原典講読『天界と地獄』no.395.

       [XLII.]
     DE GAUDIO ET FELICITATE CAELESTI.
      天界の楽しみと幸福について
(1) 原文
395. Quid caelum et quid gaudium caeleste, vix aliquis hodie novit. Qui de illo et de hoc cogitaverunt, tam communem et tam crassam ideam de illis conceperunt ut vix sit aliqua. Ex spiritibus, qui e mundo in alteram vitam veniunt, optime scire potui qualem de caelo et de gaudio caelesti habuerunt notionem; nam relicti sibi sicut forent in mundo, cogitant similiter. Causa quod non sciatur quid gaudium caeleste, est quia illi, qui de eo cogitaverunt, ex gaudiis externis, quae sunt naturalis hominis, judicaverunt, nec sciverunt quid internus seu spiritualis homo, ita nec quid ejus jucundum et beatum; quare si ab illis, qui in spirituali seu interno jucundo fuerunt, dictum fuisset, quid et quale gaudium caeleste, non comprehendi potuisset, cecidisset enim in ideam ignotam, ita non in perceptionem, quapropter inter illa fuisset, quae naturalis homo rejecisset. Quisque tamen scire potest, quod homo cum externum seu naturalem hominem relinquit, in internum seu spiritualem veniat; inde sciri potest, quod jucundum caeleste sit jucundum internum et spirituale, non autem externum et naturale; et quia est internum et spirituale, quod sit purius et exquisitius, et quod afficiat interiora hominis, quae sunt ejus animae seu spiritus. Quisque ex his solis concludere potest, quod tale ei jucundum sit, quale fuerat jucundum ejus spiritus; et quod jucundum corporis, quod vocatur jucundum carnis, respective non caeleste sit: quod etiam in spiritu hominis est, cum relinquit corpus, hoc remanet post mortem, nam tunc vivit homo spiritus.
(2) 直訳
Quid caelum et quid gaudium caeleste, vix aliquis hodie novit. 天界とは何かまた天界の楽しみとは何か、ほとんどだれも今日では知らない。
Qui de illo et de hoc cogitaverunt, tam communem et tam crassam ideam de illis conceperunt ut vix sit aliqua. そのことについてまたこのことについて考えた者は、それらについてこれほどに☆概括的な、またこれほどに☆粗雑な観念をいだく、ほとんど何らかのものでないような。
☆ このtam「これほどに~」は後ろのut「~のように」と相関しています。
Ex spiritibus, qui e mundo in alteram vitam veniunt, optime scire potui qualem de caelo et de gaudio caelesti habuerunt notionem; 霊たちから、世から来世にやって来た者、私は最もよく知ることができた、天界についてと天界の楽しみについてどのような概念を持っていたか。
nam relicti sibi sicut forent in mundo, cogitant similiter. なぜなら、残されての☆自分自身、世でいたように、同様に考えるから。
☆ relictiはrelinquo「置き去りにする、残す、そのままにする、・・・」の(目的)分詞の属格なので、そのように直訳しています。訳としては「自分自身に残される(とき)」ですね。
Causa quod non sciatur quid gaudium caeleste, est quia illi, qui de eo cogitaverunt, ex gaudiis externis, quae sunt naturalis hominis, judicaverunt, nec sciverunt quid internus seu spiritualis homo, ita nec quid ejus jucundum et beatum; 天界の楽しみとは何か知られていないことの理由は、彼らは~であるから、そのことについて考えた者たちは、外なる楽しみから、それは自然的な人間のものである、判断を下した、内なるまたは霊的な人間が何かも知らなかった、したがってその楽しみと幸福も何か〔知らなかった〕。
quare si ab illis, qui in spirituali seu interno jucundo fuerunt, dictum fuisset, quid et quale gaudium caeleste, non comprehendi potuisset, cecidisset enim in ideam ignotam, ita non in perceptionem, quapropter inter illa fuisset, quae naturalis homo rejecisset. それゆえ、もし彼らから、霊的なまたは内なる楽しみの中にいた者たち、言われたなら、天界の楽しみが何かまたどんなか、理解されることができなかった、なぜなら、知られていない観念の中に落ち込む〔原形cado〕、したがって知覚の中にない、それゆえ、それらの間にあった、それらは自然的な人間が退けた。
Quisque tamen scire potest, quod homo cum externum seu naturalem hominem relinquit, in internum seu spiritualem veniat; それでもそれぞれは知ることができる、人間は人間の外なるまたは自然的なものを残すとき、内なるまたは霊的なものの中にやって来ること。
inde sciri potest, quod jucundum caeleste sit jucundum internum et spirituale, non autem externum et naturale; ここから知られることができる、天界の楽しみは内なるまた霊的なものであること、しかしながら、外なるまた自然的なものでない。
et quia est internum et spirituale, quod sit purius et exquisitius, et quod afficiat interiora hominis, quae sunt ejus animae seu spiritus. そして内なるまた霊的なものなので、純粋でまた敏感なものであること、そして人間の内的なものに働きかけること、それは彼の霊魂のものまたは霊のものである。
Quisque ex his solis concludere potest, quod tale ei jucundum sit, quale fuerat jucundum ejus spiritus; それぞれがこれらのことだけから結論することができる、楽しみは彼にこのようなもの☆である、彼の霊にどのような楽しみであったか〔かによって〕。
☆ tale~quale・・・「どのように・・・(であるかによって)、そのように~」の相関文です。q-がt-を定めます。
et quod jucundum corporis, quod vocatur jucundum carnis, respective non caeleste sit: そして身体の楽しみは、それは肉の楽しみと呼ばれる、相対的に(比較すれば)天界のものではない。
quod etiam in spiritu hominis est, cum relinquit corpus, hoc remanet post mortem, nam tunc vivit homo spiritus. さらにまた人間の霊の中にあるものは、身体を置き去りにするとき、これは死後、残る、なぜなら、その時、霊人間☆が生きるから。
☆ homoもspiritus同格なのでこのように訳します。「霊の人間」「霊的な人間」とは訳せません。別訳とすれば「霊となった人間」が一番近いでしょう。なおスヴェーデンボリは「獣人間」という使い方もしています。これは「獣となった人間」という意味でしょう。「狼人間」もあります。
(3) 訳文
 天界とは何かまた天界の楽しみとは何か、今日ではだれもほとんど知らない。それらについて考えた者は、それらについてほとんど何らの観念でもないような、それほどに概括的で粗雑な観念をいだく。世から来世にやって来た霊たちから、私は、天界と天界の楽しみについてどのような概念を持っていたか最もよく知ることができた。なぜなら、自分自身のままに残されるとき、世でいたときと同様に考えるから。天界の楽しみとは何か知られていないことの理由は、そのことについて考えた者たちが自然的な人間のものである外なる楽しみから判断を下したからである。そして、内なるまたは霊的な人間が何かも、したがってその楽しみと幸福が何かも知らなかった。それゆえ、もし霊的なまたは内なる楽しみの中にいた者たちから、天界の楽しみとは何か、またどんなものか言われたなら、理解することができなかったであろう、なぜなら、知られていない観念の中に落ち込み、したがって知覚しかいから、それゆえ、自然的な人間が退けたものとなった。それでも、人間は人間の外なるまたは自然的なものを残し、内なるまたは霊的なものの中にやって来ることを、それぞれの者は知ることができる。ここから、天界の楽しみは内なるまた霊的なものであり、外なるまた自然的なものでないこと、そして内なるまた霊的なものなので、純粋でまた敏感なものであり、人間の霊魂のものまたは霊のものである内的なものに働きかけることを知ることができる。これらのことだけからでもそれぞれの者は、〔天界での〕自分の楽しみがどのようなものかは、〔この世にいたときの〕自分の霊にとってどのようなものが楽しみであったかによる、と結論することができる☆。そして肉の楽しみと呼ばれる身体の楽しみは、それに比較すれば天界のものではない。さらにまた人間の霊の中にあるものは、身体を残すとき、これは死後も残る、なぜなら、その時、霊人間が生きるから。
☆ この一文は「意訳」しました。このほうがよくわかるでしょう。

コメントを残す