原典講読『霊界体験記』 2191

(1) 原文

Quod in coelo interiori sint gradus angelorum

 

2191. Dictum est, quod tres coeli sint, nempe interius, intimius, et intimum, qui inter se quoad gradus distincti sunt [1828], qui quales sunt, nempe gradus, alibi videatur [5547-51]: sed hi gradus sunt in genere, in quovis coelo quoque dantur gradus felicitatum, et quidem, ut autumo, tres, qui se inter se non quidem ita{1} habent, sicut gradus coelorum in genere. Quod tres sint, autumare licet a gradibus in corpore, ad corporeum seu sensuale corporeum referuntur tactus, gustus et olfactus, hi inter se differunt puritate, et tamen usque ad corporeum regnum omnes tres referuntur, et distinguuntur inter se per alias qualitates, ut notum esse potest unicuique qui rite perpendit: haec quoad corporea seu appetitus; quoad spiritualia corporis seu sensualia, sunt quoque tres, nempe auditus, visus ocularis, et visus imaginationis, qui inter se gradibus differunt, sed usque ad naturalia referenda, mere sensuale corporeum est auditus, at sensuale naturale est visus, et similiter se habent ac sensus tactus, gustus et olfactus inter se-nam{2} quod exterius est se refert ad interius, nec ad interius venit nisi per solutionem, vel ea sunt interiora ejus quae [id] componunt-proinde{3} sicut se habet compositum, ad componentia.☆ 1748, 4 Junius.

@1 in ms. ita semideletum est

@2 ms. se, nam

@3 ms. componunt, proinde

☆欄外に次の文が書かれている――〔「注」のつもりでしょう〕

「coeli correspondent sensibus in corpore」(天界は身体の中の感覚に対応する)

 

(2) 直訳

Quod in coelo interiori sint gradus angelorum (さらに)内的な天界の中に天使たちの段階があること

2191. Dictum est, quod tres coeli sint, nempe interius, intimius, et intimum, 言われた、三つの天界があること、すなわち、(さらに)内的な、さらに最も内的な、また最内部〔の天界である〕、

qui inter se quoad gradus distincti sunt [1828], それらはそれ自体の間で段階に関して区別されている〔1828〕、

qui quales sunt, nempe gradus, alibi videatur [5547-51]: それらがどんなものであるか、すなわち、段階が、他の個所に見られる〔5547-51〕――

sed hi gradus sunt in genere, しかし、これらの段階は全般的である、

in quovis coelo quoque dantur gradus felicitatum, それぞれの天界の中にもまた幸福の段階が存在する、

et quidem, ut autumo, tres, 実際に、私が思うように、三つ、

qui se inter se non quidem ita{1} habent, sicut gradus coelorum in genere. それらはそれ自体の間で、それ自体は確かにそのように〔幸福を〕持っていない、天界の全般的な段階のように。

 

Quod tres sint, autumare licet a gradibus in corpore, 三つあることは、身体の中の段階から推量することが許される、

ad corporeum seu sensuale corporeum referuntur tactus, gustus et olfactus, 身体のものすなわち身体の感覚による感知力☆は、触覚、味覚また嗅覚に関係する、

☆ sensuale は「感覚による感知力」を意味します。

hi inter se differunt puritate, これらはそれ自体に間で純潔(=純粋☆)さで異なっている、

☆精錬する機能を言っているのでしょう。

et tamen usque ad corporeum regnum omnes tres referuntur, またそれでもやはり、三つのすべてものは身体の領域に関係づけられる、

et distinguuntur inter se per alias qualitates, ut notum esse potest unicuique qui rite perpendit: またそれ自体の間で他の性質によって区別されている、それぞれの者によく知られることができるように、その者は正しく熟考する、

haec quoad corporea seu appetitus; これらは身体すなわち〔身体的な〕欲望に関して〔である〕。

 

quoad spiritualia corporis seu sensualia, sunt quoque tres, 身体の霊的なものすなわち感覚的なものに関してもまた、三つある、

nempe auditus, visus ocularis, et visus imaginationis, すなわち、聴覚、目の視覚、また想像力の視覚〔である〕、

qui inter se gradibus differunt, sed usque ad naturalia referenda, それらはそれ自体の間で段階で相違している、しかしそれでも自然的なもの〔感覚〕に関係する(~べきものである)、

mere sensuale corporeum est auditus, at sensuale naturale est visus, et similiter se habent ac sensus tactus, gustus et olfactus inter se- 聴覚は単に身体の感覚による感知力である、しかし、視覚は自然的な感覚に取る感知力である、また同様に振る舞う、そして触覚、味覚また臭覚の感覚、それ自体の間で――

nam{2} quod exterius est se refert ad interius, nec ad interius venit nisi per solutionem, なぜなら、外的なものが内的なものに関係する(こと)からである、内的なものにやって来もしない、分解(解放)によってでないなら、

vel ea sunt interiora ejus quae [id] componunt- あるいはそれらがその内的なものである、それらは〔それを=外的なものを〕つくり上げている――

proinde{3} sicut se habet compositum, ad componentia. それゆえに(したがって)、そのように作り出されたものは振る舞う、作り出すものへ。

1748, 4 Junius. 1748年月4日。

 

(3) 訳文

内的な天界の中に天使たちの段階があること

 

2191. 三つの天界がある、すなわち、内的な、さらに内的な、また最内部の天界があることが言われた。それらは互いに段階に関して区別されている〔1828番〕、れらが、すなわち、段階がどんなものであるか、他の個所に見られる〔5547-51番〕――しかし、これらの段階は全般的なものであり、それぞれの天界の中にもまた幸福の段階が存在する、実際に、私が思うに、三つある。それらは互いに、天界の全般的な段階のように、それ自体は確かにそのように〔幸福の段階を〕持っていない。

 三つあることは、身体の中の段階から推量することが許される、身体のものすなわち身体の感覚による感知力は、触覚、味覚また嗅覚に関係し、これらは互いに〔精錬する機能の〕純粋さで異なっている。それでもやはり、三つのすべてものは身体の領域に関係づけられ、正しく熟考するだれにもよく知られることができるように、互いに他の性質によって区別されている。これらは身体すなわち〔身体的な〕欲望に関してである。

 身体の霊的なものすなわち感覚的なものに関してもまた、三つある、すなわち、聴覚・目の視覚・想像力の視覚である。それらは互いに段階で相違している、しかしそれでも自然的な感覚に関係している。聴覚は単に身体の感覚による感知力である、しかし、視覚は自然的な感覚に取る感知力である、また同様に、互いに、触覚、味覚、臭覚の感覚に関連している――なぜなら、外的なものが内的なものに関係し、分解によってでないなら、内的なものにやって来ることもない、あるいは内的なものが外的なものをつくり上げているからである――それゆえ、作り出されたものは、作り出すものへ向けてそのようなものである。1748年月4日。☆

 

☆欄外に「天界は身体の中の感覚に対応する」と書かれている――「注」と思える。

原典講読『霊界体験記』 2192,2193

(1) 原文

De ideis repraesentativis angelicis, continuatio

 

2192. De repraesentativis ideis angelorum, prius dictum [2186-87], quod quorundam ideae repraesentativae aliquam similitudinem habeant cum iis, quae in atmosphaeris, auris, coelis, imo in terris sunt, sed quae purificantur ut vix tales amplius sint, sed repraesentatur{1} usque ex iis, quod est naturale, seu naturalis fundus in iis, a quo agnoscuntur.{a}

@1 ms. repraesentantur, ubi n exitus deletum apparet

@a ut… agnoscuntur, in indice ad Repraesentatio: ut non agnoscantur「ut… agnoscuntur」の文は『索引』の「Repraesentatio」では「ut non agnoscantur」である。全文を以下に示します――

Repraesentationes angelicae correspondent iis quae sunt in coelis, atmosphaeris, teriis, sed ita purificatis, ut non agnoscantur,

 

2193. Sed praeterea dantur repraesentationes, quae inexpressibiles sunt, nam faciunt repraesentationes ex quacunque idea rei-ut{1} et ex ideis compositis, et pluribus simul-quam{2} vident sicut quoddam repraesentativum, et sicut quoddam subjectum, in quo formantur non solum varia, quae sunt intellectualia, sed [etiam] quae conjuncta jugiter cum iis quae sunt affectionum, sic ut se per talia ducant in affectionum varietates, et quidem tenore et ordine pulchro et amaeno; sed quales sunt, nequaquam describi ad intellectum humanum possunt. Dum in iis sunt, Dominus ducit eorum affectiones cum intellectualibus in talibus repraesentativis, ad eorum amaenitates, tum simul ad eos perficiendos. 1748, 5 Junius.

@1 ms. rei, ut

@2 sic J.F.I. Tafel; ms. qui

 

(2) 直訳

De ideis repraesentativis angelicis, continuation 天使の表象的な観念について 続き

2192. De repraesentativis ideis angelorum, prius dictum [2186-87], 天使たちの表象的な観念について、以前に言われた〔2186-87〕、

quod quorundam ideae repraesentativae aliquam similitudinem habeant cum iis, ある者たちの表象的な観念はそれらとある種の似ているものを持っている、

quae in atmosphaeris, auris, coelis, imo in terris sunt, それらは、大気の中にオーラの、天の、それどころか、地の中にある、

sed quae purificantur ut vix tales amplius sint, sed repraesentatur{1} usque ex iis, しかし、それらは清められている、ほとんどこのようなものがもはや存在しないようにも、しかし、それでもこれらから表象されている、

quod est naturale, seu naturalis fundus in iis, a quo agnoscuntur.{a} それは自然的なものである、またはそれらの中の自然的な基礎(基底)、それらから、それらから認められる。

 

2193. Sed praeterea dantur repraesentationes, quae inexpressibiles sunt, しかし、さらに表象するものが存在する、それらは言い表わせないものである、

nam faciunt repraesentationes ex quacunque idea rei- なぜなら、彼らは事柄のそれぞれの観念から表象するものをつくっているからである――

ut{1} et ex ideis compositis, et pluribus simul- そのようにまた合成された観念から、また同様に多くのものもの〔の観念から〕、

quam{2} vident sicut quoddam repraesentativum, et sicut quoddam subjectum, それらを彼らはある種の表象されたもののように見る、またそのようにある種の主体、

in quo formantur non solum varia, quae sunt intellectualia, sed [etiam] quae conjuncta jugiter cum iis quae sunt affectionum, その中で形作られる、いろいろなものだけでなく、それらは知的なものである、しかし〔さらにまた〕それらはそれらと常に結合された〔もの〕、それらは情愛のものである、

sic ut se per talia ducant in affectionum varietates, そのように、自分自身をこのようなものによって、多様な情愛の中へ導いている、

et quidem tenore et ordine pulchro et amaeno; 実際に、美しいまた楽しい進路と秩序で。

sed quales sunt, nequaquam describi ad intellectum humanum possunt. しかし、どのようなものであるか、人間の知性に(向けて)決して述べられることができない、

Dum in iis sunt, Dominus ducit eorum affectiones cum intellectualibus in talibus repraesentativis, ad eorum amaenitates, 彼らがそれらの中にいる時、主は彼らの情愛を知的なものとともにこのような表象するものの中へ導く、彼らの楽しさへ、

tum simul ad eos perficiendos. なおまた同時に彼らを、完成した者へ。

1748, 5 Junius. 1748年6月5日。

 

(3) 訳文

天使の表象的な観念について 続き

 

2192. 天使たちの表象的な観念について、以前に言われた〔2186-87番〕――ある者たちの表象的な観念は、大気、オーラ、天の中に、それどころか、地の中にあるものとある種の似ているものを持っている。しかし、これらから表象されているものは、それらから認められる然的なもの、またはそれらの中の自然的な基底のようなものがもはやほとんど存在しないようにも清められている。

 

2193. しかし、さらに表象するものが存在し、それらは言い表わせないものである。なぜなら、彼らは事柄のそれぞれの観念から――そのようにまた合成された観念から、また同様に多くのものもの〔の観念から〕、表象するものをつくっているからである――それらを彼らはある種の表象されたもの、またそのようにある種の主体のように見る。その中で、知的ないろいろなものだけでなく、しかしそれらと常に結合された情愛のものもまた形作られる。そのように、自分自身をこのようなものによって、多様な情愛の中へ、実際に、美しいまた楽しい進路と秩序で導いている。

 しかし、どのようなものであるか、人間の知性には決して述べられることができない。彼らがそれらの中にいる時、主は彼らの情愛を知的なものとともにこのような表象するものへ、彼らの楽しさへ導き、なおまた同時に、彼らを完成される者へと導く。1748年6月5日。

原典講読『霊界体験記』 2194~2196

(1) 原文

Quod Dominus neminem frangat, nec in tentationibus

 

2194. A multa experientia discere mihi datum est, quod Dominus neminem frangat, nempe quod [non] momento auferat ejus cupiditates, sed quod flectat eas mirabiliter, permittit enim ut sint in cupiditatibus suis, imo etiam ut augeantur, et intendantur, ad gradum satis magnum, ac interea mirabiliter et insensibiliter flectat, diversissimis mediis, secundum cujusvis naturam ac indolem, quod ab experientia multa discere mihi datum, et quidem lente, quasi obsecundando eorum licentiae, sed usque non amplius permittendo, quam ut ex gradu, in quem evectae sunt, deflectat in eorum bonum; quomodo hoc se habet, et quam caute, et Divina prudentia, nemo scire potest, nisi [is] cui{1} id ex spiritibus et angelis per experientiam discere datur; quae enim aliae cupiditates tunc quoque insinuantur, quae temperent, et quae affectiones, bonae, in quas flectendae, appercipere quidem rudissime potui, sed, non alius quam Dominus, novit.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. qui

 

2195. Nec in tentationibus, etiam magnis, frangit Dominus, nam in iis, ut augentur, ex misericordia, dat eis vim resistendi, diversissimis modis, sic ut in tentationibus non frangantur, sed in gradu, in quo sunt, similiter flectantur, nam [sit] gradus major et{a} minor, perinde est, dum vires sustentantes in simili gradu augentur. 1748, 5 Junius.

@a h.e. vel

 

2196. Observare etiam dabatur, si frangerentur vel minimum, quod illico inclinarent in odium contra Dominum, et simul tunc, quod Jacobi posteri ne minime quidem frangerentur, seu a suis cupiditatibus{1} vi removerentur, quia inclinabant in idololatriam prae aliis, proinde quod iis licentia concessa sit, et perducerentur ad cultum Domini sensim, per eorum cupiditates, quae erant animi superbia, et mundi opes. 1748, 5 Junius.

@1 ms. suis cupiditatibus suis

 

(2) 直訳

Quod Dominus neminem frangat, nec in tentationibus 主はだれも砕かないこと、試練の中でも〔砕か〕ない

2194. A multa experientia discere mihi datum est, quod Dominus neminem frangat, 多くの経験により学ぶことが私に与えられた、主はだれも砕かないこと、

nempe quod [non] momento auferat ejus cupiditates, sed quod flectat eas mirabiliter, すなわち、一瞬に彼の欲望を取り去る〔ない☆〕、しかし、それを不思議に曲げる(そらせる)、

☆ここで non をおぎっています。これが正しいですね。欲望がなくなったら生きて行けません、その欲望を「よい方へ」曲げて、正しく生きて行きます。

permittit enim ut sint in cupiditatibus suis, imo etiam ut augeantur, et intendantur, ad gradum satis magnum, というのは、自分の欲望の中にいるように許す、それどころか、さらにまた増されるように、また伸ばす(向ける)、十分に大きな段階まで、

ac interea mirabiliter et insensibiliter flectat, diversissimis mediis, secundum cujusvis naturam ac indolem, そして、その間に、不思議にまた気づかれずに曲げる、最も多様な方法で、それぞれの者の性質そして生来の性質にしたがって、

quod ab experientia multa discere mihi datum, そのことを多くの経験から学ぶことが私に与えられた、

et quidem lente, quasi obsecundando eorum licentiae, sed usque non amplius permittendo, quam ut ex gradu, in quem evectae sunt, deflectat in eorum bonum; 実際に、ゆっくりと(徐々に)、いわば彼らの放縦(自由気まま)に同意して、しかしそれでも、もはや許されない〔で〕、その中へ運ばれる段階から、彼らの善の中へそれるように以外に。

quomodo hoc se habet, et quam caute, et Divina prudentia, nemo scire potest, どのようにこのことが振る舞うか、またどれほど用心深く、また神的な思慮分別〔があるか〕だれも知ることができない、

nisi [is] cui{1} id ex spiritibus et angelis per experientiam discere datur; 〔彼が〕彼にそのことが霊と天使たちから経験によって学ぶことが与えられていないなら。

quae enim aliae cupiditates tunc quoque insinuantur, quae temperent, et quae affectiones, bonae, in quas flectendae, というのは、何が、他の欲望が、その時、さらにまた持ち込まれる、何が和らげる、また何が情愛が、善の、曲げるようにする、

appercipere quidem rudissime potui, sed, non alius quam Dominus, novit. 確かに、私は最もおおざっぱに認める(把握する)ことができたからである、しかし、主以外に他の者は、知らない。

 

2195. Nec in tentationibus, etiam magnis, frangit Dominus, 試練の中でもない、さらにまた(~ですら)大きなものの、主は砕か〔ない〕、

nam in iis, ut augentur, ex misericordia, dat eis vim resistendi, diversissimis modis, なぜなら、それらの中で、増されるために、慈悲から、彼らに抵抗する力を与えるからである、最も多様な方法で、

sic ut in tentationibus non frangantur, sed in gradu, in quo sunt, similiter flectantur, そのように、試練の中で砕かれない、しかし、段階の中で、その中にいる、同様に曲げられる、

nam [sit] gradus major et{a} minor, perinde est, dum vires sustentantes in simili gradu augentur. なぜなら、段階が大きいまた(=あるいは)小さい、まったく同じ〔である〕からである、支える力は同様の段階の中で増される時。

1748, 5 Junius. 1748年6月5日。

 

2196. Observare etiam dabatur, si frangerentur vel minimum, quod illico inclinarent in odium contra Dominum, さらにまた観察する(気づく)ことが与えられた、もし砕かれるなら、あるいは(~でも)最小のもの、直ちに主に対する憎しみへ傾いたこと、

et simul tunc, quod Jacobi posteri ne minime quidem frangerentur, seu a suis cupiditatibus{1} vi removerentur, また同時に、その時、ヤコブの子孫は最小のものも決して砕かれなかったこと、自分自身の欲望から力づくで(強制的に)遠ざけられなかった、

quia inclinabant in idololatriam prae aliis, 他の者たちよりも偶像崇拝の中へ傾いたからである、

proinde quod iis licentia concessa sit, et perducerentur ad cultum Domini sensim, per eorum cupiditates, それゆえに、彼らに放縦(自由気まま)が許された、また主の礼拝へ徐々に導かれた、彼らの欲望によって、

quae erant animi superbia, et mundi opes. それらはアニムスの誇り(高慢)、また世の富であった。

1748, 5 Junius. 1748年6月5日。

 

(3) 訳文

主はだれも砕かない、試練の中でも砕かないこと

 

2194. 主はだれも砕かないことを多くの経験により学ぶことが私に与えられた、すなわち、一瞬に彼の欲望を取り去らないで、それを不思議に曲げることである。というのは、自分の欲望の中にいるように、それどころか、さらにまた十分に大きな段階まで増され、また伸ばすように許す。そして、その間に、不思議にまた気づかれずに、最も多様な方法で、それぞれの者の性質と気質にしたがって、曲げる。

 そのことを私に多くの経験から学ぶことが与えられた――実際に、ゆっくりと、いわば彼らの放縦に同意して、しかしそれでも、運ばれる段階から彼らの善の中へそれることがもはや許されないように、である。このことがどのようなものか、またどれほど用心深く、また神慮によるものであるか、そのことが霊と天使たちから経験によって学ぶことが与えられている者でないなら。だれも知ることができない。というのは、他の欲望の何が、その時、何が和らげるか、また善の情愛の何が曲げるようにするか、さらにまた持ち込まれるか、確かに、私は極めておおざっぱに把握することができたからである、しかし、主以外に他の者は、知らない。

 

2195. 試練の中で、さらにまた大きな試練の中ですら、主は砕かない。なぜなら、それらの中で、〔試練が〕増されるために、〔主は〕慈悲から、最も多様な方法で、彼らに抵抗する力を与えるからである。そのように、試練の中で砕かれない、しかし、その中にいる段階の中で、同様に曲げられる。なぜなら、支える力が〔試練の〕段階の中で同様に増される時、段階が大きいか小さいかは、まったく同じであるからである。1748年6月5日。

 

2196. さらにまた、もし最小のものでも砕かれるなら、直ちに主に対する憎しみへ傾いたこと、また同時に、その時のヤコブの子孫は他の者たちよりも偶像崇拝の中へ傾いたので、最小のものも決して砕かれなかったこと、力づくで自分自身の欲望から遠ざけられなかったことに気づくことが与えられた。それゆえ、彼らに放縦が許され、アニムスの誇り、また世の富であった彼らの欲望によって徐々に、主への礼拝へ導かれた。1748年6月5日。