(1) 原文
Quod Philosophia hominum sit modo vocabularium
2263. Cum spiritibus loquutus sum de Philosophia mundi, in qua ponunt sapientiam, quod solum sit vocabularium, nam agitur ibi de qualitatibus, accidentibus, viribus, substantiis et similiter{1}, tum de spiritibus, aliisque similibus, et nihil aliud curant, quam ut sciant, quid voces istae significant, sicut quid accidentia, substantiae, et plura alia, ac de significatione vocum disputant, sicut aliquid reale in iis esset, cum tamen sint modo voces; similiter dum significatio invenitur, annon id{a} significent, ut comprehendi possunt una voce, sic una idea; sed qui hoc faciunt, veritates plures habent, quia ab experientia in semet et mundo id videre potuerunt, sed quia disputant de iis, omnia fiunt confusa, et pulvis, et iis inhaerent, proinde materialibus, et corporeis, (2264.) ita nihil inde, nisi obfuscatio veri luminis, quare dum per talia in spiritualia et coelestia velint intrare, in meras umbras se praecipitant, sicut dum pulvis velit [intrare] in claram lucem, ita obfuscatur lux, quasi nimbo, nube, tenebris, caligine, in quibus dein ponunt lucem, et sapientiam, quare sapientia eorum est mera obtenebratio luminis, ita occoecant semet, et nulli mortalium sunt minus sapientes, quam qui ita procedunt, et ex philosophia tali, quae est pulvis talis, velint in spiritualia intrare-sicut{2} pro exemplo, quod spiritus sit substantia-quibus {3} non modi adscribendi; cum disputatur de substantia et modis, quid sunt, quid inde nisi merae caligines, sic errores, proinde negationes? 1748, 9 Junius.
@1 sic ms.
@2 ms. intrare, sicut
@3 ms. substantia, quibus
@a intellexerim talia 私は「talia」と理解した(解釈した)
(2) 直訳
Quod Philosophia hominum sit modo vocabularium 人間たちの哲学は単なる言葉のものであること
2263. Cum spiritibus loquutus sum de Philosophia mundi, in qua ponunt sapientiam, quod solum sit vocabularium, 私が霊たちと世の哲学について話したとき、その中に彼らは知恵を置いている、これは単なる言葉のものであること、
nam agitur ibi de qualitatibus, accidentibus, viribus, substantiis et similiter{1}, tum de spiritibus, aliisque similibus, なぜなら、そこに性質について、偶然、力、実体また同様のものに〔ついて〕、なおまた霊的なものについて、そして他の同様のもの、扱われているからである、
et nihil aliud curant, quam ut sciant, quid voces istae significant, また何も他のものを気にしない、知るように以外に、何をそのことばが意味しているか、
sicut quid accidentia, substatiae, et plura alia, ac de significatione vocum disputant, sicut aliquid reale in iis esset, 例えば、何が偶然、実体、また他の多くのもの、そして言葉の意味について論争する、そのようにその中に何らかの実在するものがあった、
cum tamen sint modo voces; そのときそれでも、単なる言葉である。
similiter dum significatio invenitur, annon id{a} significent, ut comprehendi possunt una voce, sic una idea; 同様に、意味が見つけられる時、それを(=そのようなものを☆)意味するかどうか、そのように把握されることができる、一つの言葉を、そのように一つの観念を。
☆「注」参照。
sed qui hoc faciunt, veritates plures habent, quia ab experientia in semet et mundo id videre potuerunt, しかし、このことを行なう者は、多くの‶真理〟を持っている、自分自身と世の経験からそれを見るからである、
sed quia disputant de iis, omnia fiunt confusa, et pulvis, et iis inhaerent, proinde materialibus, et corporeis, しかし、それらについて論争するので、すべてのものは混乱した(不明瞭な)ものになり、またちりに、またそれらにこびりつく(固執する)、したがって物質的なものに、また形体的なものに、
(2264.) ita nihil inde, nisi obfuscatio veri luminis, そのように何もないここから、真理の光の曇らせることでないなら、
quare dum per talia in spiritualia et coelestia velint intrare, それゆえ、このようなものによって霊的なものまた天界的なものの中に入ることを欲する時、
in meras umbras se praecipitant, sicut dum pulvis velit [intrare] in claram lucem, ita obfuscatur lux, 陰そのものの中に自分自身を(真っ逆さまに)投げ落とす、ちりが明るい光の中に〔入ることを〕欲する時のように、そのように光は曇らされる、
quasi nimbo, nube, tenebris, caligine, in quibus dein ponunt lucem, et sapientiam, いわば、霧、雲、暗やみ、暗黒、それらの中に、その後、光を、また知恵を置く、
quare sapientia eorum est mera obtenebratio luminis, それゆえ、彼らの知恵は光の暗くすることそのものである、
ita occoecant semet, そのように自分自身を盲目にする、
et nulli mortalium sunt minus sapientes, quam qui ita procedunt, et ex philosophia tali, quae est pulvis talis, velint in spiritualia intrare- まただれも死ぬべきもの(人間)は少しも賢明な者ではない、その者よりも、そのように進む、またこのような哲学から、それはこのようなちりのものである、霊的なものの中へ入ることを欲する――
sicut{2} pro exemplo, quod spiritus sit substantia- 例えば(そのように)、例として、霊は実体であること――
quibus {3} non modi adscribendi; それらに方法(様式)で属性とされない。
cum disputatur de substantia et modis, quid sunt, quid inde nisi merae caligines, sic errores, proinde negationes? 実体と方法(様式)について〔そのように〕論争されるとき、何があるか、何がここから、暗黒そのものでないなら、そのように間違い、したがって否定?
1748, 9 Junius. 1748年6月9日。
(3) 訳文
人間の哲学は単なる言葉であること
2263. 私が霊たちと世の哲学について話したとき〔次のことを話した〕――人間はその中に彼らは知恵を置いているが、これは単なる言葉である。なぜなら、そこに性質、偶然、力、実体や同様のものについて、なおまた霊的なものそして他の同様のものについて扱われていて、そのことばが何を意味しているか知ること以外に、何も他のものを気にしないからである。例えば、偶然、実体、また他の多くのものが何か、そして言葉の意味についてその中に何らかの実在するものがあるかのように論争する。そのときそれでも、単なる言葉である。
同様に、そのようなものを意味するかどうか、そのように把握されることができる一つの言葉をそのように一つの観念を、その意味が見つけられる時、しかし、このことを行なう者は、自分自身と世の経験からそれを見るので、多くの‶真理〟を持っているが、しかし、それらについて論争するので、すべてのものは混乱したものに、ちりになり、したがって物質的なものに、また形体的なものに固執する。
2264. そのように、ここからは、真理の光を曇らせることしか何もない。それゆえ、このようなものによって霊的なものや天界的なものの中に入ろうと欲する時、陰そのものの中に自分自身を(真っ逆さまに)投げ落とし、ちりが明るい光の中に〔入ろうと〕欲する時のように、光は曇らされる。その後、いわば、霧、雲、暗やみ、暗黒、それらの中に光を、知恵を置くことになる。
それゆえ、彼らの知恵は光を暗くすることそのものであり、そのように自分自身を盲目にする。死ぬべき人間はだれも、このようなちりであるこのような哲学から、そのように進み、霊的なものの中へ入ろうと欲する者よりも、少しも賢明な者ではない。そのような例として、霊は実体であり、それらには様式が属性とされないが、実体と様式について〔そのように〕論争されるとき、暗黒そのものでないなら何があるのか、ここから誤りでないなら、したがって否定でないなら何があるのか? 1748年6月9日。