原典講読『霊界体験記』 2184

(1) 原文

Continuatio de idea spirituali

 

2184. Spiritus, quidam, qui increduli erant, quod ideae spirituales dentur, ex quibus permulta, et plura, quam putabant, videre, et percipere possent, ii in superiorem paulo regionem sublati sunt, et dabatur iis videre plura in singulis ideis meae cogitationis, sic ut idea spirituali viderent causas, et plura, quam{1} usquam prius credere potuerunt; sicut objecta offerebantur, quae aliqua erant, et magnopere mirati, et fassi, quod idea spirituali plura perspicerent, quam usquam aliquis credat, sic quid in ideis, quid intellectuale, quid ex affectione, quale intellectuale, num id quod cogitaret{a}, solum ex intellectuali proveniret, vel ex affectione, et qua affectione, tum quomodo unum cum altera{b}, sic quid operari possit fides intellectualis, dum veritas est, quae creditur, et plura similia. Tum quod fides intellectualis quoque a Domino per coelum influat, et quod homo nequaquam fidem ac fidei verae quicquam possit sumere, sed quod a Domino Solo datur; imo quod etiam idea spirituali percepi, quod homo non possit usquam per fidei {2} intellectualia penetrare in coelos, et quod prius idea rumperetur, quam ut pervenire posset ex propria hominis vi in coelum, sed quod Dominus Solus faciat, ut ea quae sunt persuasionis veri, et perceptionis boni, seu fidei, eleventur versus coelum, et tantum, quantum Domino beneplaceat. 1748, 4 Junius.

@1 J.F.I. Tafel et forte ms. quae

@2 sic J.F.I. Tafel; ms. fi de fide m, quod fote prorsus delendum

@a intellexerim cogitabant 私は「考えた」と理解した

@b h.e. quomodo cooperaretur intellectuale cum affectione seu voluntate (vide indicem ad Idea) すなわち、「どのように、知性(理解力)が情愛または意志と協力しているか」(『索引』の「Idea」参照)

 

(2) 直訳

Continuatio de idea spirituali 続き 霊的な観念について

2184. Spiritus, quidam, qui increduli erant, quod ideae spirituales dentur, ex quibus permulta, et plura, quam putabant, videre, et percipere possent, 霊たちが、ある者が、その者は信じない者であった、霊的な観念が与えられること、それらから非常に多くのものを、また多くのものを、彼らが思ったよりも、見ること、また知覚することができる、

ii in superiorem paulo regionem sublati sunt, 彼らは少し高い領域へ上げられた、

et dabatur iis videre plura in singulis ideis meae cogitationis, sic ut idea spirituali viderent causas, et plura, quam{1} usquam prius credere potuerunt; また、彼らに私の思考の個々の観念の中の多くのものを見ることが与えられた、そのように霊的な観念で原因を見る、また多くのものを、常に(かつて)以前に信じることができたよりも。

sicut objecta offerebantur, quae aliqua erant, et magnopere mirati, 差し出された(示された)対象のように、それらは何らかのものであった、また非常に驚かされた、

et fassi, quod idea spirituali plura perspicerent, quam usquam aliquis credat, また認めた、霊的な観念で多くのものを見通した(把握した)こと、常に(かつて)ある者が信じたよりも、

sic quid in ideis, quid intellectuale, quid ex affectione, quale intellectuale, num id quod cogitaret{a}, このように、〔彼らは〕何が〔私の〕観念の中に〔あるか〕、何が知性に〔あるか〕、何が情愛から〔あるか〕、知性がどんなものか、それが、考えていることなのか☆

☆「注」のように「考えた」ですが、和訳上はこのままでよいでしょう(日本語は時制を問題としないので)。

solum ex intellectuali proveniret, vel ex affectione, et qua affectione, 知性(理解力)だけからやって来る〔のか〕あるいは情愛から、またどの情愛か、

tum quomodo unum cum altera{b}, sic quid operari possit fides intellectualis, dum veritas est, quae creditur, et plura similia. なおまた、どのようにあるものが他のものと☆、このように信仰の知的なものが何を働くことができるか、‶真理〟がある時、それは信じられる、また多くの同様のもの、

☆「注」にあるように『索引』ではこの個所を「どのように知性(理解力)が情愛または意志と協力しているか」としています。

Tum quod fides intellectualis quoque a Domino per coelum influat, なおまた、信仰の知的なものもまた主から天界を通って流入していること、

et quod homo nequaquam fidem ac fidei verae quicquam possit sumere, また、人間は決して信仰をそして信仰の真理のどんなものも取る(得る)ことができないこと、

sed quod a Domino Solo datur; しかし、主おひとりから与えられること。

imo quod etiam idea spirituali percepi, それどころかさらにまた霊的な観念で私は知覚した、

quod homo non possit usquam per fidei {2} intellectualia penetrare in coelos, 人間は信仰の知的なものによって天界の中へ常に浸透する(達する)ことができないこと、

et quod prius idea rumperetur, quam ut pervenire posset ex propria hominis vi in coelum, また以前に(前もって)観念が粉砕されること、人間の固有の(自己の)力で天界の中へ到着することができることよりも、

sed quod Dominus Solus faciat, ut ea quae sunt persuasionis veri, et perceptionis boni, seu fidei, eleventur versus coelum, しかし、主おひとりが行なうこと、それらが、それらは真理の確信、また善の、または信仰の知覚である、天界へ向けて上げられるように、

et tantum, quantum Domino beneplaceat. またそれだけ〔上げられる〕、どれだけ主が喜ばれるか〔によって〕。

1748, 4 Junius. 1748年6月4日。

 

(3) 訳文

続き 霊的な観念について

 

2184. 霊的な観念が与えられ、それらから非常に多くのものを、彼らが思ったよりも多くのものを見ること、また知覚することができること信じなかったある霊たちが、少し高い領域へ上げられた。また、彼らに私の思考の個々の観念の中の多くのものを見ること、そのように霊的な観念で原因を、また以前にかつて信じることができたよりも多くのものを何らかの差し出された対象のように見ることが与えられ、非常に驚かされた。また、霊的な観念である者がかつて信じたよりも、多くのものを把握したことを認めた。

 このように、〔彼らは〕何が〔私の〕観念の中に〔あるか〕、何が知性に〔あるか〕、何が情愛から〔あるか〕、知性がどんなものか、それが、考えていることなのか、知性(理解力)だけからやって来る〔のか〕あるいは情愛から、またどの情愛か、なおまた、どのようにあるものが他のものと☆、このように、信じられる‶真理〟や同様の多くのものがある時、信仰の知的なものが何を働くことができるか。

 なおまた、信仰の知的なものもまた主から天界を通って流入していること、また、人間は決して信仰をそして信仰の真理のどんなものも得ることができないこと、しかし、主おひとりから与えられること。

 それどころか私もまた霊的な観念で知覚した――人間は信仰の知的なものによって常に天界の中へ達することができないこと、また人間の固有の力で天界の中へ到着することができるよりも前に〔人間は信仰の知的なものによって天界の中へ達することができるという〕観念が粉砕され〔なくてはならない〕こと、しかし、主おひとりが、天界へ向けて上げられるように、真理の確信、また善または信仰の知覚を行なわれ、どれだけ主が喜ばれるか〔によって〕それだけ〔上げられる〕ことである。1748年6月4日。

 

☆『索引』では「どのように知性(理解力)が情愛または意志と協力しているか」としています。

原典講読『霊界体験記』2185

(1) 原文

2185. Dixerunt, quia loquuntur nunc mecum, quod ea quae scripsi, ita rudia sint et crassa, ut arbitrentur{1}, [quod] nihil ex verbis istis seu sensu mero verborum possit intelligi, quod interius; percepi etiam idea spirituali, quod ita esset, quod rudissima essent, quare dabatur mihi respondere, quod sint modo vasa, quibus puriora, meliora et interiora infundi queant, sicut sensus literalis, et{2} quod talia quasi vasa sint sensus literae plures apud prophetas, et quod sint non solum rudia, sed etiam ex fimo et sterquilineo, et ex luto, et quidem iis infundi queunt interiora munda et sancta; sicut quod Dominus irascatur, furat{3}, occidat, quae ita incondita sunt, ut vix credi possit, [quod] aliquid boni infundi possit, cum tamen ad captum vulgi loquuti, et si aliter non potuisset boni quid infundi, quia non intelligeretur; ita addere dabatur, si vellent manere in sensibus literae, tunc ex similibus spurcis vasis{4} potuissent formare suam scientiam, et qui doctrinam, valde possunt falli. 1748, 4 Junius.

@1 J.F.I. Tafel arbitrarentur

@2 omissum a J.F.I. Tafel ut deletum

@3 sic J.F.I. Tafel; ms furiat

@4 ms. spurcis et puti[dis] vasis

 

(2) 直訳

2185. Dixerunt, quia loquuntur nunc mecum, 彼らは言った、今、私と話しているからである、

quod ea quae scripsi, ita rudia sint et crassa, それらは、それらを私が書いた、そのように粗雑である、また粗野な、

ut arbitrentur{1}, [quod] nihil ex verbis istis seu sensu mero verborum possit intelligi, quod interius; 彼らが思うような、〔そのこと〕その言葉または言葉の単なる意味から、何も理解されることができない、内的なものが。

percepi etiam idea spirituali, quod ita esset, quod rudissima essent, 私もまた霊的な観念で知覚した、そのようなものであったこと、極めて粗雑であったこと、

quare dabatur mihi respondere, それゆえ、私に答えることが与えられた、

quod sint modo vasa, quibus puriora, meliora et interiora infundi queant, sicut sensus literalis, 〔私の言葉は〕単なる器であること、それらにさらに純粋なもの、さらに善いもの、またさらに内的なものが注がれることができる、文字どおりの意味のように、

et{2} quod talia quasi vasa sint sensus literae plures apud prophetas, また、このようなものが、いわば器が、預言者のものと多くの文字どおりの意味であること、

et quod sint non solum rudia, sed etiam ex fimo et sterquilineo, et ex luto, また、粗雑なものだけでなく、しかしさらにまた汚物や糞から、また泥からのものであること、

et quidem iis infundi queunt interiora munda et sancta; 実際に(それどころか)、それらに注がれることができるさらに内的な清潔なものまた聖なるものが、

sicut quod Dominus irascatur, furat{3}, occidat, quae ita incondita sunt, 例えば、主が怒る、〔怒り〕狂う、殺すこと、それらはそのように見分けがつかない、

ut vix credi possit, [quod] aliquid boni infundi possit, ほとんど信じられることができないように、善の何らかのものが注がれることができる〔こと〕、

cum tamen ad captum vulgi loquuti, そのときそれでも、〔預言者の言葉は〕大衆の把握に向けて話された、

et si aliter non potuisset boni quid infundi, quia non intelligeretur; またもし異なって〔話された〕なら、善の何らかのものは注がれることができなかった、理解されないからである。

ita addere dabatur, si vellent manere in sensibus literae, そのように(ここで)、言い足すことが与えられる、もし彼らが文字どおりの意味の中にとどまることを欲するなら、

tunc ex similibus spurcis vasis{4} potuissent formare suam scientiam, その時、同様の汚れた器から自分の知識を形作ることができたであろう、

et qui doctrinam, valde possunt falli. また〔そこから自分たちの〕教えを〔形作る〕者は、強く欺かれることができる。

1748, 4 Junius. 1748年6月4日。

 

(3) 訳文

2185. 彼らは、今、私と話しているからであるが、言った――あなたが書いたものは、その言葉または言葉の単なる意味から、内的なものが何も理解されることができないと自分たちが粗野と思うような、そのように粗雑なものである。私もまた霊的な観念で、そのようなものであった、極めて粗雑であったことを知覚した。それゆえ、私に答えることが与えられた――〔私の言葉は〕文字どおりの意味のように、それらにさらに純粋なもの、さらに善いもの、またさらに内的なものが注がれることができる単なる器であることである。

 また、このようなものが、いわば器が、預言者のものと多くの文字どおりの意味であり、また、粗雑なものだけでなく、しかしさらにまた汚物や糞から、また泥からのものである。それでも、それらに内的な清潔なものまた聖なるものが注がれることができる。例えば、主が怒る、〔怒り〕狂う、殺すことであり、それらは、善の何らかのものが注がれることができるとは、ほとんど信じられることができないようにも、見分けがつかない。そのときそれでも、〔預言者の言葉は〕大衆の把握に向けて話された。またもしこれと異なって〔話された〕なら、理解されないので、善の何らかのものは注がれることができなかった。

 ここで、言い足すことが与えられている――もし彼らが文字どおりの意味の中にとどまることを欲するなら、その時、同様の汚れた器から自分の知識を形作ることができたであろう。また〔そこから自分たちの〕教えを〔形作る〕者は、強く欺かれることができる。1748年6月4日。

原典講読『霊界体験記』 2186,2187

(1) 原文

De ideis repraesentativis angelicis

 

2186. Non facile est ad intellectum{1} minus ad captum hominis describere quales sunt ideae repraesentativae angelorum interioris coeli, nec ab homine percipi nisi ex infinita Domini misericordia; quod observare potui aliquoties, sunt repraesentationes inexpressibiles vocibus, quae movent affectiones, et sunt affectionum repraesentationes per formas angelicas vel coelestes, sicut quod angelico modo repraesentetur aliquod quod imaginem seu speciem coelestis nubis, nimbi, vel aurae, vel diei, vel lucis [sistit], quod fit idea verbis inexpressibili, et in ea seu cum ea, affectio, quae tunc est, ita sicut augetur, diminuitur, aut variatur repraesentatio ista, ita quoque{2} augetur, diminuitur, aut variatur affectio, quae percipitur quoque vel perceptive, vel intellectualiter, seu [vel] coelesti modo vel spirituali, tales sunt repraesentationes angelorum interioris coeli, quibus quasi insunt affectiones, cum indefinita varietate, tum quoque jucunditate, gaudio et laetitia, quae interiora mentis afficiunt gaudio et delectatione. Tales mihi aliquoties datae sunt percipere; quare scire possum, quod tales sunt, et cum varietate, 1748, 4 Junius; imo gradus varietatis formantur quoque per ea, quae sunt in repraesentativis obscuriora, et similia, quae densantur et rarefiunt.

@1 ms. intellectectum

@2 forte deletum in ms.

 

2187. Sicut etiam cum daretur inspicere in interiora ficus, ubi seminula multa visuntur circumfusa dulci quasi oleo, ea contemplari mihi dabatur, et simul in infantum innocentias cogitare, tunc dabantur repraesentationes penes angelos, de quibus dicebant, quod excederent jucunditatem quam alioquin perceperant; sed haec omnia et singula a Domino insinuabantur, ficus semina, et dulce oleum circumfusum{1}, erat quasi vas, in quo jucunditates repraesentatae ideis perceptionis angelicis; ex iis etiam constare potest, quod angelicae repraesentationes sint indefinitae varietatis, ac ad interiora et intimiora pervadant, quae aperta sunt a Domino, et patent usque in naturalia quae sunt vascula, in quibus spiritualia, et coelestia, quae naturalia ficus, ejus semina, et dulce oleum, significant. 1748, 4 Junius.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. valde inclarum sed forte circumfusum

 

(2) 直訳

De ideis repraesentativis angelicis 天使の表象的な観念について

2186. Non facile est ad intellectum{1} minus ad captum hominis describere 理解力(会得)に、まして人間の把握に向けて述べられることは容易ではない、

quales sunt ideae repraesentativae angelorum interioris coeli, (さらに)内的な天界の天使たちの表象的な観念がどのようなものであるか、

nec ab homine percipi nisi ex infinita Domini misericordia; 人間により知覚されることもない、主の無限の慈悲からでないなら。

quod observare potui aliquoties, sunt repraesentationes inexpressibiles vocibus, 私は数回、観察することができた、言葉で言い表せない表象するものである、

quae movent affectiones, et sunt affectionum repraesentationes per formas angelicas vel coelestes, それらが情愛を動かす(感動させる)、また天使のあるいは天界の形によって情愛の表象するものである、

sicut quod angelico modo repraesentetur aliquod quod imaginem seu speciem coelestis nubis, nimbi, vel aurae, vel diei, vel lucis [sistit], 例えば、天使的な方法で何らかのものが表象される、それは像または姿を、天の雲で、もやで、あるいはそよ風(空気)で、あるいは日で、あるいは光で〔示す〕、

quod fit idea verbis inexpressibili, et in ea seu cum ea, affectio, quae tunc est, ita sicut augetur, diminuitur, aut variatur repraesentatio ista, そのことは言葉で言い表せない観念で行なわれる、またその中にまたはそれとともに〔ある〕情愛は、それは、その時、ある、そのように、増やされる、減らされる、またはその表象するもののように変化させられる、

ita quoque{2} augetur, diminuitur, aut variatur affectio, quae percipitur quoque vel perceptive, vel intellectualiter, seu [vel] coelesti modo vel spirituali, そのようにまた☆情愛は増やされる、減らされる、または変化させられる、それもまた知覚される、あるいは知覚力で、あるいは知的に、または〔あるいは〕天界的な方法で、あるいは霊的な、

☆「注」にあるように「もまた」の言葉は省いたほうがよいでしょう。

tales sunt repraesentationes angelorum interioris coeli, このようなものがさらに内的な天界の天使たちの表象するものである、

quibus quasi insunt affectiones, cum indefinita varietate, tum quoque jucunditate, gaudio et laetitia, それらにいわば情愛が内在する、無限の多様性(変化)とともに、なおまた快さ、たのしさと喜びもまた、

quae interiora mentis afficiunt gaudio et delectatione. それらが心のさらに内部を楽しさと快楽(喜び)で働きかける。

Tales mihi aliquoties datae sunt percipere; このようなものを私に数回、知覚することが与えられた。

quare scire possum, quod tales sunt, et cum varietate, それゆえ、私は知ることができる、このようなものであること、また多様性(変化)とともに。

1748, 4 Junius; 1748年6月4日。

imo gradus varietatis formantur quoque per ea, quae sunt in repraesentativis obscuriora, それどころか、それらによってもまた多様性(変化)の段階が形作られている、それらは表象するものの中のさらに不明確なものである、

et similia, quae densantur et rarefiunt. また、同様のもの、それらは濃厚にされている、また純化する(=されている)。

 

2187. Sicut etiam cum daretur inspicere in interiora ficus, ubi seminula multa visuntur circumfusa dulci quasi oleo, そのようにまたイチジクの内部の中を眺める(覗き込む)ことが与えられたとき、そこに多くの種が見られた、いわば甘い油に取り巻かれた、

ea contemplari mihi dabatur, et simul in infantum innocentias cogitare, それらを熟視することが私に与えられた、また同時に幼児の中の無垢を考えること、

tunc dabantur repraesentationes penes angelos, その時、天使たちの面前の(~にある)表象するものが与えられた、

de quibus dicebant, quod excederent jucunditatem quam alioquin perceperant; それらについて、彼らは言った、他の時に知覚した〔もの〕よりも快さがまさっていること。

sed haec omnia et singula a Domino insinuabantur, しかし、これらすべてと個々のものは主により持ち込まれた、

ficus semina, et dulce oleum circumfusum{1}, erat quasi vas, in quo jucunditates repraesentatae ideis perceptionis angelicis; イチジクの種、また取り巻く甘い油は、いわば器であった、その中に天使の知覚の表象的な観念の快さ〔があった〕。

ex iis etiam constare potest, それらからもまた明らかにすることができる、

quod angelicae repraesentationes sint indefinitae varietatis, 天使の表象するものが無限の多様性のものであること、

ac ad interiora et intimiora pervadant, quae aperta sunt a Domino, そして(さらに)内的なものとさらに最も内的なものへ通り抜ける、それらは主により開かれた、

et patent usque in naturalia quae sunt vascula, in quibus spiritualia, et coelestia, また自然的なものの中まで開かれている、それらは小さい容器である、それらの中に霊的なもの、また天的〔天界的〕なもの〔がある〕。

quae naturalia ficus, ejus semina, et dulce oleum, significant. それら自然的なものが、イチジク、その種、また甘い油を意味する。

1748, 4 Junius. 1748年6月4日。

 

(3) 訳文

天使の表象的な観念について

 

2186. 内的な天界の天使たちの表象的な観念がどのようなものであるかは、理解力に、まして人間の把握に向けて述べられることは容易ではない、主の無限の慈悲からでないなら、人間により知覚されることもない。

 私は数回、言葉で言い表せない表象するものがある、それらが情愛を動かし、また天使のあるいは天界の形によって情愛を表象するものがあることを観察することができた。例えば、天使的な方法で何らかのものが、それは天の雲、もや、あるいはそよ風、あるいは日、あるいは光の像または姿で表象される。そのことは言葉で言い表せない観念で行なわれる、またその中にまたはそれとともにある情愛は、その時、増やされ、減らされ、またはその表象するもののように変化させられ、そのように増やされ、減らされ、または変化させられる情愛は、それもまた、あるいは知覚力で、あるいは知的に、または〔あるいは〕天界的な方法で、あるいは霊的な方法で知覚される。

 このようなものが内的な天界の天使たちの表象するものであり、それらにいわば情愛が、無限の変化とともに、なおまた快さ、たのしさ、喜びもまた内在し、それらが心の内部を楽しさと喜びで働きかけている。このようなものを私に数回、知覚することが与えられた。それゆえ、私は、このようなものがあることを、変化とともに知ることができる。1748年6月4日。

 それどころか、表象するものの中のさらに不明確なものによって、また、濃厚にされ、純化されている同様のものによってもまた変化の段階が形作られている。

 

2187. そのようにまた、イチジクの内部を覗き込むことが与えられたとき、そこに、いわば甘い油に取り巻かれた多くの種が見られ、私にそれらを熟視すること、また同時に幼児の中の無垢を考えることが与えられた。その時、天使たちの間にある表象するものが与えられ、それらについて、彼らは、快さが他の時に知覚したものよりもまさっている、と言った。

 しかし、これらすべてと個々のものは主により持ち込まれた。イチジクの種と取り巻く甘い油は、いわば器であり、その中に天使の知覚の表象的な観念の快さがあった。

それらからもまた明らかにすることができる――天使の表象するものに無限の変化あること、そして主により開かれた内的なものとさらに内的なものへ通り抜け、自然的なものへまで開かれ、〔その自然的なものは〕それらの中に霊的なもの、また天界的なものある小さい容器であることである。イチジク、その種、甘い油によって、それらの自然的なものが意味されている。1748年6月4日。