(1) 原文
Si homo foret in ordine, quod gauderet adhuc quodam sensu, quo gaudent bruta
2209. Est sensus quidam brutis qui non homini, nempe scire viam, domum, tametsi e longinquo, sicut notum esse potest de equis, canibus, apibus, et pluribus, nec errant in sylvis, densis, sicut homo, ita ut non solum sciant{1} viam, domum, sed etiam apis suum alveare inter multa, qui sensus iis est communis, qui secundum ordinem vivunt, qui nempe ordo animabus eorum impressus est, similis fuisset quoque homini, si in ordine vixisset: experiri id mihi datum, non solum per id, quod ducerer domum, cum viam nescirem, quam{a} quod ad locum, quem prius cognovi, sentirem quoddam simile, quod cognoscerem viciniam modo mirabili, ab interno, sic ut vicinia me afficeret, et sic novissem, cujus domus. 1748, 6 Junius.
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. sciat
@a h.e. sed etiam
(2) 直訳
Si homo foret in ordine, quod gauderet adhuc quodam sensu, quo gaudent bruta もし人間が秩序の中にいたなら、依然としてある種の感覚を享受したこと、それを獣は享受している
2209. Est sensus quidam brutis qui non homini, ある種の感覚が獣にある、それは人間にない、
nempe scire viam, domum, tametsi e longinquo, sicut notum esse potest de equis, canibus, apibus, et pluribus, すなわち、道を、家を知っていること、たとえ遠方からでも、よく知られていることができるように、馬、犬、ミツバチ、また多くのものについて、
nec errant in sylvis, densis, sicut homo, 森の中でもさ迷わない、密生した、人間のように、
ita ut non solum sciant{1} viam, domum, sed etiam apis suum alveare inter multa, そのように道、家を知っているだけでないように、しかし、ミツバチは多くのものの間の自分のミツバチの巣もまた、
qui sensus iis est communis, qui secundum ordinem vivunt, その感覚は彼らに普通である、それは秩序の中に生きている、
qui nempe ordo animabus eorum impressus est, すなわち、その秩序が彼らの霊魂に刻まれているからである、
similis fuisset quoque homini, si in ordine vixisset: 人間にもまた同様であったろう、もし秩序の中に生きたなら――
experiri id mihi datum, non solum per id, そのことを経験により学ぶことが私に与えられた、そのことによってだけではなく、
quod ducerer domum, cum viam nescirem, quam{a} quod ad locum, quem prius cognovi, そのことは、私が家へ導かれた、道を私は知らなかったとき、それを☆それは場所へ〔の道〕それを私は以前に知らなかった、
☆注によれば「しかし、〔場所〕もまた」という意味です。
sentirem quoddam simile, quod cognoscerem viciniam modo mirabili, ab interno, 私はある種の同様のものを感じた、私が驚くべき方法で近隣を知った(認めた)、内なるものから、
sic ut vicinia me afficeret, et sic novissem, cujus domus. そのように近隣が私に働きかけた、またそのように私は知った、その者の家を。
1748, 6 Junius. 1748年6月6日。
(3) 訳文
もし人間が秩序の中にいたなら、依然として獣が享受しているある種の感覚を享受したこと
2209. 獣には、人間にないある種の感覚がある。すなわち、馬、犬、ミツバチ、また多くのものについて、よく知られていることができるように、たとえ遠方からでも、道を、家を知っている、密生した森の中でも人間のように迷わないことである。そのように道、家を知っているだけでなく、ミツバチは多くのものの間の自分の巣もまた知っている。その感覚は秩序の中に生きている動物に普通である、すなわち、その秩序がその霊魂に刻まれているからである。もし秩序の中に生きたなら、人間もまた同様であったであろう――
そのことを次のことによってだけでなく経験により学ぶことが私に与えられた――私が〔ある〕家へと導かれたとき、私はそこへの道も以前に知らなかったが、ある種の同様のものを感じた、〔すなわち〕私が驚くべき方法で内なるものから、近隣を知った。そのように近隣が私に働きかけ、そのように私はその者の家を知った。1748年6月6日。