videt, naturalis homo nescit, quia non videt illam oculis, nec appercipit illam cogitatione: ほんとうの光であること、それから理解力はこのようなものを見る、自然的な人間は知らない、それを目で見ないから、思考の中にも受け入れない。
sed multi usque norunt, et quoque illam distinguunt a luce naturali, in qua sunt qui naturaliter et non spiritualiter cogitant: しかしそれでも、多くの者は知っている、それを自然的な光から区別もしている、その〔自然的な光〕中にいる、霊的でなく自然的に考える者は。
naturaliter cogitant, qui modo spectant in mundum, et naturae omnia tribuunt; 自然的に考える、単に世だけに目を向け、すべてのものを自然に帰する者は。
spiritualiter autem cogitant, qui spectant ad caelum, ac Divino omnia tribuunt. しかしながら、霊的に考える、天界に目を向け、そしてすべてのものを神的なものに帰する者は。
Quod lux vera sit, quae illustrat mentem, plane distincta a luce, quae lumen naturale vocatur, multoties mihi percipere, et quoque videre datum est: 真の光であること、それは心を照らし(明るくし)、光から明白に区別されたもの、それ(光)は自然の光と呼ばれる、幾度となく私に知覚すること、見ることもまた与えられた。
elevatus sum in lucem illam interius per gradus; 私はその光の中に高揚された、内的に、段階によって。
et sicut elevatus sum, illustrabatur intellectus, usque tandem ut perciperem quae non prius percepi, et tandem talia quae ne quidem comprehendi {a}possunt cogitatione ex lumine naturali; そして私が高揚されるにつれて☆、理解力は照らされた、ついに以前に私が知覚しなかったものを私が知覚したようにまでも、そしてついにこのような自然的な光からの思考で決して把握できなかったもの〔までも〕。
☆このsicut接続詞(田中の『羅和辞典』にこの用法は掲載されていません)であり、「~に比例して、~のかぎり」という意味です。
indignatus sum quandoque, quod non comprehenderentur, cum tamen clare et perspicue percepta sunt in luce caelesti.{2} 時々、私は憤った、把握されないこと、それでも天界の光の中ではっきりと明らかに知覚されたとき{2}。
Quia intellectui est lux, ideo dicitur de illo simile quod de oculo, ut quod videat et in luce sit, cum percipit, et quod ei obscurum et umbra sit, cum non percipit, et similia plura. 理解力に光があるので、それゆえ、それについて目についてのことと似たことが言われる、例えば、知覚するとき、見る、光の中にあること、また知覚しないとき、それに暗いものや陰がある、また似たような多くのこと。
@a possunt pro “possum” 注@ 「possum」の代わりにpossunt。
(3) 訳文
天界の中の光は霊的なものであること、またその光は神的な真理であることは、人間にもまた霊的な光があること、そして神的な真理から知性と知恵の中にいるかかぎり、その光から彼に照らしがあることからもまた結論することができる。人間の霊的な光は彼の理解力の光であり、その対象は真理である。それを秩序の中に分析的に配置し、論証へと形作り、それらから物事を連続的に結論する{1}。理解力がこのようなものを見るのは、ほんとうの光からであることを、自然的な人間は知らない、それを目で見ず、思考の中にも受け入れないからである。しかしそれでも、多くの者は〔霊的な光について〕知っており、それを自然的な光から区別もしている。霊的でなく自然的に考える者は、その〔自然的な光〕中にいる。単に世だけに目を向け、すべてのものを自然に帰する者は、自然的に考える。しかし、天界に目を向け、そしてすべてのものを神的なものに帰する者は、霊的に考える。心を照らし、自然の光と呼ばれる光から明白に区別されたものが真の光であることは、幾度となく私に知覚すること、また見ることも与えられた。私はその光の中に、内的に、段階によって、高揚された。そして私が高揚されるにつれて、理解力は照らされ、ついに以前に私が知覚しなかったものまでも私は知覚し、そしてついにこのような自然的な光からの思考では決して把握できなかったものまでも知覚した。時々、私は、天界の光の中ではっきりと明らかに知覚されたものが把握されないことに憤った{2}。理解力には光があるので、それゆえ、目について言われるのと似たことが理解力についても言われる、例えば、知覚するとき、見る、光の中にあると言い、また知覚しないとき、それに暗いものや陰があると言い、また似たような多くのことが言われる。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod lux caeli illuminet intellectum hominis; quod ideo homo rationalis sit (n. 1524, 3138, 3167, 4408, 6608, 8707, 9126[? 9128], 9399, 10569).
Quod intellectus illustretur, quia est recipiens veri (n. 6222, 6608, 10659).
Quod intellectus illustretur, quantum homo recipit verum in bono a Domino (n. 3619).
Quod intellectus talis sit, qualia sunt vera ex bono, a quibus formatus (n. 10064).
Quod intellectui sit lux e caelo, sicut visui lux e mundo (n. 1524, 5114, 6608, 9128).
Quod lux caeli a Domino semper apud hominem adsit, sed quod tantum influat, quantum homo in vero ex bono est (n. 4060, 4213[? 4214]).
@2 Quod homo cum elevatur a sensuali, in lumen mitius veniat, et tandem in lucem caelestem (n. 6313, 6315, 9407).
Quod actualis elevatio in lucem caeli sit, cum homo in intelligentiam (n. 3190).
Lux quanta percepta, cum abductus sum ab ideis mundanis (n. 1526, 6608).
(2) 直訳
@1 Quod lux caeli illuminet intellectum hominis; 天界の光は人間の理解力を照らす(明るくする)。
quod ideo homo rationalis sit. それゆえ、人間は理性的であること。
Quod intellectus illustretur, quia est recipiens veri. 理解力は照らされる(明るくされる)、真理の容器(受容するもの)であるから。
Quod intellectus illustretur, quantum homo recipit verum in bono a Domino. 理解力は照らされる、どれだけ人間が主からの善の中の真理を受け入れるか
Quod intellectus talis sit, qualia sunt vera ex bono, a quibus formatus. 理解力はこのようなものである、善からの真理がどのようなものであるか、それから形作られる。
Quod intellectui sit lux e caelo, sicut visui lux e mundo. 理解力に天界から光がある、視覚に世からの光があるように。
Quod lux caeli a Domino semper apud hominem adsit, sed quod tantum influat, quantum homo in vero ex bono est. 主からの天界の光は常に人間のもとにある、しかし、それだけ流入すること、人間が善からの真理の中にどれだけいるか。
@2 Quod homo cum elevatur a sensuali, in lumen mitius veniat, et tandem in lucem caelestem. 人間は感覚的なものから高揚されるとき、穏やかな光の中にやって来る、ついに天界の光の中へ。
Quod actualis elevatio in lucem caeli sit, cum homo in intelligentiam. 天界の光の中への実際の高揚がある、人間が知性の中に〔いる〕とき。
Lux quanta percepta, cum abductus sum ab ideis mundanis. どれだけの光を受けたか、私が世の観念から導き出されたとき。