(1) 原文
Quod Dominus neminem frangat, nec in tentationibus
2194. A multa experientia discere mihi datum est, quod Dominus neminem frangat, nempe quod [non] momento auferat ejus cupiditates, sed quod flectat eas mirabiliter, permittit enim ut sint in cupiditatibus suis, imo etiam ut augeantur, et intendantur, ad gradum satis magnum, ac interea mirabiliter et insensibiliter flectat, diversissimis mediis, secundum cujusvis naturam ac indolem, quod ab experientia multa discere mihi datum, et quidem lente, quasi obsecundando eorum licentiae, sed usque non amplius permittendo, quam ut ex gradu, in quem evectae sunt, deflectat in eorum bonum; quomodo hoc se habet, et quam caute, et Divina prudentia, nemo scire potest, nisi [is] cui{1} id ex spiritibus et angelis per experientiam discere datur; quae enim aliae cupiditates tunc quoque insinuantur, quae temperent, et quae affectiones, bonae, in quas flectendae, appercipere quidem rudissime potui, sed, non alius quam Dominus, novit.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. qui
2195. Nec in tentationibus, etiam magnis, frangit Dominus, nam in iis, ut augentur, ex misericordia, dat eis vim resistendi, diversissimis modis, sic ut in tentationibus non frangantur, sed in gradu, in quo sunt, similiter flectantur, nam [sit] gradus major et{a} minor, perinde est, dum vires sustentantes in simili gradu augentur. 1748, 5 Junius.
@a h.e. vel
2196. Observare etiam dabatur, si frangerentur vel minimum, quod illico inclinarent in odium contra Dominum, et simul tunc, quod Jacobi posteri ne minime quidem frangerentur, seu a suis cupiditatibus{1} vi removerentur, quia inclinabant in idololatriam prae aliis, proinde quod iis licentia concessa sit, et perducerentur ad cultum Domini sensim, per eorum cupiditates, quae erant animi superbia, et mundi opes. 1748, 5 Junius.
@1 ms. suis cupiditatibus suis
(2) 直訳
Quod Dominus neminem frangat, nec in tentationibus 主はだれも砕かないこと、試練の中でも〔砕か〕ない
2194. A multa experientia discere mihi datum est, quod Dominus neminem frangat, 多くの経験により学ぶことが私に与えられた、主はだれも砕かないこと、
nempe quod [non] momento auferat ejus cupiditates, sed quod flectat eas mirabiliter, すなわち、一瞬に彼の欲望を取り去る〔ない☆〕、しかし、それを不思議に曲げる(そらせる)、
☆ここで non をおぎっています。これが正しいですね。欲望がなくなったら生きて行けません、その欲望を「よい方へ」曲げて、正しく生きて行きます。
permittit enim ut sint in cupiditatibus suis, imo etiam ut augeantur, et intendantur, ad gradum satis magnum, というのは、自分の欲望の中にいるように許す、それどころか、さらにまた増されるように、また伸ばす(向ける)、十分に大きな段階まで、
ac interea mirabiliter et insensibiliter flectat, diversissimis mediis, secundum cujusvis naturam ac indolem, そして、その間に、不思議にまた気づかれずに曲げる、最も多様な方法で、それぞれの者の性質そして生来の性質にしたがって、
quod ab experientia multa discere mihi datum, そのことを多くの経験から学ぶことが私に与えられた、
et quidem lente, quasi obsecundando eorum licentiae, sed usque non amplius permittendo, quam ut ex gradu, in quem evectae sunt, deflectat in eorum bonum; 実際に、ゆっくりと(徐々に)、いわば彼らの放縦(自由気まま)に同意して、しかしそれでも、もはや許されない〔で〕、その中へ運ばれる段階から、彼らの善の中へそれるように以外に。
quomodo hoc se habet, et quam caute, et Divina prudentia, nemo scire potest, どのようにこのことが振る舞うか、またどれほど用心深く、また神的な思慮分別〔があるか〕だれも知ることができない、
nisi [is] cui{1} id ex spiritibus et angelis per experientiam discere datur; 〔彼が〕彼にそのことが霊と天使たちから経験によって学ぶことが与えられていないなら。
quae enim aliae cupiditates tunc quoque insinuantur, quae temperent, et quae affectiones, bonae, in quas flectendae, というのは、何が、他の欲望が、その時、さらにまた持ち込まれる、何が和らげる、また何が情愛が、善の、曲げるようにする、
appercipere quidem rudissime potui, sed, non alius quam Dominus, novit. 確かに、私は最もおおざっぱに認める(把握する)ことができたからである、しかし、主以外に他の者は、知らない。
2195. Nec in tentationibus, etiam magnis, frangit Dominus, 試練の中でもない、さらにまた(~ですら)大きなものの、主は砕か〔ない〕、
nam in iis, ut augentur, ex misericordia, dat eis vim resistendi, diversissimis modis, なぜなら、それらの中で、増されるために、慈悲から、彼らに抵抗する力を与えるからである、最も多様な方法で、
sic ut in tentationibus non frangantur, sed in gradu, in quo sunt, similiter flectantur, そのように、試練の中で砕かれない、しかし、段階の中で、その中にいる、同様に曲げられる、
nam [sit] gradus major et{a} minor, perinde est, dum vires sustentantes in simili gradu augentur. なぜなら、段階が大きいまた(=あるいは)小さい、まったく同じ〔である〕からである、支える力は同様の段階の中で増される時。
1748, 5 Junius. 1748年6月5日。
2196. Observare etiam dabatur, si frangerentur vel minimum, quod illico inclinarent in odium contra Dominum, さらにまた観察する(気づく)ことが与えられた、もし砕かれるなら、あるいは(~でも)最小のもの、直ちに主に対する憎しみへ傾いたこと、
et simul tunc, quod Jacobi posteri ne minime quidem frangerentur, seu a suis cupiditatibus{1} vi removerentur, また同時に、その時、ヤコブの子孫は最小のものも決して砕かれなかったこと、自分自身の欲望から力づくで(強制的に)遠ざけられなかった、
quia inclinabant in idololatriam prae aliis, 他の者たちよりも偶像崇拝の中へ傾いたからである、
proinde quod iis licentia concessa sit, et perducerentur ad cultum Domini sensim, per eorum cupiditates, それゆえに、彼らに放縦(自由気まま)が許された、また主の礼拝へ徐々に導かれた、彼らの欲望によって、
quae erant animi superbia, et mundi opes. それらはアニムスの誇り(高慢)、また世の富であった。
1748, 5 Junius. 1748年6月5日。
(3) 訳文
主はだれも砕かない、試練の中でも砕かないこと
2194. 主はだれも砕かないことを多くの経験により学ぶことが私に与えられた、すなわち、一瞬に彼の欲望を取り去らないで、それを不思議に曲げることである。というのは、自分の欲望の中にいるように、それどころか、さらにまた十分に大きな段階まで増され、また伸ばすように許す。そして、その間に、不思議にまた気づかれずに、最も多様な方法で、それぞれの者の性質と気質にしたがって、曲げる。
そのことを私に多くの経験から学ぶことが与えられた――実際に、ゆっくりと、いわば彼らの放縦に同意して、しかしそれでも、運ばれる段階から彼らの善の中へそれることがもはや許されないように、である。このことがどのようなものか、またどれほど用心深く、また神慮によるものであるか、そのことが霊と天使たちから経験によって学ぶことが与えられている者でないなら。だれも知ることができない。というのは、他の欲望の何が、その時、何が和らげるか、また善の情愛の何が曲げるようにするか、さらにまた持ち込まれるか、確かに、私は極めておおざっぱに把握することができたからである、しかし、主以外に他の者は、知らない。
2195. 試練の中で、さらにまた大きな試練の中ですら、主は砕かない。なぜなら、それらの中で、〔試練が〕増されるために、〔主は〕慈悲から、最も多様な方法で、彼らに抵抗する力を与えるからである。そのように、試練の中で砕かれない、しかし、その中にいる段階の中で、同様に曲げられる。なぜなら、支える力が〔試練の〕段階の中で同様に増される時、段階が大きいか小さいかは、まったく同じであるからである。1748年6月5日。
2196. さらにまた、もし最小のものでも砕かれるなら、直ちに主に対する憎しみへ傾いたこと、また同時に、その時のヤコブの子孫は他の者たちよりも偶像崇拝の中へ傾いたので、最小のものも決して砕かれなかったこと、力づくで自分自身の欲望から遠ざけられなかったことに気づくことが与えられた。それゆえ、彼らに放縦が許され、アニムスの誇り、また世の富であった彼らの欲望によって徐々に、主への礼拝へ導かれた。1748年6月5日。