原典講読『天界と地獄』no.400.

(1) 原文
400. At sciendum est, quod jucundum in quo sunt qui in amoribus sui et mundi cum appropinquant ad aliquam societatem caelestem, sit jucundum concupisicentiae illorum, ita quoque prorsus oppositum jucundo caeli. In jucundum concupiscentiae suae veniunt ex deprivatione et remotione jucundi caelestis apud illos qui in eo sunt. Aliter fit, quando non deprivatio et remotio est; tunc non possunt appropinquare, quia quantum tunc appropinquant, tantum in angores et dolores veniunt; inde est, quod raro ausint prope accedere. Hoc quoque per plures experientias datum est scire, ex quibus aliquid etiam velim proferre. [2] Spiritus qui e mundo in alteram vitam veniunt, nihil potius cupiunt quam venire in caelum; paene omnes id expetunt, credentes quod caelum non sit nisi quam intromitti et recipi: quapropter etiam quia cupiunt, ad aliquam societatem caeli ultimi feruntur. Qui in amore sui et mundi sunt, cum ad primum limen illius caeli veniunt, incipiunt angi ac interius ita cruciari, ut sentiant in se potius infernum quam caelum; quapropter dejiciunt se praecipites inde, nec quiescunt priusquam in infernis apud suos. [3] Saepius etiam factum est, quod tales desideraverint nosse quid gaudium caeleste; et cum audiverunt quod in interioribus angelorum sit, cupiverunt communicationem ejus secum; quare etiam factum est, nam quod spiritus, qui nondum est in caelo vel in inferno, cupit, hoc etiam ei datur, si conducit. Facta communicatione, coeperunt cruciari, in tantum ut nescirent prae dolore quomodo comprimerent corpus; visum est, quod detruderent caput usque ad pedes, seque dejicerent in terram, ac ibi serpentis modo contorquerent se in orbes, et hoc ex interiori cruciatu. Talem effectum edidit jucundum caeleste apud illos qui in jucundis ex amore sui et mundi erant: causa est, quia amores illi prorsus oppositi sunt, et cum oppositum in oppositum agit, fit talis dolor; et quia jucundum caeleste intrat per viam internam, ac influit in jucundum contrarium, torquet interiora quae in jucundo illo sunt, retrorsum, ita in sibi oppositum; inde tales cruciatus. [4] Quod oppositi sint, est, ut supra dictum est, quia amor in Dominum et amor erga proximum volunt communicare omnia sua aliis, hoc enim eorum jucundum est, et amor sui et mundi volunt auferre aliis sua, et ad se derivare, et quantum hoc possunt tantum in jucundo sunt. Ex his quoque scire potest, unde est quod infernum sit separatum a caelo, omnes enim qui in inferno sunt, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in solis jucundis corporis et carnis ex amore sui et mundi; omnes autem qui in caelis, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in jucundis animae et spiritus ex amore in Dominum et ex amore erga proximum; qui amores quia oppositi sunt, ideo etiam {a}inferni et caeli prorsus separati sunt, et quidem in tantum, ut spiritus qui in inferno est ne quidem ausit ejicere inde unum digitum, aut elevare summum capitis. nam quantillum ejicit aut elevat, torquetur et cruciatur: hoc quoque saepius visum est.
@a “inferni:”―sic editio princeps; forma “inferna” saepius est adhibita. Vide infra, n. 428.
(2) 直訳
At sciendum est, quod jucundum in quo sunt qui in amoribus sui et mundi cum appropinquant ad aliquam societatem caelestem, sit jucundum concupisicentiae illorum, ita quoque prorsus oppositum jucundo caeli. しかし、知らなくてはならない、自己と世への愛の中にいる者が天界の何らかの社会に近づくときその者の中にある楽しさは、彼らの欲望の楽しさである、このようにまた天界の楽しさに完全に対立していること。
In jucundum concupiscentiae suae veniunt ex deprivatione et remotione jucundi caelestis apud illos qui in eo sunt. 自分自身の欲望の楽しさの中にやって来る、天界の楽しさの剥奪と除去から、その中にいる者たちのもとの。
Aliter fit, quando non deprivatio et remotio est; 異なってくる、剥奪と除去がない時。
tunc non possunt appropinquare, quia quantum tunc appropinquant, tantum in angores et dolores veniunt inde est, quod raro ausint prope accedere. その時、近づくことはできない、なぜなら、どれだけその時、近づくか、それだけ激痛と悲しみがやって来るから、あえて近づくことはほとんどまれ〔である〕こと。
Hoc quoque per plures experientias datum est scire, ex quibus aliquid etiam velim proferre. このこともまた多くの経験から知ることが与えられた、そのことからもまた何らかのものを私は持ち出すことを欲する。
[2] Spiritus qui e mundo in alteram vitam veniunt, nihil potius cupiunt quam venire in caelum; [2] 世から来世に来た霊たちは、天界に入ること以外に(むしろ)決して願わない。
paene omnes id expetunt, credentes quod caelum non sit nisi quam intromitti et recipi: ほとんどすべての者はそのことを考える、天界は入場を許可されることと受け入れられることと信じて。
quapropter etiam quia cupiunt, ad aliquam societatem caeli ultimi feruntur. それゆえ、さらにまた願うので、最も低い天界のある社会へ導かれる。
Qui in amore sui et mundi sunt, cum ad primum limen illius caeli veniunt, incipiunt angi ac interius ita cruciari, ut sentiant in se potius infernum quam caelum; 自己と世への愛の中にいる者らは、その天界の最初の入口にやって来るとき、痛みを感じ始め、そして内部はこのように責め苦しめられ〔始める〕、自分自身の中に天界よりもむしろ地獄を感じるように。
quapropter dejiciunt se praecipites inde, nec quiescunt priusquam in infernis apud suos. それゆえ、自分自身をそこからまさかさまに投げ落とす、自分自身の地獄の中に〔いる〕より以前に休みもしない。
[3] Saepius etiam factum est, quod tales desideraverint nosse quid gaudium caeleste; [3] さらにまたたびたび起こった、このような者たちが天界の楽しさとは何か知ることを願ったこと。
et cum audiverunt quod in interioribus angelorum sit, cupiverunt communicationem ejus secum; そして天使たちの内的なものの中にあることを聞いたとき、その伝達を自分自身に望んだ。
quare etiam factum est, nam quod spiritus, qui nondum est in caelo vel in inferno, cupit, hoc etiam ei datur, si conducit. それゆえまた起こった、なぜなら、まだ天界の中にまたは地獄の中にいない霊は、願う、このこともまた彼に与えられるから、もし役立つなら。
Facta communicatione, coeperunt cruciari, in tantum ut nescirent prae dolore quomodo comprimerent corpus; 伝達が起こると、責め悩まされる〔拷問される〕ことが始まった、こんな程度に、苦しみの前に(=のあまり)知らないほど、どのように身体を押さえつけたらよいか。
visum est, quod detruderent caput usque ad pedes, seque dejicerent in terram, ac ibi serpentis modo contorquerent se in orbes, et hoc ex interiori cruciatu. 見られた、頭を足までも押し下げること、また自分自身を地に投げつける、そしてそこにヘビのように自分自身を輪へとねじること、そしてこのことは内的な責め苦から〔起こった〕。
Talem effectum edidit jucundum caeleste apud illos qui in jucundis ex amore sui et mundi erant: このような結果を天界の楽しさが彼らのもとに生じた、自己と世への愛からの楽しさの中にいた者。
causa est, quia amores illi prorsus oppositi sunt, et cum oppositum in oppositum agit, fit talis dolor; その理由は、それらの愛は完全に対立しているからである、そして対立するものが対立するものに働くとき、このような苦痛が生じる。
et quia jucundum caeleste intrat per viam internam, ac influit in jucundum contrarium, torquet interiora quae in jucundo illo sunt, retrorsum, ita in sibi oppositum; また、天界の楽しさは内なる道を通って入るので、そして対立した楽しさに流入する、その楽しさの中にある内的なものを苦しめる(ねじる)、後ろ向きに、このようにそれ自身と対立したものへ。
inde tales cruciatus. ここから、このような苦痛(苦悩・責め苦)〔がある〕。
[4] Quod oppositi sint, est, ut supra dictum est, quia amor in Dominum et amor erga proximum volunt communicare omnia sua aliis, hoc enim eorum jucundum est, et amor sui et mundi volunt auferre aliis sua, et ad se derivare, et quantum hoc possunt tantum in jucundo sunt. [4] 対立するものであることは、上に言われたように、主への愛と隣人に戴する愛は自分自身のすべてものを他の者に伝達することを欲する、なぜなら、このことがそれらの楽しさであるから、そして自己と世への愛は他の者からそれ自身のものを取り去ることを欲する、そして自分自身に運ぶことを〔欲する〕、そしてどれだけこのことができるか、それだけ楽しさの中にいる〔からである〕。
Ex his quoque scire potest, unde est quod infernum sit separatum a caelo, omnes enim qui in inferno sunt, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in solis jucundis corporis et carnis ex amore sui et mundi; このことからもまた知ることができる、地獄が天界から分離していることはどこからであるか、なぜなら、地獄の中いるすべての者は、いる☆、世で生きていたとき、自己と世への愛から身体と肉の楽しさだけの中に。
omnes autem qui in caelis, fuerunt, cum vixerunt in mundo, in jucundis animae et spiritus ex amore in Dominum et ex amore erga proximum; しかしながら、天界の中のすべての者は、いる☆、世で生きていたとき、主への愛と隣人に対する愛から霊魂と霊の楽しさの中に。
☆ fueruntは「未来完了」、将来必ず「いる」ことになる、というニュアンスです。どこにいるかといえば、天界または地獄です。
qui amores quia oppositi sunt, ideo etiam {a}inferni et caeli prorsus separati sunt, et quidem in tantum, ut spiritus qui in inferno est ne quidem ausit ejicere inde unum digitum, aut elevare summum capitis.  それらの愛は、対立しているので、それゆえまた地獄と天界は完全に分離している、実際にこんな程度に、地獄の中にいる霊は、決してあえてそこから指一本〔すら〕突き出そうとしない、あるいは自分の頭を持ち上げること。
nam quantillum ejicit aut elevat, torquetur et cruciatur: なぜなら、ほんの少しでも突き出し、持ち上げると、苦しめられ、責め悩まされる〔拷問される〕から。
hoc quoque saepius visum est. このこともまたしばしば見られた。
@a “inferni:”―sic editio princeps; forma “inferna” saepius est adhibita. Vide infra, n. 428. 注a “inferni”――このように初版に〔ある〕。「inferna」の形がしばしば適用された。下の428番を見よ☆。
☆ 複数形を問題としています。428番にはinfernaが使われています。
(3) 訳文
 しかし、自己と世への愛の中にいる者が天界のある社会に近づくとき、その者の中にある楽しさは彼らの欲望の楽しさであり、こうしてまた天界の楽しさと完全に対立していることを知らなくてはならない。彼らは、天界のいる者たちの楽しさを剥奪し除去することから自分自身の欲望の楽しさの中にやって来る。剥奪と除去がない時、異なってくる。その時、近づくことはできず、近づくなら近づくほど、それだけ激痛と悲しみがやって来るので、あえて近づくことはほとんどまれである。このこともまた多くの経験から知ることが与えられたので、そこからもまた何らかのものを提示しよう。
[2] 世から来世に来た霊たちは、天界に入ることしか願わない。ほとんどすべての者は、天界は入場を許可されることと受け入れられる以外のものではないと信じ、そう思っている。それゆえ、また願いもするので、最も低い天界のある社会へ導かれる。自己と世への愛の中にいる者らは、その天界の最初の入口にやって来るとき、痛みを感じ始め、そして自分自身の内部に天界よりもむしろ地獄を感じるように責め苦しめられ始める。それゆえ、自分自身をそこからまさかさまに投げ落とし、自分自身の地獄の中にいると思えるまで休みもしない。
[3] さらにまた、このような者たちが天界の楽しさとは何か知ることを願ったこともたびたび起こった。また天使たちの内的なものの中にあることを聞いたとき、それが自分自身に伝達されることを望んだ。それゆえ、そのこともまた起こった、なぜなら、天界または地獄の中にまだいない霊は、願うと、もし役立つなら、そのこともまた彼に与えられるから。伝達が起こると、苦しみのあまり、どのように身体を押さえつけたらよいかわからいほどに責め悩まされ始めた。頭を足までも押し下げ、また自分自身を地に投げつけ、そしてそこにヘビのように自分自身を輪へとねじることが見られ、そしてこのことは内的な責め苦から起こった。天界の楽しさがこのような結果を自己と世への愛からの楽しさの中にいた者にもたらしたのである。その理由は、それらの愛は完全に対立しているからであり、対立するものが対立するものに働くとき、このような苦痛が生じる。また、天界の楽しさは内なる道を通って入て、対立した楽しさに流入するので、その楽しさの中にある内的なものを、後ろ向きに、このようにそれ自身と対立したものへとねじ曲げる。ここから、このような責め苦がある。
[4] 対立するものであるのは、前に言われたように、主への愛と隣人に戴する愛は自分自身のすべてものを他の者に伝達することを欲するが、なぜなら、このことがその愛の楽しさであるが、自己と世への愛は他の者からそれ自身のものを取り去り、自分自身へ運ぶことを欲し、そしてこのことができればできるほど、それだけ楽しさの中にいるからである。このことからもまた、地獄が天界から分離していることはどこからであるか知ることができる、なぜなら、世で生きていたとき、自己と世への愛から身体と肉の楽しさだけの中にいたすべての者は、地獄の中にいることになるから。しかし、世で生きていたとき、主への愛と隣人に対する愛から霊魂と霊の楽しさの中にいたすべての者は天界の中にいることになるから。それらの愛は対立しているので、それゆえまた地獄と天界は完全に分離している、実際に、地獄の中にいる霊はそこからあえて指一本すら突き出そう、あるいは自分の頭を持ち上げようと決してしないほどである。なぜなら、ほんの少しでも突き出し、持ち上げると、苦しめられ、責め悩まされるから。このこともまたしばしば見られた。