原典講読『天界と地獄』no.347.

(1) 原文
347. Intelligentia caelestis est intelligentia interior, oriunda ex amore veri, non propter aliquam gloriam in mundo, nec propter aliquam gloriam in caelo, sed propter ipsum verum, quo afficiuntur et delectantur intime. Qui ipso vero afficiuntur et delectantur, illi afficiantur et delectantur luce caeli; et qui luce caeli, illi etiam Divino Vero; immo Ipso Domino, nam lux caeli est Divinum Verum, et Divinum Verum est Dominus in caelo (videatur supra, n. 126-140). Haec lux non intrat quam in interiora mentis, nam interiora mentis ad recipiendum illam lucem formata sunt; et sicut intrat etiam afficit et delectat; nam quicquid e caelo influit et recipitur, jucundum et amoenum in se habet: exinde est genuina affectio veri, quae est affectio veri propter verum. Qui in hac affectione sunt, seu quod idem, qui in hoc amore, illi intelligentia caelesti sunt, ac in caelo splendent sicut splendore expansi: quod splendeant, est quia Divinum Verum, ubicunque est in caelo, lucet (videatur supra, n. 132); ac “expansum” caeli ex correspondentia significat illud intellectuale, tam apud angelos quam apud homines, quod in luce caeli est. [2] Qui autem in amore veri sunt vel propter gloriam in mundo, vel propter gloriam in caelo, illi non lucere possunt in caelo, quoniam non delectantur et afficiuntur ipsa luce caeli, sed luce mundi, et haec lux absque illa in caelo est mera caligo:{1} gloria enim sui praedominatur, quia est finis propter quem; et cum illa gloria est finis, tunc ipse homo se spectat principaliter, et vera, quae suae gloriae inserviunt, solum spectat ut media ad finem, ac ut servitia; nam qui amat Divina vera propter gloriam sui, ille spectat se in Divinis veris, et non Dominum; unde vertit suum visum, qui est intellectus et fidei, a caelo ad mundum, et a Domino ad semet: inde est, quod [tales] in luce mundi sint, et non in luce caeli. [3] Hi in externa forma, ita coram hominibus, apparent aeque intelligentes et docti, sicut illi qui in luce caeli sunt, ex causa quia loquuntur similiter, quandoque in externa specie sapientius, quia excitati ab amore sui, ac docti sunt mentiri affectiones caelestes; sed usque in interna forma, in qua apparent coram angelis, prorsus alii sunt. Ex his aliquantum constare potest, quinam sunt qui intelliguntur per “intelligentes,” qui in caelo splendebunt sicut splendore expansi: quinam autem sunt, qui intelliguntur per “justificantes multos,” qui splendebunt sicut stellae, nunc dicetur.
(2) 直訳
Intelligentia caelestis est intelligentia interior, oriunda ex amore veri, non propter aliquam gloriam in mundo, nec propter aliquam gloriam in caelo, sed propter ipsum verum, quo afficiuntur et delectantur intime. 天界の知性は内的な知性であり、真理への愛から起こる(生まれる)、世の(中の)何らかの栄光(称賛)のためではない、天界の(中の)何らかの栄光(称賛)のためでもない、しかし、真理そのもののための〔真理への愛であって〕、それによって彼らは内部で感動させられ、喜ばされる。
Qui ipso vero afficiuntur et delectantur, illi afficiantur et delectantur luce caeli; 真理そのものに感動させられ、喜ばされる者たちは、彼らは天界の光に感動させられ、喜ばされる。
et qui luce caeli, illi etiam Divino Vero; そして天界の光〔に感動し、喜ぶ〕者たちは、彼らはまた神的な真理〔に感動し、喜ぶ〕。
immo Ipso Domino, nam lux caeli est Divinum Verum, et Divinum Verum est Dominus in caelo (videatur supra, n. 126-140). 実に主ご自身〔に感動し、喜ぶ〕、なぜなら、天界の光は神的な真理であり、神的な真理は天界の(中の)主であるから(上の126-140番に見られる)。
Haec lux non intrat quam in interiora mentis, nam interiora mentis ad recipiendum illam lucem formata sunt; この光は心の内的なもの以外に入らない、なぜなら、心の内的なものはその光を受け入れるように(向けて)形作られているから。
et sicut intrat etiam afficit et delectat; そして、入るとき、(そのときまた)〔その内的なものを〕感動させ、喜ばす。
nam quicquid e caelo influit et recipitur, jucundum et amoenum in se habet: なぜなら、何でも天界から流入し、受け入れられるものは、それ自体の中に楽しいものと快いものを持つから。
exinde est genuina affectio veri, quae est affectio veri propter verum. このゆえに、真理の純粋な情愛が存在する、それは真理のための真理の情愛である。
Qui in hac affectione sunt, seu quod idem, qui in hoc amore, illi intelligentia caelesti sunt, ac in caelo splendent sicut splendore expansi: この情愛の中にいる者たちは、あるいは同じこと〔であるが〕、この愛の中にいる者たちは、天界の知性の中にいる、そして天界の中で大空の輝きのように輝く。
quod splendeant, est quia Divinum Verum, ubicunque est in caelo, lucet (videatur supra, n. 132); 輝くことは、神的な真理であるから、天界の中のどこでもである、輝く(上の132番に見られる)。
ac “expansum” caeli ex correspondentia significat illud intellectuale, tam apud angelos quam apud homines, quod in luce caeli est. そして天界の「ひろがり」は対応からそこの知的なものを意味する、天使たちのもとと同じく人間のもとの、それは天界の光の中にある。
[2] Qui autem in amore veri sunt vel propter gloriam in mundo, vel propter gloriam in caelo, illi non lucere possunt in caelo, quoniam non delectantur et afficiuntur ipsa luce caeli, sed luce mundi, et haec lux absque illa in caelo est mera caligo:{1} [2] しかしながら、真理への愛の中に、あるいは世の中の栄光(称賛)のためにいる者たちは、あるいは天界の中の栄光(称賛)のために〔いる〕、彼らは天界で輝くことはできない、〔彼らは〕天界の光そのものを喜ばず、感動しないので、しかし、世の光を〔喜び、感動する〕、そしてこの光は天界の中のそれ〔光〕なしに、暗黒そのものである。
gloria enim sui praedominatur, quia est finis propter quem; なぜなら、自分自身の栄光(称賛)が優勢であるから、目的であるので、そのために。
et cum illa gloria est finis, tunc ipse homo se spectat principaliter, et vera, quae suae gloriae inserviunt, solum spectat ut media ad finem, ac ut servitia; そしてその栄光(称賛)が目的であるとき、その時、〔その〕人間そのものは自分自身にもっぱら目を向ける、そして真理を、それが自分自身の栄光(称賛)に仕える、単に目的への手段として見る、そして召使として。
nam qui amat Divina vera propter gloriam sui, ille spectat se in Divinis veris, et non Dominum; なぜなら、自分自身の栄光(称賛)のために神的な真理を愛する者は、彼は神的な真理の中に自分自身を見る、そして主を〔見〕ないから。
unde vertit suum visum, qui est intellectus et fidei, a caelo ad mundum, et a Domino ad semet: そこから自分自身の視覚の向きを変える、それ〔視覚〕は理解力と信仰のものである、天界から世へ、そして主から自分自身へ。
inde est, quod [tales] in luce mundi sint, et non in luce caeli. ここからである、世の光の中にいる(このような者は)、天界の光の中にいないこと。
[3] Hi in externa forma, ita coram hominibus, apparent aeque intelligentes et docti, sicut illi qui in luce caeli sunt, ex causa quia loquuntur similiter, quandoque in externa specie sapientius, quia excitati ab amore sui, ac docti sunt mentiri affectiones caelestes; [3] これらの者は、外なる形の中で、このように人間の前で、知性のある者や学識のある者と等しく見える(現われる)、天界の光の中にいる者、彼らのように、その理由は同様に語るから、ときどき、外なる姿の中で賢明な者に〔見える〕、自己愛によりかき立てられていて、そして天界の情愛を装うことを教えられているので。
sed usque in interna forma, in qua apparent coram angelis, prorsus alii sunt. しかしそれでも、内なる形(の中)で、その中に天使たちの前に現われる、まったく他の者である。
Ex his aliquantum constare potest, quinam sunt qui intelliguntur per “intelligentes,” qui in caelo splendebunt sicut splendore expansi: これらからいくらか明らかにすることができる、「知性のある者」によって意味される者、特にそれが何であるか、その者は天界の中で大空の輝きのように輝く。
quinam autem sunt, qui intelliguntur per “justificantes multos,” qui splendebunt sicut stellae, nunc dicetur. しかしながら、特にそれが何であるか、「多くの者を義とする者(たち)☆」によって意味される者、その者は星のように輝く、今や言われる。
☆ justificantesはjusitifico「神の目に正しいとする→義とする」の現在分詞(その複数主格)なので「義とする者たち」が正しくなります。それで前日346番で「義とした者」を「義とする者」と訂正します。
(3) 訳文
 天界の知性は、内的な知性であり、世での何らかの称賛のためではなく、天界での何らかの称賛のためでもなく、真理そのもののための真理への愛から生まれるものであって、それによって内部で感動させられ、喜ばされる。真理そのものに感動し、喜ぶ者たちは、天界の光に感動し、喜ぶ。そして天界の光に感動し、喜ぶ者たちはまた、神的な真理に感動し、喜ぶ。実に、主ご自身に感動し、喜ぶ、なぜなら、天界の光は神的な真理であり、神的な真理は天界の主であられるから(前の126-140番に見られる)。この光は、心の内的なもの以外に入らない、なぜなら、心の内的なものはその光を受け入れるように形作られているから。そして入るときもまた、〔その内的なものを〕感動させ、喜ばす。なぜなら、天界から流入し、受け入れられるものは何であれ、それ自体の中に楽しいものと快いものを持つから。このゆえに、真理の純粋な情愛が存在し、それは真理のための真理の情愛である。この情愛の中にいる者たちは、あるいは同じことであるが、この愛の中にいる者たちは、天界の知性の中にいて、天界の中で大空の輝きのように輝く。神的な真理であるので輝き、天界の中のどこでも輝く(上の132番に見られる)。そして天界の「ひろがり」は対応から、天界の光の中にいる天使たちのもとと同じく人間のもとの、知的なものを意味する。
 [2] しかし、世での称賛のために、あるいは天界での称賛のために真理への愛の中にいる者らは、天界で輝くことはできない、彼らは天界の光そのものを喜ばず、感動もせず、世の光を喜び、感動する、そしてこの光は天界の光がないなら暗黒そのものである。なぜなら、自分自身の称賛がその目的であるので、優勢であるから。そしてその称賛が目的であるとき、その人間はもっぱら自分自身に目を向け、そして真理を自分自身の称賛に仕える目的への単なる手段として、召使として見る。なぜなら、自分自身の称賛のために神的な真理を愛する者は、神的な真理の中に主を見ないで、自分自身を見るから。そこで理解力と信仰からのものである自分の目の向きを、天界から世へ、主から自分自身へと変える。ここから、このような者は世の光の中にいて、天界の光の中にいない。
 [3] これらの者は、外なる形の中で、このように人間の前で、天界の光の中にいる者のように、知性のある者や学識のある者と等しく見える。その理由は、自己愛によりかき立てられていて、天界の情愛を装うことを教えられているので、同様に語り、ときどきは、外なる姿の中で賢明な者に見えるからである。しかしそれでも、内なる形では、まったく別の者として天使たちの前に現われる。これらから、天界の中で大空の輝きのように輝く「知性のある者」によって特に何が意味されるか、いくらか明らかにすることができる。しかし、星のように輝く「多くの者を義とする者」によって特に何が意味されるか、今から述べよう。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod lux mundi sit pro externo homine, lux caeli pro interno (n. 3222, 3223, [3224], 3337).
Quod lux caeli influat in lumen naturale, et quod naturalis homo tantum sapiat, quantum lucem caeli recipit (n. 4302, 4408).
Quod e luce mundi, quae lumen naturale vocatur, non videri possint illa quae in luce caeli sunt, sed vicissim (n. 9754 [?9755]).
Quare qui in sola luce mundi sunt, non percipiunt illa quae in luce caeli sunt (n. 3108).
Quod lux mundi angelis sit caligo (n. 1521, 1783, 1880).
(2) 直訳
@1 Quod lux mundi sit pro externo homine, lux caeli pro interno. 世の光は外なる人間のためのものである、天界の光は内なる〔人間の〕ための〔ものである〕。
Quod lux caeli influat in lumen naturale, et quod naturalis homo tantum sapiat, quantum lucem caeli recipit. 天界の光は自然的な光の中に流入する、そして自然的な人間はそれだけ賢明であること、どれだけ天界の光を受け入れるか。
Quod e luce mundi, quae lumen naturale vocatur, non videri possint illa quae in luce caeli sunt, sed vicissim. 世の光から、それは自然的な光と呼ばれる、それらは見られることができない、天界の光の中にあるもの、しかし、反対に。
Quare qui in sola luce mundi sunt, non percipiunt illa quae in luce caeli sunt. それゆえ、世の光の中だけにいる者は、それらを知覚しない、天界の光の中にあるもの。
Quod lux mundi angelis sit caligo. 世の光は天使たちに暗黒である。