(1) 原文
De fide intellectuali, et persuasione eorum quae sunt fidei
2383. In sermone cum animabus fui, qui putarunt se veram doctrinam fidei didicisse, agnovisse et docuisse; et quidem quod multi persuadeant sibi, quod fidem habeant et non habent, sola cognitio datur, quae est res memoriae: at cum in vita corporis, [vel] cumprimis in altera vita, confirmantur per multa quod ita se res habeat, ut quod Dominus regat universum et singula universi, quod nihil sint, quod nihil ad fidem et regenerationem contribuere possint, et facere{1}, quod nihil nisi spurcum in iis, et foedum, obscurum, caligo-cum{2} talia confirmantur ex variis tam persuasionibus quam experientiis, tunc anguntur, repugnant, dolent, in angustias et dolores labuntur, et in se contradicunt, et nolunt prorsus admittere confirmationes, etiam ii qui fuerunt defensores strenui fidei, cum quibus loquutus in altera vita, quod etiam iidem{3} fassi, et mirati, inde dabatur scire, quod non habuerint fidem, nisi solum oretenus et labiis eam defenderint, cum tamen non crediderint, quare non ulterius persuasi.
@1 imperfectum in ms.
@2 ms. caligo, cum
@3 ms. idem
2384. Porro, ut anima possit esse in societate angelorum, debet esse prorsus persuasu de iis, et quidem ita, ut non solum facile admittat confirmationes (non ut dictum [2383] angantur [tales]) sed etiam ii desiderent confirmare eam{a}, sic quasi secundo fluvio, tunc iis datur lux a Domino, non solum intelligendi, quod ita sit, sed quoque percipiendi confirmationes, et plurima addendi, quae confirmant, ita cognitionem fidei habent prae aliis; aliter qui non tales sunt, in singulis confirmantibus, quamvis oretenus professi sunt in vita corporis, occurrit repugnans, sic [talis] contranititur{1} flumini, proinde cognitionibus, quae ei sic non dari possunt, nam ei sunt quasi contraria; inde apud eos obscuritas. 1748, 22 Junius.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. contranitur
@a h.e. fidem
2385. Quare vocant fidem, solum, cognitiones, cum tamen non datur fides, nisi in cognitionibus persuasio, et in persuasionibus desiderium confirmantium, et sic amor, ita fides est salvifica, quia Dominus in fide, et Dominus est Fides, quia dat Fidem. 1748, 22 Junius.
(2) 直訳
De fide intellectuali, et persuasione eorum quae sunt fidei 知的な信仰について、またそれらの確信(信念)、それらは信仰のものである
2383. In sermone cum animabus fui, qui putarunt se veram doctrinam fidei didicisse, agnovisse et docuisse; 私は霊魂たちとの談話の中にいた、その者は自分自身を思っていた、信仰の真の教えを、学んだこと(disco)、認めたこと、また教えたこと、
et quidem quod multi persuadeant sibi, quod fidem habeant et non habent, sola cognitio datur, quae est res memoriae: 実際に、多くの者は自分自身に説き付けている(確信している)こと、信仰を持っている(接続)また持っていない(直接)☆こと、知識だけが与えられる、それらは記憶の事柄である――
☆「持っている」が接続法(頭の中にある)と直接法(現実)で対比して述べられています。このような簡潔な表現法があるのがラテン語の魅力ですね。日本語だとどうしても「と思っていても」「実際には」などの言葉を付け加えなければなりません。(頭の中では)信仰を持っている(と思っても、実際には)持っていない。ついでながら、英語だと助動詞を使うことになります。
at cum in vita corporis, [vel] cumprimis in altera vita, confirmantur per multa quod ita se res habeat, しかし、身体のいのちの中に、〔あるいは〕特に、来世の中に〔いる〕とき、多くのものによって確信させられる、物事がそのように振る舞うこと、
ut quod Dominus regat universum et singula universi, 例えば、主は全世界を、また全世界の個々ものを支配していること、
quod nihil sint, 彼らが無であること、
quod nihil ad fidem et regenerationem contribuere possint, et facere{1}, 信仰と再生に何も寄与することができないこと、また行なうこと、
quod nihil nisi spurcum in iis, et foedum, obscurum, caligo- 彼らの中に不潔なものでないなら何もないこと、また醜いもの、不明瞭なもの、暗黒(心の暗さ)――
cum{2} talia confirmantur ex variis tam persuasionibus quam experientiis, このようなものがいろいろなものから、説得からも経験からも、
tunc anguntur, repugnant, dolent, in angustias et dolores labuntur, et in se contradicunt, et nolunt prorsus admittere confirmationes, その時、彼らは痛みを感じる、抵抗する(反感を抱く)、苦しむ(悲しむ)、悩みと苦しみの中で衰弱する(骨を折る)、また自分自身の中で否定する、また、確信を入れることを許すことをまったく望まない、
etiam ii qui fuerunt defensores strenui fidei, さらにまた彼らは、その者は信仰の精力的な擁護者であった、
cum quibus loquutus in altera vita, quod etiam iidem{3} fassi, et mirati, それらの者と、来世の中で話した、さらにまた同じことを認める(告白する)こと、またいぶかること、
inde dabatur scire, quod non habuerint fidem, nisi solum oretenus et labiis eam defenderint, cum tamen non crediderint, ここから知ることが与えられた、彼らが信仰を持たなかったこと、面と向かって(口先で)また唇だけでないなら、それらを守った(弁護した)、そのときそれでも信じなかった、
quare non ulterius persuasi. それゆえ、さらに進んで説得されない。
2384. Porro, ut anima possit esse in societate angelorum, debet esse prorsus persuasu de iis, さらに、霊魂が天使たちの社会の中にいることができるために、それらについて完全な信念にいなければならない、
et quidem ita, ut non solum facile admittat confirmationes (non ut dictum [2383] angantur [tales]) 実際に、そのような、確信を容易に入れることを許すだけでないような(言われたように〔2383〕、〔このようなものに〕働きかけられない)
sed etiam ii desiderent confirmare eam{a}, sic quasi secundo fluvio, しかし、さらにまた彼らがそれら〔信仰〕を確信することを望む、このようにいわば流れにしたがって(一致して)、
tunc iis datur lux a Domino, non solum intelligendi, quod ita sit, sed quoque percipiendi confirmationes, et plurima addendi, quae confirmant, その時、彼らに主から光が与えられる、理解力する〔光〕だけでない、そのようであること、しかし、確信したものを知覚する、非常に多くのものを付け加える、それらは確信する、
ita cognitionem fidei habent prae aliis; そのように信仰の認識(知識)を他の者よりも持つ。
aliter qui non tales sunt, 異なって〔いる〕その者はこのような者ではない、
in singulis confirmantibus, quamvis oretenus professi sunt in vita corporis, occurrit repugnans, 確信する個々のものの中で、たとえ身体のいのちの中で面と向かって(口先で)認め(告白し)ても、反感が起こる、
sic [talis] contranititur{1} flumini, proinde cognitionibus, quae ei sic non dari possunt, そのように〔そのような者は〕川(流れ)に抵抗する、それゆえに、認識に、それらは彼にこのように与えられることができない、
nam ei sunt quasi contraria; なぜなら、彼に、いわば正反対のものであるからである、
inde apud eos obscuritas. ここから彼らのもとに暗さ(不明瞭)〔がある〕。
1748, 22 Junius. 1748年6月22日。
2385. Quare vocant fidem, solum, cognitiones, cum tamen non datur fides, nisi in cognitionibus persuasio, et in persuasionibus desiderium confirmantium, et sic amor, それゆえ、彼らは、単に、認識を信仰と呼ぶ、そのときそれでも信仰は与えられない、認識の中に信念(確信)がないなら、また信念(確信)の中に確信する願望が、またこのように愛が、
ita fides est salvifica, quia Dominus in fide, et Dominus est Fides, quia dat Fidem. そのように救う信仰がある、主が信仰の中に〔いる〕からである、また主は信仰である、信仰を与えるからである。
1748, 22 Junius. 1748年6月22日。
(3) 訳文
知的な信仰について、また信仰に属すそれらの信念について
2383. 私は、自分自身が信仰の真の教えを学んだ、認めた、教えたと思っていた霊魂たちとの談話の中にいた。実際に、多くの者は自分自身に確信していること、信仰を持っていると思っても持っていないで、記憶の事柄である知識だけが与えられることである。
しかし、いのちが身体の中にあるとき、〔あるいは〕特に、来世の中にいるとき、物事がそのようであることを多くのものによって――例えば、主は全世界を、また全世界の個々ものを支配していること、自分たちが無であること、信仰と再生に何も寄与すること、また行なうことができないこと、自分たち中に、不潔なもの、醜いもの、不明瞭なもの、暗黒でないなら何もないこと――このようなものがいろいろなものから、説得からも経験からも確信させられる。その時、彼らは痛みを感じ、反感を抱き、苦しみ、悩みと苦しみの中で衰弱し、また自分自身で否定し、確信して受け入れることを、信仰の精力的な擁護者であった者もまた、まったく望まない。
それらの者と、私は来世の中で話したが、彼らもまた同じことを認め、いぶかった。ここから、彼らが信仰を持たなかった、口先でまた唇だけでないならそれらを弁護せず、そのときそれでも信じなかったことを知ることが与えられた。それゆえ、さらにこれ以上、説得されなかった。
2384. さらに、霊魂が天使たちの社会の中にいることができるためには、それらについて完全な信念にいなければならない。実際に、確信を容易に入れることを許すだけでないような(言われたように〔2383番〕、〔このようなものに〕働きかけられない)、しかし、さらにまた彼らがそれら〔信仰〕を、このようにいわば流れにしたがって確信することを望む〔そのような信念の中にいなければならない〕。その時、彼らに主から、そのようであることを理解力するだけでなく、しかし、確信したものを知覚し、確信する非常に多くのものを付け加える光が与えられる。そのように他の者よりも信仰の認識(知識)を持つ。
このようではない者には異なっている。確信する個々のものの中で、たとえいのちが身体のにあったとき口先で認めても、反感が起こる。そのように〔そのような者は〕流れに、それゆえ、認識に抵抗し、このようにそれらは彼に与えられることができない、なぜなら、彼にとって、いわば正反対のものであるからである。ここから彼らのもとに暗さがある。1748年6月22日。
2385. それゆえ、彼らは、単に、認識を信仰と呼び、そのときそれでも信仰は、認識の中に信念が、また信念の中に確信する願望が、このように愛がないなら、与えられない。そのように〔して〕救う信仰がある、主が信仰の中にいて、主は信仰であるからであり、信仰を与えるからである。1748年6月22日。