(1) 原文
Quod philosophicae veritates convincant fortius eos qui tales sunt, quam reliqua
3095. Cum quibus loquutus, [iis] ex philosophicis veritatibus, sicut quod causa principalis et causa instrumentalis unam causam agant, ita per ideas spirituales ostensum, quod ii qui sunt modo organa seu causae instrumentales [se] putent vivere seu esse causam principalem, vim agentem, vivam, efficientem, inde ii qui tales erant ita convicti erant, ut miratus sim, tametsi mali, sic ut ita veritatem intuerentur; alioquin etiam cum de universali providentia loquutus, quod universale non sit nisi a singularissimis, similiter convicti, tum quoque Philosophus suo tempore celebris, cum perciperet ea quae de formis, de quibus n. 649, 660, 676. Ii autem qui talia non curant, delectantur iis non propter ea, sed ut sic convinci queant tales, quare{1} hos{2} cum zelo adjuvant, ut imprimantur aliis. 1748, 6 vel 8 Sept.
@1 ms. tales. quare
@2 J.F.I. Tafel hoc
(2) 直訳
Quod philosophicae veritates convincant fortius eos qui tales sunt, quam reliqua 哲学的な‶真理〟は彼らをさらに強く確信させること、その者はこのような者である、他のものよりも
3095. Cum quibus loquutus, [iis] ex philosophicis veritatibus, それらの者と話した、〔彼らに〕哲学的な‶真理〟から、
sicut quod causa principalis et causa instrumentalis unam causam agant, 例えば、第一(位)の(主要な)原因(=主因)と手段となる原因(手段因)は一つの原因を働くこと、
ita per ideas spirituales ostensum, そのように霊的な観念によって示された、
quod ii qui sunt modo organa seu causae instrumentales [se] putent vivere seu esse causam principalem, vim agentem, vivam, efficientem, 彼らは、その者は単なる器官、すなわち、手段となる原因(手段因)である、自分自身が生きていること、すなわち、第一(位)の(主要な)原因(=主因)、働く、生きている、有効な力であることを思っている、
inde ii qui tales erant ita convicti erant, ut miratus sim, tametsi mali, sic ut ita veritatem intuerentur; ここから彼らは、その者はこのような者であった、そのように確信された、私が驚いたように、たとえ悪い者であっても、このように‶真理‶を熟慮した。
alioquin etiam cum de universali providentia loquutus, そうでなければ〔←これは省いてよいでしょう〕、さらにまた普遍的な摂理について話した、
quod universale non sit nisi a singularissimis, similiter convicti, 普遍的なものは最も特定のものからでないなら存在しないこと、〔このことも〕同様に〔彼らは〕確信した、
tum quoque Philosophus suo tempore celebris, cum perciperet ea quae de formis, de quibus n. 649, 660, 676. なおまた哲学者も、その時代で有名であった、それらを知覚したとき、それらは形について、それらについて649、660、676番☆。
☆これらは「哲学について」話題としています。
Ii autem qui talia non curant, delectantur iis non propter ea, sed ut sic convinci queant tales, けれども、彼らは、その者はこれらを気にしない、それらのためにでなく彼らを喜んだ、しかし、このようにこのような者が確信されることができるために、
quare{1} hos{2} cum zelo adjuvant, ut imprimantur aliis. それゆえ、これらの者を熱意とともに助ける(手助けする)、他の者たちに分け与えるために。
1748, 6 vel 8 Sept. 1748年9月6あるいは8日。
(3) 訳文
他のものよりも哲学的な‶真理〟は、このような者をさらに強く確信させること
3095. それらの者と哲学的な‶真理〟から話した――例えば、主要な原因と手段となる原因は一つの原因を働くことが、そのように霊的な観念によって示された。彼らは、単なる器官、すなわち、手段となる原因るその者は、自分自身が生きていること、すなわち、主要な原因、働き、生きている、有効な力であると思っている。ここからこのような者であった彼らは、私が驚いたように、たとえ悪い者であっても、そのように確信され、このように‶真理‶を熟慮した。さらにまた普遍的な摂理について、普遍的なものは最も特定のものからでないなら存在しないことを話し、〔このことも〕同様に〔彼らは〕確信し、なおまた当時、有名であった哲学者も、それらを知覚したとき、〔このことを認めた〕、それらは形について〔であり〕、それらについて649、660、676番〔参照〕。
けれども、これらを気にしない者は、それらのためにでなく、しかし、このようにこのような者が確信されることができるために彼らを喜んだ。それゆえ、他の者たちに分け与えるために、これらの者を熱意とともに手助けする。1748年9月6あるいは8日。