原典講読『霊界体験記』 2330,2331

(1) 原文

De sermone cum spiritibus de coelo

 

2330. Qui primum in alteram vitam veniunt, putant prorsus quod adhuc in corpore sunt, et mirantur satis, dum iis dicitur, quod non in corpore, seu nullo corpore induti, sed quod spiritus sint, et in altera vita, super quae cum reflectunt, tunc sciunt, et ex aliis, quod spiritus sint; miranturque quomodo vivere possint post mortem, quibus tunc dictum, quod non corpus est quod vivit, sed spiritus in corpore, et quod corpus sit modo, ut inserviat spiritui, quod cuivis notum esse possit, si velit attendere, ii vero qui soli corpori vivunt, putant omnia esse corporis causa, ideo vivunt vitam brutorum animalium, quae nec amplius cogitant; talis loquela erat cum spiritu hodie, qui nesciebat quod in altera vita esset, et quod esset altera vita.

 

2331. Tum sermo fuit, quod nunc in regnum venit, quod duraturum in aeternum, et scire debeat, quae leges regni, ut possit felix vivere in aeternum, absque cognitione legum, nullus intrare potest in Regnum hoc aeternum, leges ejus sunt legis{1} fidei, proinde veritates, quarum nullam curam habent in vita corporis, cum tamen eae sunt quae aeternae, et ei necessariae in Regno in aeternum duraturo, quare iis intenderet homo, non ita iis quae in mundo, nisi modo ut inserviat corpori, animae suae causa{2}, et communi societati, eorum animarum causa; hoc studium esset, nam hoc aeternum, non autem corporeum et mundanum, quod separatum ab iis quae sunt regni aeterni, abducit, et inducit{3} in infernum; talis sermo fere erat cum spiritibus; et mirantur quod tam parvam si ullam curam habeant eorum quae sunt animarum, cum tamen eae sunt propter quas in mundo sunt, et quae in aeternum vivunt. 1748, 16 Junius.

@1 J.F.I. Tafel leges substituit

@2 ms. causae

@3 ms. abducunt… inducunt

 

(2) 直訳

De sermone cum spiritibus de coelo 天界について霊たちとの談話について

2330. Qui primum in alteram vitam veniunt, putant prorsus quod adhuc in corpore sunt, 初めて、来世にやって来る者は、まったく思っている、依然として身体の中にいること、

et mirantur satis, dum iis dicitur, quod non in corpore, seu nullo corpore induti, sed quod spiritus sint, et in altera vita, また十分に驚く、彼らに言われる時、身体の中に〔い〕ないこと、すなわち、何も身体を着ていない、しかし、霊であること、また来世の中に〔いる〕、

super quae cum reflectunt, tunc sciunt, et ex aliis, quod spiritus sint; それらについて熟考するとき、その時、知る、また他のことから、霊であること。

miranturque quomodo vivere possint post mortem, そして、どのように死後に生きることができるか怪しむ、

quibus tunc dictum, quod non corpus est quod vivit, sed spiritus in corpore, その時、それらの者に言われた、身体でないこと、生きるものは、しかし、身体の中の霊〔である〕、

et quod corpus sit modo, ut inserviat spiritui, また身体は単なるものであること、霊に仕えるような、

quod cuivis notum esse possit, si velit attendere, それぞれの者に知っていたことができる(接続)こと、もし留意することを欲する(接続)なら、

ii vero qui soli corpori vivunt, putant omnia esse corporis causa, けれども、彼らはその者は身体だけに(のために)生きる、すべてのものは身体のために存在することを思っている、

ideo vivunt vitam brutorum animalium, quae nec amplius cogitant; それゆえ、獣(brutus amimalia)のいのちを生きる、それはさらに考えもしない。

talis loquela erat cum spiritu hodie, qui nesciebat quod in altera vita esset, et quod esset altera vita. このような会話が霊とあった、今日、その者は知らなかった、来世の中にいたこと、また来世があったこと。

 

2331. Tum sermo fuit, quod nunc in regnum venit, quod duraturum in aeternum, なおまた談話があった、今や、王国の中にやって来ていること、それは永遠に存続の、

et scire debeat, quae leges regni, ut possit felix vivere in aeternum, また知らなければならない、何が王国の法律か、幸福が永遠に生きることができるように、

absque cognitione legum, nullus intrare potest in Regnum hoc aeternum, 法律の知識なしに、だれもこの永遠の王国の中に入ることができない、

leges ejus sunt legis{1} fidei, proinde veritates, その法律は信仰の法律である、したがって‶真理〟〔である〕、

quarum nullam curam habent in vita corporis, cum tamen eae sunt quae aeternae, et ei necessariae in Regno in aeternum duraturo, それら〔‶真理〟〕の何も関心を彼らは身体のいのちの中で持たなかった、そのときそれでもそれらは、それらは永遠のものである、また彼に、永遠に存続する王国の中で必要なもの〔である〕、

quare iis intenderet homo, non ita iis quae in mundo, nisi modo ut inserviat corpori, animae suae causa{2}, et communi societati, eorum animarum causa; それゆえ、それらに人間は留意しなければならない、そのようにそれらに〔留意してはなら〕ない、それらは世の中のもの、単に身体に仕えるようにでないなら、自分の霊魂のために、また社会全般に〔仕える〕、彼らの霊魂のために。

hoc studium esset, これは追求〔すべきもの〕であった(接続)、

nam hoc aeternum, non autem corporeum et mundanum, なぜなら、これは永遠のもの〔である〕からである、けれども、形体的なもの世俗的なものは〔追求してはなら〕ない、

quod separatum ab iis quae sunt regni aeterni, abducit, et inducit{3} in infernum; それらはそれらから、それらは永遠の王国のものである、 分離されるもの、連れ去る、また地獄の中へ引き入れる。

talis sermo fere erat cum spiritibus; ほとんどそのような談話が霊たちとあった。

et mirantur quod tam parvam si ullam curam habeant eorum quae sunt animarum, また彼らは驚いた、これほどわずかなこと、もし何かのそれらの関心を持ったにしても、それらは霊魂のもの、

cum tamen eae sunt propter quas in mundo sunt, et quae in aeternum vivunt. そのときそれでも、それら〔関心〕はある、それら〔霊魂〕のために、世の中で、またそれら〔霊魂〕は永遠に生きる。

1748, 16 Junius. 1748年6月16日。

 

(3) 訳文

天界について霊たちとの談話について

 

2330. 初めて、来世にやって来る者は、依然として身体の中にいる、と完全に思っている。また、彼らに、身体の中にいない、すなわち、身体を着ていない、しかし、霊であり、来世にいる、と言われる時、かなり驚く。それらについて熟考する時、また他のことから、霊であることを知る。そして、死後に、どのように生きることができるか不思議に思う。その時、それらの者に言われた――生きるものは身体でなく、身体の中の霊であること、また身体は単に霊に仕えるためのものであること、もし留意することを欲したなら、それぞれの者が知ることができたこと、けれども、身体のために生きる者は、すべてのものは身体のために存在する、と思っている、それゆえ、獣のいのちを生き、それはさらに考えることもしない。

 今日、このような会話が、来世の中にいたことまた来世があったことを知らなかった霊とあった。

 

2331. なおまた、今や、永遠に続く王国にやって来ている、また、永遠に幸福に生きることができるために、王国の法律が何か知らなければならないことの談話があった。法律の知識なしに、だれもこの永遠の王国に入ることができない、その法律は信仰の法律である、したがって‶真理〟である。いのちが身体の中にあったとき、それらの‶真理〟に何も関心を持たなかったにしても、そのときそれらは永遠のものであり、また永遠に続く王国で必要なものである。それゆえ、それらに人間は留意しなければならない。そのように、自分の霊魂のために身体に仕え、また彼らの霊魂のために社会全般に仕えるためでないなら、世の中のものに留意してはならない。〔その必要なもの〕これは追求すべきものである、なぜなら、これは永遠のものあるからである、けれども、形体的なもの世俗的なものは追求してはならない。それらは永遠の王国のものから分離され、連れ去られ、地獄へ入れられるものである。

 ほとんどこのような談話が霊たちとあった。また彼らは、もし霊魂のものについて何かの関心を持ったにしても、わずかなであったことを不思議に思った、そのときそれでも、それらの〔関心〕は、世の中で、それら〔霊魂〕のために、またそれら〔霊魂〕が永遠に生きるためにある。1748年6月16日。

原典講読『霊界体験記』 2332,2333

(1) 原文

Mirabilia quae existunt in altera vita

 

2332. Praeter mirabilia, quae innumera sunt, quae in altera vita, in mundo spirituum, ac in coelis, existunt, haec memorare conceditur, quod Spiritus, dum Dominus concedit, illico adsunt; si vel inde essent ad 1000, vel 10000 milliarium distantiam, seu si vel in India fuissent, et ibi sepulti, usque tamen momento adsunt, et quidem quandoque ita prope, ut appareant proxime ad aurem, ad caput, etiam intus in homine; imo idem fit, si in longinquissima planeta, mirantur id spiritus, et pro certo putant, quod prorsus ita prope sint, (2333.) nam tangunt partem corporis ad sensum evidentem, agunt in illam, loquuntur in aurem, sic ut nusquam aliter putent, quam [quod]{1} ibi sint, cum tamen, ut dictum aliquot millium milliarium inde absint, nam in quodam loco esse debent; dictum iis, quod id fallacia sensus sit, quod putent se ita prope adesse, sed hoc credere induci nequeunt, quia sensibus suis fidunt: iis quoque dictum, quod distantiae non dentur in mundo spirituali, minus adhuc in coelis; sicut nec [dantur] distantiae visui nostro, ne quidem inter nos et solem, sed judicamus distantias ab intermediis, tum a cognitione praevia: quid non in mundo spirituali!{2}

@1 sic J.F.I. Tafel

@2 ms. spirituali

 

(2) 直訳

Mirabilia quae existunt in altera vita 驚くべきこと、それらは来世の中に存在する

2332. Praeter mirabilia, quae innumera sunt, quae in altera vita, in mundo spirituum, ac in coelis, existunt, haec memorare conceditur, ほかに驚くべきこと〔がある〕、それらは無数である、それらは来世の中に、霊たちの世界の中に、そして天界の中に、存在する、これらを話しに出すことが許されている、

quod Spiritus, dum Dominus concedit, illico adsunt; 霊は、主が許す時、直ちに居合わせること。

si vel inde essent ad 1000, vel 10000 milliarium distantiam, たとえ~でも、ここからいても、1000、あるいは10000マイルの距離に向けていた、

seu si vel in India fuissent, et ibi sepulti, usque tamen momento adsunt, et quidem quandoque ita prope, ut appareant proxime ad aurem, ad caput, etiam intus in homine; または、たとえ~でも、インドにいた、またそこに埋葬された、やはりそれでも一瞬に居合わせる、実際に、時々、そのように近くに、例えば、耳に、また頭に、最も近くに現われる、さらにまた人間の中に内部に。

imo idem fit, si in longinquissima planeta, それどころか、同じことが生じる、最も遠く離れた惑星の中に、

mirantur id spiritus, et pro certo putant, quod prorsus ita prope sint, そのことを霊たちは驚く、また確かなこととして思う、まったくそのように近くにいること、

(2333.) nam tangunt partem corporis ad sensum evidentem, agunt in illam, loquuntur in aurem, sic ut nusquam aliter putent, quam [quod]{1} ibi sint, なぜなら、彼らは、感覚に明らかな身体の部分に触れるからである、それらの中で働く、耳の中に話す、そのように決して異なって思わない、そこにいること以外に

cum tamen, ut dictum aliquot millium milliarium inde absint, そのときそれでも、言われたように、何千マイルもここから〔離れたところに〕いる、

nam in quodam loco esse debent; なぜなら、ある場所の中にいなくてはならないからである。

dictum iis, quod id fallacia sensus sit, quod putent se ita prope adesse, 彼らに言われた、そのことは感覚の欺きであること、彼らが自分自身をそのように近くにいることを思っていること、

sed hoc credere induci nequeunt, quia sensibus suis fidunt: しかし、このことを信じることをひき起こされることができない、自分の感覚で(を)信頼しているからである、

iis quoque dictum, quod distantiae non dentur in mundo spirituali, minus adhuc in coelis; 彼らにさらにまた言われた、距離が霊界の中に存在しないこと、ましてさらに天界の中に。

sicut nec [dantur] distantiae visui nostro, ne quidem inter nos et solem, そのように私たちの視覚に距離は〔存在し〕ない、決して、私たちと太陽の間にも、

sed judicamus distantias ab intermediis, tum a cognitione praevia: しかし、私たちは中間のものから距離を(の)判断を下す、なおまた以前の知識から――

quid non in mundo spirituali!{2} 何が霊界の中にないか!〔ここは捕捉しないでっこのままとします〕

 

(3) 訳文

来世の中に存在する驚くべきこと

 

2332. ほかに驚くべき無数のことが、それらは来世の中に、霊たちの世界の中に、そして天界の中に存在し、これらを話しに出すことが許されている。主が許される時、霊は直ちに居合わせる、たとえここから、1000あるいは10000マイルの距離にいても、または、たとえインドにいて、またそこで埋葬されたにしても、やはりそれでも一瞬に居合わせることである。実際に、時々、そのように近くに、例えば、耳に、また頭に、最も近くに、さらにまた人間の中に内部に現われる。それどころか、同じことが、最も遠く離れた惑星の中に生じる。まったくそのように近くにいることそのことを霊たちは驚き、また確かなことと思っている。

 

2333. なぜなら、彼らは、感覚に明らかな身体の部分に触れ、それらの中で働き、耳の中に話し、そのようにそこにいるとしか決して思わないからである。そのときそれでも、言われたように、何千マイルもここから〔離れたところに〕いる、なぜなら、ある場所の中にいなくてはならないからである。

 彼らに、彼らが自分自身をそのように近くにいることを思っていることは感覚の欺きである、と言われた。しかし、このことを信じさせることはできない、自分の感覚を信頼しているからである。彼らにさらにまた、距離が霊界の中に、ましてさらに天界の中に存在しないことが言われた。そのように私たちの視覚に決して、私たちと太陽の間にも、距離は存在しない、しかし、私たちは中間にあるものから、なおまた以前の知識から、距離〔が存在すると〕の判断を下す――霊界の中に何がないか!

原典講読『霊界体験記』 2334~2338

(1) 原文

2334. Alterum est, quod spiritus secundum qualitatem suam appareant ad certam plagam, sive supra caput, directe, antrorsum, retrorsum, ad latus, vel in linea horizontali cum facie, aut alicujus ejus organi ad omnem plagam, vel infra circa collum, pectus, ventrem, latus, lumbos, pedes, vel infra, et quidem profunde, et hoc nusquam fallit; ita prope vel paulo remotius, altius vel profundius, sicut de stagno, Gehenna, dictum prius [935, 1379-86], quod jugiter appareat in eadem plaga, et hoc quocunque se homo vertat, usque ibi sicut fixi{1} sunt, dum tales; se habet{2} hoc secundum qualitatem eorum, inde secundum situm in Corpore Maximo, secundum ordinationem Domini; quod experientia spiritibus demonstratum, nempe quod ubicunque me verterim, usque apparuerunt ita respective ad corpus.

@1 in ms. fixae in fixi emendatum

@2 ms. habent

 

2335. Haec sunt mirabilia, quae vix credi possunt, sed usque sunt vera. 1748, 16 Junius.

 

2336. Usque tamen non semper se habent secundum situm in corpore maximo, nam mali spiritus qui amore sui tumidi sunt, ut plurimum in alto sunt, supra caput antrorsum, quia animus eorum, illuc eos evehit; sed causam hujus discriminis adhuc non novi: a tergo ut plurimum sunt, qui imperare volunt, nam dictum mihi, quod tales tergo hominis quasi adhaerent. Tum quoque mutant loca, ut qui{1} infra diu, supra sistantur; sed tales tandem ad locum alium et iis designatum tandem reducuntur, sunt quasi in corpore nostro halitus tetri et inflati, qui quoque e ventriculo aliisque partibus corporis{2} enatant ad capitis provincias, et eas infestant, sed usque inde dejiciuntur; nec inde arcentur, ex causa tali, quae cognosci potest, per repraesentationis ideam, ex similibus in corpore humano: cumprimis in corpore affecto aliquo morbo, quod dum ad sanitatem redit, fit omnium aequilibrium.

@1 ms. quae sed vide indicem ad Locus

@2 ms. corporis corporis

 

2337. Quod altitudo et distantia sint apparentiae, et fallaciae, demonstratum est quandoque, nempe quod ii qui infra pedes, illico in altum imo in altissimum delati sint, et illico prope caput, quod mirati spiritus, quomodo id fit, et iis tunc dictum quod tales locorum mutationes sint fallaciae ex phantasiis oriundae. 1748, 16 Junius.

 

2338. Quandoque tam multi{1} apparent in uno spatio, imo in eodem, ut si essent ibi omnes, unus necessario esset intra alterum, et sic in uno loco prorsus, quod quoque observatum, et miratus primum sum, quomodo tale existere potuit, putavi primum, quod unus esset quasi in altero, aut transiret alterum, praeter alia.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. multae sed vide indicem ad Locus

 

(2) 直訳

2334. Alterum est, quod spiritus secundum qualitatem suam appareant ad certam plagam, 別のものがある、霊たちは自分の性質にしたがってある方向(地域)に見られること、

sive supra caput, directe, antrorsum, retrorsum, ad latus, あるいは、頭の上方に、真っ直ぐ前方に、後方に、脇に、

vel in linea horizontali cum facie, aut alicujus ejus organi ad omnem plagam, あるいは、顔との水平線の中に、またはその〔顔の〕何らかの器官に、すべての方向に、

vel infra circa collum, pectus, ventrem, latus, lumbos, pedes, あるいは、首の周りの下方に、胸、胃、脇、腰、足、

vel infra, et quidem profunde, et hoc nusquam fallit; あるいは、下方に、実際に、深く、またこのことは決して欺かない(間違いない)。

ita prope vel paulo remotius, altius vel profundius, sicut de stagno, Gehenna, dictum prius [935, 1379-86], そのように近くにあるいは少し遠く離れて、高いところにあるいは深いところに、そのように池について、ゲヘナ〔の〕、前に言われた〔935, 1379-86〕、

quod jugiter appareat in eadem plaga, 常に、同じ方向の中に見られること、

et hoc quocunque se homo vertat, usque ibi sicut fixi{1} sunt, dum tales; またこのことは人間がどんなに自分自身を向けたにしても、それでもそこにそのように固定された(figo)、そのような者〔である〕時。

se habet{2} hoc secundum qualitatem eorum, inde secundum situm in Corpore Maximo, secundum ordinationem Domini; このことは彼らの性質にしたがって振る舞う、ここから最大の身体の中の位置にしたがって、主の配置にしたがって。

quod experientia spiritibus demonstratum, このことが経験が霊たちに示された、

nempe quod ubicunque me verterim, usque apparuerunt ita respective ad corpus. すなわち、どこにでも私を、私が向きを変えること、それでもそのように身体に相対的に(と比べて)見られた。

 

2335. Haec sunt mirabilia, quae vix credi possunt, sed usque sunt vera. これらは驚くべきことである、それらはほとんど信じられることができない、しかしそれでも真実である。

1748, 16 Junius. 1748年6月16日。

 

2336. Usque tamen non semper se habent secundum situm in corpore maximo, やはりそれでも、常には振る舞わない、最大の身体の中に位置にしたがって、

nam mali spiritus qui amore sui tumidi sunt, ut plurimum in alto sunt, supra caput antrorsum, quia animus eorum, illuc eos evehit; なぜなら、悪霊は、その者は自己愛でふくれた、大部分は高いところにいる、頭の上方に、正面に、彼らのアニムスがそこに彼らを運ぶからである。

sed causam hujus discriminis adhuc non novi: しかしこの相違の理由(原因)を依然として私は知らなかった――

a tergo ut plurimum sunt, qui imperare volunt, 背後に、大部分の者がいる、その者は支配することを欲する、

nam dictum mihi, quod tales tergo hominis quasi adhaerent. なぜなら、私に言われたからである、このような者が人間の背後に、いわば、くっついている。

Tum quoque mutant loca, ut qui{1} infra diu, supra sistantur; なおまた、彼らは場所もまた変える、長い間下方に〔いた〕者が、上方にされるように。

sed tales tandem ad locum alium et iis designatum tandem reducuntur, しかし、このような者は最後に他の場所へ、また最後に彼らに定められた〔場所へ〕戻される、

sunt quasi in corpore nostro halitus tetri et inflati, qui quoque e ventriculo aliisque partibus corporis{2} enatant ad capitis provincias, et eas infestant, 〔彼らは〕いわば私たちの身体の中のきたないまた圧縮した息(気体の発散物)〔である〕、それは胃から、そして身体の他の部分からもまた、頭の領域へ浮かび出てくる、またそれらを悩ませる、

sed usque inde dejiciuntur; しかし、やはりここから投げ落とされる。

nec inde arcentur, ex causa tali, quae cognosci potest, per repraesentationis ideam, ex similibus in corpore humano: ここから引き留めもされない、このような理由(原因)から、それらを知られることができる、表象の観念によって、人間の身体の中の同様のものから――

cumprimis in corpore affecto aliquo morbo, 特に、何らかの病気に働きかけられた身体の中で、

quod dum ad sanitatem redit, fit omnium aequilibrium. 健康へ戻る時、均衡のすべてのものが生じること。

 

2337. Quod altitudo et distantia sint apparentiae, et fallaciae, demonstratum est quandoque, 高さと距離が外観であることは、また欺き、時々、示された、

nempe quod ii qui infra pedes, illico in altum imo in altissimum delati sint, et illico prope caput, すなわち、彼らが、その者は足の下方に〔いた〕、直ちに高い(深い)ところに、それどころか最も高い(深い)ところに運び降ろされた☆(defero)、また直ちに頭の近くに、

☆「運び降ろされた」から「高い」は「深い」がよいです(両方の意味がありますが)。

quod mirati spiritus, quomodo id fit, そのことを霊たちはいぶかった、どのようにしてそのことが生じるか、

et iis tunc dictum quod tales locorum mutationes sint fallaciae ex phantasiis oriundae. また、その時、彼らに言われた、このような場所の変化は、幻想から起こった欺きであること。

1748, 16 Junius. 1748年6月16日。

 

2338. Quandoque tam multi{1} apparent in uno spatio, imo in eodem, 時々、これほどに多くの者が一つの空間(場所)の中に見られた、それどころか同じものの中に、

ut si essent ibi omnes, unus necessario esset intra alterum, et sic in uno loco prorsus, そのようにもしそこにすべての者がいたなら、ある者が必然的に他の者の内にいた、またこのようにまったく一つの場所の中に。

quod quoque observatum, et miratus primum sum, quomodo tale existere potuit, そのこともまた観察された、また最初に私はいぶかった、どのようにこのようなことが存在することができるのか、

putavi primum, quod unus esset quasi in altero, aut transiret alterum, praeter alia. 私は最初に思った、ある者がいわば他の者の中にいたこと、または他の者を通り過ぎた、ほかに他のこと。

 

(3) 訳文

2334. 別のものがある、霊たちが自分の性質にしたがってある方向に、頭の上方に、真っ直ぐ前方に、後方に、脇に、あるいは、顔との水平線に、または顔の何らかの器官のすべての方向に、あるいは、首の周りの下方に、胸、胃、脇、腰、足に、あるいは、下方に、実際に、深く見られ、またこのことは決して欺かないことである。そのように、近くにあるいは少し遠く離れて、高いところにあるいは深いところに、そのように前に言われたゲヘナの池について〔935, 1379-86番〕、常に、同じ方向の中に見られる。また、このことは人間がそのような者〔である〕時、自分自身をどんな方向に向けても、それでも固定されたようにしてそこにある。このことは彼らの性質に、ここから最大の身体の中の位置にしたがって、主の配置にしたがっている。このことが〔私の〕経験により霊たちに示された、すなわち、私がどこにでも自分の向きを変えても、それでもそのように相対的に〔自分の〕身体に〔その方向が〕見られた。

 

2335. これらはほとんど信じられることができない驚くべきことである、しかしそれでも真実である。

1748年6月16日。

 

2336. やはりそれでも、常に、最大の身体の中に位置にしたがっているのではない。なぜなら、自己愛でふくれあがった悪霊の大部分は、頭の上方に、正面の高いところにいる、彼らのアニムスがそこに彼らを運ぶからである。しかしこの相違の原因を依然として私は知らない。背後には、支配することを欲する大部分の者がいる。なぜなら、私に、このような者が人間の背後に、いわば、くっついていると言われたからである。

 なおまた、彼らは、下方に長い間いた者が、上方に移されるように場所もまた変える。しかし、このような者は最後に他の場所へ、最後に彼らに定められた場所へ戻される。〔彼らは〕いわば私たちの身体の中のきたないまた圧縮した発散物であり、それは胃から、そして身体の他の部分からもまた、頭の領域へ浮かび出て、それらの領域を悩ませる、しかし、やはりここから投げ落とされる。ここから引き留めもされない、次のような原因からであり、それらは表象の観念によって、人間の身体の中の同様のものからを知られることができる――特に、何らかの病気にかかった身体が健康へ戻る時、すべてのものに均衡が生じることである。

 

2337. 高さと距離は外観であり、欺きであることが、時々、示された。すなわち、足の下にいた者が、直ちに深いところに、それどころか最も深いところに降ろされ、また直ちに頭の近くに〔上げられた〕。そのことを霊たちは、どのようにしてそのことが生じるのか、いぶかった。また、その時、彼らに、このような場所の変化は幻想から起こった欺きである、と言われた。1748年6月16日。

 

2338. 時々、これほどに多くの者が一つの場所の中に、それどころか同じ場所の中に見られた、そのように、もしそこにすべての者がいたなら、ある者が必然的に他の者の内に、このようにまったく一つの場所の中にいた。そのこともまた観察され、私は最初、どのようにしてこのように存在することができるのか、いぶかった。私は最初、ある者がいわば他の者の中にいた、または他の者を通り過ぎたことなどを思った。