(1) 原文
396. Omnia jucunda profluunt ex amore, nam quod homo amat hoc jucundum sentit; non aliunde est ulli jucundum; inde sequitur, quod qualis amor tale jucundum. Jucunda corporis seu carnis omnia profluunt ex amore sui et ex amore mundi, inde quoque sunt concupiscentiae et earum voluptates jucunda autem animae seu spiritus omnia profluunt ex amore in Dominum et ex amore erga proximum, inde quoque sunt affectiones boni et veri, ac faustitates interiores. Hi amores cum suis jucundis influunt a Domino et e caelo per viam internam, quae est a superiori, et afficiunt interiora; illi autem amores cum suis jucundis influunt ex carne et e mundo per viam externam, quae est ab inferiore, et afficiunt exteriora. Quantum itaque recipiuntur bini illi amores caeli et afficiunt, tantum aperiuntur interiora, quae sunt animae seu spiritus, et spectant a mundo ad caelum; quantum autem recipiuntur bini illi amores mundi et afficiunt, tantum aperiuntur exteriora, quae sunt corporis seu carnis, et spectant a caelo ad mundum. Sicut influunt amores et recipiuntur, ita simul etiam influunt illorum jucunda, in interiora jucunda caeli, in exteriora jucunda mundi; quoniam, ut dictum est, omne jucundum est amoris.
(2) 直訳
Omnia jucunda profluunt ex amore, nam quod homo amat hoc jucundum sentit; すべての楽しさは愛から流れ出る、なぜなら、人間は愛するものこれを楽しいものと感じるから。
non aliunde est ulli jucundum; 別の場所から、だれも楽しみはない。
inde sequitur, quod qualis amor tale jucundum. ここから帰結される、どのような愛〔かによって〕そのような楽しみ〔がある〕こと。
Jucunda corporis seu carnis omnia profluunt ex amore sui et ex amore mundi, inde quoque sunt concupiscentiae et earum voluptates; 身体のまたは肉の楽しさすべては自己愛からと世俗愛から流れ出ている、ここから、肉欲とその快楽もまた存在する。
jucunda autem animae seu spiritus omnia profluunt ex amore in Dominum et ex amore erga proximum, inde quoque sunt affectiones boni et veri, ac faustitates interiores. しかしながら、霊魂のまたは霊の楽しさすべては主への愛からと隣人に対する愛から流れ出ている、ここから、善と真理への情愛、そして内的な幸せもまた存在する。
Hi amores cum suis jucundis influunt a Domino et e caelo per viam internam, quae est a superiori, et afficiunt interiora; これら(後者)の愛はそれ自体の楽しさとともに主からまた天界から内なる道を通って流入する、それは上にあるものからである、そして内的なものに働きかける。
illi autem amores cum suis jucundis influunt ex carne et e mundo per viam externam, quae est ab inferiore, et afficiunt exteriora. しかしながら、それら(前者)の愛はそれ自体の楽しさとともに肉からまた世から外なる道を通って流入する、それは下にあるものからである、そして外的なものに働きかける。
Quantum itaque recipiuntur bini illi amores caeli et afficiunt, tantum aperiuntur interiora, quae sunt animae seu spiritus, et spectant a mundo ad caelum; そこで、どれだけ天界の二つのそれらの愛が受け入れられ、働きかけるか〔によって〕、それだけ内的なものが開かれる、それらは霊魂または霊のものである、そして世から天界に目を向ける。
quantum autem recipiuntur bini illi amores mundi et afficiunt, tantum aperiuntur exteriora, quae sunt corporis seu carnis, et spectant a caelo ad mundum. しかしながら、どれだけ世の二つのそれらの愛が受け入れられ、働きかけるか〔によって〕、それだけ外的なものが開かれる、それらは身体のまたは肉のものである、そして天界から世に目を向ける。
Sicut influunt amores et recipiuntur, ita simul etiam influunt illorum jucunda, in interiora jucunda caeli, in exteriora jucunda mundi; 愛が流入し、受け入れられるほど、このように同時にそれらの楽しさも流入する、内的なものに天界の楽しさが、外的なものに世の楽しさが〔流入する〕。
quoniam, ut dictum est, omne jucundum est amoris. 言われたように、すべての楽しさは愛のものであるので。
(3) 訳文
すべての楽しさは愛から流れ出る、なぜなら、人間は愛するものこれを楽しいものと感じるから。だれも別のところに楽しみはない。ここから、楽しみは愛がどのようなものかによることが帰結される。身体のまたは肉の楽しさのすべては、自己愛と世俗愛から流れ出ており、ここから、肉欲とその快楽もまた存在する。しかし、霊魂のまたは霊の楽しさのすべては、主への愛からと隣人に対する愛から流れ出ており、ここから、善と真理への情愛、そして内的な幸せもまた存在する。後者の愛はその楽しさとともに主からまた天界から内なる道を通って、上にあるものから流入し、内的なものに働きかける。しかし、前者の愛はその楽しさとともに肉からまた世から外なる道を通って、下にあるものから流入し、外的なものに働きかける。そこで、どれだけ天界のそれらの二つの愛が受け入れられ、働きかけるほど、それだけ霊魂または霊のものである内的なものが開かれ、そして世から天界に目を向ける。しかし、世のそれらの二つの愛が受け入れられ、働きかけるほど、それだけ身体のまたは肉のものである外的なものが開かれ、天界から世に目を向ける。愛が流入し、受け入れられるほど、このように同時にそれらの楽しさもまた、内的なものには天界の楽しさが、外的なものには世の楽しさが流入する。〔すでに〕言われたように、すべての楽しさは愛のものであるからである。
(1) 原文
397. Caelum in se tale est, ut plenum sit jucundis, usque adeo ut in se spectatum non sit nisi quam beatum et jucundum, quoniam Divinum Bonum procedens ex Divino Amore Domini facit caelum in communi et in particulari apud unumquemvis ibi, ac Divinus Amor est velle omnium salutem et omnium felicitatem ab intimis et plene: inde est, quod sive dicas caelum sive gaudium caeleste, unum sit.
(2) 直訳
Caelum in se tale est, ut plenum sit jucundis, usque adeo ut in se spectatum non sit nisi quam beatum et jucundum, quoniam Divinum Bonum procedens ex Divino Amore Domini facit caelum in communi et in particulari apud unumquemvis ibi, ac Divinus Amor est velle omnium salutem et omnium felicitatem ab intimis et plene: 天界は本質的に(本来)このようなものである、楽しさに満ちているような、本質的にそこまでも眺められる〔なら〕幸福と楽しさ以外のものではない、主の神的な愛から発出する神的な善が天界をつくるので、そこにすべての者のもとに一般的にまた個別的に、そして神的な愛は意志することである、すべての者の救いをまたすべての者の幸福を、最内部からまた十分に。
inde est, quod sive dicas caelum sive gaudium caeleste, unum sit. ここからである、あるいは(あなたが)天界と言うあるいは天界の楽しさと言う、一つであること。
(3) 訳文
天界は本質的に楽しさに満ちているようなものである、本質までも眺めるなら、そこに幸福と楽しさ以外のものはない。主の神的な愛から発出する神的な善がそこのすべての者のもとに一般的にまた個別的に天界をつくるからである。そして神的な愛は、すべての者の救いと幸福を、最内部からまた十分に、意志することである。ここから、天界と言うにしろあるいは天界の楽しさと言うにしろ、一つのものである。
月: 2009年2月
原典講読『天界と地獄』no.398.
(1) 原文
398. Jucunda caeli sunt ineffabilia, et quoque sunt innumerabilia; sed ex innumerabilibus nullum potest sciri nec credi ab illo qui in solo jucundo corporis seu carnis est, quoniam, ut supra dictum est, interiora ejus spectant a caelo ad mundum, ita retro; nam qui totus in jucundo corporis seu carnis est, seu quod idem, in amore sui et mundi, is nihil jucundi sentit nisi quam in honore, lucro, et voluptatibus corporis et sensuum, quae ita exstinguunt et suffocant jucunda interiora, quae caeli sunt, ut non credantur quod sint; quare valde miraturus esset, si modo diceretur quod dentur jucunda remotis jucundis honoris et lucri, et adhuc magis, si diceretur quod jucunda caeli loco illorum succedentia sint innumerabilia, ac talia ut jucunda corporis et carnis, quae praecipue sunt honoris et lucri, cum illis non comparari queant: inde patet causa, cur non scitur quid gaudium caeleste.
(2) 直訳
Jucunda caeli sunt ineffabilia, et quoque sunt innumerabilia; 天界の楽しみは言い表わすことができない(ものである)、また数え切れない(ものである)。
sed ex innumerabilibus nullum potest sciri nec credi ab illo qui in solo jucundo corporis seu carnis est, quoniam, ut supra dictum est, interiora ejus spectant a caelo ad mundum, ita retro; しかし、数え切れないものから何も知られることも信じられることもできない、彼により、単に身体のまたは肉の楽しさの中にいる者、~ので、上に言われたように、彼の内なるものは天界から世に目を向ける、このように後方へ。
nam qui totus in jucundo corporis seu carnis est, seu quod idem, in amore sui et mundi, is nihil jucundi sentit nisi quam in honore, lucro, et voluptatibus corporis et sensuum, quae ita exstinguunt et suffocant jucunda interiora, quae caeli sunt, ut non credantur quod sint; なぜなら、まったく身体のまたは肉の楽しさの中にいる者は、または同じこと〔であるが〕、自己と世への愛の中に〔いる者〕、彼は楽しみの何ものも感じないから、名誉、利益、そして身体と感覚の快楽以外のものを除いて、それらはこのように☆内的なものの楽しさを消し、窒息させる、それらは天界のものである、存在することを信じられないように。
☆ もちろんこのitaは後ろのut以下を指します。
quare valde miraturus esset, si modo diceretur quod dentur jucunda remotis jucundis honoris et lucri, et adhuc magis, si diceretur quod jucunda caeli loco illorum succedentia sint innumerabilia, ac talia ut jucunda corporis et carnis, quae praecipue sunt honoris et lucri, cum illis non comparari queant: それゆえ、大いに驚かされる、もし単に言われるなら、名誉と利益の楽しさから遠く離れた楽しさが存在すること、そしてさらにもっと、もし言われるなら、天界の楽しさがそれらに代わって続いているもの☆〔であってそれは〕数え切れない、そして身体のまた肉の楽しさのようなこのようなもの、それは特に名誉と利益のものである、それらと比較されることができない。
☆ succedentiaはこのままではレキシコンにありません。succedo「続く」の現在分詞succedens「続いている」のが楽しみ(複数)なのでそれにあわせてsucdedentia(複数)となっています。
inde patet causa, cur non scitur quid gaudium caeleste. ここから理由が明らかである、なぜ天界の楽しみが何か知られていないか。
(3) 訳文
天界の楽しみは、言い表わすことのできない、また数え切れないものである。しかし、その数え切れないものの何一つすら、単に身体または肉の楽しさの中にいる者は、前に言われたように、彼の内なるものは天界から世に、このように後方へ目を向けるので、知ることも信じることもできない。なぜなら、まったくの身体または肉の楽しさの中に、また同じことであるが、自己と世への愛の中にいる者は、名誉、利益、そして身体と感覚の快楽以外のものには何の楽しみも感じないからであり、それらは天界のものである内的なものの楽しさを、それらが存在することを信じられないようにまでも消し、窒息させる。それゆえ、名誉と利益の楽しさから遠く離れた楽しさが存在すると言われるだけで大いに驚かされ、そして、それらに代わって続く天界の楽しさは数え切れないものであって、特に名誉と利益のものである身体や肉の楽しさのようなものは、それらと比較されることができないと言われるなら、さらにもっと驚くのである。ここから、なぜ天界の楽しみが何か知られていないのか、その理由が明らかである。
原典講読『天界と地獄』no.399.
(1) 原文
399. Quantum jucundum caeli est, solum constare potest ex eo, quod omnibus ibi jucundum sit communicare sua jucunda et beata alteri, et quia omnes tales sunt in caelis, patet quam immensum est jucundum caeli; nam ut supra (n. 268) ostensum est, in caelis est communicatio omnium cum singulis, et singulorum cum omnibus. Talis communicatio profluit ex binis amoribus caeli, qui, ut dictum est, sunt amor in Dominum et amor erga proximum; hi amores sunt communicativi suorum jucundorum: quod amor in Dominum talis sit, est quia amor Domini est amor communicationis omnium sui cum omnibus, nam omnium felicitatem vult; similis amor est in singulis qui amant Ipsum, quia Dominus in illis est, inde est communicatio jucundorum mutua angelorum inter se; quod amor erga proximum etiam talis sit, videbitur in sequentibus: ex quibus constare potest, quod illi amores sint communicativi suorum jucundorum. Aliter amores sui et mundi; amor sui abstrahit et aufert omne jucundum aliis, et in se derivat, nam sibi soli bene vult; et amor mundi vult ut sua sint quae proximi; quare hi amores sunt destructivi jucundorum apud alios; si sunt communicativi, est propter se et non propter illos; quare respective ad illos, nisi quantum jucunda illorum apud se aut in se sint, non communicativi sed destructivi sunt. Quod amores sui et mundi, cum regnant, tales sint, saepius per vivam experientiam datum est percipere. Quoties spiritus, qui in illis amoribus fuerunt dum vixerunt homines in mundo, approximarunt, toties jucundum meum recessit et evanuit; et quoque mihi dictum est, quod si tales modo appropinquant versus aliquam societatem caelestem, prorsus ad gradum praesentiae eorum diminuatur jucundum illorum qui in societate sunt; et quod mirum, mali illi tunc in suo jucundo sunt. Inde patuit, qualis status est spiritus hominis talis in corpore, nam similis est qualis est post separationem a corpore, quod nempe aveat seu concupiscat jucunda seu bona alterius, et quantum obtinet, tantum ei jucundum sit. Ex his videri potest quod amores sui et mundi sint destructivi gaudiorum caeli, ita prorsus oppositi caelestibus amoribus, qui sunt communicativi.
(2) 直訳
Quantum jucundum caeli est, solum constare potest ex eo, quod omnibus ibi jucundum sit communicare sua jucunda et beata alteri, et quia omnes tales sunt in caelis, patet quam immensum est jucundum caeli; 天界の楽しさがどれほど大きいものであるか、単にこのことから知ることができる、そこにすべての者に楽しみである、自分自身の楽しさと幸運を他の者に伝達すること、そして天界の中のすべての者はこのよう〔な者〕であるので、天界の楽しさがどれほど莫大か明らかである。
nam ut supra (n. 268) ostensum est, in caelis est communicatio omnium cum singulis, et singulorum cum omnibus. なぜなら、上に(268番)示されたように、天界の中に個々の者とすべての者の伝達(手段)があるから、そしてすべての者と個々の者の〔伝達がある〕。
Talis communicatio profluit ex binis amoribus caeli, qui, ut dictum est, sunt amor in Dominum et amor erga proximum; このような伝達は天界の二つの愛から流れ出る、それらは、言われたように、主への愛と隣人に対する愛である。
hi amores sunt communicativi suorum jucundorum: これらの愛が自分自身の楽しみの伝達(の目的)に仕える(ものである)。
quod amor in Dominum talis sit, est quia amor Domini est amor communicationis omnium sui cum omnibus, nam omnium felicitatem vult; 主への愛がこのようなものであることは、主の愛はすべての者にご自分のすべてのものを伝達の愛であるから、なぜならすべての者の幸福を願われるから。
similis amor est in singulis qui amant Ipsum, quia Dominus in illis est, inde est communicatio jucundorum mutua angelorum inter se; その方を愛する個々の者の中に同様の愛がある、主が彼らの中におられるので、ここから伝達がある、天使たちの相互の楽しさ、彼らの間で。
quod amor erga proximum etiam talis sit, videbitur in sequentibus: 隣人に対する愛もまたこのようなものであることは、続くものの中に見られる。
ex quibus constare potest, quod illi amores sint communicativi suorum jucundorum. それらから明らかにすることができる、それらの愛は自分自身の楽しさの伝達(の目的)に仕える(ものである)こと。
Aliter amores sui et mundi; 異なって〔いる〕自己への世への愛。
amor sui abstrahit et aufert omne jucundum aliis, et in se derivat, nam sibi soli bene vult; 自己愛は、他の者からすべての楽しさを引き離し、取り去る、そして自分自身の中へ運ぶ、なぜなら、自分自身だけによく〔あることを〕欲するから。
et amor mundi vult ut sua sint quae proximi; 世俗愛は、自分のものであるように欲する、それは隣人のもの。
quare hi amores sunt destructivi jucundorum apud alios; それゆえ、これらの愛は他の者のもとの楽しさの破壊をひき起すものである。
si sunt communicativi, est propter se et non propter illos; もし、伝達(の目的)に仕える(ものである)なら、自分自身のためである、そして彼らのためではない。
quare respective ad illos, nisi quantum jucunda illorum apud se aut in se sint, non communicativi sed destructivi sunt. それゆえ、他のものと比較すれば、もしそれらの楽しさが自分自身のもとにまたは自分自身の中にないかぎり、伝達に仕えるものでなくしかし破壊を引き起こすものである。
Quod amores sui et mundi, cum regnant, tales sint, saepius per vivam experientiam datum est percipere. 自己と世俗への愛が、支配するとき、このようなものであること、しばしば生き生きとした経験によって知覚することを与えられた。
Quoties spiritus, qui in illis amoribus fuerunt dum vixerunt homines in mundo, approximarunt, toties jucundum meum recessit et evanuit; 世で人間として生きたときこの愛の中にいた、霊たちが近づくたびごとに、こんなにしばしば私の楽しみは退き、消えた。
et quoque mihi dictum est, quod si tales modo appropinquant versus aliquam societatem caelestem, prorsus ad gradum praesentiae eorum diminuatur jucundum illorum qui in societate sunt; そしてまた私に言われた、もしこのような者が天界の何らかの社会に近づくだけで、完全に彼らの現在(居合わせる)の段階に〔一致して〕彼らの楽しみは減少させられること、それは社会の中にある。
et quod mirum, mali illi tunc in suo jucundo sunt. そして驚くべきこと〔に〕、その悪い者はその時、自分自身の楽しさの中にいる。
Inde patuit, qualis status est spiritus hominis talis in corpore, nam similis est qualis est post separationem a corpore, quod nempe aveat seu concupiscat jucunda seu bona alterius, et quantum obtinet, tantum ei jucundum sit. ここから明らかである、このような人間の身体の中の霊の状態がどんなものか、なぜなら、身体から分離後どんなものであるかに似たものであるから、すなわち、他の者の楽しみまたは善を熱望する、またはほしがる、そしてどれだけ獲得するは、それだけ彼に楽しみである。
Ex his videri potest quod amores sui et mundi sint destructivi gaudiorum caeli, ita prorsus oppositi caelestibus amoribus, qui sunt communicativi. これらから見られることができる、自己と世への愛が天界の楽しさの破壊を引き起こすものであること、このように完全に天界の愛に対立する〔ものである〕こと、それは伝達に仕えるものである。
(3) 訳文
天界の楽しさがどれほど大きいものであるかは、そこのすべての者には、自分自身の楽しさと幸運を他の者に伝達することが楽しみであるとき、このことからだけ知ることができ、そして天界の中のすべての者はこのような者なので、天界の楽しさがどれほど莫大か明らかである。なぜなら、前に(268番)示されたように、天界の中に個々の者とすべての者に、またすべての者と個々の者に、伝達があるからである。このような伝達は、言われてきたように、主への愛と隣人に対する愛である天界の二つの愛から流れ出る。これらの愛がその楽しみの伝達に仕える。主への愛がこのようなものであるのは、主の愛はすべての者にご自分のすべてのものを伝達する愛であるから、なぜならすべての者の幸福を願われるからである。その方を愛する個々の者の中に、主が彼らの中におられるので、同様の愛があり、ここから、天使たちの間に相互の楽しさの伝達がある。隣人に対する愛もまたこのようなものであることは、続くものの中に見られる。それらから、それらの愛はその楽しさの伝達に仕えるものであることを明らかにすることができる。自己と世への愛は異なる。自己愛は、他の者からすべての楽しさを引き離し、取り去り、そして自分自身の中へ運ぶ、なぜなら、自分だけがよい、ということを欲するから。世俗愛は、隣人のものが自分のものであることを欲する。それゆえ、これらの愛は、他の者のもとにある楽しさの破壊をひき起すものである。もし、伝達に仕えるものがあるなら、それは自分自身のためであり、他の者のためのものではない。それゆえ、比べるなら、それらの楽しさが自分自身のもとにまたは自分自身の中にないかぎり、伝達に仕えるものでなく、破壊を引き起こすものである。自己愛と世俗愛が、支配するとき、このようなものであることを、しばしば生きた経験によって知覚することを与えられた。世で人間として生きたときこの愛の中にいた霊たちが近づくたびごとに、しばしば私の楽しみは退き、消えた。そしてまた私に言われた。このような者が天界の何らかの社会に近づくだけで、彼らの居合わせる段階に完全に一致して、その社会の中にある楽しみは減らされること。そして驚くべきことに、その時、その悪い者は自分自身の楽しさの中にいる。ここから、このような人間の身体の中にある霊の状態がどんなものか明らかである、なぜなら、身体から分離した後のものと似たものであるから、すなわち、他の者の楽しみまたは善を熱望し、ほしがり、そして獲得するほど、それだけ彼に楽しみがあるのである。これらから、自己と世への愛が天界の楽しさの破壊を引き起こすものであり、このように伝達に仕えるものである天界の愛に完全に対立するものであることを知ることができる。
原典講読『天界と地獄』no.400.
(1) 原文
400. At sciendum est, quod jucundum in quo sunt qui in amoribus sui et mundi cum appropinquant ad aliquam societatem caelestem, sit jucundum concupisicentiae illorum, ita quoque prorsus oppositum jucundo caeli. In jucundum concupiscentiae suae veniunt ex deprivatione et remotione jucundi caelestis apud illos qui in eo sunt. Aliter fit, quando non deprivatio et remotio est; tunc non possunt appropinquare, quia quantum tunc appropinquant, tantum in angores et dolores veniunt; inde est, quod raro ausint prope accedere. Hoc quoque per plures experientias datum est scire, ex quibus aliquid etiam velim proferre. [2] Spiritus qui e mundo in alteram vitam veniunt, nihil potius cupiunt quam venire in caelum; paene omnes id expetunt, credentes quod caelum non sit nisi quam intromitti et recipi: quapropter etiam quia cupiunt, ad aliquam societatem caeli ultimi feruntur. Qui in amore sui et mundi sunt, cum ad primum limen illius caeli veniunt, incipiunt angi ac interius ita cruciari, ut sentiant in se potius infernum quam caelum; quapropter dejiciunt se praecipites inde, nec quiescunt priusquam in infernis apud suos. [3] Saepius etiam factum est, quod tales desideraverint nosse quid gaudium caeleste; et cum audiverunt quod in interioribus angelorum sit, cupiverunt communicationem ejus secum; quare etiam factum est, nam quod spiritus, qui nondum est in caelo vel in inferno, cupit, hoc etiam ei datur, si conducit. Facta communicatione, coeperunt cruciari, in tantum ut nescirent prae dolore quomodo comprimerent corpus; visum est, quod detruderent caput usque ad pedes, seque dejicerent in terram, ac ibi serpentis modo contorquerent se in orbes, et hoc ex interiori cruciatu. Talem effectum edidit jucundum caeleste apud illos qui in jucundis ex amore sui et mundi erant: causa est, quia amores illi prorsus oppositi sunt, et cum oppositum in oppositum agit, fit talis dolor; et quia jucundum caeleste intrat per viam internam, ac influit in jucundum contrarium, torquet interiora quae in jucundo illo sunt, retrorsum, ita in sibi oppositum; inde tales cruciatus. [4] Quod oppositi sint, est, ut supra dictum est, quia amor in Dominum et amor erga proximum volunt communicare omnia sua aliis, hoc enim eorum jucundum est, et amor sui et mundi volunt auferre aliis sua, et ad se derivare, et quantum hoc possunt tantum in jucundo sunt. Ex his quoque scire potest, unde est quod infernum sit separatum a caelo, omnes enim qui in inferno sunt, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in solis jucundis corporis et carnis ex amore sui et mundi; omnes autem qui in caelis, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in jucundis animae et spiritus ex amore in Dominum et ex amore erga proximum; qui amores quia oppositi sunt, ideo etiam {a}inferni et caeli prorsus separati sunt, et quidem in tantum, ut spiritus qui in inferno est ne quidem ausit ejicere inde unum digitum, aut elevare summum capitis. nam quantillum ejicit aut elevat, torquetur et cruciatur: hoc quoque saepius visum est.
@a “inferni:”―sic editio princeps; forma “inferna” saepius est adhibita. Vide infra, n. 428.
(2) 直訳
At sciendum est, quod jucundum in quo sunt qui in amoribus sui et mundi cum appropinquant ad aliquam societatem caelestem, sit jucundum concupisicentiae illorum, ita quoque prorsus oppositum jucundo caeli. しかし、知らなくてはならない、自己と世への愛の中にいる者が天界の何らかの社会に近づくときその者の中にある楽しさは、彼らの欲望の楽しさである、このようにまた天界の楽しさに完全に対立していること。
In jucundum concupiscentiae suae veniunt ex deprivatione et remotione jucundi caelestis apud illos qui in eo sunt. 自分自身の欲望の楽しさの中にやって来る、天界の楽しさの剥奪と除去から、その中にいる者たちのもとの。
Aliter fit, quando non deprivatio et remotio est; 異なってくる、剥奪と除去がない時。
tunc non possunt appropinquare, quia quantum tunc appropinquant, tantum in angores et dolores veniunt inde est, quod raro ausint prope accedere. その時、近づくことはできない、なぜなら、どれだけその時、近づくか、それだけ激痛と悲しみがやって来るから、あえて近づくことはほとんどまれ〔である〕こと。
Hoc quoque per plures experientias datum est scire, ex quibus aliquid etiam velim proferre. このこともまた多くの経験から知ることが与えられた、そのことからもまた何らかのものを私は持ち出すことを欲する。
[2] Spiritus qui e mundo in alteram vitam veniunt, nihil potius cupiunt quam venire in caelum; [2] 世から来世に来た霊たちは、天界に入ること以外に(むしろ)決して願わない。
paene omnes id expetunt, credentes quod caelum non sit nisi quam intromitti et recipi: ほとんどすべての者はそのことを考える、天界は入場を許可されることと受け入れられることと信じて。
quapropter etiam quia cupiunt, ad aliquam societatem caeli ultimi feruntur. それゆえ、さらにまた願うので、最も低い天界のある社会へ導かれる。
Qui in amore sui et mundi sunt, cum ad primum limen illius caeli veniunt, incipiunt angi ac interius ita cruciari, ut sentiant in se potius infernum quam caelum; 自己と世への愛の中にいる者らは、その天界の最初の入口にやって来るとき、痛みを感じ始め、そして内部はこのように責め苦しめられ〔始める〕、自分自身の中に天界よりもむしろ地獄を感じるように。
quapropter dejiciunt se praecipites inde, nec quiescunt priusquam in infernis apud suos. それゆえ、自分自身をそこからまさかさまに投げ落とす、自分自身の地獄の中に〔いる〕より以前に休みもしない。
[3] Saepius etiam factum est, quod tales desideraverint nosse quid gaudium caeleste; [3] さらにまたたびたび起こった、このような者たちが天界の楽しさとは何か知ることを願ったこと。
et cum audiverunt quod in interioribus angelorum sit, cupiverunt communicationem ejus secum; そして天使たちの内的なものの中にあることを聞いたとき、その伝達を自分自身に望んだ。
quare etiam factum est, nam quod spiritus, qui nondum est in caelo vel in inferno, cupit, hoc etiam ei datur, si conducit. それゆえまた起こった、なぜなら、まだ天界の中にまたは地獄の中にいない霊は、願う、このこともまた彼に与えられるから、もし役立つなら。
Facta communicatione, coeperunt cruciari, in tantum ut nescirent prae dolore quomodo comprimerent corpus; 伝達が起こると、責め悩まされる〔拷問される〕ことが始まった、こんな程度に、苦しみの前に(=のあまり)知らないほど、どのように身体を押さえつけたらよいか。
visum est, quod detruderent caput usque ad pedes, seque dejicerent in terram, ac ibi serpentis modo contorquerent se in orbes, et hoc ex interiori cruciatu. 見られた、頭を足までも押し下げること、また自分自身を地に投げつける、そしてそこにヘビのように自分自身を輪へとねじること、そしてこのことは内的な責め苦から〔起こった〕。
Talem effectum edidit jucundum caeleste apud illos qui in jucundis ex amore sui et mundi erant: このような結果を天界の楽しさが彼らのもとに生じた、自己と世への愛からの楽しさの中にいた者。
causa est, quia amores illi prorsus oppositi sunt, et cum oppositum in oppositum agit, fit talis dolor; その理由は、それらの愛は完全に対立しているからである、そして対立するものが対立するものに働くとき、このような苦痛が生じる。
et quia jucundum caeleste intrat per viam internam, ac influit in jucundum contrarium, torquet interiora quae in jucundo illo sunt, retrorsum, ita in sibi oppositum; また、天界の楽しさは内なる道を通って入るので、そして対立した楽しさに流入する、その楽しさの中にある内的なものを苦しめる(ねじる)、後ろ向きに、このようにそれ自身と対立したものへ。
inde tales cruciatus. ここから、このような苦痛(苦悩・責め苦)〔がある〕。
[4] Quod oppositi sint, est, ut supra dictum est, quia amor in Dominum et amor erga proximum volunt communicare omnia sua aliis, hoc enim eorum jucundum est, et amor sui et mundi volunt auferre aliis sua, et ad se derivare, et quantum hoc possunt tantum in jucundo sunt. [4] 対立するものであることは、上に言われたように、主への愛と隣人に戴する愛は自分自身のすべてものを他の者に伝達することを欲する、なぜなら、このことがそれらの楽しさであるから、そして自己と世への愛は他の者からそれ自身のものを取り去ることを欲する、そして自分自身に運ぶことを〔欲する〕、そしてどれだけこのことができるか、それだけ楽しさの中にいる〔からである〕。
Ex his quoque scire potest, unde est quod infernum sit separatum a caelo, omnes enim qui in inferno sunt, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in solis jucundis corporis et carnis ex amore sui et mundi; このことからもまた知ることができる、地獄が天界から分離していることはどこからであるか、なぜなら、地獄の中いるすべての者は、いる☆、世で生きていたとき、自己と世への愛から身体と肉の楽しさだけの中に。
omnes autem qui in caelis, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in jucundis animae et spiritus ex amore in Dominum et ex amore erga proximum; しかしながら、天界の中のすべての者は、いる☆、世で生きていたとき、主への愛と隣人に対する愛から霊魂と霊の楽しさの中に。
☆ fueruntは「未来完了」、将来必ず「いる」ことになる、というニュアンスです。どこにいるかといえば、天界または地獄です。
qui amores quia oppositi sunt, ideo etiam {a}inferni et caeli prorsus separati sunt, et quidem in tantum, ut spiritus qui in inferno est ne quidem ausit ejicere inde unum digitum, aut elevare summum capitis. それらの愛は、対立しているので、それゆえまた地獄と天界は完全に分離している、実際にこんな程度に、地獄の中にいる霊は、決してあえてそこから指一本〔すら〕突き出そうとしない、あるいは自分の頭を持ち上げること。
nam quantillum ejicit aut elevat, torquetur et cruciatur: なぜなら、ほんの少しでも突き出し、持ち上げると、苦しめられ、責め悩まされる〔拷問される〕から。
hoc quoque saepius visum est. このこともまたしばしば見られた。
@a “inferni:”―sic editio princeps; forma “inferna” saepius est adhibita. Vide infra, n. 428. 注a “inferni”――このように初版に〔ある〕。「inferna」の形がしばしば適用された。下の428番を見よ☆。
☆ 複数形を問題としています。428番にはinfernaが使われています。
(3) 訳文
しかし、自己と世への愛の中にいる者が天界のある社会に近づくとき、その者の中にある楽しさは彼らの欲望の楽しさであり、こうしてまた天界の楽しさと完全に対立していることを知らなくてはならない。彼らは、天界のいる者たちの楽しさを剥奪し除去することから自分自身の欲望の楽しさの中にやって来る。剥奪と除去がない時、異なってくる。その時、近づくことはできず、近づくなら近づくほど、それだけ激痛と悲しみがやって来るので、あえて近づくことはほとんどまれである。このこともまた多くの経験から知ることが与えられたので、そこからもまた何らかのものを提示しよう。
[2] 世から来世に来た霊たちは、天界に入ることしか願わない。ほとんどすべての者は、天界は入場を許可されることと受け入れられる以外のものではないと信じ、そう思っている。それゆえ、また願いもするので、最も低い天界のある社会へ導かれる。自己と世への愛の中にいる者らは、その天界の最初の入口にやって来るとき、痛みを感じ始め、そして自分自身の内部に天界よりもむしろ地獄を感じるように責め苦しめられ始める。それゆえ、自分自身をそこからまさかさまに投げ落とし、自分自身の地獄の中にいると思えるまで休みもしない。
[3] さらにまた、このような者たちが天界の楽しさとは何か知ることを願ったこともたびたび起こった。また天使たちの内的なものの中にあることを聞いたとき、それが自分自身に伝達されることを望んだ。それゆえ、そのこともまた起こった、なぜなら、天界または地獄の中にまだいない霊は、願うと、もし役立つなら、そのこともまた彼に与えられるから。伝達が起こると、苦しみのあまり、どのように身体を押さえつけたらよいかわからいほどに責め悩まされ始めた。頭を足までも押し下げ、また自分自身を地に投げつけ、そしてそこにヘビのように自分自身を輪へとねじることが見られ、そしてこのことは内的な責め苦から起こった。天界の楽しさがこのような結果を自己と世への愛からの楽しさの中にいた者にもたらしたのである。その理由は、それらの愛は完全に対立しているからであり、対立するものが対立するものに働くとき、このような苦痛が生じる。また、天界の楽しさは内なる道を通って入て、対立した楽しさに流入するので、その楽しさの中にある内的なものを、後ろ向きに、このようにそれ自身と対立したものへとねじ曲げる。ここから、このような責め苦がある。
[4] 対立するものであるのは、前に言われたように、主への愛と隣人に戴する愛は自分自身のすべてものを他の者に伝達することを欲するが、なぜなら、このことがその愛の楽しさであるが、自己と世への愛は他の者からそれ自身のものを取り去り、自分自身へ運ぶことを欲し、そしてこのことができればできるほど、それだけ楽しさの中にいるからである。このことからもまた、地獄が天界から分離していることはどこからであるか知ることができる、なぜなら、世で生きていたとき、自己と世への愛から身体と肉の楽しさだけの中にいたすべての者は、地獄の中にいることになるから。しかし、世で生きていたとき、主への愛と隣人に対する愛から霊魂と霊の楽しさの中にいたすべての者は天界の中にいることになるから。それらの愛は対立しているので、それゆえまた地獄と天界は完全に分離している、実際に、地獄の中にいる霊はそこからあえて指一本すら突き出そう、あるいは自分の頭を持ち上げようと決してしないほどである。なぜなら、ほんの少しでも突き出し、持ち上げると、苦しめられ、責め悩まされるから。このこともまたしばしば見られた。
原典講読『天界と地獄』no.401.
(1) 原文
401. Homo qui in amore sui et mundi est, quamdiu in corpore vivit, sentit jucundum ex illis, et quoque in singulis voluptatibus quae sunt ex illis: homo autem qui in amore in Deum et in amore erga proximum est, quamdiu in corpore vivit, non sentit manifeste jucundum ex illis, et ex affectionibus bonis quae sunt ex illis, sed modo beatum paene imperceptibile, quia reconditum est in interioribus ejus, et obvelatum ab exterioribus quae sunt corporis, et per curas mundi hebetatum: at mutantur prorsus status post mortem; jucunda amoris sui et mundi vertuntur tunc in dolorifica ac dira, quia in talia quae vocantur ignis infernalis, et per vices in spurca et sordida immundis illorum voluptatibus correspondentia, quae tunc illis, quod mirum, jucunda sunt. Sed jucundum obscurum, ac beatum paene imperceptibile, quod fuerat apud illos in mundo, qui in amore in Deum et in amore erga proximum fuerunt, vertitur tunc in jucundum caeli, quod omnibus modis perceptibile et sensibile fit; id enim beatum, quod reconditum latuit in interioribus cum vixerunt in mundo, revelatur tunc ac emittitur in manifestum sensum, quia in spiritu tunc sunt, et id jucundum eorum spiritus fuit.
(2) 直訳
Homo qui in amore sui et mundi est, quamdiu in corpore vivit, sentit jucundum ex illis, et quoque in singulis voluptatibus quae sunt ex illis: 自己と世への愛の中にいる人間は、身体の中に生きるかぎり、それらから楽しさを感じる、またそれらからのものである個々の欲望の中に〔感じる〕。
homo autem qui in amore in Deum et in amore erga proximum est, quamdiu in corpore vivit, non sentit manifeste jucundum ex illis, et ex affectionibus bonis quae sunt ex illis, sed modo beatum paene imperceptibile, quia reconditum est in interioribus ejus, et obvelatum ab exterioribus quae sunt corporis, et per curas mundi hebetatum: しかしながら、神への愛と隣人に対する愛の中にいる人間は、身体の中に生きるかぎり、それらからの楽しみを明らかには感じない、またそれらからのものである善の情愛から〔感じない〕、しかし、単なる幸福をほとんど知覚されることができない、彼の内的なものの中にしまい込まれているので、そして身体である外的なものによりおおわれている、また世の心配事によって弱められている。
at mutantur prorsus status post mortem; しかし、完全に状態は変えられる、死後。
jucunda amoris sui et mundi vertuntur tunc in dolorifica ac dira, quia in talia quae vocantur ignis infernalis, et per vices in spurca et sordida immundis illorum voluptatibus correspondentia, quae tunc illis, quod mirum, jucunda sunt. 自己と世への愛の楽しみはその時、痛いものと恐ろしいものに(反対のものに)変えられる、地獄の火と呼ばれるものこのようなものに〔変えられる〕ので、また時々、彼らの不純な欲望に対応した不潔なものときたないものに、それらはその時、驚くこと〔に〕、〔彼らには〕楽しみである。
Sed jucundum obscurum, ac beatum paene imperceptibile, quod fuerat apud illos in mundo, qui in amore in Deum et in amore erga proximum fuerunt, vertitur tunc in jucundum caeli, quod omnibus modis perceptibile et sensibile fit; しかし、不明確な楽しみ、それとほとんど知覚されることのできない幸福は、それらは世で彼らのもとにあった、彼らは神への愛と隣人に対する愛の中にいた、その時、天界の楽しみに変えられる、それらはすべての方法(仕方)で知覚できる、感じられるものとなる。
id enim beatum, quod reconditum latuit in interioribus cum vixerunt in mundo, revelatur tunc ac emittitur in manifestum sensum, quia in spiritu tunc sunt, et id jucundum eorum spiritus fuit. なぜなら、その幸福は、世で生きたとき内的なものの中に秘められたもの(宝)〔として〕隠されたもの、その時、現わされ、そして感覚の明らかなものの中に送り出されるから、その時、霊の中にいるので、そしてそれらが彼らの霊の楽しさであった〔ので〕。
(3) 訳文
自己と世への愛の中にいる人間は、身体の中に生きるかぎり、それらの愛から、またそれらからのものである個々の欲望の中に楽しさを感じる。しかし、神への愛と隣人に対する愛の中にいる人間は、身体の中に生きるかぎり、それらの愛からの、またそれらからのものである善の情愛から楽しみを明らかにないが、しかし、単なる幸福だけをほとんど知覚されることができないほどに感じる、彼の内的なものの中にしまい込まれて、身体である外的なものによりおおわれており、また世の心配事によって弱められているからである。しかし、死後に状態はまったく変わる。自己と世への愛の楽しみは、その時、地獄の火と呼ばれるようなものに変えられるので痛いものと恐ろしいものに変わる。また時々、彼らの不純な欲望に対応した不潔なものときたないものに変わり、その時、驚くべきことに、彼らにとってそれらが楽しみなのである。しかし、世で神への愛と隣人に対する愛の中にいた者たちのもとにあった不明確な楽しみとほとんど知覚されることのできない幸福は、その時、天界の楽しみに変えられ、それらはあらゆる方法で知覚でき、感じられるものとなる。なぜなら、世で生きたとき内的なものの中に秘蔵物として隠されていたその幸福は、その時、現わされ、そして感覚の中に明らかなものなって出てくるから。その時、彼らは霊の中にいて、それらが彼らの霊の楽しさであったからである。