原典講読『霊界体験記』 4140

(1) 原文

[Loquela]{1} spirituum angelicorum Cogitatio spirituum angelicorum{2}

 

4140. Vix describi communissime potest, ut quod ideae alligentur varie rebus, etiam quod insunt rebus, quae res sunt sicut vasa, aut centra a quibus perplura, ut solum{3} si verum [et] bonum sit, tunc repraesentari potest verum et bonum multis modis, et ad ista esse, et in istis esse, et inde diffundi{4} eorum ideae in permulta; formari etiam repraesentationes possunt, in quibus et ad quas{5} sint, ut candelabra candida, aurea, varie cum decoramentis, quae repraesentativa ut ex:{a} causa candelabrum ita formatum pro subjecto sit, pro vase sit, proinde innumerae varietates ex subjecto plurium subjectorum simul: ex qualibet affectione cogitant, sic ex suspirio, ex risu et omni alia, in eo possunt, et ibi habere plura, quibus simul insint vel adsint, nam unumquodvis tale, ut risus, ex multis causis existit, causae cum causarum causis, homini{6} ignotis et nusquam explorandis insunt, variis: [2] etiam formantur variae et multiplices sphaerae ex rebus, ut sphaerae bonitatis variae, cum sua luce, cum lucis temperatura, per innumerabilia, per lucis et temperaturae [praesentiam] ita temperatur [sphaera] per affectiones et affectionum formas innumeras; per remotiones solum cogitativas eorum, quae volunt ut absint, discedunt tunc, et sic temperando sphaeras rerum, et repraesentationum, sic ut ineffabile sit, tot indefinitae varietates, ut dicendae indefinitates indefinitatum indefinitarum, ☉{7} 12 Febr. 1749: sicut quae Psalm. CXLIV: 12, quod filiae nostrae sicut anguli, excisae{8} figura palatii, hic bona pro filiabus, quae repraesentari possunt ideis angelicis, nusquam alias{b}, ac angelice ad vivum, cum innumerabilibus.

@1 sic J.F.I. Tafel pro eodem verbo semideleto

@2 ms. angelorum

@3 J.F.I. Tafel solis

@4 ms. diffundo

@5 ms. quae

@6 ms. homin

@7 interlineale supra 12 scriptum in ms.

@8 J.F.I. Tafel: “excisae: Seb. Schmidii lat. versio, quam sequi solebat noster, habet excisi

@a = exempli

@b h.e. aliter

 

(2) 直訳

[Loquela]{1} spirituum angelicorum 天使的な霊たちの話し方

Cogitatio spirituum angelicorum{2} 天使的な霊たちの思考

4140. Vix describi communissime potest, ほとんど述べられることが、最も全般的に〔すら〕できない、

ut quod ideae alligentur varie rebus, 例えば、観念がいろいろに物事に結びつけられていること、

etiam quod insunt rebus, quae res sunt sicut vasa, aut centra a quibus perplura, さらにまた物事に内在すること、その物事は器のようである、または中心、それらから非常に多くのものが〔出てくる〕、

ut solum{3} si verum [et] bonum sit, tunc repraesentari potest verum et bonum multis modis, 例えば、もし真理〔と〕善だけ☆があるなら、その時、真理と善は多くの方法で表象されることができる、

☆このsolumをターフェルはsolis(太陽)としています、すると、「例えば、太陽(のように)」と前の文につながります。これもありえるかと思います(注参照)。

et ad ista esse, et in istis esse, et inde diffundi{4} eorum ideae in permulta; またそれに向けてあること、またその中にあること、またここからそれらの観念が非常に多くのものの中に広がる。

formari etiam repraesentationes possunt, in quibus et ad quas{5}sint, さらにまた表象が形作られることができる、それらの中にまたそれらに向けて、ある、

ut candelabra candida, aurea, varie cum decoramentis, quae repraesentativa ut ex:{a} 例えば、白く輝く、金の燭台が、いろいろと装飾とともに、それらは表象して〔いる〕例えば(ut exsemplum)――

causa candelabrum ita formatum pro subjecto sit, pro vase sit, そのように形作られた燭台のために、対象として、また器として〔役立つ〕、

proinde innumerae varietates ex subjecto plurium subjectorum simul: ここから無数の変化(多種多様)が、対象から、対象の数多くのものが一緒に〔生じる〕――

ex qualibet affectione cogitant, sic ex suspirio, ex risu et omni alia, どんな情愛からでも、彼らが考える、そのように、ため息から、笑いと他の多くのものから、

in eo possunt, et ibi habere plura, quibus simul insint vel adsint, そのことの中にできる、またそこに多くのものを持つことが、それらに一緒に(同時に)内在する、あるいはある、

nam unumquodvis tale, ut risus, ex multis causis existit, なぜなら、このようなそれぞれのものに、笑いのような、多くの原因から存在するようになるからである、

causae cum causarum causis, homini{6} ignotis et nusquam explorandis insunt, variis: 原因は、原因の原因とともに、人間に知られていない、また決して調べられないで内在する、いろいろに――

[2] etiam formantur variae et multiplices sphaerae ex rebus, さらにまた、物事からいろいろなまた多種多様のスフェアが形作られる、

ut sphaerae bonitatis variae, cum sua luce, cum lucis temperatura, per innumerabilia, 例えば、いろいろな善良なスフェア、その光とともに、加減された(穏やかな)光とともに、無数のものによって、

per lucis et temperaturae [praesentiam] ita temperatur [sphaera] per affectiones et affectionum formas innumeras; 光と加減されものの〔居合わせること〕によって、そのように〔スフェアは〕和らげられる(加減される)、情愛と無数の情愛の形によって、

per remotiones solum cogitativas eorum, quae volunt ut absint, discedunt tunc, et sic temperando sphaeras rerum, それらの思考の移すこと(遠隔)だけによって、それらがない、遠ざかるように欲する、その時、またこのように物事のスフェアを加減して、〔形作られる〕

et repraesentationum, sic ut ineffabile sit, tot indefinitae varietates, ut dicendae indefinitates indefinitatum indefinitarum, また表象は、そのように言語に絶するものである、このように多くの無限の多様性が〔ある〕、無限のものと呼ばれなければならない、無限の無限のものと、

☉{7} 12 Febr. 1749: ☉〔日〕1749年2月12日。

sicut quae Psalm. CXLIV: 12, quod filiae nostrae sicut anguli, excisae{8} figura palatii, 例えば、それらは、詩篇144:12、私たちの娘たちは隅〔のおや石〕のように〔なる〕、宮殿の形に切り出された、

hic bona pro filiabus, これは善〔が意味される〕娘たちとして、

quae repraesentari possunt ideis angelicis, nusquam alias{b}, ac angelice ad vivum, cum innumerabilibus. それらは表象されることができる、天使たちの観念に、決して他の方法で(=異なって)、そして天使のように生き生きと、無数のもので。

 

(3) 訳文

天使的な霊たちの話し方 天使的な霊たちの思考

 

4140. 最も全般的にすらほとんど述べられることができないものがある。例えば、観念がいろいろな物事に結びつけられ、さらにまた物事に内在すること、その物事は器または中心のようであり、それらから非常に多くのものが〔出てくる〕こと。例えば、真理と善だけであるとしても、その時、真理と善は多くの方法で表象されることができ、またそれに向けて、またその中に、またここからそれらの観念が非常に多くのものの中に広がること。さらにまたそれらの中にまたそれらに向けて、表象が形作られることができることである。白く輝く金の燭台がいろいろな装飾とともに、それらが表象していることである、例えば――そのように形作られた燭台のために、対象として、また器として〔役立ち〕、ここから無数の変化が、対象から、対象の数多くのものが一緒に〔生じる〕――彼らが考えるどんな情愛からでも、そのように、ため息から、笑いと他の多くのものから、そのことの中に、またそこにそれらと一緒に内在し、存在する多くのものを持つことができる。なぜなら、笑いのようなどんなものも多くの原因から存在するようになるからである。その原因は、原因の原因とともに人間に知られていない、また決して調べられないでいろいろと存在する――

[2] さらにまた、物事からいろいろなまた多種多様なスフェアが形作られる。例えば、いろいろな善良なスフェアが、その光とともに、加減された光とともに、無数のものによって、光と加減されものがあることによって、そのように〔スフェアは〕情愛と無数の情愛の形によって加減される。それらがないように、遠ざかるように欲するその思考の遠隔だけによって、その時、またこのように物事のスフェアを加減して〔形作られる〕。また表象は、そのように言語に絶するものであり、無限のもの、無限の無限のものと呼ばれなければならないような多くの無限の多様性がある。☉〔日〕1749年2月12日。例えば、詩篇144:12の「私たちの娘たちは、宮殿の形に切り出された隅〔のおや石〕のように〔なる〕」では善が娘たちとして〔意味されており〕、それらは、天使たちの観念に、決して他の方法ではなく、そして天使のように生き生きと、無数のもので表象されることができる。

原典講読『霊界体験記』 4141

(1) 原文

De excrementis

 

4141. Vidi quomodo cum excrementis luteis laborant illae quae in voluptatibus vixerunt: lutea excrementa ligneis ejiciunt, et sic continuant; et dictum quod maxime delectentur iis, seu quod iis jucunda sint, nam voluptates vertuntur in talia jucunda, sunt aliae, quae non jucundum sentiunt sed tetrum et coactum, dictum quod illi vel illae sint, qui ex principiis captis voluptates praeferunt. 1749, ♂14 Febr.

 

(2) 直訳

De excrementis 糞(排泄物)について

4141. Vidi quomodo cum excrementis luteis laborant illae quae in voluptatibus vixerunt: 私は、彼女たちがどのように泥だらけの(=きたない)糞(排泄物)に苦労している(苦しんでいる)か見た、彼女たちは快楽の中に生きた――

lutea excrementa ligneis ejiciunt, et sic continuant; 泥だらけの糞(排泄物)を木製のもので投げ出した、またこのように続けた。

et dictum quod maxime delectentur iis, seu quod iis jucunda sint, また言われた、それらに最大に喜んでいること、すなわち、彼女たちに快いこと、

nam voluptates vertuntur in talia jucunda, なぜなら、快楽はこのような快さの中に変えられるからである、

sunt aliae, quae non jucundum sentiunt sed tetrum et coactum, 他の者たちがいる、その者たちは快さを感じない、しかし、きたらしさ(忌まわしさ)と強いられたものを、

dictum quod illi vel illae sint, qui ex principiis captis voluptates praeferunt. 言われた、彼らあるいは彼女たちであること、その者たちは捕らえた(採用した)原理(源)から快楽を優先させる(快楽のほうを選ぶ)。

1749, ♂14 Febr. 1749年♂〔火〕2月14日。

 

(3) 訳文

糞について

 

4141. 私は、快楽の中に生きた彼女たちがどのようにきたない糞に苦しんでいるか見た――きたない糞を木のへらで投げ出し、こうして続けた。また、それらを最大に喜んでいる、すなわち、彼女たちに快いものである、と言われた。なぜなら、快楽はこのような快さの中に変えられるからである。他の者たちがいて、その者たちは快さを感じないで、忌まわしさと強制されている、と感じる。彼らあるいは彼女たちが、採用した原理(源)から快楽のほうを選ぶ者たちである、と言われた。1749年♂〔火〕2月14日。

原典講読『霊界体験記』 4142

(1) 原文

De mansionibus

 

4142. Aliquoties in somno observavi quod in horto Stockholmiae ad me [pertinente], fuerint variae mansiones laboratorum, prope terram, cum lapideis introitibus et cincturis, et intus camerae, concinne factae, miratus quod in horto et nesciverim, etiam quod in altera altitudine [mansiones], ad quam per scalas ascenderetur, et in tertia, ubi pastores, prata et luci; etiam hac nocte somniavi vive quod mansio prope terram in horto, cum camera, quam vidi et loquutus cum illo in somnio, qui habitabat ibi: cum vigil factus loquutus cum illis, qui mihi{1} respondebant sicut in somno: prope terram erant artifices: de censu erat sermo cum illis. 1749, ♃ 16 Febr.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. me

 

(2) 直訳

De mansionibus 住居について

4142. Aliquoties in somno observavi quod in horto Stockholmiae ad me [pertinente], 数回、眠りの中で私は見た、そのこと、私に〔属する〕ストックホルムの庭園の中の、

fuerint variae mansiones laboratorum, prope terram, 働く者の☆いろいろな住居があった、地の近くに(接して)、

☆ laboratorum がわかりません、「働く者の」でよいかなと思います。

cum lapideis introitibus et cincturis, et intus camerae, concinne factae, 石の入り口と囲い(帯)とともに、また内部の部屋は、こぎれいにつくられた、

miratus quod in horto et nesciverim, 〔私は〕いぶかった、庭園の中に〔あった〕こと、また私が知らなかった、

etiam quod in altera altitudine [mansiones], ad quam per scalas ascenderetur, さらにまた、第二の高さの中に〔住居があった〕こと、それを階段を通ってのぼれられる(=上がる)、

et in tertia, ubi pastores, prata et luci; また第三のもの〔高さ〕の中に、そこに、羊飼いたち〔がいる〕、牧草地また木立ち〔がある〕。

etiam hac nocte somniavi vive quod mansio prope terram in horto, さらにまた、この夜に、私は生き生きとした夢を見た、それは庭園の中の、地の近くに(接して)、住居〔があった〕、

cum camera, quam vidi et loquutus cum illo in somnio, qui habitabat ibi: 部屋とともに、それを私は見た、また夢の中で彼と話した、その者はそこに住んでいた――

cum vigil factus loquutus cum illis, qui mihi{1} respondebant sicut in somno: 目覚めたとき、彼らと話した、その者たちは夢の中のように答えた――

prope terram erant artifices: 、地の近くに(接して)、職人たちがいた――

de censu erat sermo cum illis. 財産(収入)について彼らと会話があった。

1749, ♃ 16 Febr. 1749年♃〔木〕2月16日。

 

(3) 訳文

住居について

 

4142. 数回、眠りの中で私は私に〔属する〕ストックホルムの庭園の中を見た。〔そこには〕地に接して、働く者のいろいろな住居が石造りの入り口と囲いとともにあった、また内部の部屋は、こぎれいにつくられていた。〔私は〕不思議に思った――庭園の中に〔あり〕、私が知らなかったこと、さらにまた、第二の高さの中に〔住居があり〕、それを階段を通ってのぼること、また第三の高さの中に、そこに、羊飼いたち〔がいて〕、牧草地と木立ち〔がある〕ことである。

さらにまた、この夜、私は生き生きとした夢を見た――庭園に、地に接して、部屋とともに住居〔があり〕、それを私は見た、また夢の中でそこに住んでいた者と話した――目覚めたとき、彼らと話した、その者たちは夢の中でのように答えた――地に接して、職人たちがいた――彼らと収入について会話した。1749年♃〔木〕2月16日。

原典講読『霊界体験記』 4143

(1) 原文

De materialibus vocum

 

4143. Accidit, cum desumerem aliquas voces ex collectione mea{a}, ut insererem iis quae scriberentur, et solum unam vocem ex iis desumerem et insererem, quae non in memoria mea, tunc fiebat mutatio spirituum, alii spiritus successerunt, et alii conquesti sunt multum et satis lamentabiliter quod sic non adesse queant, sed quod abigerentur, quod mihi peregrinum obvenit; causa erat, quia spiritus successerunt, qui vocibus indulgent, seu materialibus loquelae{1}, et priores solum cogitationibus, ita ab experientia discere datum, quod non simul possint esse illi spiritus et hi, ex sphaera iis contraria, nam qui materialibus Verbi inhaerent adimunt illis qui cogitare solum volunt, facultatem cogitandi; sed spiritus angelici removebant, quia illi intra sphaeram{2} cogitationis sunt, et sic regunt cogitationis interiora; at spiritus voluerunt regere etiam cogitationis exteriora, quod sic iis nunc ademptum est, quia persuasionibus agunt. 1749, 17 Febr. Exinde constat quod spiritus rationales non possint simul esse cum spiritibus scientificis, et quod prorsus distincti sint.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. loquela

@2 ms. sphram

@a h.e. Indice Biblica (vide A. Acton, The Word Explained, Vol. VIII, p.421, “Appendix”) すなわち、スヴェーデンボリは『みことばの索引』をCollecta(抜粋・収集)と呼んでいました。なおアクトンの『みことばの講解』の「補遺」にはターフェルが『みことばの索引』を出版したことなどが書かれています(1859年開始、第三巻を1863年に出版したところで、著者の死により中断、1868年に別の者により第4巻が出された)。

 

(2) 直訳

De materialibus vocum 言葉の物質的なもの(材料)について

4143. Accidit, cum desumerem aliquas voces ex collectione mea{a}, 起こった、私が何らかの言葉を私の集めたもの☆から選び出したとき、

☆ 集めたものとは『みことばの索引』です。上記参照。

ut insererem iis quae scriberentur, それらに挿入するために、それらは〔私によって〕書かれていた、

et solum unam vocem ex iis desumerem et insererem, quae non in memoria mea, またただ一つの言葉をそれらから私は選び出した、また挿入した、それは私の記憶の中にない(なかった)、

tunc fiebat mutatio spirituum, alii spiritus successerunt, その時、霊たちの変化が起こった、他の霊たちが後に続いた、

et alii conquesti sunt multum et satis lamentabiliter quod sic non adesse queant, また、他の者たちは大いに不平を言った、また十分に嘆かわしく、このようにいることができないこと、

sed quod abigerentur, quod mihi peregrinum obvenit; しかし、追い払われること、そのことが私に奇妙なものに思えた。

causa erat, quia spiritus successerunt, qui vocibus indulgent, seu materialibus loquelae{1}, 理由があった、霊たちが後ろに続いたからである、その者は言葉にふけった、すなわち、話すことの材料に、

et priores solum cogitationibus, また、前の者たちは思考だけに〔いた・ふけった〕、

ita ab experientia discere datum, quod non simul possint esse illi spiritus et hi, ex sphaera iis contraria, そのように、経験から学ぶことが〔私に〕与えられた、それらの霊たちとこれら〔の霊たち〕が一緒にいることができないこと、彼らの対立するスフェアから、

nam qui materialibus Verbi inhaerent adimunt illis qui cogitare solum volunt, facultatem cogitandi; なぜなら、みことばの材料にしがみつく(固執する)者は、彼らを取り除くからである、その者は考えることだけを欲する、考える能力を。

sed spiritus angelici removebant, しかし、天使的な霊たちは立ち去った(遠ざけた)、

quia illi intra sphaeram{2} cogitationis sunt, et sic regunt cogitationis interiora; 彼らは思考のスフェアの内にいるからである、またこのように思考の内的なものを支配している。

at spiritus voluerunt regere etiam cogitationis exteriora, しかし、霊たちは思考の外的なものもまた支配することを欲している、

quod sic iis nunc ademptum est, quia persuasionibus agunt. そのこと〔考える能力〕は、そのように彼らに、今、取り去られた(adimo)、信念によって働いたからである。

1749, 17 Febr. 1749年2月17日。

Exinde constat quod spiritus rationales non possint simul esse cum spiritibus scientificis, これゆえに明らかである、理性的な霊たちは記憶知の霊たちと一種にいることができないこと、

et quod prorsus distincti sint. また、まったく区別されていること。

 

(3) 訳文

言葉の材料について

 

4143. 私が何らかの言葉を〔私によって〕書かれていたものに挿入するために、私の集めたもの☆から選び出したとき、起こった――それらから私は私の記憶になかったただ一つの言葉を選び出し、挿入した。その時、霊たちの変化が起こり、他の霊たちが後に続いた。また、他の者たちは大いに、また十分に嘆かわしく、このようにいることができない、追い払われる、と不平を言った。そのことは私に奇妙なものに思えた。その理由は、言葉に、すなわち、話すことの材料にふけった霊たちが後ろに続いた、また、前の者たちは思考だけにいたからである。そのように、経験から学ぶことが〔私に〕与えられた、それらとこれらの霊たちが一緒にいることができないこと、彼らの対立するスフェアからである。なぜなら、みことばの材料に固執する者は、考えることだけを欲する者を、考える能力を取り除くからである。しかし、天使的な霊たちは遠ざけた。彼らは思考のスフェアの内にいる、またこのように思考の内的なものを支配しているからである。しかし、霊たちは思考の外的なものもまた支配することを欲している〔が〕、そのこと〔考える能力〕は、そのように彼らに、今、取り去られた、信念によって働いたからである。1749年2月17日。これゆえ、理性的な霊たちは記憶知の霊たちと一種にいることができないこと、また、まったく区別されていることが明らかである。

 

☆ 当時、スヴェーデンボリが、みことばから集めていた『みことばの索引』です。