(1) 原文
417. Quam immensum sit caelum Domini, constare etiam potest ex eo, quod omnes planetae coram oculis in nostro mundo solari conspicui, sint tellures; et praeterea quod innumerabiles sint in universo, et omnes plenae incolis; de quibus in peculiari opusculo de Telluribus illis actum est, ex quo haec sequentia velim afferre:―
[2] “Quod plures tellures sint, et super illis homines, et inde spiritus et angeli, notissimum est in altera vita; nam cuivis ibi, qui ex amore veri et inde usus desiderat, cum spiritibus aliarum tellurum loqui conceditur, et inde confirmari de pluralitate mundorum, ac informari quod geniis humanum non solum ex una tellure sit, sed ex innumeris. [3] Locutus sum cum nostrae telluris spiritibus aliquoties de ea re; et dictum, quod homo qui intellectu pollet, scire possit ex multis quae novit, quod plures tellures sint, et ibi homines; nam ex ratione concludi potest, quod tantae moles, quantae sunt planetae, quorum aliqui magnitudine excedunt hanc tellurem, non sint moles vacuae, et creatae ut modo ferantur et spatientur circum solem, ac luceant pauco suo lumine pro una tellure, sed quod illorum usus insignior, quam talis, oporteat esse. Qui credit, sicut quisque credere debet, quod Divinum non creaverit universum propter alium finem quam ut humanum genus existat, et inde caelum, nam genus humanum est seminarium caeli, is non potest non credere, quam quod homines sint, ubicunque aliqua tellus. Quod planetae, qui coram oculis nostris visibiles sunt, quia intra terminos mundi hujus solis, tellures sint, manifeste sciri potest ex eo, quod corpora terrestris materiae sint, quia solis lumen reflectunt, et inspecti per vitra optica non apparent sicut stellae rutili ex flamma, sed sicut terrae ex obscuris variegati; tum ex eo, quod illi similiter ac nostra tellus, circum solem ferantur et progrediantur via zodiaci, et inde faciant annos et anni tempora, quae sunt ver, aestas, autumnus et hiems; similiter quod circum axem suum, pariter ac nostra tellus, rotentur, et inde faciant dies, et diei tempora, nempe mane, meridiem, vesperam et noctem; et insuper quod aliqui eorum habeant lunas, quae vocantur satellites, et circum orbem suum statis temporibus vagantur, sicut luna circum nostrum; et quod planeta Saturnus, quia longissime a sole distat, habeat quoque cingulum magnum luminosum, quod multam lucem, tametsi reflexam, telluri isti dat. Quis usquam, qui haec novit, et ex ratione cogitat, dicere potest, quod haec inania corpora sint? [4] Insuper cum spiritibus locutus sum, quod ab homine credi queat quod in universo sint tellures plures quam una, ex eo quod caelum astriferum tam immensum sit, ac tot innumerabiles ibi stellae, quarum unaquaevis in suo loco seu in suo mundo est sol, ac instar nostri solis, in varia magnitudine: qui rite expendit, is concludit, quod totum illud tam immensum non possit non esse quam medium ad finem qui ultimus creationis, qui finis est regnum caeleste, in quo Divinum cum angelis et hominibus habitare potest. Universum enim aspectabile seu caelum illustre tot innumerabilibus stellis, quae sunt totidem soles, est modo medium ut existant tellures, et super illis homines, ex quibus regnum caeleste. Ex his rationalis homo non aliter cogitare potest, quam quod tam immensum medium ad tantum finem, non factum sit pro humano genere ex una tellure. Quid hoc foret pro Divino, quod infinitum, cui parum et vix aliquid essent millia, immo myriades tellurum, et omnes plenae incolis? [5] Sunt spiritus, quorum unicum studium est sibi acquirere cognitiones, quia illis solis delectantur; illis spiritibus ideo licet circumvagari, et quoque extra hujus solis mundum transire in alios, ac sibi cognitiones comparare. Hi dixerunt, quod non solum sint tellures, super quibus homines, in hoc solari mundo, sed etiam extra eum, in caelo astrifero, immenso numero; hi spiritus sunt ex planeta Mercurii. [6] Calculus initus est, si forent 1,000,000 tellures in universo, et in unaquavis tellure homines numero 300,000,000, seu 300 milliones, et 200 generationes intra 6000 annos, et cuique homini seu spiritui daretur spatium trium ulnarum cubicarum, quod numerus tot hominum seu spirituum in unam summam collectus non usque impleret spatium hujus telluris, ac vix ultra spatium unius satellitis circum planetas, quod foret spatium in universo parvitatis paene inconspicuae, nam satelles coram nudo oculo aegre apparet. Quid hoc pro Creatore universi, cui non satis esset, si totum universum foret impletum? est enim infinitus. De his cum angelis locutus sum; qui dixerunt, quod illi similem ideam de paucitate generis humani respective ad Infinitatem Creatoris habeant, sed usque quod illi non ex spatiis, sed ex statibus cogitent; et quod secundum eorum ideam tellures numero tot myriadum quot usquam cogitare possent, usque prorsus nihil forent ad Dominum.”
[7] De Telluribus in Universo, et de earum Incolis et inde Spiritibus et Angelis, videatur in supradicto opusculo. Illa, quae ibi sunt, mihi revelata et ostensa sunt, ob finem ut sciatur quod caelum Domini immensum sit, et quod totum sit ex humano genere; tum quod Dominus noster ubivis agnoscatur pro Deo caeli et terrae.
(2) 直訳
Quam immensum sit caelum Domini, constare etiam potest ex eo, quod omnes planetae coram oculis in nostro mundo solari conspicui, sint tellures; どれほど主の天界が無辺であるか、さらにまたそのことから明らかにすることができる、私たちの太陽系の中の目の前に眺められるすべての惑星は、地球であること。
et praeterea quod innumerabiles sint in universo, et omnes plenae incolis; そしてさらに、宇宙の中に無数にあること、そしてすべては住民で満ちて〔いる〕。
de quibus in peculiari opusculo de Telluribus illis actum est, ex quo haec sequentia velim afferre:― そのことについてはそれらの地球について特に別の小著で扱われている、そこからこれらの次のものを私は引用することを欲する――
[2] “Quod plures tellures sint, et super illis homines, et inde spiritus et angeli, notissimum est in altera vita; [2]〔ここは『宇宙間の諸地球』2番である〕「多くの地球があることは、それらの上に人間〔がいる〕、そしてここから霊と天使たち〔がいる〕、来世では極めてよく知られている。
nam cuivis ibi, qui ex amore veri et inde usus desiderat, cum spiritibus aliarum tellurum loqui conceditur, et inde confirmari de pluralitate mundorum, ac informari quod geniis humanum non solum ex una tellure sit, sed ex innumeris. なぜなら、そこにそれぞれの者は、真理への愛、そしてここからの役立ちから願う者は、他の地球の霊たちと語ることが許されるから、そしてここから世界の複数性について確信を与えられること、そして人類は一つの地球からだけから存在しないで、しかし無数の〔地球〕から〔存在する〕こと教えられること〔を許される〕。
[3] Locutus sum cum nostrae telluris spiritibus aliquoties de ea re; [3]〔ここは『宇宙間の諸地球』3番である〕私は私たちの地球の霊たちとその事柄について数回、話した。
et dictum, quod homo qui intellectu pollet, scire possit ex multis quae novit, quod plures tellures sint, et ibi homines; そして言われた、理解力を授けられている者、人間は(それらを)知った多くのものから知ることができる、多くの地球があること、そしてそこに人間たち〔がいること〕。
nam ex ratione concludi potest, quod tantae moles, quantae sunt planetae, quorum aliqui magnitudine excedunt hanc tellurem, non sint moles vacuae, et creatae ut modo ferantur et spatientur circum solem, ac luceant pauco suo lumine pro una tellure, sed quod illorum usus insignior, quam talis, oporteat esse.
なぜなら、理性から結論されることができるから、それほどに大きな塊りは、このような惑星が存在する、そのあるもの大きさはこの地球を上回る、空虚な塊りではない、そして太陽のまわりを単に動き回り、進むように創造された、そしてその光を一つの地球のためにわずかに輝かすこと、しかし、そのさらに著しい役立ちが、このようなもの以外に、存在しなければならない。
Qui credit, sicut quisque credere debet, quod Divinum non creaverit universum propter alium finem quam ut humanum genus existat, et inde caelum, nam genus humanum est seminarium caeli, is non potest non credere, quam quod homines sint, ubicunque aliqua tellus. 信じる者は、それぞれが信じなくてはならないように、神は人類が存在するように以外の他の目的のために宇宙を創造されたのではないこと、そしてここから天界を、なぜなら、人類は天界の苗床であるから、その者は信じることができない、人間が存在すること以外に、どこでも何らかの地球〔があるところに〕。
Quod planetae, qui coram oculis nostris visibiles sunt, quia intra terminos mundi hujus solis, tellures sint, manifeste sciri potest ex eo, quod corpora terrestris materiae sint, quia solis lumen reflectunt, et inspecti per vitra optica non apparent sicut stellae rutili ex flamma, sed sicut terrae ex obscuris variegati; 惑星は、それは私たちの目の前に見えている、この太陽系の境界の内なので、地球であることは、このことから明らかに知ることができる、地的な物質の物体であること、太陽の光を反射し、そして光学ガラスを通して調べると炎から赤く輝く星のように見えない、しかし、暗いものから多様になっている地球のように〔見える〕ので。
tum ex eo, quod illi similiter ac nostra tellus, circum solem ferantur et progrediantur via zodiaci, et inde faciant annos et anni tempora, quae sunt ver, aestas, autumnus et hiems; さらにこのことから、それらは私たちの地球と同様に、太陽のまわりを動き回り、黄道帯の道を進む、そしてここから年と年の期間をつくること、それらは春、夏、秋それと冬である。
similiter quod circum axem suum, pariter ac nostra tellus, rotentur, et inde faciant dies, et diei tempora, nempe mane, meridiem, vesperam et noctem; 同様に、その軸のまわりを、私たちの地球と等しく、回転する、そしてここから日をつくること、そして日の時間を、すなわち、朝、昼、夕それと夜。
et insuper quod aliqui eorum habeant lunas, quae vocantur satellites, et circum orbem suum statis temporibus vagantur, sicut luna circum nostrum; そして他に、それらのあるものは月を持っている、それらは衛星と呼ばれる、そしてそれ自体の球体のまわりを一定の時間で歩きまわる(めぐる)、私たちの〔地球の〕まわりの月のように。
et quod planeta Saturnus, quia longissime a sole distat, habeat quoque cingulum magnum luminosum, quod multam lucem, tametsi reflexam, telluri isti dat. そして土星は、太陽から極めて遠く(離れて)離れているので、大きな明るい帯もまた持っている、それが多くの光を、それでも反射〔の光〕を、その地球に与えている。
Quis usquam, qui haec novit, et ex ratione cogitat, dicere potest, quod haec inania corpora sint? だれがいったい、これらを知り、そして理性から考える者、言うことができる〔か〕? これらは空虚な物体であること。
[4] Insuper cum spiritibus locutus sum, quod ab homine credi queat quod in universo sint tellures plures quam una, ex eo quod caelum astriferum tam immensum sit, ac tot innumerabiles ibi stellae, quarum unaquaevis in suo loco seu in suo mundo est sol, ac instar nostri solis, in varia magnitudine: [4]〔ここは『宇宙間の諸地球』4番である〕他に霊たちと私は話した、人間により信じられることができること、宇宙の中に一つ以上の多くの地球があること、このことから、星空はこのように無辺であること、そしてそこに星はこんなにも多く数え切れない、そのそれぞれはそれ自体の場所でまたはそれ自体の太陽系(世界)の中で太陽である、そして私たちの太陽に似て〔いる〕、いろいろな大きさで。
qui rite expendit, is concludit, quod totum illud tam immensum non possit non esse quam medium ad finem qui ultimus creationis, qui finis est regnum caeleste, in quo Divinum cum angelis et hominibus habitare potest. 正しく考慮する者は、彼は結論する、このように無辺なその全体は創造の最終の目的への手段以外のものでないことはできない、その目的は天界の王国である、その中に神性が天使と人間たちと住むことができる。
Universum enim aspectabile seu caelum illustre tot innumerabilibus stellis, quae sunt totidem soles, est modo medium ut existant tellures, et super illis homines, ex quibus regnum caeleste. なぜなら、目に見える宇宙、すなわちこのように多くの数え切れない星に照らされた天は、それらは同じ数の太陽である、地球が存在するために単なる手段であるから、そしてその〔地球の〕上に人間が、それ〔人間〕から天界の王国が〔存在する〕。
Ex his rationalis homo non aliter cogitare potest, quam quod tam immensum medium ad tantum finem, non factum sit pro humano genere ex una tellure. これらから理性的な人間は異なって考えることができない、このように無辺な手段がそれだけの目的のために、一つの地球からの人類のために作られないこと以外に。
Quid hoc foret pro Divino, quod infinitum, cui parum et vix aliquid essent millia, immo myriades tellurum, et omnes plenae incolis? このこと〔無辺の手段〕が神性にとって何であったか? それ〔神性〕は無限〔である〕、それにとってわずかなもの、ほとんど何ものでもない、数千の、実に(それどころか)数万の地球、そしてすべてが住民で満ちて〔も〕。
[5] Sunt spiritus, quorum unicum studium est sibi acquirere cognitiones, quia illis solis delectantur; [5]〔ここは『宇宙間の諸地球』6番である〕霊たちがいる、彼らのただ一つの追及するものは知識を獲得することである、それらだけで彼らは満足させられるので。
illis spiritibus ideo licet circumvagari, et quoque extra hujus solis mundum transire in alios, ac sibi cognitiones comparare. それゆえ、その霊たちに、あたりを歩き回ることが許された、この太陽系の外へもまた越えていくこと他へ、そして自分自身に知識を手に入れること。
Hi dixerunt, quod non solum sint tellures, super quibus homines, in hoc solari mundo, sed etiam extra eum, in caelo astrifero, immenso numero; この者たちは言った、〔この〕地球だけでないこと、その上に人間〔が住む〕、この太陽系の中に、しかしさらにまたその外に、星空に、莫大な数の〔地球がある〕。
hi spiritus sunt ex planeta Mercurii. これらの霊たちは水星からである。
[6] Calculus initus est, si forent 1,000,000 tellures in universo, et in unaquavis tellure homines numero 300,000,000, seu 300 milliones, et 200 generationes intra 6000 annos, et cuique homini seu spiritui daretur spatium trium ulnarum cubicarum, quod numerus tot hominum seu spirituum in unam summam collectus non usque impleret spatium hujus telluris, ac vix ultra spatium unius satellitis circum planetas, quod foret spatium in universo parvitatis paene inconspicuae, nam satelles coram nudo oculo aegre apparet. [6]〔ここは『宇宙間の諸地球』126番の後半を少しばかり変更している〕計算が始められた☆1、もし百万の地球が宇宙にあり、そしてそれぞれの地球に人間たちの数が三億、すなわち百万の三百倍〔いて〕、そして六千年のうちに二百世代〔あって〕、それぞれの人間または霊に三立方キュービット☆2の空間が与えられても、一つの全体に集められた人間あるいは霊の全部の数☆3は、それでもこの地球の空間を満たさない、そして惑星のまわりの一つの衛星の〔軌道がつくる〕空間をほとんど越えないこと、〔その〕空間も宇宙の中で小さいものであること、ほとんど目に見えない〔ほど〕、なぜなら、衛星は肉眼の前にほとんど見えないから。
☆1 initusの原形はineo「始める、取り掛かる」です。長島訳にこの部分は省かれています。
☆2 キュービットは「前腕の長さに等しい長さの単位」でおよそ50cmです。余計な計算かもしれませんがしてみます。柳瀬訳「三エル立方」は要領を得ませんし、45インチは大きすぎます。意訳の長島訳「一立方メートル」も大きすぎます。これは水に換算して1トンの水です。50cmで計算すれば50の3乗の3倍は水に換算して375リットルです。これは人間一人の5~6倍の容量です。
☆3 「数」となっていますが、ここは空間を満たすことを問題としているので正確には「量」でしょう。
Quid hoc pro Creatore universi, cui non satis esset, si totum universum foret impletum? このことが宇宙の創造者にとって何か? その者に十分でない(足りない)、もし全宇宙が満たされても。
est enim infinitus. なぜなら、無限であられるから。
De his cum angelis locutus sum; このことについて天使たちと私は語った。
qui dixerunt, quod illi similem ideam de paucitate generis humani respective ad Infinitatem Creatoris habeant, sed usque quod illi non ex spatiis, sed ex statibus cogitent; 彼らは言った、彼らは同様の観念を持っていること、創造者の無限大と比較すれば人類の僅少さについて、しかしそれでも、彼らは空間からでなく、しかし、状態から考えていること。
et quod secundum eorum ideam tellures numero tot myriadum quot usquam cogitare possent, usque prorsus nihil forent ad Dominum.” そして彼らの観念にしたがって、地球の数がそれだけ多くの無数(一万)、それと同数の☆これまでに考えることのできる、それでも主にとってまったく無である」。
☆ quot・・・tot~ で相関文「・・・と同数の、~だけ多くの」となります。
[7] De Telluribus in Universo, et de earum Incolis et inde Spiritibus et Angelis, videatur in supradicto opusculo. 「宇宙の中の地球」について、またその「住民」とそこからの「霊と天使たち」については、前述の小著の中に見られる。
Illa, quae ibi sunt, mihi revelata et ostensa sunt, ob finem ut sciatur quod caelum Domini immensum sit, et quod totum sit ex humano genere; それらは、それらはそこにある、私に現わされ、示された、知られるようにとの目的のために、主の天界は無辺であること、そして全部(全体)が人類からであること。
tum quod Dominus noster ubivis agnoscatur pro Deo caeli et terrae. さらに私たちの主がどこでも天と地の神として承認されていること。
(3) 訳文
主の天界がどれほど無辺であるかは、私たちの太陽系の中で目の前に見られるすべての惑星は地球であることからもまた明らかにすることができる。そしてさらに、〔その地球は〕宇宙に無数にあり、そのすべては住民で満ちていること。それらの地球について、そのことについては特に別の小著で扱われており、私はそこから次のものを引用したい――
[2]「多くの地球があり、それらの上に人間がいて、ここから霊と天使たちがいることは、来世では極めてよく知られている。なぜなら、そこにいて、真理への愛から、そしてここから役立ちを願うそれぞれの者は、他の地球の霊たちと語り、そしてここから世界の複数性について確信を与えられ、人類は一つの地球からだけから存在しないで、無数の地球から存在すること教えられることを許されるからである。
[3]私は数回、私たちの地球の霊たちとその事柄について話した。そして言われた。理解力を授けられている者なら、多くの地球があり、そしてそこに人間たちがいること知って、そこから多くのものから知ることができる。なぜなら、理性から、あるもの大きさはこの地球を上回るような惑星が存在し、それほどに大きな塊りが太陽のまわりを単に動き回り、進み、そしてその光を一つの地球をわずかに輝かすことのために創造された空虚な塊りのはずがなく、このようなもの以外に、そのさらに著しい役立ちが存在しなければならない、と結論することができるから。神が宇宙を創造されたのは、人類が存在し、人類は天界の苗床であるので、ここから天界をつくる以外の他の目的のためではない、と信じる者は、そしてそれぞれの者はこのように信じなくてはならないが、その者は、地球があるところにはどこでも人間が存在するとしか信じることができない。私たちの目の前に見えている惑星が地球であることは、この太陽系の範囲内なので、太陽の光を反射し、望遠鏡を通して調べると、炎から赤く輝く星のように見えないで、暗いものから多様になっている地球のように見えるので、このことから、地的な物質の物体であることを明らかに知ることができる。さらに次のことからも知ることができる。それらは私たちの地球と同様に、太陽のまわりを回り、黄道帯を進み、ここから年と年の期間である春、夏、秋、冬をつくること。同様に、私たちの地球と等しくその軸のまわりを回転し、ここから日、そして日の時間、すなわち、朝、昼、夕、夜をつくること。そして他にも、それらのあるものは衛星と呼ばれる月を持っていて、それは私たちの地球のまわりの月のように、それ自体の球体のまわりを一定の時間でめぐっている。また土星は、太陽から極めて遠く離れているので、大きな明るい帯も持っていて、それが多くの反射光を、その地球に与えている。これらを知り、そして理性から考える者のいったいだれが、これらは空虚な物体である、と言うことができるのか?
[4]私は霊たちと他にも話した。宇宙の中に一つ以上の多くの地球があること、このことから、星空はこのように無辺であること、そしてこんなにも多く数え切れないそこの星のそれぞれは、その場所でまたはその太陽系の中で、いろいろな大きさで私たちの太陽に似ている太陽であることが人間により信じられることである。正しく考慮する者は、このように無辺なその全体は創造の最終の目的への手段でしかない、その目的は天界の王国であり、その中に神性が天使と人間たちと住むことができることであると結論する。なぜなら、目に見える宇宙、すなわちこのように多くの、同じ数の太陽である、数え切れない星に照らされた天は、地球が存在し、その地球の上に人間が、その人間から天界の王国が存在するための単なる手段であるから。これらから、理性的な人間は、一つの地球の人類のためにだけの目的で、このように無辺な手段が作られたと考えることはとうていできない。神性にとってこの無辺の手段が何の問題となろうか? 数千それどころか数万の地球が存在し、そしてすべてが住民で満ちても、無限であられる神性にとって、わずかなもの、ほとんど何ものでもない。
[5]ただ一つ追及することが知識を獲得することである霊たちがいる、それらだけで彼らは満足するからである。それゆえ、その霊たちに、あたりを巡り回り、この太陽系の外へもまた越えて他へ行き、知識を手に入れることが許された。この者たちは、人間が住む地球はこの太陽系の中だけでなく、さらにまたその外に、星空に、莫大な数の地球がある、と言った。彼らは水星からの霊たちである。
[6]計算が始められた。もし百万の地球が宇宙にあり、そしてそれぞれの地球に人間の数が三億、すなわち百万の三百倍で、六千年のうちに二百世代あって、それぞれの人間または霊に三立方キュービットの空間が与えられても、一つの全体に集められた人間あるいは霊の全部の数は、それでもこの地球の空間を満たさず、惑星のまわりの一つの衛星の〔軌道がつくる〕空間もほとんど越えることがなく、〔その〕空間も宇宙の中で、ほとんど目に見えないほど小さいものである、なぜなら、衛星は肉眼の前にほとんど見えないから。このことが宇宙の創造者にとって何の問題となろうか? もし全宇宙が満たされても創造者には十分ではない。なぜなら、無限であられるから。このことについて私は天使たちと語った。彼らは言った。私たちは、創造者の無限大と比べて人類がわずかであることについて、同様の観念を持っている、しかしそれでも、私たちは空間からでなく、状態から考えている。そして、私たちの観念にしたがって、地球の数がこれまでに考えることのできたと同じだけ無数に多くても、それでも主にとってまったくの無である」。
[7] 「宇宙の中の地球」について、またその「住民」とそこからの「霊と天使たち」については、前述の小著の中に見られる。そこにあるそれらは、主の天界は無辺であり、その全体が人類から成り立つこと、さらに私たちの主がどこでも天と地の神として承認されていることが知られるようにとの目的のために、私に現わされ、示されたものである。
〔分量が多かったので掲載が遅れてしまったことをお詫びいたします〕
日: 2009年2月25日
原典講読『天界と地獄』no.418.
(1) 原文
418. Quod caelum Domini immensum sit, etiam constare potest ex eo, quod caelum in toto complexu referat unum Hominem, et quoque correspondeat omnibus et singulis apud hominem; et quod illa correspondentia nusquam impleri possit, quoniam non modo correspondentia est cum singulis membris, organis, et visceribus corporis in genere, sed etiam in particulari et singulari cum omnibus et singulis viscerulis et organulis, quae intra illa, immo cum singulis vasis et fibris; et non modo cum illis, sed etiam cum substantiis organicis, quae interius recipiunt influxum caeli, unde homini activitates interiores inservientes ejus animi operationibus; nam quicquid interius in homine existit, in formis quae sunt substantiae, existit, quod enim non in substantiis ut subjectis existit, nihil est. Omnium horum correspondentia est cum caelo, ut constare potest ex articulo ubi de Correspondentia omnium Caeli cum omnibus hominis (n. 87-102.) actum est. Haec correspondentia nusquam impleri potest, quia quo plures consociationes angelicae sunt quae uni membro correspondent, eo perfectius fit caelum; crescit enim omnis perfectio in caelis secundum pluralitatem. Causa quod perfectio in caelis crescat secundum pluralitatem, est, quia ibi est unus finis omnium, ac unanimus aspectus omnium ad illum finem: hic finis est commune bonum; quod cum regnat, etiam a communi bono est bonum singulis, et a singulorum bonis est bonum communi; hoc fit quia Dominus omnes in caelo ad Se vertit (videatur supra, n. 123), et per id facit ut unum sint in Se. Quod plurium unanimitas et concordia, imprimis ex tali origine, et in tali vinculo, perfectionem producat, quisque ex ratione aliquantum illustrata perspicere potest.
(2) 直訳
Quod caelum Domini immensum sit, etiam constare potest ex eo, quod caelum in toto complexu referat unum Hominem, et quoque correspondeat omnibus et singulis apud hominem; 主の天界が無辺であることは、このことからもまた明らかにすることができる、天界は全総合体として一人の人間を表わすこと、そしてまた人間のもとのすべてのものと個々のものに対応すること。
et quod illa correspondentia nusquam impleri possit, quoniam non modo correspondentia est cum singulis membris, organis, et visceribus corporis in genere, sed etiam in particulari et singulari cum omnibus et singulis viscerulis et organulis, quae intra illa, immo cum singulis vasis et fibris; そしてこの対応は決して満たされることができないこと、全般的に身体の個々の四肢、器官、それと内臓と対応があるだけでなく、しかしまた小さい内蔵と小さい器官の個々のものとすべてのものと〔対応がある〕、それらはその内部に〔ある〕、管と繊維とすら〔対応がある〕ので。
et non modo cum illis, sed etiam cum substantiis organicis, quae interius recipiunt influxum caeli, unde homini activitates interiores inservientes ejus animi operationibus; そしてそれらとだけでなく、しかしまた、器官の実体(物質)とも〔対応がある〕、それらは内的に天界の流入を受け入れている、ここから、人間に内的な活動が〔ある〕、その心の働きに役立つ。
nam quicquid interius in homine existit, in formis quae sunt substantiae, existit, quod enim non in substantiis ut subjectis existit, nihil est. なぜなら、人間の中に内的に存在するものは何でも、形の中に、それは実体(物質)のものである、存在するから、なぜなら、実体(物質)の中に主体として存在しないものは、無であるから。
Omnium horum correspondentia est cum caelo, ut constare potest ex articulo ubi de Correspondentia omnium Caeli cum omnibus hominis (n. 87-102.) actum est. これらのすべてのものの対応が、天界とあることは、例えば、章から明らかにすることができる、そこに人間のすべてのものと天界のすべてのものの対応について(87-102番)扱われている。
Haec correspondentia nusquam impleri potest, quia quo plures consociationes angelicae sunt quae uni membro correspondent, eo perfectius fit caelum; この対応は決して満たされることができない、なぜなら、一つの四肢に対応する天使たちの仲間たちの数が多ければ多いほど、まずます☆天界は完全になるから。
☆ 比較級を伴う相関文quo~eo・・・「~であればあるほどますます・・・」です。
crescit enim omnis perfectio in caelis secundum pluralitatem. なぜなら、天界の中のすべての者の完全性は数の多いことにしたがって増大するから。
Causa quod perfectio in caelis crescat secundum pluralitatem, est, quia ibi est unus finis omnium, ac unanimus aspectus omnium ad illum finem: 天界の中の完全性が数の多いことにしたがって増大する理由は、そこに一つの目的がすべての者に、ある、からである、そしてすべての者の一つの心の(一致した)見ること、その目的へ。
hic finis est commune bonum; この目的は共通の善である。
quod cum regnat, etiam a communi bono est bonum singulis, et a singulorum bonis est bonum communi; それ〔共通の善〕が支配するとき、さらにまた共通の善から個々の善がある、そして善の個々のものから共通の善がある。
hoc fit quia Dominus omnes in caelo ad Se vertit (videatur supra, n. 123), et per id facit ut unum sint in Se. このことは主が天界の中のすべての者をご自分に向けさせられるからである(上の123番に見られる)、そしてそのことによってご自分の中で一つであるようにされる。
Quod plurium unanimitas et concordia, imprimis ex tali origine, et in tali vinculo, perfectionem producat, quisque ex ratione aliquantum illustrata perspicere potest. 多くの者の一致と同意(和合)は、特にこのような起源から、そしてこのようなきずなの中に、完全を生み出すことは、だれでも少しばかり照らされた理性から認知することができる。
(3) 訳文
主の天界が無辺であることは、天界が全総合体として一人の人間を表わし、そして人間のもとのすべてのものと個々のものに対応することからもまた明らかにすることができる。そしてこの対応は、全般的に身体の個々の四肢、器官、それと内臓と対応があるだけでなく、その内部にある小さい内蔵と小さい器官の個々のものとすべてのものと、管や繊維とすら対応があるので、決して満たされることができないこと。そしてそれらとだけでなく、内的に天界の流入を受け入れている器官の物質とも対応があり、ここから、人間にその心の働きに役立つ内的な活動が存在するのである。なぜなら、人間の中に内的に存在するものは何でも、物質である形の中に存在するから、というのも、物質の中に主体として存在しないものは無であるからである。これらのすべてのものの対応が、天界とあることは、例えば、人間のすべてのものと天界のすべてのものの対応について扱われている章(87-102番)から明らかにすることができる。この対応は決して満たされることができない、なぜなら、一つの四肢に対応する天使たちの仲間たちの数が多ければ多いほど、まずます天界は完全になるから。なぜなら、天界の中のすべての者の完全性は数の多いことにしたがって増大するから。天界の中の完全性が数の多いことにしたがって増大する理由は、そこのすべての者に一つの目的があり、そしてすべての者が一致してその目的を見るからである。この目的とは共通の善である。その共通の善が支配するとき、さらにまたその善から個々の善があり、そして善の個々のものから共通の善がある。このことは、主が天界の中のすべての者をご自分に向けさせられ(前の123番に見られる)、そしてそのことによってご自分の中で一つであるようにされるからである。多くの者の一致と同意は、特にこのような起源からであり、そしてこのようなきずなの中で、完全さを生み出すことは、だれでも少しばかり照らされた理性から、認め知ることができる。
(4) 一致して(一つ心でunanimiter)まとまるには
ここの最後の部分にはすべての団体や組織などにのいえることが書かれています(おもしろいのは言語的に「一致」とは「一つ」+「心」であることです)。そしてそのためには「共通の」目的があることです(ここでは「主」)。共通の目的があるとき、みんなの視線はそこに向かって一致します。そのとき「一人は全員のために、全員は一人のために」といった気持ち(ここでは「善」)が生じます。