『レキシコン』項目「P」に取り組んでいて

 やっと1週間前ぐらいから項目「P」に入った。そこで現在連載中の『天界と地獄』に修正個所が2つほど発生した。このように私の仕事は完成品ではなく、「現在進行形」である。
 1.本日parを訳した。そこに熟語「pari pasu」(訳は「歩調をととのえて、足並みをそろえて」といった意味)があり、例文としてinnocentia et pax pari passu ambulant HH288:2とあった。HHとは『天界と地獄』である。「はて、こんなふうに訳したことがあったっけ?」と見直したら、すっぽりと「訳し漏れ」であった。それで「無垢と平和は足並みをそろえて歩く(進む)」の訳文を追加されたい。
 2.同じく、このブログを書く直前に発見! それですぐさまこの記事を書くこととなった。
 paradoxonに取り掛かっていた。この語は通常「逆説・パラドックス」でよい。私もこれまで「逆説」と訳していた。ところが、逆説とは「一見矛盾または不合理のように見えて実際は正しい説」という意味である。スヴェーデンボリは(著作のすべての個所で)この語を「道理に明らかに反する言説」の意味で使用している! それで「著作」に限って「背理または矛盾」と訳すのが内容的に正しい! それで『天界と地獄』191番の「逆説」は「背理」に訂正!
 このようにある個人の使用する言葉は、通常の意味とは異なる意味で使用する場合があり、このparadoxonもその一つであることがたった今わかった。これが『レキシコン』の価値である。

原典講読『天界と地獄』no.310.

(1) 原文
310. Cum angelis de Verbo aliquoties locutus sum, et dixi, quod id a quibusdam contemnatur propter stilum ejus simplicem; et quod prorsus non sciatur aliquid de sensu ejus interno, et inde non credatur quod tanta sapientia inibi recondita lateat. Angeli dixerunt, quod stilus Verbi, tametsi in sensu litterae apparet simplex, usque talis sit ut nusquum aliquid ei comparari queat quoad excellentiam, quoniam Divina sapientia non solum in omni sensu ibi, sed etiam in singula voce, latet; et quod illa sapientia eluceat in caelo: voluerunt dicere quod sit lux caeli, quia est Divinum Verum; nam Divinum Verum in caelo lucet (videatur supra, n. 132). Dixerunt etiam, quod absque tali Verbo nulla foret lux caeli apud homines nostrae telluris, ita nec conjunctio caeli cum illis, nam quantum lux caeli adest apud hominem, tantum est conjunctio, et quoque tantum est ei revelatio Divini Veri per Verbum: quod homo non sciat quod conjunctio illa sit per sensum spiritualem Verbi correspondentem sensui ejus naturali, est causa, quia homo hujus telluris non scit aliquid de spirituali angelorum cogitatione et loquela, et quod sit diversa a naturali hominum cogitatione et loquela; et nisi id sciat quod prorsus non scire possit quid sensus internus, et inde quod per illum talis conjunctio dari possit. Dixerunt etiam, si homo sciret quod talis sensus sit, et ex aliqua ejus scientia cogitaret cum legit Verbum, quod veniret in sapientiam interiorem, et plus adhuc conjungeretur caelo, quoniam per id in ideas similes angelicis intraret.
(2) 直訳
Cum angelis de Verbo aliquoties locutus sum, et dixi, quod id a quibusdam contemnatur propter stilum ejus simplicem; 私は天使たちとみことばについて数回、話した、そして言った、それはある者から軽蔑されていること、その文体が単純なために。
et quod prorsus non sciatur aliquid de sensu ejus interno, et inde non credatur quod tanta sapientia inibi recondita lateat. そして、その内なる意味について何かが完全に知られていないこと、そしてここから信じられていない、それほどの知恵がそこに隠れて隠れていること。
Angeli dixerunt, quod stilus Verbi, tametsi in sensu litterae apparet simplex, usque talis sit ut nusquum☆ aliquid ei comparari queat quoad excellentiam, quoniam Divina sapientia non solum in omni sensu ibi, sed etiam in singula voce, latet; 天使たちは言った、みことばの文体は、たとえ文字通りの意味の中で単純に見えても、それでもこのようなものである、決してそれを何かに比べることができないこと、優秀さに関して、神的な知恵がそこにすべての意味の中にだけでなく、個々の言葉の中にもまた、隠れているので。
☆初版のミスプリであり、「正誤表」に「nusquamと読め」とあります。
et quod illa sapientia eluceat in caelo: またその知恵が天界の中に輝き出ていること。
voluerunt dicere quod sit lux caeli, quia est Divinum Verum; 〔彼らは〕言うことを欲した☆、〔この知恵が〕天界の光であること、神的な真理であるので。
☆ この個所は「あいまい」に思えます。「言う」のはだれかよくわかりません。すなわち、天使たちが著者である「私」に言ってほしかったのか、「天使たち自身」がそのように言いたかったのか、です。私としては後者と思います。すなわちこの個所は天使たちとの会話からスヴェーデンボリがこのように感じた、という解釈です(そうでないと、なぜこのような表現にしたのか、という疑問がわきます)。
nam Divinum Verum in caelo lucet (videatur supra, n. 132). なぜなら、神的な真理は天界の中で輝くから(上の132番に見られる)。
Dixerunt etiam, quod absque tali Verbo nulla foret lux caeli apud homines nostrae telluris, ita nec conjunctio caeli cum illis, nam quantum lux caeli adest apud hominem, tantum est conjunctio, et quoque tantum est ei revelatio Divini Veri per Verbum: さらにまた〔彼らは〕言った、このようなみことばなしに、私たちの地球の人間のもとに天界の光は何もなかった、このように彼らとの天界の結合もない、なぜなら、どれだけ天界の光が人間のもとに現存するか、それだけ結合がある、そしてまたそれだけ彼らにみことばを通して神的な真理の啓示があるから。
quod homo non sciat quod conjunctio illa sit per sensum spiritualem Verbi correspondentem sensui ejus naturali, est causa, quia homo hujus telluris non scit aliquid de spirituali angelorum cogitatione et loquela, et quod sit diversa a naturali hominum cogitatione et loquela; 人間が知らないこと、自然的なその意味に対応するみことばの霊的な意味によってその結合があること、〔その〕理由は、この地球の人間が天使たちの霊的な思考と話し方について何かを知らないからである、そして人間の自然的な思考と話し方から異なっていること。
et nisi id sciat quod prorsus non scire possit quid sensus internus, et inde quod per illum talis conjunctio dari possit. そしてそれを知らないかぎり、内なる意味が何か知ることが完全にできないこと、そしてここからそれによってこのような結合が与えられること〔を知ることができない〕。
Dixerunt etiam, si homo sciret quod talis sensus sit, et ex aliqua ejus scientia cogitaret cum legit Verbum, quod veniret in sapientiam interiorem, et plus adhuc conjungeretur caelo, quoniam per id in ideas similes angelicis intraret. さらにまた〔彼らは〕言った、もし人間がこのような意味があることを知るなら、そしてみことばを読むときその何らかの知識から考える〔なら〕、内的な知恵の中に来ること、そして多くさらに天界と結合される、それによって天使たちと似た観念の中に入るので。
(3) 訳文
 数回、私は天使たちとみことばについて話し、そして、みことばはその文体が単純なためにある者から軽蔑されていること、その内意についてまったく何も知られていないこと、ここからそれほどの知恵がそこに隠れていることが信じられていない、と言った。天使たちは、みことばの文体は、たとえ文字通りの意味の中で単純に見えても、それでも神的な知恵がそこにすべての意味の中にだけでなく、個々の言葉の中にもまた隠れているので、優秀さに関して、決してそれを何かに比べることができないようなものであり、またその知恵が天界の中に輝き出ている、と言った。彼らはこの知恵が神的な真理であるので天界の光である、と言うことを欲した。なぜなら、神的な真理は天界の中で輝くから(前の132番に見られる)。さらにまた彼らは、このようなみことばなしに、私たちの地球の人間のもとに天界の光は何もなく、このように彼らとの天界の結合もない、なぜなら、天界の光が人間のもとに現存するほど、それだけ結合があり、またそれだけ人間にみことばを通して神的な真理の啓示があるから、そして、みことばの自然的な意味に対応するその霊的な意味によって、その結合があること人間が知らない理由は、この地球の人間が天使たちの霊的な思考と話し方は人間の自然的な思考と話し方と異なっていて、そのことについて何も知らないからであり、そしてそれを知らないかぎり、内なる意味が何かまったく知ることができず、そしてここからそれによってこのような結合が与えられることも知ることができない、と言った。さらにまた彼らは、もし人間がこのような意味があることを知り、みことばを読むときその何らかの知識から考えるなら、それによって天使たちと似た観念の中に入るので、内的な知恵の中にやって来て、そしてさらに多く天界と結合される、と言った。

原典講読『天界と地獄』no.311.

       [XXXV.]
     QUOD CAELUM ET INFERNUM SINT EX HUMANO GENERE.
       天界と地獄は人類から存在すること
(1) 原文
311. In Christiano orbe prorsus nescitur, quod caelum et infernum sint ex humano genere: creditur enim, quod angeli fuerint a principio creati, et quod inde caelum; ac quod Diabolus seu Satanas fuerit lucis angelus; sed quia rebellis factus, cum turba sua dejectus sit, et quod inde infernum. Quod talis fides in Christiano orbe sit, mirantur angeli quam maxime; et adhuc magis quod prorsus nihil sciant de caelo, cum tamen id est primarium doctrinae in ecclesia: et quia talis ignorantia regnat, corde gavisi sunt, quod placuerit Domino nunc revelare illis plura de caelo et quoque de inferno, et per id, quantum possibile est, discutere tenebras, quae indies increscunt, quia ecclesia ad suum finem pervenit. [2] Quare volunt, ut ex ore illorum asseverem, quod in universo caelo non sit unus angelus qui a principio creatus est, nec in inferno aliquis diabolus qui creatus lucis angelus et dejectus, sed quod omnes tam in caelo quam in inferno sint ex humano genere, in caelo illi qui in mundo in caelesti amore et fide vixerunt, in inferno qui in infernali amore et fide; et quod infernum in toto complexu sit quod vocatur Diabolus et Satanas; illud infernum quod a tergo est, ubi sunt qui vocantur mali genii, Diabolus, et illud infernum quod anterius est, ubi sunt qui vocantur mali spiritus, Satanas.{1} [3] Quale unum infernum, et quale alterum, in sequentibus dicetur. Quod Christianus orbis talem fidem de illis in caelo et de illis in inferno ceperit, dicebant quod sit ex aliquibus locis in Verbo non intellectis aliter quam secundum sensum litterae, et non illustratis et explicatis per genuinam doctrinam ex Verbo; cum tamen sensus litterae Verbi, nisi genuina doctrina praeluceat, distrahit mentes in varia; unde ignorantiae, haereses, et errores.{2}
(2) 直訳
In Christiano orbe prorsus nescitur, quod caelum et infernum sint ex humano genere: キリスト教の世界の中にまったく知られていない、天界と地獄は人類から存在すること。
creditur enim, quod angeli fuerint a principio creati, et quod inde caelum; なぜなら信じられているから、天使たちは始めから創造されていたこと、そしてそこから天界〔も創造されていた〕こと。
ac quod Diabolus seu Satanas fuerit lucis angelus; そして、悪魔またはサタンは光の天使であったこと。
sed quia rebellis factus, cum turba sua dejectus sit, et quod inde infernum. しかし、反逆者となったので、自分たちの集団とともに投げ落とされた、そしてそこから地獄〔ができた〕こと。
Quod talis fides in Christiano orbe sit, mirantur angeli quam maxime; このような信仰がキリスト教の世界の中にあること、天使たちはできるかぎり最大に驚いた。
et adhuc magis quod prorsus nihil sciant de caelo, cum tamen id est primarium doctrinae in ecclesia: そしてその上さらに大きく、天界についてまったく何も知らないことに、そのときそれでもそのことは教会の中の主要な教えである。
et quia talis ignorantia regnat, corde gavisi sunt, quod placuerit Domino nunc revelare illis plura de caelo et quoque de inferno, et per id, quantum possibile est, discutere tenebras, quae indies increscunt, quia ecclesia ad suum finem pervenit. そしてこのような無知が支配しているので、〔彼らは〕心から喜んでいる、主が今や彼らに多くのことを啓示することを喜びとされたこと、天界についてそれとまた地獄について、そしてそのことによって、どれだけ可能であるか、暗やみを追い散らすこと、それ〔暗やみ〕は日ごとに増大している、教会はその終局に達したので。
[2] Quare volunt, ut ex ore illorum asseverem, quod in universo caelo non sit unus angelus qui a principio creatus est, nec in inferno aliquis diabolus qui creatus lucis angelus et dejectus, sed quod omnes tam in caelo quam in inferno sint ex humano genere, in caelo illi qui in mundo in caelesti amore et fide vixerunt, in inferno qui in infernali amore et fide; [2] それゆえ、彼らは欲した、彼らの口から私が断言するように、全天界の中に一人の天使もいないこと、その者は始めから創造された、地獄にも何らかの悪魔はいない、その者は光の天使に創造され、投げ落とされた、しかし、すべての者は、天界の中と同様に地獄の中も人類から〔彼らが〕存在すること、天界の中に彼らが、その者は世(の中)で天界の愛と信仰の中に生きた、地獄の中にその者は地獄の愛と信仰の中に〔生きた〕。
et quod infernum in toto complexu sit quod vocatur Diabolus et Satanas; そして地獄は全統一体として悪魔とサタンと呼ばれるものであること。
illud infernum quod a tergo est, ubi sunt qui vocantur mali genii, Diabolus, et illud infernum quod anterius est, ubi sunt qui vocantur mali spiritus, Satanas.{1} その地獄はそれは後ろにある、そこに悪の悪鬼と呼ばれる者がいる、そしてその地獄にそれは前部にある、そこに悪の霊、サタンと呼ばれる者がいる。
[3] Quale unum infernum, et quale alterum, in sequentibus dicetur. [3] 一方の地獄がどのようか、また他方〔の地獄〕がどのようか、続くものの中で言われる。
Quod Christianus orbis talem fidem de illis in caelo et de illis in inferno ceperit, dicebant quod sit ex aliquibus locis in Verbo non intellectis aliter quam secundum sensum litterae, et non illustratis et explicatis per genuinam doctrinam ex Verbo; キリスト教の世界は天界の中の彼らについてまた地獄の中の彼らについてこのような信仰を受け入れたこと、〔彼らは〕言った、みことばの中の何らかの個所からであること、文字通りの意味にしたがってだけ理解された、そしてみことばからの純粋な教えによって照らされ、説明されていない。
cum tamen sensus litterae Verbi, nisi genuina doctrina praeluceat, distrahit mentes in varia; そのときそれでもみことばの文字通りの意味は、純粋な教えが道を照らさないかぎり、心をいろいろに散らす。
unde ignorantiae, haereses, et errores.{2} ここから、無知、異端、そして間違い〔が生じる〕。
(3) 訳文〔これは句読点などのわずかな違いを除き『最後の審判』14番とまったく同じである〕
 キリスト教界に、天界と地獄は人類から存在することはまったく知られていない。なぜなら、天使たちは始めから、そしてそこから天界も創造されており、悪魔またはサタンは光の天使であったが、しかし、反逆者となったので、自分たちの集団とともに投げ落とされ、そしてそこから地獄ができた、と信じられているから。このような信仰がキリスト教界にあることに、天使たちは最大に驚き、そして、天界について、そのことは教会の中の主要な教えであるのに、まったく何も知らないことに、さらに大きく驚いた。そしてこのような無知が支配しているので、天使たちは、主が今やキリスト教界の者たちに天界についてまた地獄について多くのことを啓示することを喜びとされたこと、そしてそのことによって、教会はその終局に達したので日ごとに増大している、暗やみを追い散らすことがどれだけ可能であるか、心から喜んでいる。
 [2] それゆえ、彼らは、彼らの口から私が、全天界の中に始めから天使に創造された者は一人いないこと、地獄にも光の天使に創造され、投げ落とされた何らかの悪魔はいないこと、しかし、すべての者は、天界と同じに地獄にも人類から存在し、天界の中には世で天界の愛と信仰の中に生きた者が、地獄の中には地獄の愛と信仰の中に生きた者がいること、そして地獄は全統一体として悪魔とサタンと呼ばれるものであることを断言するよう欲した。後ろにある地獄は、そこに悪鬼と呼ばれる者がいる、また前部にある地獄は、そこに悪の霊、サタンと呼ばれる者がいる{1}。
 [3] 一方の地獄がどのようなものか、また他方の地獄がどのようものかは続くものの中で述べよう。
 キリスト教界が天界の中の者についてまた地獄の中の者について、このような信仰を受け入れたことは、文字通りの意味にしたがってだけ理解され、みことばからの純粋な教えによって照らされ、説明されていないについて、みことばの中の何らかの個所からである、そのときそれでもみことばの文字通りの意味は、純粋な教えが道を照らさないかぎり、心をいろいろに散らし、ここから、無知、異端、そして間違いが生じる、と彼らは言った。{2}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod inferna simul sumpta, seu infernales simul sumpti, dicantur Diabolus et Satanas (n. 694).
Quod qui diaboli fuerunt in mundo, diaboli fiant post mortem (n. 968).
@2 Quod doctrina ecclesiae erit ex Verbo (n. 3464, 5402, 6832 [? 6822], 10763, 10765 [? 10764]).
Quod Verbum absque doctrina non intelligatur (n. 9021[? 9025] 9409, 9424, 9430, 10324, 10431, 10582).
Quod vera doctrina sit lucerna illis qui legunt Verbum (n. 10401 [? 10400]).
Quod genuina doctrina erit ab illis qui in illustratione sunt a Domino (n. 2510, 2516, 2519, 9424, 10105).
Quod qui in sensu litterae absque doctrina sunt, in nullum intellectum veniant de veris Divinis (n. 9409, 9410, 10582).
Et quod in plures errores ferantur (n. 10431).
Differentia inter illos docent et discunt ex doctrina ecclesiae quae ex Verbo, et inter illos qui ex solo sensu litterae Verbi, qualis (n.9025).
(2) 直訳
@1 Quod inferna simul sumpta, seu infernales simul sumpti, dicantur Diabolus et Satanas. いっしょに取られた☆地獄は、あるいはいっしょに取られた地獄的なものは、悪魔とサタンと言われる。
☆ 『天界の秘義』694番にこのsimul sumptaの言葉、またはそれに類する言葉はありません。「いっしょに取られた」は別に言い換えれば「ひとまとめにして」でしょう。
Quod qui diaboli fuerunt in mundo, diaboli fiant post mortem. 世の中で悪魔であった者は、死後、悪魔になる。
@2 Quod doctrina ecclesiae erit ex Verbo. 教会の教えはみことばからでなくてはならない。〔eritは未来形〕
Quod Verbum absque doctrina non intelligatur. みことばは教えなしに理解されない。
Quod vera doctrina sit lucerna illis qui legunt Verbum. 真の教えは、みことばを読む者、かれらにランプの明かりである。
Quod genuina doctrina erit ab illis qui in illustratione sunt a Domino. 純粋な教えは彼らからでなくてはならないい、主からの照らしの中にいる者。
Quod qui in sensu litterae absque doctrina sunt, in nullum intellectum veniant de veris Divinis. 教えなしの文字通りの意味の中にいる者は、神的な真理について理解が何もない中にやって来る。
Et quod in plures errores ferantur. そして〔彼らは〕多くの間違いの中に導かれること。
Differentia inter illos docent et discunt ex doctrina ecclesiae quae ex Verbo, et inter illos qui ex solo sensu litterae Verbi, qualis. 教会のおしえから、それはみことばから、教え、学ぶ者の間と、みことばの文字通りの意味だけから〔教え、学ぶ〕者、彼らの間の相違、〔それは〕どのようなものか。

原典講読『天界と地獄』no.312.

(1) 原文
312. Quod homo ecclesiae ita credat, etiam est causa quia credit quod nullus homo in caelum aut in infernum prius veniat quam tempore ultimi judicii, de quo illam opinionem cepit, quod interitura sint tunc omnia quae coram oculis, et quod nova exstitura, et quod anima tunc reditura sit in suum corpus, ex qua conjunctione homo iterum vivet homo: haec fides involvit alteram de angelis quod sint a principio creati, nam non credi potest quod caelum et infernum sint ex humano genere, quum creditur quod nullus homo illuc prius veniat quam in fine mundi. [2] Sed ut evincatur homo quod non ita sit, datum est mihi consortium habere cum angelis, et quoque loqui cum illis qui in inferno sunt, et hoc nunc per plures annos, quandoque continue a mane usque ad vesperam, et sic informari de caelo et de inferno; et hoc ob causam, ne homo ecclesiae ulterius permaneat in sua erronea fide de resurrectione tempore judicii, ac de animae statu interea, tum de angelis et de diabolo: quae fides quia est fides falsi, involvit tenebras; et apud eos qui ex propria intelligentia de illis cogitant, infert dubitationem et tandem negationem; dicunt enim corde, “Quomodo potest tantum caelum cum tot sideribus, et cum sole et luna destrui et dissipari? et quomodo possunt stellae e caelo tunc cadere in terram, quae tamen majores terra sunt? et quomodo possunt corpora a vermibus exesa, putredine consumpta, et in omnes ventos dissipata, recolligi ad animam suam? ubinam interea anima, et qualis illa cum absque sensu qui ei fuit in corpore?” praeter plura similia; [3] quae quia incomprehensibilia non cadunt in fidem, et apud plures destruunt fidem de animae vita post mortem, deque caelo et inferno, et cum illis reliqua quae fidei ecclesiae sunt. Quod destruxerint, patet ex illis qui dicunt, “Quis ex caelo ad nos venit et narravit quod sit? quid infernum? num sit? quid hoc quod homo cruciabitur igne in aeternum? quid dies judicii? annon per saecula frustra exspectatus est?” praeter plura quae negationis omnium sunt. [4] Ne itaque illi, qui talia cogitant, ut solent plures qui ex mundanis, quae sapiunt, eruditi et docti audiunt, amplius perturbent et seducant simplices fide et corde, ac inducant infernales tenebras de Deo, de caelo, de vita aeterna, ac de ceteris quae ex illis pendent, aperta sunt interiora quae spiritus mei sunt a Domino, et sic loqui datum est cum omnibus quos usquam notos habui in vita corporis, postquam defuncti sunt; cum quibusdam per dies, cum quibusdam per menses, et cum quibusdam per annum; et quoque cum aliis tam multis ut parum dicerem si centum millia, ex quibus plures fuerunt in caelis, et plures in infernis. Locutus etiam sum cum quibusdam post biduum ab obitu, et narravi quod nunc funeralia et exsequiae eorum parentur ut sepeliantur; ad quae dixerunt, quod bene faciant ut rejiciant id quod illis pro corpore et ejus functionibus inserviverat in mundo; ac voluerunt ut dicerem quod non mortui sint, sed quod vivant aeque homines nunc sicut prius; et quod transmigraverint modo ab uno mundo in alterum; et quod non sciant quod aliquid perdiderint, quoniam in corpore et hujus sensualibus sunt ut prius, et quoque in intellectu et in voluntate ut prius, et quod similes illis cogitationes et affectiones, similes sensationes, et similia desideria, qualia in mundo. [5] Plerique ex recens mortuis, cum se viderunt vivere homines sicut prius, ac in simili statu, (nam post mortem primum cuivis status vitae est, qualis ei fuerat in mundo, sed ille successive apud eum mutatur vel in caelum vel in infernum,) novo gaudio affecti sunt quod vivant, et dixerunt quod hoc non crediderint: sed valde mirati, quod in tali ignorantia et caecitate de statu suae vitae post mortem fuerint; et magis, quod in tali sit homo ecclesiae, qui tamen prae omnibus in universo terrarum orbe in luce de illis potest esse.{1} Causam illius caecitatis et ignorantiae tunc primum videbant, quae est, quod externa, quae sunt mundana et corporea, occupaverint et impleverint mentes eorum, in tantum ut non elevari possent in lucem caeli, ac intueri res ecclesiae ultra doctrinalia; ex corporeis enim et mundanis, cum tantum amantur quantum hodie, influunt merae tenebrae, cum ulterius vadunt.
(2) 直訳
Quod homo ecclesiae ita credat, etiam est causa quia credit quod nullus homo in caelum aut in infernum prius veniat quam tempore ultimi judicii, de quo illam opinionem cepit, quod interitura sint tunc omnia quae coram oculis, et quod nova exstitura, et quod anima tunc reditura sit in suum corpus, ex qua conjunctione homo iterum vivet homo: 教会の人間はこのように信じている、さらにまたその理由は、だれも人間は天界にまたは地獄に最後の審判の時よりも以前にやって来ないことを信じているからである、それ〔最後の審判〕についてそれらの見解を受け入れている〔から〕、その時、目の前のすべてのものは滅びること、そして新しいものが存在すること、そして霊魂はその時、自分の身体の中に戻ること、その結合から人間は再び人間は生きる。
haec fides involvit alteram de angelis quod sint a principio creati, nam non credi potest quod caelum et infernum sint ex humano genere, quum creditur quod nullus homo illuc prius veniat quam in fine mundi. この信仰は天使たちについて他のものを含む、〔天使たちは〕始めから創造されたこと、なぜなら、信じられることができないから、天界と地獄は人類からであること、そのとき信じられる、だれも人間はそこに世の終わりよりも以前にやって来ないこと。
[2] Sed ut evincatur homo quod non ita sit, datum est mihi consortium habere cum angelis, et quoque loqui cum illis qui in inferno sunt, et hoc nunc per plures annos, quandoque continue a mane usque ad vesperam, et sic informari de caelo et de inferno; [2] しかし、そのようでないことを人間が納得するために、私に天使たちとの交わりを持つことが与えられた、またさらに彼らと話すこと、地獄の中にいる者、そしてこのことが今や多くの年、時々、朝から夕方まで絶えず、そしてこうして天界についてと地獄について教えられている。
et hoc ob causam, ne homo ecclesiae ulterius permaneat in sua erronea fide de resurrectione tempore judicii, ac de animae statu interea, tum de angelis et de diabolo: そしてこのことは理由のために、教会の人間が、審判の時の復活について自分の間違った信仰の中にさらにとどまらないように、そしてその間の霊魂の状態について、さらに天使たちについてまた悪魔について。
quae fides quia est fides falsi, involvit tenebras; その信仰は虚偽の信仰であるので、暗やみを含む(伴う)。
et apud eos qui ex propria intelligentia de illis cogitant, infert dubitationem et tandem negationem; そして彼らのもとで、それらについて自己(固有)の知性から考える者、疑いとついに否定をひき起す。
dicunt enim corde, “Quomodo potest tantum caelum cum tot sideribus, et cum sole et luna destrui et dissipari? なぜなら、〔彼らは〕心で言う、「どのようにして、それだけの天がこんなに多くの星座とともに、また太陽と月とともに破壊され、消滅することはできるのか?
et quomodo possunt stellae e caelo tunc cadere in terram, quae tamen majores terra sunt? またどのようにして、天から星がその時、地に落ちることができるのか? それはそれでも地より大きい〔のに〕
et quomodo possunt corpora a vermibus exesa, putredine consumpta, et in omnes ventos dissipata, recolligi ad animam suam? またどのようにして、食い尽くす虫から、腐敗して滅んだ、そしてすべての風で散らされ身体が、自分の霊魂へ再び集められることができるのか?
ubinam interea anima, et qualis illa cum absque sensu qui ei fuit in corpore?” その間、霊魂はどこに、またそれは身体の中で彼にあった感覚のないときどんななのか?」
praeter plura similia; その他に同じ(ような)多くのこと〔を言う〕。
[3] quae quia incomprehensibilia non cadunt in fidem, et apud plures destruunt fidem de animae vita post mortem, deque caelo et inferno, et cum illis reliqua quae fidei ecclesiae sunt. [3] それらは理解できないことなので信仰の中に落ち込まない、そして多くの者のもとで死後の霊魂のいのちについての信仰を破壊する、また天界と地獄について、またそれらとともにその他のものを、それは教会の信仰のものである。
Quod destruxerint, patet ex illis qui dicunt, “Quis ex caelo ad nos venit et narravit quod sit? 〔彼らが〕滅ぼしたことは、これらから明らかである、その者らは言う、「だれが天界から私たちに来て、〔そのようで〕あることを語ったか?
quid infernum? num sit? 地獄とは何か? 存在するのか?
quid hoc quod homo cruciabitur igne in aeternum? quid dies judicii? これは何か、人間が永遠に火で苦しめられる? 審判の日とは何か?
annon per saecula frustra exspectatus est?” 数世紀(世代)かの間、むなしく期待されなかったか?
praeter plura quae negationis omnium sunt. その他に多くのこと、それらは否定のすべてである。
[4] Ne itaque illi, qui talia cogitant, (ut solent plures qui ex mundanis, quae sapiunt, eruditi et docti audiunt,) amplius perturbent et seducant simplices fide et corde, ac inducant infernales tenebras de Deo, de caelo, de vita aeterna, ac de ceteris quae ex illis pendent, aperta sunt interiora quae spiritus mei sunt a Domino, et sic loqui datum est cum omnibus quos usquam notos habui in vita corporis, postquam defuncti sunt; [4] そこで彼らがないように、その者らはこのように考える、(多くの者がよくするように、その者は世俗的なものから、それは賢明である、博学で学問があると呼ばれているが)、さらに信仰と心で単純な者を混乱させ、惑わせる、そして神について、天界について、永遠のいのちについて、またこれらから掛かっている他のものについて、地獄の暗やみをひき起す〔ことがないように〕私の霊のものである内的なものが主により開かれた、そしてこうしてすべての者と語ることが与えられた、かつて身体の生活の中で私がよく知ることを持った者と。
cum quibusdam per dies, cum quibusdam per menses, et cum quibusdam per annum; ある者と数日の間、ある者と数か月の間、ある者と一年の間。
et quoque cum aliis tam multis ut parum dicerem si centum millia, ex quibus plures fuerunt in caelis, et plures in infernis. そしてまた他の者と、このように多くの者と、もし百千☆と私が言うことが少ないように、それら(の者)から多くの者は天界の中に、また多くの者は地獄の中にいた。
☆ 100×1,000で十万のことです。
Locutus etiam sum cum quibusdam post biduum ab obitu, et narravi quod nunc funeralia et exsequiae eorum parentur ut sepeliantur; さらにまた私はある者と話した、死から二日後、そして私は語った、今や彼らの葬儀と葬式が埋葬のために行われること。
ad quae dixerunt, quod bene faciant ut rejiciant id quod illis pro corpore et ejus functionibus inserviverat in mundo; そのことに彼らは言った、よく行なったであろう(=よかったであろう)、それを捨てること、彼らに身体と世の中で役立ったその役目のためのもの。
ac voluerunt ut dicerem quod non mortui sint, sed quod vivant aeque homines nunc sicut prius; そして私が言うように欲した、〔彼らが〕死んでいないこと、しかし、今や人間として以前のように等しく生きていること。
et quod transmigraverint modo ab uno mundo in alterum; そして、(単に)一つの世界から他のものへ移住した(だけの)こと。
et quod non sciant quod aliquid perdiderint, quoniam in corpore et hujus sensualibus sunt ut prius, et quoque in intellectu et in voluntate ut prius, et quod similes illis cogitationes et affectiones, similes sensationes, et similia desideria, qualia in mundo. そして何かを失ったことを知らないこと、身体とこの感覚の中に以前のようにいるので、そしてまた以前のように理解力と意志の中に〔いるので〕、そしてそれらに同じ思考と情愛、同じ感覚、また同じ願望、世の中のような。
[5] Plerique ex recens mortuis, cum se viderunt vivere homines sicut prius, ac in simili statu, (nam post mortem primum cuivis status vitae est, qualis ei fuerat in mundo, sed ille successive apud eum mutatur vel in caelum vel in infernum,) novo gaudio affecti sunt quod vivant, et dixerunt quod hoc non crediderint: [5] 最近の死からの大部分の者は、自分自身が人間として以前のように生きていることを見るとき、そして同じ状態の中に、(なぜなら、死後、最初に、そのいのちの状態は、彼に世の中にあったようである、しかし、それは連続的にそのもとであるいは天界にあるいは地獄に変わるから)、新しい楽しさで感動する、生きていること、そして〔彼らは〕言った、このことを信じていなかった。
sed valde mirati, quod in tali ignorantia et caecitate de statu suae vitae post mortem fuerint; しかし、強く驚かされること、自分たちの死後のいのち状態についてこのような無知と盲目の中にいたこと。
et magis, quod in tali sit homo ecclesiae, qui tamen prae omnibus in universo terrarum orbe in luce de illis potest esse.{1} そしてさらに、教会の人間がそのような〔状態の〕中にいること、それでもその者は地の全世界の中のすべての者にまさってそれらについて光の中にいることができる〔のに〕{1}。
Causam illius caecitatis et ignorantiae tunc primum videbant, quae est, quod externa, quae sunt mundana et corporea, occupaverint et impleverint mentes eorum, in tantum ut non elevari possent in lucem caeli, ac intueri res ecclesiae ultra doctrinalia; 盲目と無知のその理由を、その時、初めて見た、それは、世と身体である、外なるものが、彼らの心を占め、満たしたからである、〔占め、満たした〕それだけ、天界の光の中に揚げられることができない(ように)、そして教会の事柄を教義(の事柄)を越えて熟視すること〔ができない〕。
ex corporeis enim et mundanis, cum tantum amantur quantum hodie, influunt merae tenebrae, cum ulterius vadunt. なぜなら、身体的なものと世的なものから、どれだけ今日(ほど)それだけ愛されるとき、暗やみだけが流入する、さらに遠く進むとき。
(3) 訳文〔これは句読点などのわずかな違いを除き『最後の審判』15番とまったく同じである〕
 教会の人間がこのように信じているさらなるその理由は、だれも人間は天界または地獄に最後の審判の時よりも以前にやって来ない、と信じているからである。最後の審判については、その時、目の前のすべてのものは滅び、新しいものが存在し、そして霊魂はその時、自分の身体の中に戻り、人間はその結合から再び生きる、という見解を受け入れている。この信仰は天使たちについて、天使たちは始めから創造された、という他のものを含む。なぜなら、だれも人間は天界と地獄に世の終わりによりも以前にやって来ないことが信じられるとき、天界と地獄は人類からであることが信じられることができないから。
 [2] しかし、そのようでないことを人間が納得するために、私に天使たちとの交わりを持つことまたさらに地獄の中にいる者と話すことが与えられ、そしてこのことが今や多くの年、時々は朝から夕方まで絶えず続き、こうして天界と地獄について教えられている。そしてこのことは、教会の人間が、審判の時の復活について、そしてその間の霊魂の状態について、さらに天使たちについて、また悪魔について自分の間違った信仰の中にさらにとどまらないようにという理由のためである。その信仰は虚偽の信仰であるので、暗やみを含む。そして、それらについて自己の知性から考える者のもとで、疑いとついには否定をひき起す。なぜなら、彼らは心で、「どのようにして、それだけの天がこんなに多くの星座とともに、また太陽と月とともに破壊され、消滅することはできるのか? またどのようにして、その時、天から星が、それは地より大きいのに、地に落ちることができるのか? またどのようにして、食い尽くす虫から腐敗して滅び、そしてすべての風で散らされ身体が、自分の霊魂へ再び集められることができるのか? その間、霊魂はどこに、またそれは身体の中で彼にあった感覚がないとき、どんなであるのか?」と言い、その他にも同じような多くのことを言う。
 [3] それらは理解できないことなので信仰の中に落ち込まず、多くの者のもとで死後の霊魂のいのちについての信仰を、また天界と地獄についての信仰を、またそれらとともに教会の信仰のものであるその他のものを破壊する。彼らが滅ぼしたことは、その者らが次のように言うことから明らかである。「だれが天界から私たちに来て、そのようであると語ったか? 地獄とは何か? 存在するのか? 人間が永遠に火で苦しめられることとは何か? 審判の日とは何か? それは数世紀の間、むなしく期待されなかったか?」 その他に多くのこと言うが、それらはすべて否定である。
 [4] そこで彼らが、(多くの者がよくするように、その者らは世俗的なものから賢明であり、博学で学問があると呼ばれているが)、このように考え、さらに信仰と心で単純な者を混乱させ、惑わせる、そして神、天界、永遠のいのちについて、またこれらによる他のものについて、地獄の暗やみをひき起すことがないように、私の霊である内的なものが主により開かれ、こうしてかつて身体の生活の中で私がよく知ったすべての者と語ることが与えられた。ある者とは数日の間、ある者とは数か月の間、ある者と一年の間である。そしてまた他の者と、このように多くの者と、もし百千と私が言ってもそれは少ないくらいである。それらの多くの者は天界の中に、また多地獄の中にいた。さらにまた私は、死から二日後のある者たちと話し、私は、今やあなたがたの葬儀と葬式が埋葬のために行われる、と語った。そのことに彼らは、自分たちに身体と世の中で役立ったその役目のためのものは捨てることがよかったであろう、と言った。そして私に、自分たちが死んでいないこと、しかし、今や人間として以前のように等しく生きていること、そして、一つの世界から他のものへ移住しただけのこと、そして、身体とその感覚の中に以前のようにいるので、また以前のように理解力と意志の中に、そして世の中のような同じ思考と情愛、同じ感覚、また同じ願望の中にいるので、何かを失ったとは思わないことを言うように欲した。
 [5] 死から間もない大部分の者は、自分自身が人間として以前のように生きて、同じ状態の中にいることを見るとき、(なぜなら、死後、最初のいのちの状態は、彼ににとって世の中にあったようであるが、しかし、それは連続的に天界または地獄に変わるから)、生きていることに新しい楽しさで感動する、そして、このことを信じていなかったと言った。自分たちの死後のいのち状態についてこのような無知と盲目の中にいたことに大いに驚き、そしてさらに、教会の人間が、彼らは地の全世界の中のすべての者にまさってそれらについて光の中にいることができるのに、そのような状態の中にいることに驚いた{1}。盲目と無知の理由を、その時、彼らは初めて知ったのであるが、それは、世と身体である外なるものが、彼らの心を占め、満たしたからであり、占め、満たすほどそれだけに天界の光の中に揚げられることができず、教会の事柄を教義の事柄を越えて熟視することができないことである。なぜなら、身体的なものと世的なものが今日のように愛されるほど、さらに遠く〔教義の事柄を越えて〕つき進んでも、それらから、ますます暗やみだけが流入するから。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod hodie in Christianismo pauci credant quod homo post mortem statim resurgat (Praef. ad cap. xvi. Genes., et n. 4622, 10758); sed quod tempore ultimi judicii, cum orbis aspectabilis periturus est (n. 10594 [? 10595]).
Causa quod ita credatur (n. 10594 [? 10595], 10758).
Quod usque homo statim post mortem resurgat, et quod tunc sit homo quoad omnia et singula (n. 4527, 5006, 5078, 8939, 8991, 10594, 10758).
Quod anima quae vivit post mortem, sit spiritus hominis, qui in homine est ipse homo, et quoque in altera vita in perfecta forma humana (n. 322, 1880, 1881, 3633, 4622, 4735, 5883, 6054, 6605, 6626, 7021, 10594): ab experientia (n. 4527, 5006, 8939): ex Verbo (n. 10597): explicatur quid intelligitur per quod mortui visi in sancta urbe, Matth. xxvii. 53 (n. 9229).
Quomodo homo resuscitatur a mortuis, ab experientia (n. 168-189).
De statu ejus post resuscitationem (n. 317-319, 2119, 5079, 105); falsae opiniones de anima et ejus resurrectione (n. 444, 445, 4527, 4622, 4558).
(2) 直訳
@1 Quod hodie in Christianismo pauci credant quod homo post mortem statim resurgat (Praef. ad cap. xvi. Genes.); 今日、キリスト教世界の中で、少ない者が信じる(こと)、人間が死後、直ちに復活すること(「創世記」第16章への序文)。
sed quod tempore ultimi judicii, cum orbis aspectabilis periturus est. しかし、最後の審判の時、目に見える世界が滅びるとき〔復活すると信じている〕。
Causa quod ita credatur. このように信じられていることの理由。
Quod usque homo statim post mortem resurgat, et quod tunc sit homo quoad omnia et singula. それでも、人間は死後、直ちに復活する、そしてその時、人間であること、すべてと個々に関して。
Quod anima quae vivit post mortem, sit spiritus hominis, qui in homine est ipse homo, et quoque in altera vita in perfecta forma humana: ab experientia: ex Verbo: 死後に生きる霊魂は、人間の霊である、それは人間の中の人間そのものである、また来世でも完全な人間の形〔である〕。経験から。みことばから。
explicatur quid intelligitur per quod mortui visi in sancta urbe, Matth. xxvii. 53. 聖なる都の中で死人が見られたことによって何が意味されるか、説明される、「マタイ」27:53。
Quomodo homo resuscitatur a mortuis, ab experientia. どのように人間は死人から復活するか、経験から。
De statu ejus post resuscitationem; 復活後のその状態について。
falsae opiniones de anima et ejus resurrectione. 霊魂とその復活について間違った見解。

また連載が途切れてしまった、「秩父夜祭」で

 12月3日に掲載予定が30分ほど翌日にずれ込んでしまった。たとえ30分でも日課として毎日の連載が途切れてしまったのは残念。すこしばかりいきさつを語ろう、雑談好きなので。
 312番の分量が多いのはわかっていた。それで朝から取り組み、正午までに一つのセンテンスを除いて「直訳」の部分を終えていた。残りはその一文と「訳文」であり、集中すれば1時間ぐらいで終えると見込んでいた。正午からはこれも日課の「水泳」。水泳についてはいずれ語ることがあるだろう。
 水泳2時に終え、かの有名な「秩父夜祭」へ2:30に出発。西武線沿線に住んでいるし、比較的近く行なわれる有名な祭りであり、いつか見物したいと願っていたのだった(昔、秩父には「札所参り」に出かけたし、いろいろ行楽にも出かけ、最近では柴桜を見に「羊山公園」にも行っている)。
 1時間40分ほどで到着、ごった返していた、露店もすごく多い。人ごみを掻き分けながら(人が少なければ迷わない道にも迷いながら)、やっと「秩父神社」に到着、彫刻の立派な由緒ある神社である。
 さて、神社前の参道「番場町通り」をぶらぶら歩いていたら、ある一角で古い建物「小池煙草店」が目についた、「あっ、何だ、あの建物は!」てな感じ。その四つ角には(1)小池煙草店(昭和初期)、これは建物だけで営業してないようだ(2)旧大月旅館別館(大正15年)これはバーになっている(3)安田屋(昭和5年ごろ)創業大正5年の立派看板がかかっていて、いのししの肉を売っている有名な店、その日もいのししが軒先から吊り下げられていた(4)カフェー・パリー(昭和2年)後述、の四つの国指定の「登録有形文化財」が集中していた。
 およそパリらしくない建物が「パリー」、食堂となっている。入ってみようか、てんで入ったら、中も古い! その古さは一言で言えない、なにもかもがまるで演出かのように古い。「三丁目の夕日」をご存知だろうか、一気にその世界にタイムスリップであった。メニューなんてないも同然。ま、ラーメンしかないね、で、ラーメンを注文、出されたラーメンが昔の「東京ラーメン」、今ではなかなかお目にかかれない、懐かしい味だったが、ややまずい、そのまずさを越える「味」があった。
 食べ終わって、二階も見せてもらった、昔、旅館でもあったとのこと、そのままの形で残っていた。こんな古い建物が記念物としてでなくて、実際にその中で暮らし、店として現役として、「生き残って」、「残されて」いることにやや感動。秩父の今までにない一面を見て好きになった。
 さて、山車と花火を見て、もう少しゆっくりしたかったが(前記の「掲載」があるので)8時過ぎに秩父発、10時半に家に到着。一息入れて、当日掲載分に取り掛かった。
 ところが最後に残した一文章に意外とてこずり、また、「訳文」もそうとう手早くまとめたつもりでも分量が多く、ごらんのとおり、30分ほど超過。ま、「見通しが甘かった」というところですね。
 なお、「秩父夜祭」は必見です。また、行きます。