[XXXVII.]
DE INFANTIBUS IN CAELO.
天界の幼児たちについて
(1) 原文
329. Quorundam fides est, quod modo infantes qui intra ecclesiam nati sunt, in caelum veniant, non autem qui extra ecclesiam: causam dicunt, quod infantes intra ecclesiam baptizati sint, et per baptismum initiati in fidem ecclesiae. Sed illi non sciunt, quod nulli per baptismum sit caelum, nec fides; est enim baptismus modo in signum et memoriale quod homo regenerandus sit, et quod regenerari possit qui intra ecclesiam natus est, quoniam ibi est Verbum, ubi Divina vera, per quae regeneratio, et ibi est Dominus notus a quo regeneratio.{1} Sciant itaque, quod unusquisque infans, ubicunque natus est, sive intra ecclesiam sive extra illam, sive a parentibus piis sive ab impiis, cum moritur, recipiatur a Domino, et in caelo educetur, ac secundum Divinum ordinem doceatur et imbuatur affectionibus boni, et per illas cognitionibus veri; et dein, sicut perficitur intelligentia et sapientia, introducatur in caelum, et fiat angelus. Unusquisque potest scire, qui ex ratione cogitat, quod nullus natus sit ad infernum, sed omnes ad caelum; et quod ipse homo sit in culpa, quod in infernum veniat, at quod infantes in nulla adhuc culpa possint esse.
(2) 直訳
Quorundam fides est, quod modo infantes qui intra ecclesiam nati sunt, in caelum veniant, non autem qui extra ecclesiam: ある者たちの信念である、教会の内に生まれた幼児たちだけが天界に来ること、しかしながら、教会の外に〔生まれた幼児たちは天界に来〕ない。
causam dicunt, quod infantes intra ecclesiam baptizati sint, et per baptismum initiati in fidem ecclesiae. 理由を言っている、教会の内の幼児たちは洗礼を受けること、そして洗礼によって教会の信仰の中に導かれること。
Sed illi non sciunt, quod nulli per baptismum sit caelum, nec fides; しかし、彼らは知らない、だれにも洗礼によって天界はないこと、信仰もない。
est enim baptismus modo in signum et memoriale quod homo regenerandus sit, et quod regenerari possit qui intra ecclesiam natus est, quoniam ibi est Verbum, ubi Divina vera, per quae regeneratio, et ibi est Dominus notus a quo regeneratio.{1} なぜなら、洗礼は単に(~へ向けての)しるしや記念である、人間は再生しなくてはならないこと、そして再生されることができること、教会の内に生まれている者、そこにみことばがあるので、その場所に神的な真理〔があり〕、それによって再生、そしてそこに主が知られ、その方により再生〔されることができることのしるしや記念である〕{1}。
Sciant itaque, quod unusquisque infans, ubicunque natus est, sive intra ecclesiam sive extra illam, sive a parentibus piis sive ab impiis, cum moritur, recipiatur a Domino, et in caelo educetur, ac secundum Divinum ordinem doceatur et imbuatur affectionibus boni, et per illas cognitionibus veri; そこで知らなくてはならない、それぞれの幼児は、どこに生まれても、あるいは教会内あるいはその外、あるいは敬虔な両親からあるいは不信心な〔両親から〕、死ぬとき、主により受け入れられる、また天界で教育される、そして神的な秩序にしたがって教えられ、善の情愛を吹き込まれる、またそれらを通して真理の思考を〔吹き込まれる〕。
et dein, sicut perficitur intelligentia et sapientia, introducatur in caelum, et fiat angelus. そしてその後、知性と知恵が完成されるに比例して☆、天界に導き入れられ、天使となる。
☆ sicutは通常「~のように」(前置詞)と訳しますが、このように接続詞として「~に比例して/~に応じて」の意味があります。
Unusquisque potest scire, qui ex ratione cogitat, quod nullus natus sit ad infernum, sed omnes ad caelum; それぞれが知ることができる、理性から考える者、だれも地獄へ(向けて)生まれていないこと、しかしすべての者は天界へ。
et quod ipse homo sit in culpa, quod in infernum veniat, at quod infantes in nulla adhuc culpa possint esse. そして〔その〕人間自身に責任があること、地獄に来ること、しかし、幼児はその時まで責任があることができないこと。
(3) 訳文
教会の内に生まれた幼児たちだけが天界に来て、しかし、教会の外に生まれた幼児たちは天界に来ないという信念の者がいる。その理由を、教会の内の幼児たちは洗礼を受け、そして洗礼によって教会の信仰の中に導かれる、と言っている。しかし、彼らは、洗礼によってだれかに天界があり、信仰があるのではないことを知らない。なぜなら、洗礼は、人間は再生しなくてはならないこと、そして教会の内に生まれている者が、そこにみことばがあるので、神的な真理があり、それによって再生があり、そしてそこに主が知られ、その方により再生されることができることの単なるしるしや記念である{1}。そこで、幼児のだれもが、どこに生まれても、あるいは教会内またはその外、あるいは敬虔な両親からまたは不信心な両親から生まれても、死ぬとき、主により受け入れられ、天界で教育され、そして神的な秩序にしたがって教えられ、善の情愛を、またそれらを通して真理の思考を吹き込まれることを知らなくてはならない。その後、知性と知恵が完成されるに比例して、天界に導き入れられ、天使となる。だれでも理性から考える者なら、だれも地獄へと生まれていないで、すべての者は天界へと生まれていること、そして地獄に来るのはその人間自身に責任があるが、しかし、幼児には、その時、責任のあるはずことがないことを知ることができる。
(4) 幼児(infans)の他の訳書の訳語について
この語は多くの用例からも(5,6歳の)「幼い子供」「幼児」を意味する。
さて柳瀬訳のこの329番の見出しは「小さな子供」であり、本文中は「子供」、最後に「小さな子供」となっている。また次の330番では「幼児のような(infantilis)」とある。これだと「小さな子供」と「子供」また「幼児」は別の言葉と思ってしまうが、同一である(英訳書でlittle childrenとchildrenとしているのを忠実に訳してあるが)。このような訳し方を私は受け入れことができない(もちろん、文脈によって訳語が変わることはある、ここではその必要を認めない)。同一単語は同一訳語で通して欲しい、意味がぼやけてくる気がするからである。
長島訳は「みどりご」としている。長島氏は日本語を知らないのだろうか? 「みどりご」とは(生まれたばかりの)赤ん坊である。私は「普通でない日本語の用い方をする人だなあ」と思っているが、これもそうした言葉遣いの一つである。そして、337番以降、突然と「幼児」の言葉を使用している(変更している)、上記の趣旨から、いただけない。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod Baptismus significet regenerationem a Domino per vera fidei ex Verbo (n. 4255, 5120, 9089, [? 9088], 10239, 10386-10388, 10392).
Quod Baptismus sit signum, quod homo sit ab ecclesia ubi agnoscitur Dominus a quo regeneratio, et ubi est Verbum ex quo vera fidei per quae regeneratio (n. 10386-10388).
Quod Baptismus non det fidem nec salutem, sed quod testetur quod recepturi, qui regenerantur (n. 10391).
(2) 直訳
@1 Quod Baptismus significet regenerationem a Domino per vera fidei ex Verbo. 洗礼は、みことばからの信仰の真理を通して主による再生を意味する。
Quod Baptismus sit signum, quod homo sit ab ecclesia ubi agnoscitur Dominus a quo regeneratio, et ubi est Verbum ex quo vera fidei per quae regeneratio. 洗礼はしるしである、教会に属する人間であること、そこに主が認められ、その方から再生〔がある〕、そしてそこに、みことばがあり、それから信仰の真理〔があり〕それによって再生〔がある〕。
Quod Baptismus non det fidem nec salutem, sed quod testetur quod recepturi, qui regenerantur. 洗礼は信仰も救いも与えない、しかし、〔信仰と救いを〕受けることになることを証する、再生する者が。
(1) 原文
330. Infantes qui moriuntur, aeque infantes sunt in altera vita; similis illis infantilis animus, similis innocentia in ignorantia, et similis teneritudo omnium: solum in inchoamentis sunt ut possint fieri angeli, nam infantes non sunt angeli sed fiunt angeli. Unusquisque enim, qui e mundo excedit, in simili statu suae vitae est, infans in statu infantis, puer in statu pueri, adolescens, vir, senex, in statu adolescentis, viri et senis, verum status cujusvis postea mutatur; infantum autem status excedit statum reliquorum in eo, quod in innocentia sint, et quod nondum eis irradicatum sit malum ex actuali vita; ac innocentia talis est, ut ei implantari possint omnia caeli, nam innocentia est receptaculum veri fidei et boni amoris.
(2) 直訳
Infantes qui moriuntur, aeque infantes sunt in altera vita; 死ぬ幼児は、等しく来世で幼児である。
similis illis infantilis animus, similis innocentia in ignorantia, et similis teneritudo omnium: 彼らに同様な幼児の心、無知の中の同様な無垢、そしてすべてのものに同様な優しさ〔がある〕。
solum in inchoamentis sunt ut possint fieri angeli, nam infantes non sunt angeli sed fiunt angeli. 単に天使になることのできるための始まりにいる、なぜなら、幼児たちは天使ではなく、しかし天使になるから。
Unusquisque enim, qui e mundo excedit, in simili statu suae vitae est, infans in statu infantis, puer in statu pueri, adolescens, vir, senex, in statu adolescentis, viri et senis, verum status cujusvis postea mutatur; なぜなら、それぞれの者は、世から去った者、自分自身の生活と同様の状態の中にいる、幼児は幼児の状態の中に、少年は少年の状態の中に、青年、成人、老人は、青年の、成人の、老人の状態の中に、しかし、それぞれの状態は、その後、変化する。
infantum autem status excedit statum reliquorum in eo, quod in innocentia sint, et quod nondum eis irradicatum sit malum ex actuali vita; しかしながら、幼児の状態はその☆中の他の者の状態にまさる、無垢の中にいること☆、そしてまだ彼らに実生活からの悪は根づいていないこと。
☆ eoは直後のquodを指します。すなわち、「無垢の中にいる他の者の状態にまさる」です。
ac innocentia talis est, ut ei implantari possint omnia caeli, nam innocentia est receptaculum veri fidei et boni amoris. そして無垢はこのようである、それに天界のすべてのものが植え付けられることができるような、なぜなら、無垢は信仰の真理と愛の善の容器であるから。
(3) 訳文
死んだ幼児は、来世での等しく幼児である。彼らに、同様な幼児の心、無知の中の同様な無垢、そしてすべてのものに同様な優しさがある。ただ天使になることのできる始まりにいるのである、なぜなら、幼児たちは天使ではなく、しかし天使になるから。なぜなら、世から去ったそれぞれの者は、自分自身の生活と同様の状態の中に、幼児は幼児の状態の中に、少年は少年の状態の中に、青年、成人、老人は、青年の、成人の、老人の状態の中にいる、しかし、それぞれの状態は、その後、変化する。しかし、幼児の状態は無垢の中にいる他の者の状態にまさり、そして彼らにはまだ実生活からの悪は根づいていない。そして無垢は天界のすべてのものが植え付けられることができるようなものである、なぜなら、無垢は信仰の真理と愛の善の容器であるから。