原典講読『天界と地獄』no.350.

(1) 原文
350. Omnes in caelum recipiuntur, qui amaverunt verum et bonum propter verum et bonum: qui itaque multum amavarunt, illi sunt qui vocantur sapientes; qui autem parum amaverunt, sunt qui vocantur simplices; sapientes in caelo in multa luce sunt, simplices autem in caelo in minore luce sunt; quisque secundum gradum amoris boni et veri. Amare verum et bonum propter verum et bonum, est velle illa et facere illa, nam qui volunt et faciunt illi amant, non autem qui non volunt et faciunt: illi etiam sunt qui amant Dominum, et amantur a Domino, quoniam bonum et verum sunt a Domino, et quia sunt a Domino, etiam in illis, nempe in bono et vero, est Dominus; proinde etiam apud illos, qui recipiunt bonum et verum in sua vita per velle et facere. Homo etiam in se spectatus non est nisi quam suum bonum et verum, quia bonum est ejus voluntatis et verum est ejus intellectus, et homo talis est qualis ejus voluntas et intellectus: inde patet, quod homo tantum a Domino ametur, quantum ejus voluntas formata est a bono, et intellectus formatus est a vero. Amari a Domino est quoque amare Dominum, nam amor est reciprocus; dat enim Dominus ei qui amatur ut amet.
(2) 直訳
Omnes in caelum recipiuntur, qui amaverunt verum et bonum propter verum et bonum: すべての者は天界(の中)に受け入れられる、真理と善を真理と善のために愛した者。
qui itaque multum amavarunt, illi sunt qui vocantur sapientes; そこで、多く愛した者は、彼らは賢明な者と呼ばれる者である。
qui autem parum amaverunt, sunt qui vocantur simplices; しかしながら、わずかに愛した者は、単純な者と呼ばれる者である。
sapientes in caelo in multa luce sunt, simplices autem in caelo in minore luce sunt; 天界の中で賢明な者は多くの光の中にいる、しかしながら、単純な者は天界の中で少ない光の中にいる。
quisque secundum gradum amoris boni et veri. それぞれが善と真理の愛の段階(程度)☆にしたがって。
☆ 私はこれまでgradusの訳語をほぼ「段階」とだけしてきましたが、ここで「程度」の訳語の必要である、とわかりました。柳瀬訳は「度」、長島訳は「程度」です。
Amare verum et bonum propter verum et bonum, est velle illa et facere illa, nam qui volunt et faciunt illi amant, non autem qui non volunt et faciunt: 真理と善のために真理と善を愛することは、それらを意志することとそれらを行なうことである、なぜなら、意志し、行なう者は、彼は愛するから、しかしながら、〔愛さ〕ない、意志しない、行なわない者は。
illi etiam sunt qui amant Dominum, et amantur a Domino, quoniam bonum et verum sunt a Domino, et quia sunt a Domino, etiam in illis, nempe in bono et vero, est Dominus; さらにまた、彼らは主を愛する、そして主から愛される、善と真理は主からのものであるので、そして主からであるので、それらの中にもまた、すなわち、善と真理の中に、主はおられる。
proinde etiam apud illos, qui recipiunt bonum et verum in sua vita per velle et facere. したがって、彼らのもとにもまた〔主はおられる〕、善と真理を自分自身のいのち(生活)の中に意志することと行なうことを通して受け入れた者。
Homo etiam in se spectatus non est nisi quam suum bonum et verum, quia bonum est ejus voluntatis et verum est ejus intellectus, et homo talis est qualis ejus voluntas et intellectus: さらにまた、人間は本質的に(それ自体の中で)眺められるとき、それ(人間)自身の善と真理を除いて以外(のもの)ではない、善は彼の意志のものであり、真理は彼の理解力のものであるので、そして人間はこのようなものである、彼の意志と理解力がどのような〔ものであるかによって〕☆。
☆ よく出てくる相関文「talis~qualis・・・」です。「qがtを定める」と覚えておきます。
inde patet, quod homo tantum a Domino ametur, quantum ejus voluntas formata est a bono, et intellectus formatus est a vero. ここから明らかである、それだけ主から愛されること、どれだけ彼の意志が善から形作られるか、そして理解力が真理から形作られるか。
Amari a Domino est quoque amare Dominum, nam amor est reciprocus; 主から愛されることはまた主を愛することである、なぜなら、愛は相互的であるから。
dat enim Dominus ei qui amatur ut amet. なぜなら、彼に主は与えられるから、愛される者に愛することを。
(3) 訳文
 真理と善を真理と善のために愛した者はすべて、天界に受け入れられる。それで、多く愛した者は賢明な者と呼ばれ、しかし、わずかに愛した者は単純な者と呼ばれる。天界の中で、賢明な者は多くの光の中にいるが、単純な者は少ない光の中にいる。それぞれが、善と真理の愛の程度にしたがっている。真理と善のために真理と善を愛することは、それらを意志することとそれらを行なうことである、なぜなら、意志し、行なう者は愛するが、しかし、意志せず、行なわない者は愛さないから。さらにまた、善と真理は主からのものであるので、彼らは主を愛し、主から愛される、そして主からのものであるので、それらの中にもまた、すなわち、善と真理の中に、主はおられる。したがって、善と真理を意志することと行なうことを通して自分自身のいのち中に受け入れた者のもとにもまた主はおられる。さらにまた、人間は本質的に眺められるとき、善は彼の意志のもの、真理は彼の理解力のものであるので、その人間自身の善と真理以外のものではない、そして人間はどのようなものであるかは、彼の意志と理解力がどのようなものであるかによっている。ここから、彼の意志が善から形作られ、理解力が真理から形作られるほど、それだけ主から愛されることが明らかである。主から愛されることは主を愛することでもある、なぜなら、愛は相互的であるから。主は愛される者に愛することを与えられるからである。