(1) 原文
De societatibus, quod in iis quoque sint qui contradicunt, seu dissentiunt
2361. In societatibus, quae nondum in ordinem redactae sunt, aut quae adhuc multis vitiis laborant, sunt spiritus, qui non iis consentiunt, sed dissentiunt, et quidem non semper aperte, sed cogitando, in societatibus aliquibus observavi tales, quibus ii qui in societate infesti{a} sunt, et occasione data eos ejicere conantur, ac variis ludicris et quasi discriminibus exponunt, imo etiam multum eos accusant, dicentes quod iis [in societate] contradicant, nec assentiantur{1}: causa est, ut coerceantur ii qui in societate, ne longius exspatientur, utque sic teneantur in quodam quasi aequilibrio, hoc est, in aequitate cogitandi, loquendi, agendique, suntque ii [spiritus] quasi vincula; et observavi, quando de iis questi sunt, et eos descripserunt, quod [tales spiritus] non repugnent iis per veritates semper, quandoque modo ut iis dissentiant; quandoque per veritates, secundum societatis qualitatem.
@1 ms. contradicant, nec assentiatur
@a = hostiles, inimici
2362. Penes me jugiter observavi contradictoria spirituum, nam absque contradictoriis non datur sphaera limitata. 1748, 18 Junius. Absque repugnantiis convenientibus nullum est sal; fit enim emendationis causa, ne extravagentur.
(2) 直訳
De societatibus, quod in iis quoque sint qui contradicunt, seu dissentiunt 社会について、それらの中にもまたいること、その者は反駁する、すなわち、反対する
2361. In societatibus, quae nondum in ordinem redactae sunt, aut quae adhuc multis vitiis laborant, 社会の中に、それらはまだ秩序の中に追いやられていない、またはそれらは依然として多くの欠点(混乱)で苦労している(苦しんでいる)、
sunt spiritus, qui non iis consentiunt, sed dissentiunt, et quidem non semper aperte, sed cogitando, 霊たちがいる、その者はそれらに一致しない、しかし、反対する、実際に、常に公然とでなく、しかし、考えて、
in societatibus aliquibus observavi tales, 私はある社会の中にそのような者を観察した、
quibus ii qui in societate infesti{a} sunt, et occasione data eos ejicere conantur, ac variis ludicris et quasi discriminibus exponunt, それらの者で、彼らは、その者は社会の中に〔いる〕悩まされる、また機会で与えられて、彼らを追い出すことを努力する、そしていろいろな見世物といわば相違であばく、
imo etiam multum eos accusant, dicentes quod iis [in societate] contradicant, nec assentiantur{1}: それどころか、さらにまた彼らを大いに非難する、言って、〔社会の中の〕彼らに反対する、同意もしない――
causa est, ut coerceantur ii qui in societate, ne longius exspatientur, utque sic teneantur in quodam quasi aequilibrio, 理由がある、抑制されるために、彼らが、その者は社会の中に〔いる〕、さらに遠く(はるかに)出歩かない(広がらない)ように、そしてこのようにある種のいわば均衡の中に保たれるように、
hoc est, in aequitate cogitandi, loquendi, agendique, suntque ii [spiritus] quasi vincula; すなわち、考える、話す、そして行動する釣り合いの中に、そして彼らが〔霊たち〕いわば束縛(抑制)〔の中に〕いる。
et observavi, quando de iis questi sunt, et eos descripserunt, また私は観察した(気づいた)、彼らが彼らについて不平を言った時、また彼らを述べた、
quod [tales spiritus] non repugnent iis per veritates semper, quandoque modo ut iis dissentiant; 〔このような霊たちが〕彼らに常に‶真理〟によって抵抗するのではないこと、そして時々、単に、彼らに反対するために。
quandoque per veritates, secundum societatis qualitatem. 時々、‶真理〟によって、社会の性質にしたがって。
2362. Penes me jugiter observavi contradictoria spirituum, 私の面前で常に私は観察した、霊たちの内部的に相反するものを、
nam absque contradictoriis non datur sphaera limitata. なぜなら、内部的に相反するものなしに限定されたスフェア(領域)は存在しないからである。
1748, 18 Junius. 1748年6月18日。
Absque repugnantiis convenientibus nullum est sal; 適合する反感(反抗)なしに、塩(味)は何もない。
fit enim emendationis causa, ne extravagentur. というのは、矯正(改善)のために行なわれるからである、ぶらつかない(迷い出ない)ように。
(3) 訳文
社会について、それらの中に、反駁する、反対する者もまたいること
2361. まだ秩序が戻されていないで、依然として多くの混乱で苦しんでいる社会の中には、社会に一致しないで、反対する霊たちがいる、実際に、常に公然とでなく、しかし、考えている。私はある社会の中にそのような者を観察した。それらの者で、社会の中にいる者は悩まされる。また機会が与えられるとき、彼らを追い出すことに、そしていろいろな見世物といわば相違〔を示して〕あばく努力をする。それどころか、さらにまた、自分たちに反対する、同意もしない、と言って、彼らを大いに非難する。
その理由は、社会の中にいる者が、さらに遠く出歩かないように抑制され、そしてこのようにある種のいわば均衡の中に保たれる、すなわち、考え、話し、行動することの釣り合いの中に、そして霊たちいわば束縛の中にいるためである。また、私は、彼らが彼らについて不平を言い、彼らについて述べた時、〔このような霊たちが〕彼らに常に‶真理〟によって抵抗するのではなく、時々、単に彼らに反対するためであることに気づいた。時々、社会の性質にしたがって、‶真理〟によって〔そうしている〕。
2362. 私は私の前で常に、霊たちの内部的に相反するものを観察した。なぜなら、内部的に相反するものなしに限定されたスフェア(領域)は存在しないからである。1748年6月18日。
適当な反抗なしに、塩(味)は何もない。というのは、迷い出ないように、矯正のために行なわれるからである。