[XLI.]
DE FUNCTIONIBUS ANGELORUM IN CAELO.
天界での天使たちの職務について
(1) 原文
387. Functiones in caelis non enumerari, nec describi possunt in specie, sed modo de illis aliquid dici in genere, nam sunt innumerae, et quoque secundum societatum officia varia: unaquaevis enim societas peculiare officium obit; nam sicut societates distinctae sunt secundum bona, (videatur supra, n. 41,) ita secundum usus, quoniam bona apud omnes in caelis sunt bona in actu, quae sunt usus. Unusquisque ibi usum praestat, nam regnum Domini est regnum usuum.{1}
(2) 直訳
Functiones in caelis non enumerari, nec describi possunt in specie, sed modo de illis aliquid dici in genere, nam sunt innumerae, et quoque secundum societatum officia varia: 天界の中の職務は列挙されることができない、特定的に述べられることも〔できない〕、しかし、単にそれらについて何らかのものが一般的に言われる〔ことができる〕、なぜなら、数え切れないからである、また社会の任務にしたがっていろいろなもの〔があるから〕。
unaquaevis enim societas peculiare officium obit; それぞれの社会は特有の任務を果たすので。
nam sicut societates distinctae sunt secundum bona, (videatur supra, n. 41,) ita secundum usus, quoniam bona apud omnes in caelis sunt bona in actu, quae sunt usus. なぜなら、社会は善にしたがって分かれているように(上の41番に見られる)、このように役立ちにしたがって〔分かれている〕から、天界の中のすべての者のもとの善は活動中の善であるので、それは役立ちである。
Unusquisque ibi usum praestat, nam regnum Domini est regnum usuum.{1} それぞれはそこに役立ちを遂行している(果たしている)、なぜなら、主の王国は役立ちの王国であるから{1}。
(3) 訳文
天界の中の職務は列挙されることも特定的に述べられることもできず、単にそれらについて何らかのものが一般的に言うことができるだけである。なぜなら、数え切れず、またそれぞれの社会は特有の任務を果たすので、社会の任務にしたがっていろいろなものがあるからである。なぜなら、社会は善にしたがって分かれているように(前の41番に見られる)、そのように役立ちにしたがって分かれており、天界の中のすべての者のもとの善は活動している善であり、それは役立ちであるから。それぞれの者はそこで役立ちを遂行している、なぜなら、主の王国は役立ちの王国であるから{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod regnum Domini sit regnum usuum (n. 453 [? 454], 696, 1103, 3645, 4054, 7038).
Quod servire Domino sit usus praestare (n. 7038).
Quod omnes in altera vita usus praestare debeant (n. 1103).
Quod etiam mali et infernales, sed quomodo (n. 696).
Quod omnes tales sint, quales sunt usus quos praestant (n. 4054, 6815); illustratum (n. 7038).
Quod beatum angelicum consistat in bonis charitatis, ita in usibus praestandis (n. 454).
(2) 直訳
@1 Quod regnum Domini sit regnum usuum. 主の王国は役立ちの王国である。
Quod servire Domino sit usus praestare. 主に仕えることは役立ちを遂行することである。
Quod omnes in altera vita usus praestare debeant. 来世のすべての者は役立ちを遂行しなければならない。
Quod etiam mali et infernales, sed quomodo. 悪い者と地獄の者もまた、しかし、どののように。
Quod omnes tales sint, quales sunt usus quos praestant; illustratum. すべての者はこのような者である、役立ちのようなものである、それを遂行する、説明。
Quod beatum angelicum consistat in bonis charitatis, ita in usibus praestandis. 天子の祝福は仁愛の善にある、このように遂行する役立ちの中に。
(1) 原文
388. Sunt in caelis sicut in terris plures administrationes; nam sunt ecclesiastica, sunt civilia, et sunt domestica: quod sint ecclesiastica, constat ex illis quae supra de Cultu Divino (n. 221-227), dicta et ostensa sunt; quod civilia, ex illis quae de Regiminibus in Caelo (n. 213-220); et quod domestica, ex illis quae de Habitationibus et Mansionibus Angelorum (n. 183-190), et de Conjugiis in Caelo (n. 366-386): inde patet, quod functiones et administrationes intra quamvis societatem caelestem sint plures.
(2) 直訳
Sunt in caelis sicut in terris plures administrationes; 天界の中に地上のように多くの統治がある。
nam sunt ecclesiastica, sunt civilia, et sunt domestica: なぜなら、教会のもの〔統治〕があり、市民のものがあり、家庭のものがあるから。
quod sint ecclesiastica, constat ex illis quae supra de Cultu Divino (n. 221-227), dicta et ostensa sunt; 教会のもの〔統治〕があることは、それらから明らかである、それは上の「神礼拝について」(221-227番)、言われ、示された。
quod civilia, ex illis quae de Regiminibus in Caelo (n. 213-220); 市民のもの〔がある〕ことは、それらから、それは「天界の中の統治について」(213-220番)。
et quod domestica, ex illis quae de Habitationibus et Mansionibus Angelorum (n. 183-190), et de Conjugiis in Caelo (n. 366-386): また家庭のもの〔がある〕ことは、それらから、それは「天使たちの住むことと住まいについて」(183-190番)、それと「天界での結婚について」(366-386番)。
inde patet, quod functiones et administrationes intra quamvis societatem caelestem sint plures. ここから明らかである、天界のそれぞれの社会の中に職務と統治が多くあること。
(3) 訳文
地上のように天界に多くの統治がある。なぜなら、教会の統治があり、市民の統治があり、家庭の統治があるから。教会の統治があることは、前の「神礼拝について」(221-227番)で言われ、示されたことから明らかである。市民の統治があることは、「天界の中の統治について」(213-220番)から、また家庭の統治があることは、「天使たちの住むことと住まいについて」(183-190番)、それと「天界での結婚について」(366-386番)から明らかである。ここから、天界のそれぞれの社会の中に多くの職務と統治があることが明らかである。
月: 2009年2月
原典講読『天界と地獄』no.389,390.
(1) 原文
389. Omnia in caelis secundum Divinum ordinem instituta sunt, qui custoditur ubivis per administrationes ab angelis; a sapientioribus illa quae communis boni aut usus sunt, a minus sapientibus quae particularis, et sic porro: subordinata sunt, prorsus sicut in Divino ordine subordinati sunt usus. Inde quoque unicuivis functioni adjuncta est dignitas secundum dignitatem usus. At usque angelus non dignitatem sibi vindicat, sed omnem dat usui; et quia usus est bonum quod praestat, et omne bonum est a Domino, ideo omnem dat Domino. Quapropter qui cogitat de honore pro se et inde pro usu, et non pro usu et inde pro se, non potest fungi aliquo officio in caelo, quia, spectat retro a Domino, se primo loco et usum secundo. Cum dicitur usus, intelligitur etiam Dominus, quia, ut mox supra dictum est, usus est bonum, ac bonum est a Domino.
(2) 直訳
Omnia in caelis secundum Divinum ordinem instituta sunt, qui custoditur ubivis per administrationes ab angelis; 天界の中のすべてのものは神的な秩序にしたがって設けられている、それはどこでも天使たちから統治によって守られている。
a sapientioribus illa quae communis boni aut usus sunt, a minus sapientibus quae particularis, et sic porro: 知恵のある者たちによりそれらが〔統治され☆〕、それらは善のまたは役立ちの共通のもの、知恵の少ない者たちにより個々のもの、そしてこのようにさらに。
☆ ここにどんな動詞が省略されているのでしょうか? 通常は直前の「守る」です。知恵のある者たちに「共通の善または役立ちが」○○されるので、柳瀬訳は「遂行する」、長島訳は「まかせる」としています。どちらも主題が「職務」なので、ありえますし、妥当な解釈です。私は天使たちの守る手段である、「統治する」もあると思います。結論的には、第一位「守る」、第二位「統治する」、ここまでが原意に近く、「遂行する」「まかせる」はやや意訳です。
subordinata sunt, prorsus sicut in Divino ordine subordinati sunt usus. 〔彼らは〕従属している、完全に神的な秩序の中で役立ちが従属しているように。
Inde quoque unicuivis functioni adjuncta est dignitas secundum dignitatem usus. ここからまたそれぞれの職務に役立ちの尊厳にしたがって尊厳が結びつけられ(そなわっ)ている。
At usque angelus non dignitatem sibi vindicat, sed omnem dat usui; しかしそれでも、天使は自分自身に尊厳を要求しない、しかし〔尊厳の〕すべてを役立ちに与える。
et quia usus est bonum quod praestat, et omne bonum est a Domino, ideo omnem dat Domino. そして役立ちは提供する善であるので、そしてすべての善は主からのものである、それゆえ、すべてのものを主に与える☆。
☆ 直訳なので「与える」ですが、あまりにも不遜な言い方です。当然ながら意訳が必要です。doには「~にする」という意味もあります。それを使いましょう。
Quapropter qui cogitat de honore pro se et inde pro usu, et non pro usu et inde pro se, non potest fungi aliquo officio in caelo, quia, spectat retro a Domino, se primo loco et usum secundo. それゆえ、自分自身のためのそしてここから役立ちのための名誉について考える者は、そして役立ちのためでなく、そしてここから自分自身のための〔名誉について考える者は〕、天界で何らかの任務を果たすことができない、なぜなら、主から〔目を背けて〕後ろに目を向けるから、自分自身を最初の場所にそして役立ちを第二〔の場所〕に〔置いて考える〕。
Cum dicitur usus, intelligitur etiam Dominus, quia, ut mox supra dictum est, usus est bonum, ac bonum est a Domino. 役立ちが言われるとき、主もまた意味される、なぜなら、すぐ上に言われたように、役立ちは善であり、そして善は主からのものであるから。
(3) 訳文
天界の中のすべてのものは神的な秩序にしたがって設けられ、その秩序はどこでも天使たちから統治によって守られている。知恵のある者たちにより共通の善または役立ちが、それらは、知恵の少ない者たちにより個々の善または役立ちが統治され、順次このようになっている。神的な秩序の中で役立ちが完全に〔順に〕従属しているように、彼らもまた従属している。ここからまた、役立ちの尊厳にしたがって、それぞれの職務に尊厳がそなわっている。しかしそれでも、天使は自分自身に尊厳を要求しないで、尊厳のすべてを役立ちに与える。そして役立ちとは提供する善であり、すべての善は主からのものであるので、それゆえ、尊厳のすべてを主のものとする。それゆえ、自分自身のための名誉、そしてここから役立ちのための名誉について考え、そして役立ちのため。そしてそこから自分自身のための名誉について考える者は、天界で何の任務も果たすことができない、なぜなら、目を主から背けて、後ろに向け、自分自身を最初の場所、役立ちを第二の場所とするからである。役立ちが言われるとき、主もまた意味される、なぜなら、直前に言われたように、役立ちは善であり、そして善は主からのものであるから。
(1) 原文
390. Ex his concludi potest, quales sunt subordinationes in caelis; quod nempe sicut quisque amat, aestimat, et honorat usum, ita quoque amet, aestimet et honoret personam cui usus ille adjunctus est; et quoque quod persona tantum ametur, aestimetur et honoretur, quantum usum non addicat sibi sed Domino; tantum enim sapiens est, et tantum usus, quos praestat, ex bono praestat. Amor, aestimatio et honor spiritualis nec aliud est quam amor, aestimatio et honor usus in persona; ac honor personae ex usu et non usus ex persona. Qui etiam homines ex spirituali vero spectat, nec aliter spectat; nam videt unum hominem similem alteri, sive in magna dignitate sive in parva sit, sed differentiam solum in sapientia; et sapientia est amare usum, ita bonum concivis, societatis, patriae et ecclesiae. In hoc etiam consistit amor in Dominum, quia a Domino est omne bonum quod est bonum usus; et quoque amor erga proximum, quia proximus est bonum quod amandum in concive, societate, patria et ecclesia, et quod praestandum illis.{1}
(2) 直訳
Ex his concludi potest, quales sunt subordinationes in caelis; これらから、天界の中の従属がどんなものか。
quod nempe sicut quisque amat, aestimat, et honorat usum, ita quoque amet, aestimet et honoret personam cui usus ille adjunctus est; すなわち、それぞれの者が役立ちを愛し、大切にし、尊ぶように、このようにまた人物を愛し、大切にし、尊ぶ、その者にその役立ちが結びつけられ(そなわっ)ていること。
et quoque quod persona tantum ametur, aestimetur et honoretur, quantum usum non addicat sibi sed Domino; そしてまた、〔その〕人物はそれだけ愛され、大切にされ、尊ばれる、どれだけ役立ちを自分自身に結びつけないで、しかし主に〔帰するかによって〕。
tantum enim sapiens est, et tantum usus, quos praestat, ex bono praestat. なぜなら、それだけ賢明であるから、どれだけ役立ちを、それを提供する〔かによって〕、善から提供する。
Amor, aestimatio et honor spiritualis nec aliud est quam amor, aestimatio et honor usus in persona; 霊的な愛、大切にすること、尊ぶことは、人物の中の役立ちへの愛、大切にすること、尊ぶこと以外の何ものでもない。
ac honor personae ex usu et non usus ex persona. そして役立ちから人物への敬意〔があり〕、そして人物から役立ち〔への敬意があるのでは〕ない。
Qui etiam homines ex spirituali vero spectat, nec aliter spectat; さらにまた人間を霊的な真理から眺める者は、異なって眺めない。
nam videt unum hominem similem alteri, sive in magna dignitate sive in parva sit, sed differentiam solum in sapientia; なぜなら、一人の人間を他の者と同様に見るから、あるいは高い地位にあるいは劣る〔地位に〕いる、しかし、知恵の中にだけ相違を〔見る〕。
et sapientia est amare usum, ita bonum concivis, societatis, patriae et ecclesiae. そして知恵は役立ちを愛することである、このように同胞市民の善を、社会の、祖国のと教会の。
In hoc etiam consistit amor in Dominum, quia a Domino est omne bonum quod est bonum usus; そしてまたこのことの中に主の中の愛がある、すべての善が主からのものであるので、それは役立ちの善である。
et quoque amor erga proximum, quia proximus est bonum quod amandum in concive, societate, patria et ecclesia, et quod praestandum illis.{1} そして隣人に対する愛もまた、隣人は同胞市民、社会、祖国、教会の中で愛されるべき善であるので、彼らに提供されなくてはならないものである{1}。
(3) 訳文
これらから、天界の中の従属がどんなものか結論することができる。すなわち、それぞれの者は役立ちを愛し、大切にし、尊ぶように、そのようにまたその役立ちを備えている人物を愛し、大切にし、尊ぶのである。そしてまた、その人物は、役立ちを自分自身に結びつけないで、しかし主に帰するほど、それだけ愛され、大切にされ、尊ばれる。なぜなら、役立ちを、善から提供するすれば提供するほど、それだけ賢明であるから。霊的に愛し、大切にし、尊ぶことは、人物の中にある役立ちを愛し、大切にし、尊ぶこと以外の何ものでもない。そして、役立ちから人物への敬意があるのであって、人物から役立ちへの敬意があるのではない。人間を霊的な真理から眺める者もまたは、これと異なって眺めることはない。なぜなら、地位が高かろうが低かろうが、一人の人間を他の者と同様に見て、知恵の中にだけに相違を見るから。そして知恵は役立ちを、このように同胞市民、社会、祖国、教会の善を愛することである。そしてまた、すべての善は主からのものであり、それは役立ちの善であるので、このことの中に主の中の愛がある。そして隣人に対する愛もまた、隣人は同胞市民、社会、祖国、教会の中で愛されるべき善であるので、彼らに提供されなくてはならないものである{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod amare proximum non sit amare personam, sed id quod est apud illum ex quo ille (n. 5025, 10336).
Qui amant personam, et non quod est apud illum ex quo ille, quod ament aeque malum ac bonum (n. 3820): et quod benefaciant aeque malis ac bonis, cum tamen benefacere malis sit malefacere bonis, quod non est amare proximum (n. 3820, 6703, 8120).
Judex qui punit malos, ut emendentur, et ne contaminentur ac laedantur ab illis boni, proximum amat (n. 3820, 8120, 8120).
Quod omnis homo et societas, tum patria et ecclesia, ac in universali sensu regnum Domini, sint proximus; et quod illis benefacere ex amore boni secundum quale status eorum sit amare proximum; ita bonum illorum, cui consulendum est, est proximus (n. 6818-6824, 8123).
(2) 直訳
@1 Quod amare proximum non sit amare personam, sed id quod est apud illum ex quo ille. 隣人を愛することは人物を愛することではない、しかしそれを、彼のもとにあるもの、そのものから彼が。
Qui amant personam, et non quod est apud illum ex quo ille, quod ament aeque malum ac bonum: 人物を愛する者は、そして彼のものとにあるもの、そのものから彼が〔存在する者を愛さ〕ない、等しく悪と善を愛すること。
et quod benefaciant aeque malis ac bonis, cum tamen benefacere malis sit malefacere bonis, quod non est amare proximum. そして、等しく悪い者にも善い者にも善をなすこと、そのときそれでも悪い者に善をなすことは善い者に悪をなすことである、それは隣人を愛さない。
Judex qui punit malos, ut emendentur, et ne contaminentur ac laedantur ab illis boni, proximum amat. 悪い者らを罰する裁判官は、矯正するために、そして彼らにより善い者たちが汚され、傷つけられないように、隣人を愛する。
Quod omnis homo et societas, tum patria et ecclesia, ac in universali sensu regnum Domini, sint proximus; すべての人間と社会は、さらに祖国と教会は、そして全般的な意味で主の王国は、隣人である。
et quod illis benefacere ex amore boni secundum quale status eorum sit amare proximum; そして彼らの状態がどんなかにしたがって善の愛から彼らに善をなすことは隣人を愛することである。
ita bonum illorum, cui consulendum est, est proximus. このように彼らの善が、それに考慮がなされなくてはならない、隣人である。
原典講読『天界と地獄』no.391,392.
(1) 原文
391. Omnes societates in caelis distinctae sunt secundum usus, quoniam distinctae sunt secundum bona, (ut supra, n. 41, seq., dictum est,) et bona sunt bona actu seu bona charitatis, quae sunt usus. Sunt societates, quarum functiones sunt curam infantum habere; sunt aliae societates, quarum functiones sunt illos dum adolescunt instruere et educare: sunt aliae, quae pueros et puellas, quae bonae indolis ex educatione in mundo sunt, et inde in caelum veniunt, similiter instruunt et educant: sunt aliae, quae simplices bonos ex Christiano orbe docent ac in viam ad caelum ducunt: sunt aliae quae similiter varias gentes: sunt aliae, quae novitios spiritus, qui sunt qui recentes e mundo veniunt, tutantur ab infestationibus a malis spiritibus: sunt quoque qui adsunt illis qui in terra inferiore sunt; et quoque sunt qui adsunt illis qui in infernis, et moderantur ne ultra praescriptos limites se mutuo crucient: sunt etiam qui adsunt illis qui e mortuis exsuscitantur. In genere angeli cujusvis societatis mittuntur ad homines, ut eos custodiant, et abducant ab affectionibus et inde cogitationibus malis, ac inspirent affectiones bonas quantum ex libero recipiunt, per quae etiam regunt hominum facta seu opera, removendo, quantum possibile est, intentiones malas. Angeli, cum apud homines sunt, quasi habitant in eorum affectionibus, et prope hominem quantum is in bono ex veris est, remotius autem quantum inde distat vita.{1} Sed omnes hae functiones angelorum sunt functiones Domini per angelos, nam angeli illas obeunt non ex se sed ex Domino: inde est quod per “angelos” in Verbo in interno ejus sensu, non intelligantur angeli, sed aliquid Domini; et inde est, quod angeli in Verbo dicantur “dii.”{2}
(2) 直訳
Omnes societates in caelis distinctae sunt secundum usus, quoniam distinctae sunt secundum bona, (ut supra, n. 41, seq., dictum est,) et bona sunt bona actu seu bona charitatis, quae sunt usus. 天界の中のすべての社会は役立ちにしたがって分かれている、善にしたがって分かれているので、(上のように、41番以降に言われている)、そして善は活動中の善または仁愛の善である、それは役立ちである。
Sunt societates, quarum functiones sunt curam infantum habere; 社会がある、その職務は幼児を世話を持つことである。
sunt aliae societates, quarum functiones sunt illos dum adolescunt instruere et educare: 他の社会がある、その職務は〔彼らが〕成長するとき彼らを教えることと育てることである。
sunt aliae, quae pueros et puellas, quae bonae indolis ex educatione in mundo sunt, et inde in caelum veniunt, similiter instruunt et educant: 他〔の社会〕がある、それは少年と少女たちを、彼らは世での教育から善い性質である、そしてここから天界にやって来る、同様に教え、育てる。
sunt aliae, quae simplices bonos ex Christiano orbe docent ac in viam ad caelum ducunt: 他〔の社会〕がある、それはキリスト教世界からの単純で善良な者を教え、天界への道に導く。
sunt aliae quae similiter varias gentes: 他〔の社会〕がある、それは同様にいろいろな国民を〔教え、導く〕。
sunt aliae, quae novitios spiritus, qui sunt qui recentes e mundo veniunt, tutantur ab infestationibus a malis spiritibus: 他〔の社会〕がある、それは新参の霊たちを、彼らは新しく世からやって来た者たちである、悪霊からの攻撃から守る。
sunt quoque qui adsunt illis qui in terra inferiore sunt; 低い地にいる者たちのそばにいる〔社会〕もある。
et quoque sunt qui adsunt illis qui in infernis, et moderantur ne ultra praescriptos limites se mutuo crucient: また地獄にいる者のそばにいる〔社会〕もあり、そして彼ら自身を相互に苦しめないように定められた限界を超えないように抑制される。
sunt etiam qui adsunt illis qui e mortuis exsuscitantur. さらにまたある、死から生き返った者たちのそばにいる〔社会〕。
In genere angeli cujusvis societatis mittuntur ad homines, ut eos custodiant, et abducant ab affectionibus et inde cogitationibus malis, ac inspirent affectiones bonas quantum ex libero recipiunt, per quae etiam regunt hominum facta seu opera, removendo, quantum possibile est, intentiones malas. 一般的に、天使たちのそれぞれの社会は人間のもとに遣わされる、彼らを守るために、そして悪の情愛とそこからの思考から引き出す〔ために〕、そして善の情愛を吹き込む、自由から受け入れるかぎり、そのことによってまた人間の行為または働きを支配する、遠ざけて、可能なかぎり、悪の意図を。
Angeli, cum apud homines sunt, quasi habitant in eorum affectionibus, et prope hominem quantum is in bono ex veris est, remotius autem quantum inde distat vita.{1} 天使たちは、人間のもとにいるとき、いわば彼らの情愛の中に住んでいる、そして人間の近くに、彼が真理からの善の中にいるかぎり、しかしながらより遠く、ここから離れているいのち〔にいる〕かぎり{1}。
Sed omnes hae functiones angelorum sunt functiones Domini per angelos, nam angeli illas obeunt non ex se sed ex Domino: しかし、天使たちのこれらの職務は天使たちを通しての主の職務である、なぜなら、天使たちはそれらを自分自身からでなく、しかし主から果たすから。
inde est quod per “angelos” in Verbo in interno ejus sensu, non intelligantur angeli, sed aliquid Domini; ここからである、「天使たち」によってみことばの中で、その内意で、天使たちが意味されないで、しかし主の何らかのもの〔が意味される〕こと。
et inde est, quod angeli in Verbo dicantur “dii.”{2} そしてここからである、天使たちはみことばの中で「神々」と言われていること{2}。
(3) 訳文
天界の中のすべての社会は善にしたがって分かれているので(前の、41番以降に言われているように)、役立ちにしたがって分かれている。そして善は活動している善または仁愛の善であり、それは役立ちである。幼児の世話をすることを職務とする社会がある。彼らが成長するとき、彼らを教え、教育することを職務とする別の社会がある。世での教育から善い性質をもった少年と少女たちが天界にやって来たとき、同じく教え、教育する別の社会がある。キリスト教世界の単純で善良な者を、教え、天界への道に導き、同様にいろいろな国民を教え、導く社会がある。新しく世からやって来た新参の霊たちを悪霊の攻撃から守る社会があり、低い地にいる者たちのそばにいる社会もある。また地獄にいる者のそばにいて、彼らが相互に定められた限界を超えて苦しめ合わないないように抑制する社会もあり、さらにまた、死から生き返った者たちのそばにいる社会もある。一般的に、天使たちのそれぞれの社会は、人間のもとに、彼らを守り、悪の情愛とそこからの思考から引き出し、自由から受け入れるかぎり善の情愛を吹き込むために遣わされる。そのことによってまた、可能なかぎり、悪の意図を遠ざけて、人間の行為または働きを支配する。天使たちは、人間のもとにいるとき、いわば彼らの情愛の中に住んでいて、人間が真理からの善の中にいるかぎり彼の近くに、しかし、そこから離れたいのちの中ににいるかぎり遠くにいる{1}。しかし、天使たちのこれらの職務は、天使たちを通してなされる主の職務である、なぜなら、天使たちはそれらを自分自身からでなく、主から果たすから。ここから、みことばの中で「天使たち」によって、その内意では天使たちが意味されないで、主の何らかのものが意味される。またここから、みことばの中で天使たちは「神々」と言われている{2}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 De angelis apud infantes, et dein apud pueros, et sic successive (n.2303).
Quod homo per angelos resuscitetur a mortuis, ab experientia (n. 168-189).
Quod angeli mittantur ad illos qui in inferno, ne se invicem ultra modum crucient (n. 967).
De angelorum officiis erga homines qui in alteram vitam veniunt (n.2131).
Quod spiritus et angeli sint apud omnes homines, et quod homo ducatur per spiritus et angelos a Domino (n. 50, 697, 2796, 2887, 2888, 5847-5866, 5976-5993, 6209).
Quod angelis dominium sit super malos spiritus (n. 1755).
@2 Quod per “angelos” in Verbo significetur aliquod Divinum a Domino (n. 1925, 2821, 3039, 4085, 6280, 8192).
Quod angeli in Verbo dicantur “dii,” ex receptione Divini veri ac boni a Domino (n. 4295, 4402, 8192, 8301).
(2) 直訳
@1 De angelis apud infantes, et dein apud pueros, et sic successive. 幼児たちのもとの天使たちについて、そしてその後、少年たちのもとの、そしてこのように連続的に。
Quod homo per angelos resuscitetur a mortuis, ab experientia. 人間は天使たちによって死から生き返らせられる、経験から。
Quod angeli mittantur ad illos qui in inferno, ne se invicem ultra modum crucient. 天使たちは地獄の中の者のもとに遣わされる、お互いに(彼ら自身を)過度に苦しめないように。
De angelorum officiis erga homines qui in alteram vitam veniunt. 来世にやって来る人間に対する天使たちの任務について。
Quod spiritus et angeli sint apud omnes homines, et quod homo ducatur per spiritus et angelos a Domino. 霊と天使たちがすべての人間のもとにいる、そして人間は霊と天使たちによって主から導かれること。
Quod angelis dominium sit super malos spiritus. 天使たちは悪霊を支配している。
@2 Quod per “angelos” in Verbo significetur aliquod Divinum a Domino. みことばの中の「天使たち」によって主からの何らかの神性が意味される。
Quod angeli in Verbo dicantur “dii,” ex receptione Divini veri ac boni a Domino. みことばの中で天使たちは「神々」と言われる、主からの真理と善の神的な受け入れから。
(1) 原文
392. Hae functiones angelorum sunt functiones illorum communes, sed unicuique est sua sparta in specie; nam unusquisque usus communis componitur ex innumeris qui vocantur usus medii, administri, inservientes; omnes et singuli secundum Divinum ordinem coordinati et subordinati sunt, et simul sumpti faciunt et perficiunt communem usum, qui est commune bonum.
(2) 直訳
Hae functiones angelorum sunt functiones illorum communes, sed unicuique est sua sparta in specie; 天使たちのこれらの職務は彼らの一般的な職務である、しかし、それぞれの者に特に彼自身の貢献☆がある。
☆ sparta -ae, f.「貢献」はチャドウィックによれば語源不詳です。sportaと綴ってこの意味で使用することもあります。スヴェーデンボリはよく語を使用していますがどこから学んだのでしょうか?
nam unusquisque usus communis componitur ex innumeris qui vocantur usus medii, administri, inservientes; なぜなら、それぞれの全般的な(共通の)役立ちは数え切れないものから構成されているから、それは中央の(手段の)、補助の、仕える役立ちと呼ばれる。
omnes et singuli secundum Divinum ordinem coordinati et subordinati sunt, et simul sumpti faciunt et perficiunt communem usum, qui est commune bonum. 〔その役立ちの〕すべてと個々のものは神的な秩序にしたがって整えられ、従属させられる、そして一緒に取られて全般的な(共通の)役立ちをつくり(行ない)、完成する、それは全般的な(共通の)善である。
(3) 訳文
天使たちのこれらの職務は彼らの一般的な職務であるが、しかし、それぞれの天使に特にその天使自身の貢献がある。なぜなら、それぞれの全般的な役立ちは、手段の役立ち、補助の役立ち、仕える役立ちと呼ばれる数え切れないものから構成されているから。その役立ちのすべてと個々のものは、神的な秩序にしたがって整えられ、従属しており、そして一緒になって、全般的な善である全般的な役立ちをつくり、完成している。
原典講読『天界と地獄』no.393,394.
(1) 原文
393. In ecclesiasticis sunt illi in caelo, qui in mundo Verbum amaverunt, et ex desiderio inquisiverunt ibi vera, non propter honorem aut lucrum, sed propter usum vitae et suae et aliorum; illi secundum amorem et desiderium usus ibi in illustratione sunt ac in luce sapientiae, in quam etiam veniunt ex Verbo in caelis, quod non naturale est sicut in mundo, sed spirituale (videatur supra, n. 259). Hi praedicatorum munere funguntur, ac ibi secundum ordinem Divinum in superiori loco sunt qui sapientia ex illustratione aliis praestant. [2] In civilibus sunt illi qui in mundo amaverunt patriam et ejus commune bonum prae suo, ac justum et rectum fecerunt ex amore justi et recti. Quantum hi ex amoris desiderio inquisiverunt leges justi, ac inde intelligentes facti sunt, tantum in facultate sunt administrandi officia in caelo, quae etiam administrant in eo loco aut gradu in quo est intelligentia eorum, quae etiam tunc in pari gradu est cum amore usus pro communi bono. [3] Praeterea in caelo tot officia et tot administrationes sunt, et quoque tot operae, ut enumerari ob copiam nequeant; in mundo sunt paucae respective. Omnes, quotcunque sunt, in jucundo sui operis et laboris sunt ex amore usus, et nemo ex amore sui aut lucri; nec est alicui amor lucri ob vitam, quia omnes necessitates vitae illis gratis donantur; habitant gratis, vestiuntur gratis, vescuntur gratis. Ex quibus patet, quod qui amaverunt se et mundum prae usu, non in caelo aliquam sortem habeant: amor enim suus seu affectio sua manet unumquemvis post vitam in mundo, nec exstirpatur in aeternum (videatur supra, n. 363).
(2) 直訳
In ecclesiasticis sunt illi in caelo, qui in mundo Verbum amaverunt, et ex desiderio inquisiverunt ibi vera, non propter honorem aut lucrum, sed propter usum vitae et suae et aliorum; 彼らは天界の中の教会の事柄(組織)の中にいる、世でみことばを愛し、そこに真理を願いから捜し求めた、名誉または利益のためでなく、しかし生活と自分自身と他の者の役立ちのために。
illi secundum amorem et desiderium usus ibi in illustratione sunt ac in luce sapientiae, in quam etiam veniunt ex Verbo in caelis, quod non naturale est sicut in mundo, sed spirituale (videatur supra, n. 259). 彼らは役立ちの愛と願いにしたがってそこに照らしの中そして知恵の光の中にいる、さらにまたその中へ天界の中のみことばからやって来る、それは世の中のような自然的なものでなく、しかし霊的〔なものである〕(上の259番に見られる)。
Hi praedicatorum munere funguntur, ac ibi secundum ordinem Divinum in superiori loco sunt qui sapientia ex illustratione aliis praestant. これらの者は説教者の職務を果たす、そしてそこに神的な秩序にしたがって、より上の位置にいる、照らしからの知恵が他の者に秀でる者。
[2] In civilibus sunt illi qui in mundo amaverunt patriam et ejus commune bonum prae suo, ac justum et rectum fecerunt ex amore justi et recti. [2] 市民(国家)の事柄の中にいる、世で祖国とその共通の善を自分自身よりも愛した者、そして公正と正義を公正と正義への愛から行なった。
Quantum hi ex amoris desiderio inquisiverunt leges justi, ac inde intelligentes facti sunt, tantum in facultate sunt administrandi officia in caelo, quae etiam administrant in eo loco aut gradu in quo est intelligentia eorum, quae etiam tunc in pari gradu est cum amore usus pro communi bono. どれだけこれらの者は愛の願いから公正の法律を捜し求めた、そしてここから知性ある者となった、それだけ能力の中にいる、天界の中の〔そのような〕任務を執行する、さらにまたそれを執行するそれだけの位置または段階で、彼らの知性がどれほどか☆、さらにまたそれ〔知性〕はその時、共通の善のための役立ちの愛と等しい段階である。
☆ 相関文「quo~eo・・・」は「~であればあるほどますます・・・」という意味です。
[3] Praeterea in caelo tot officia et tot administrationes sunt, et quoque tot operae, ut enumerari ob copiam nequeant; [3] さらに天界の中にこのように多くの任務とこのように多くの統治がある、そしてまたこのように多くの働き(仕事)、おびただしいために数えられることができないような。
in mundo sunt paucae respective. 世の中に少し存在する、相対的に(比較すれば)。
Omnes, quotcunque sunt, in jucundo sui operis et laboris sunt ex amore usus, et nemo ex amore sui aut lucri; すべての者は、どれほど多くいても、役立ちへの愛から自分自身の働き(仕事)と労働の楽しみの中にいる、そしてだれも自己のまたは利益への愛から〔い〕ない。
nec est alicui amor lucri ob vitam, quia omnes necessitates vitae illis gratis donantur; また生活のための利益への何らかの愛もない、すべての生活必需品は彼らにただで(無料で)与えられるので。
habitant gratis, vestiuntur gratis, vescuntur gratis. ただで(無料で)住み、ただで着せられる、ただで食べる。
Ex quibus patet, quod qui amaverunt se et mundum prae usu, non in caelo aliquam sortem habeant: これらから明らかである、自分自身と世を役立ちよりも愛した者は、天界の中で何らかの割り当て☆を持たないこと。
☆ sorsは「くじで割り当たられたもの」です。すなわちそれが人生なら「運命」ですし、割り当てられた側から見れば「分け前」です。土地なら「地所」であり、これを訳に生かせば「居場所がない」となります。
amor enim suus seu affectio sua manet unumquemvis post vitam in mundo, nec exstirpatur in aeternum (videatur supra, n. 363). なぜなら、自己の愛または自己の情愛はそれぞれに残るから、世の中の生活の後、永遠に根絶もされない(上の363番に見られる)。
(3) 訳文
世でみことばを愛し、そこに真理を名誉または利益のためでなく、生活と自分自身と他の者の役立ちのためという願いから捜し求めた者たちは、天界の中の教会の組織の中にいる。彼らは役立ちへの愛と願いにしたがって、天界の照らしと知恵の光の中にいる、またその中へ天界にあるみことばからやって来る。そのみことばは世の中のような自然的なものでなく、霊的なものである(前の259番に見られる)。これらの者は、説教者の職務を果たし、そこの神的な秩序にしたがって、照らしからの知恵が他の者より秀でる者は上の位置にいる。
[2] 世で祖国とその共通の善を自分自身よりも愛し、公正と正義を公正と正義への愛から行なった者は市民の組織の中にいる。これらの者は、公正への愛の願いから法律を捜し求め、ここから知性ある者となっっているほど、それだけ天界の中の〔そのような〕任務を執行する能力の中にいて、さらにまた彼らに知性があればあるほどますますそれを執行する位置または段階にいる、そしてまたその時、その知性は共通の善のための役立ちの愛と等しい段階である。
[3] さらに天界の中におびただしいために数えられることができないような、そのように多くの任務と多くの統治、そしてまた多くの仕事がある。〔これと〕比較すれば、世の中には少しかない。すべての者は、どれほど多くいても、役立ちへの愛から自分自身の仕事と労働の楽しみの中にいて、だれも自己のまたは利益への愛の中にはいない。すべての生活必需品は、彼らにただで与えられるので、生活のために利益への何らかの愛もない。ただで住み、ただで着せられ、ただで食べる。これらから、自分自身と世を役立ちよりも愛した者は、天界の中で何の居場所もないことが明らかである。なぜなら、自己の愛または自己の情愛は、それぞれの者に、世の中の生活の後に残り、永遠に根絶もされないから(前の363番に見られる)。
(1) 原文
394. Quisque in caelo in suo opere est secundum correspondentiam, et correspondentia non est cum opere, sed cum usu cujusvis operis (videatur supra, n. 112), et correspondentia est omnium (n. 106). Qui in caelo in functione aut opere correspondente usui ejus est, is in prorsus simili statu vitae est in quo fuit in mundo, nam spirituale et naturale unum agunt per correspondentias, cum differentia tamen, quod in interiori jucundo sit, quia in vita spirituali, quae vita interior est, et inde receptibilior beatudinis caelestis.
(2) 直訳
Quisque in caelo in suo opere est secundum correspondentiam, et correspondentia non est cum opere, sed cum usu cujusvis operis (videatur supra, n. 112), et correspondentia est omnium (n. 106). 天界の中のそれぞれは対応にしたがって自分自身の働き(仕事)の中いる、そして対応は働き(仕事)とでなく、しかしそれぞれの働き(仕事)の役立ちとである(上の112番に見られる)、そして対応はすべてのものの☆ものである(106番)。
☆ 属格omniumを直訳しています。普通に訳せば「対応はすべてのものにある」です。
Qui in caelo in functione aut opere correspondente usui ejus est, is in prorsus simili statu vitae est in quo fuit in mundo, nam spirituale et naturale unum agunt per correspondentias, cum differentia tamen, quod in interiori jucundo sit, quia in vita spirituali, quae vita interior est, et inde receptibilior beatudinis caelestis. 天界の中で彼の役立ちに対応する職務または働き(仕事)にいる者は、彼は完全に似た状態の生活の中にいる、世でその中にいた、なぜなら、霊的なものと自然的なものは対応によって一つとして働くから、それでも相違をもって、内的な楽しさの中にいること、霊的な生活の中なので、その生活は内的である、ここから天界の幸福のさらに受け入れることができる☆。
☆ receptibilis「受け入れることができる」は属格を取ります。
(3) 訳文
天界のそれぞれの者は対応にしたがって自分自身の仕事の中いて、その対応は、仕事とでなく、それぞれの者の仕事の役立ちとの間である(前の112番に見られる)、そして対応はすべてのものにある(106番)。天界で自分の役立ちに対応する職務または仕事にいる者は、世でその中にいたのと完全に似た状態の生活の中にいる、なぜなら、霊的なものと自然的なものは対応によって一つとして働くからであり、それでも内的な生活である霊的な生活の中なので、内的な楽しさの中にいるという相違があり、ここから天界の幸福をさらに受け入れることができる。
原典講読『天界と地獄』no.395.
[XLII.]
DE GAUDIO ET FELICITATE CAELESTI.
天界の楽しみと幸福について
(1) 原文
395. Quid caelum et quid gaudium caeleste, vix aliquis hodie novit. Qui de illo et de hoc cogitaverunt, tam communem et tam crassam ideam de illis conceperunt ut vix sit aliqua. Ex spiritibus, qui e mundo in alteram vitam veniunt, optime scire potui qualem de caelo et de gaudio caelesti habuerunt notionem; nam relicti sibi sicut forent in mundo, cogitant similiter. Causa quod non sciatur quid gaudium caeleste, est quia illi, qui de eo cogitaverunt, ex gaudiis externis, quae sunt naturalis hominis, judicaverunt, nec sciverunt quid internus seu spiritualis homo, ita nec quid ejus jucundum et beatum; quare si ab illis, qui in spirituali seu interno jucundo fuerunt, dictum fuisset, quid et quale gaudium caeleste, non comprehendi potuisset, cecidisset enim in ideam ignotam, ita non in perceptionem, quapropter inter illa fuisset, quae naturalis homo rejecisset. Quisque tamen scire potest, quod homo cum externum seu naturalem hominem relinquit, in internum seu spiritualem veniat; inde sciri potest, quod jucundum caeleste sit jucundum internum et spirituale, non autem externum et naturale; et quia est internum et spirituale, quod sit purius et exquisitius, et quod afficiat interiora hominis, quae sunt ejus animae seu spiritus. Quisque ex his solis concludere potest, quod tale ei jucundum sit, quale fuerat jucundum ejus spiritus; et quod jucundum corporis, quod vocatur jucundum carnis, respective non caeleste sit: quod etiam in spiritu hominis est, cum relinquit corpus, hoc remanet post mortem, nam tunc vivit homo spiritus.
(2) 直訳
Quid caelum et quid gaudium caeleste, vix aliquis hodie novit. 天界とは何かまた天界の楽しみとは何か、ほとんどだれも今日では知らない。
Qui de illo et de hoc cogitaverunt, tam communem et tam crassam ideam de illis conceperunt ut vix sit aliqua. そのことについてまたこのことについて考えた者は、それらについてこれほどに☆概括的な、またこれほどに☆粗雑な観念をいだく、ほとんど何らかのものでないような。
☆ このtam「これほどに~」は後ろのut「~のように」と相関しています。
Ex spiritibus, qui e mundo in alteram vitam veniunt, optime scire potui qualem de caelo et de gaudio caelesti habuerunt notionem; 霊たちから、世から来世にやって来た者、私は最もよく知ることができた、天界についてと天界の楽しみについてどのような概念を持っていたか。
nam relicti sibi sicut forent in mundo, cogitant similiter. なぜなら、残されての☆自分自身、世でいたように、同様に考えるから。
☆ relictiはrelinquo「置き去りにする、残す、そのままにする、・・・」の(目的)分詞の属格なので、そのように直訳しています。訳としては「自分自身に残される(とき)」ですね。
Causa quod non sciatur quid gaudium caeleste, est quia illi, qui de eo cogitaverunt, ex gaudiis externis, quae sunt naturalis hominis, judicaverunt, nec sciverunt quid internus seu spiritualis homo, ita nec quid ejus jucundum et beatum; 天界の楽しみとは何か知られていないことの理由は、彼らは~であるから、そのことについて考えた者たちは、外なる楽しみから、それは自然的な人間のものである、判断を下した、内なるまたは霊的な人間が何かも知らなかった、したがってその楽しみと幸福も何か〔知らなかった〕。
quare si ab illis, qui in spirituali seu interno jucundo fuerunt, dictum fuisset, quid et quale gaudium caeleste, non comprehendi potuisset, cecidisset enim in ideam ignotam, ita non in perceptionem, quapropter inter illa fuisset, quae naturalis homo rejecisset. それゆえ、もし彼らから、霊的なまたは内なる楽しみの中にいた者たち、言われたなら、天界の楽しみが何かまたどんなか、理解されることができなかった、なぜなら、知られていない観念の中に落ち込む〔原形cado〕、したがって知覚の中にない、それゆえ、それらの間にあった、それらは自然的な人間が退けた。
Quisque tamen scire potest, quod homo cum externum seu naturalem hominem relinquit, in internum seu spiritualem veniat; それでもそれぞれは知ることができる、人間は人間の外なるまたは自然的なものを残すとき、内なるまたは霊的なものの中にやって来ること。
inde sciri potest, quod jucundum caeleste sit jucundum internum et spirituale, non autem externum et naturale; ここから知られることができる、天界の楽しみは内なるまた霊的なものであること、しかしながら、外なるまた自然的なものでない。
et quia est internum et spirituale, quod sit purius et exquisitius, et quod afficiat interiora hominis, quae sunt ejus animae seu spiritus. そして内なるまた霊的なものなので、純粋でまた敏感なものであること、そして人間の内的なものに働きかけること、それは彼の霊魂のものまたは霊のものである。
Quisque ex his solis concludere potest, quod tale ei jucundum sit, quale fuerat jucundum ejus spiritus; それぞれがこれらのことだけから結論することができる、楽しみは彼にこのようなもの☆である、彼の霊にどのような楽しみであったか〔かによって〕。
☆ tale~quale・・・「どのように・・・(であるかによって)、そのように~」の相関文です。q-がt-を定めます。
et quod jucundum corporis, quod vocatur jucundum carnis, respective non caeleste sit: そして身体の楽しみは、それは肉の楽しみと呼ばれる、相対的に(比較すれば)天界のものではない。
quod etiam in spiritu hominis est, cum relinquit corpus, hoc remanet post mortem, nam tunc vivit homo spiritus. さらにまた人間の霊の中にあるものは、身体を置き去りにするとき、これは死後、残る、なぜなら、その時、霊人間☆が生きるから。
☆ homoもspiritus同格なのでこのように訳します。「霊の人間」「霊的な人間」とは訳せません。別訳とすれば「霊となった人間」が一番近いでしょう。なおスヴェーデンボリは「獣人間」という使い方もしています。これは「獣となった人間」という意味でしょう。「狼人間」もあります。
(3) 訳文
天界とは何かまた天界の楽しみとは何か、今日ではだれもほとんど知らない。それらについて考えた者は、それらについてほとんど何らの観念でもないような、それほどに概括的で粗雑な観念をいだく。世から来世にやって来た霊たちから、私は、天界と天界の楽しみについてどのような概念を持っていたか最もよく知ることができた。なぜなら、自分自身のままに残されるとき、世でいたときと同様に考えるから。天界の楽しみとは何か知られていないことの理由は、そのことについて考えた者たちが自然的な人間のものである外なる楽しみから判断を下したからである。そして、内なるまたは霊的な人間が何かも、したがってその楽しみと幸福が何かも知らなかった。それゆえ、もし霊的なまたは内なる楽しみの中にいた者たちから、天界の楽しみとは何か、またどんなものか言われたなら、理解することができなかったであろう、なぜなら、知られていない観念の中に落ち込み、したがって知覚しかいから、それゆえ、自然的な人間が退けたものとなった。それでも、人間は人間の外なるまたは自然的なものを残し、内なるまたは霊的なものの中にやって来ることを、それぞれの者は知ることができる。ここから、天界の楽しみは内なるまた霊的なものであり、外なるまた自然的なものでないこと、そして内なるまた霊的なものなので、純粋でまた敏感なものであり、人間の霊魂のものまたは霊のものである内的なものに働きかけることを知ることができる。これらのことだけからでもそれぞれの者は、〔天界での〕自分の楽しみがどのようなものかは、〔この世にいたときの〕自分の霊にとってどのようなものが楽しみであったかによる、と結論することができる☆。そして肉の楽しみと呼ばれる身体の楽しみは、それに比較すれば天界のものではない。さらにまた人間の霊の中にあるものは、身体を残すとき、これは死後も残る、なぜなら、その時、霊人間が生きるから。
☆ この一文は「意訳」しました。このほうがよくわかるでしょう。