(1) 原文
De iis, qui solum sensui literae Verbi Domini student, et collectiones inde faciunt
2391. Erant apud me quidam ex iis qui collegerunt ea quae essent sensus literae solum in Verbo Domini, dum ego colligerem ea quae in Verbo Domini essent, et simul tunc intenderem sensui interiori, ii solum sensui literae; et fateri possum, quod talis obscuritas, et talis esset repugnantia quasi, et labor, sicut, ut solet, dum quis vadit in arena profunda, et elevare debeat singulis passibus pedes: retrahebant, cum vellem mentem elevare, sic ut taediosum maxime esset, et iis et mihi, nam labor erat, qui fatigabat utrumque; exinde concludere datur, quomodo futuri ii, qui solum literis inhaerent, et iis student, dum interiora Verbi audituri, quod continua repugnantia, et continuus labor, praeter quod delectentur in literis, sicut in arena sparsa, ibique vadere cupiunt, nec elevari se versus interiora desiderant: exinde etiam constare potest, qualis difficultas{1} iis in altera vita, ut eleventur versus interiora et coelum, nam in altera vita literae et literalis sensus Verbi, nihil est, sed delendus, sicut corpus animae{a}, antequam versus coelum elevari possint. 1748, 23 Junius.
@1 ms. diffulcultas
@a casus dativus 与格〔すなわち、animaeは属格と与格ですが、そのうちの与格であること〕
(2) 直訳
De iis, qui solum sensui literae Verbi Domini student, et collectiones inde faciunt 彼らについて、その者は主のみことばの文字どおりの意味だけを研究する(学ぶ)、またここから集めることを行なった
2391. Erant apud me quidam ex iis qui collegerunt ea quae essent sensus literae solum in Verbo Domini, 私のもとに彼らからのある者たちがいた、その者はそれらを集めた、それらは主のみことばの中の文字どおりの意味だけのものであった、
dum ego colligerem ea quae in Verbo Domini essent, 私がそれらを集めた時、それらは主のみことばの中にあった、
et simul tunc intenderem sensui interiori, ii solum sensui literae; また同時に、その時、私はさらに内的な意味に留意した(心を傾注した)、彼らは文字どおりの意味だけに。
et fateri possum, quod talis obscuritas, et talis esset repugnantia quasi, et labor, sicut, ut solet, また、私は認めることができる、このような不明瞭を、またこのようないわば嫌悪(反感)があったこと、また労苦、例えば、よくあるような、
dum quis vadit in arena profunda, et elevare debeat singulis passibus pedes: だれかが深い砂地の中を歩く時、また上げなくてはならない、個々の歩みで足を――
retrahebant, cum vellem mentem elevare, sic ut taediosum maxime esset, et iis et mihi, 彼らは引き戻った、私が心を上げることを欲したとき、このように最大に疲労させられた(退屈であった)、彼らにも私にも、
nam labor erat, qui fatigabat utrumque; なぜなら、労苦があったからである、それは両方の者を疲れさせた。
exinde concludere datur, quomodo futuri ii, qui solum literis inhaerent, et iis student, dum interiora Verbi audituri, それゆえに、結論することが与えられた、どのように彼らがなるか、その者は文字のものに固執する、またそれらに専念する、みことばの内的なものが聞かれなければならない(動形容詞)時、
quod continua repugnantia, et continuus labor, 絶え間のない嫌悪(反感)、また絶え間のない労苦〔がある〕こと、
praeter quod delectentur in literis, sicut in arena sparsa, ibique vadere cupiunt, nec elevari se versus interiora desiderant: ほかに、彼らは文字のものの中で楽しむこと、まき散らされた砂の中でのように、そしてそこで行く(歩く)ことを欲する、自分自身が内的なものに向けて高揚されることも欲しないで――
exinde etiam constare potest, qualis difficultas{1} iis in altera vita, ut eleventur versus interiora et coelum, それゆえに、さらにまた明らかにすることができる、どのような困難が彼らに〔あるか〕来世の中で、内部と天界へ向けて高揚されるために、
nam in altera vita literae et literalis sensus Verbi, nihil est, なぜなら、来世の中で、みことばの文字のものと文字どおりの意味は、無(無意味)であるからである、
sed delendus, sicut corpus animae{a}, antequam versus coelum elevari possint. しかし、除かれ(滅ぼされ)なければならない、身体が霊魂に〔とって無意味である〕ように、彼らが天界へ向けて上げられることができる前に。
1748, 23 Junius. 1748年6月23日。
(3) 訳文
主のみことばの文字どおりの意味だけを研究し、ここから集めることを行なった者たちについて
2391. 私のもとに、主のみことばの中の文字どおりの意味だけのものであったそれらを集めた者たちからのある者たちがいた。私が、主のみことばの中にあったそれらを集め、同時に、さらに内的な意味に留意した時、彼らは文字どおりの意味だけに留意した。また、私は、このような不明瞭を、またこのような、いわば反感が、また労苦があったこと認めることができる――例えば、だれかが深い砂地を歩き、個々の歩みで足を上げなくてはならない時によくあるような労苦である。私が心を上げることを欲したとき、彼らは引き戻った、このように)、彼らにも私にも、最大の疲労があった。なぜなら、両方の者を疲れさせる労苦があったからである。
それゆえ、みことばの内的なものが聞かれなければならない時、文字のものに固執し、それらに専念する者が、どのようになるか、結論することが与えられた。絶え間のない反感、また絶え間のない労苦がある。ほかに、彼らは、まき散らされた砂の中で、そしてそこで歩くことを欲するように、自分自身が内的なものに向けて高揚されることも欲しないで、文字のものの中で楽しむ――それゆえ、来世で、内部と天界へ向けて高揚されるために、彼らにどのような困難があるか、さらにまた明らかにすることができる。なぜなら、来世では、みことばの文字のものと文字どおりの意味は無意味であり、彼らが天界へ向けて上げられることができる前に、身体が霊魂にとって無意味であるように、除かれなければならないからである。1748年6月23日。