(1) 原文
564. [Vers. 16.] ” Et adjuvit terra Mulierem, et aperuit terra os suum, et deglutivit flumen quod ejecit Draco ex ore suo,”significat quod ratiocinationes ex falsis in copia, quas Draconici producunt, in nihilum cadant ex veris spiritualibus rationaliter intellectis, quae Michaeles, ex quibus Nova Ecclesia, adducunt.―Per “terram,” quae adjuvit Mulierem, significatur Ecclesia quoad doctrinam (n. 285); et quia agitur de ratiocinationibus ex falsis, quas Draconici producunt, sunt vera ex Verbo, per quae “terra,” hoc est, Ecclesia, “adjuvat Mulierem;” per “aperire os” significatur adducere illa vera; per “flumen quod Draco ex ore suo ejecit” significantur ratiocinationes ex falsis in copia (n. 563); per “deglutire” significatur facere ut cadant in nihilum: per Michaeles intelliguntur homines Novae Ecclesiae; per “Michaelem” sapientes ibi, et per “angelos ejus” reliqui.
[2] Quoniam in Nova Ecclesia rejicitur hoc dogma, quod Intellectus captandus sit sub obedientia fidei, et loco ejus recipitur, quod Verum Ecclesiae videndum sit ut credatur (n. 224), et quia verum non aliter videri potest quam rationaliter, ideo dicitur ex veris rationaliter intellectis.Quomodo potest aliquis homo duci a Domino, et conjungi Caelo, qui occlusit intellectum suum in talibus quae salutis et vitae aeternae sunt; estne intellectus qui illustrabitur et docebitur; et quid intellectus a religione occlusus, nisi caligo, et talis caligo quae a se rejicit lucem illustrantem: tum quis potest agnoscere aliquod verum et retinere illud nisi id videat; quid verum non visum nisi vox non intellecta, quae apud sensuales corporeos homines solet retineri memoria, sed non potest apud sapientes; imo sapientes ejiciunt e memoria voces vacuas, hoc est, voces quae non ex intellectu intraverunt; sicut, quod Deus unus sit tres quoad Personas, tum quod Dominus natus ab aeterno non sit unus idem cum Domino nato in tempore; hoc est, quod unus Dominus sit Deus, et non alter: tum etiam, quod vita charitatis, quae consistit in bonis operibus, et quoque in paenitentia a malis operibus, nihil faciat ad salutem: sapiens hoc non intelligit; quare ex rationalitate sua dicit, ergone nihil facit Religio; estne Religio fugere malum et facere bonum; doctrinane Ecclesiae docebit illud, ut et quid homo crediturus est, ut bona Religionis faciat a Deo.
(2) 直訳
564. [Vers. 16.] ” Et adjuvit terra Mulierem, et aperuit terra os suum, et deglutivit flumen quod ejecit Draco ex ore suo,”significat quod ratiocinationes ex falsis in copia, quas Draconici producunt, in nihilum cadant ex veris spiritualibus rationaliter intellectis, quae Michaeles, ex quibus Nova Ecclesia, adducunt.― 564(第16節)「また、地が女を助けた、また地がその口を開いた、また川をのみ込んだ、それを竜がその口から投げ出した」は、おびただしいその(誤まった)推論を意味する、それらを竜の追随者が生み出す、無の中に落ち込む、理性的に理解された霊的な真理から、それらをミカエルが、それらから新しい教会が〔ある〕、もたらす。
Per “terram,” quae adjuvit Mulierem, significatur Ecclesia quoad doctrinam (n. 285); 「地」によって、それが女を助けた、教えに関する教会が意味される(285番)。
et quia agitur de ratiocinationibus ex falsis, quas Draconici producunt, sunt vera ex Verbo, per quae “terra,” hoc est, Ecclesia, “adjuvat Mulierem;” また虚偽からの(誤まった)推論について扱われているので、それらを竜の追随者が生み出す、みことばからの真理である、その「地」によって、すなわち、教会、「女を助けた」〔のは〕。
per “aperire os” significatur adducere illa vera; 「口を開くこと」によって、それらの真理を提示することが意味される。
per “flumen quod Draco ex ore suo ejecit” significantur ratiocinationes ex falsis in copia (n. 563); 「川、それを竜がその口から投げ出した」によって、おびただしい虚偽からの(誤まった)推論が意味される(563番)。
per “deglutire” significatur facere ut cadant in nihilum: 「のみ込むこと」によって、無の中に落ち込むようにすることが意味される。
per Michaeles intelliguntur homines Novae Ecclesiae; ミカエルたちによって、新しい教会の人間が意味される。
per “Michaelem” sapientes ibi, et per “angelos ejus” reliqui. 「ミカエル」によって、そこに賢明な者たちが意味される、また「その天使たち」によって、残りの者たちが。
[2] Quoniam in Nova Ecclesia rejicitur hoc dogma, quod Intellectus captandus sit sub obedientia fidei, et loco ejus recipitur, quod Verum Ecclesiae videndum sit ut credatur (n. 224), et quia verum non aliter videri potest quam rationaliter, ideo dicitur ex veris rationaliter intellectis. [2] 新しい教会の中では、この教義は退けられるので、理解力は信仰の服従の下に保たれるべきであること、それに代わって受け入れられている、教会の真理は、信じられるために見られなければならないこと(224番)、また真理は理性的に以外に異なって見られることができないので、それゆえ、「理性的に理解された真理から」と言われる。
Quomodo potest aliquis homo duci a Domino, et conjungi Caelo, qui occlusit intellectum suum in talibus quae salutis et vitae aeternae sunt; どのように、ある人間は主により導かれることができるのか、また天界と結合されること、その者はそのようなものの中で自分の理解力を閉ざしている、それらは救いと永遠のいのちのものである。
estne intellectus qui illustrabitur et docebitur; 理解力ではないのか、それが照らされるようになる、また教えられるようになる。
et quid intellectus a religione occlusus, nisi caligo, et talis caligo quae a se rejicit lucem illustrantem: また、宗教により閉ざされた理解力は何か、またそのような暗黒は、それはそれ自体から照らす光を退ける(はねつける)。
tum quis potest agnoscere aliquod verum et retinere illud nisi id videat; なおまた、だれが何らかの真理を認めることができるのか、またそれを保持することが、それを見ないなら。
quid verum non visum nisi vox non intellecta, quae apud sensuales corporeos homines solet retineri memoria, sed non potest apud sapientes; 見られない真理は、理解されない声でないなら何か、それは感覚的で形体的な(物質的な)人間のもとで記憶の中に保持されるのが常である、しかし、解明な者のもとで〔保持されることが〕できない。
imo sapientes ejiciunt e memoria voces vacuas, hoc est, voces quae non ex intellectu intraverunt; それどころか、賢明な者は空虚な言葉(声)を記憶から追い払う、すなわち、言葉を、それは理解力の中に入いらない。
sicut, quod Deus unus sit tres quoad Personas, tum quod Dominus natus ab aeterno non sit unus idem cum Domino nato in tempore; 例えば、唯一の神が位格に関して三つであること、なおまた、永遠から生まれた主は、時間の中で生まれた主と同じ一つのものではないこと。
hoc est, quod unus Dominus sit Deus, et non alter: すなわち、一方の主は神であること、またもう一方の〔主は神では〕ない。
tum etiam, quod vita charitatis, quae consistit in bonis operibus, et quoque in paenitentia a malis operibus, nihil faciat ad salutem: さらになおまた、仁愛の生活は、善の働きの中にある(に存する)こと、そしてまた、悪の働きからの悔い改めの中に、救いに向けて何も行なわない。
sapiens hoc non intelligit; 賢明な者はこのことを理解しない。
quare ex rationalitate sua dicit, ergone nihil facit Religio; それゆえ、自分の推理力(正しく推理する力)から言う、それゆえに~でないのか(ergo+ne)、宗教は何も行なわない。
estne Religio fugere malum et facere bonum; 宗教は悪を避けることと善を行なうことではないのか。
doctrinane Ecclesiae docebit illud, ut et quid homo crediturus est, ut bona Religionis faciat a Deo. 教会の教えはそのことを教えていないのか、そのようにまた、何を何を信じなければならない、宗教の善を神から行なうために。
(3) 訳文
564(第16節)「また、地が女を助け、地がその口を開き、竜がその口から吐き出した川をのみ込んだ」は、ミカエルがもたらす新しい教会からの理性的に理解された霊的な真理から、竜の追随者が生み出すおびただしいその(誤まった)推論が無の中に落ち込むことを意味する。
女を助けた「地」によって、教えに関する教会が意味される(285番)。また竜の追随者が生み出す虚偽からの(誤まった)推論について扱われているので、その「地」、すなわち、教会によって、「女を助けた」〔のは〕みことばからの真理である。「口を開くこと」によって、それらの真理を示すことが意味される。「竜がその口から投げ出した川」によって、おびただしい虚偽からの(誤まった)推論が意味される(563番)。「のみ込むこと」によって、無の中に落ち込むようにすることが意味される。ミカエルたちによって、新しい教会の人間が意味される。「ミカエル」によって、そこの賢明な者たちが、また「その天使たち」によって、残りの者たちが意味される。
[2] 新しい教会の中では、理解力は信仰の服従の下に保たれるべきであるという教義は退けられ、それに代わって、教会の真理は、信じられるために見られなければならないことが受け入れられているので(224番)、また真理は理性的にしか見られることができないので、それゆえ、「理性的に理解された真理から」と言われる。
ある人間が主により導かれること、また天界と結合されることが、どのようにしてできるのか、その者は救いと永遠のいのちのものであるようなものの中で自分の理解力を閉ざしている。照らされ、教えられるようになるのは理解力ではないのか。また、宗教により閉ざされた理解力は、またそれ自体から照らす光を退けるそのような暗黒はと何か。なおまた、だれが何らかの真理を、それを見ないなら認めること、またそれを保持することがができるのか。見られない真理は、理解されない言葉(声)でないなら何なのか、それは感覚的で物質的な人間のもとで記憶の中に保持されるのが常である、しかし、解明な者のもとで〔保持されることが〕できない。それどころか、賢明な者は空虚な言葉(声)を、すなわち、理解力の中に入いらない言葉を記憶から追い払う。例えば、唯一の神が位格に関して三つであること、なおまた、永遠から生まれた主は、時間の中で生まれた主と同じ一つのものではないこと。すなわち、一方の主は神であり、もう一方の〔主は神では〕ないことである。さらにまた、仁愛の生活は、善の働きの中に、そしてまた、悪の働きからの悔い改めの中にあり、救いに向けて何も行なわないこと。賢明な者はこのことを理解しない。それゆえ、自分の推理力から言う、それでは、宗教は何も行なわないでないのか。宗教は悪を避けることと善を行なうことではないのか。教会の教えは、宗教の善を神から行なうために何を信じなければならないか教えていないのか。