(1) 原文
Quomodo se habent repraesentationes et cogitationes angelorum respective ad hominis
2211. Loquutus sum angelis, quod non fit per loquelam, de angelorum qualitate, quoad eorum cogitationes respective ad cogitationes hominis; nempe quod se habeant cogitationes angelorum, sicut viscerula alicujus vermiculi, qui vix apparet oculo hominis, nisi sicut punctum, obscurum, vel majus, sic uniforme, et simplex, tanquam nihil plus esset, quam corpusculum; cum cogitationes angelorum qui interius vident{a}, se habeant sicut viscera ejus{b}, quae talia sunt paene sicut in animali majori, cum suis organis, ventriculo, cerebris, medullis, etc., ex iis componitur corpus tale, sic ex multiplicibus membris, cogitationes angelorum se habent sicut interiora talis, sic ideae eorum [respective] ad ideas hominis, ex iis repraesentatis fluit compositum seu corpusculum, cum tamen in se dissimiles appareant, usque tamen tales, ut inde fluat compositum tale.
@a h.e. cum [tamen] qui interius vident cogitationes angelorum
@b h.e. hominis
2212. Ita non facile est describere et penetrare homini, quales sunt angelorum cogitationes, cum sint tanquam viscerula, quae conformant corpus, quod corpus assimilari potest ideae hominis, respective.
(2) 直訳
Quomodo se habent repraesentationes et cogitationes angelorum respective ad hominis 天使の表象(するもの)と思考は人間(に)と比べて(比較的に)どのように振る舞うか
2211. Loquutus sum angelis, quod non fit per loquelam, 私は天使たちと話した、それは話すことによって生じない、
de angelorum qualitate, quoad eorum cogitationes respective ad cogitationes hominis; 天使たちの特質について、彼らの思考に関して、人間の思考に比べて、
nempe quod se habeant cogitationes angelorum, sicut viscerula alicujus vermiculi, すなわち、天使の思考が、ある小さな虫の小さな内臓のように、
qui vix apparet oculo hominis, nisi sicut punctum, obscurum, vel majus, それはほとんど人間の目に見られない、点のようにでないなら、不明瞭な、あるいはさらに大きい〔点〕、
sic uniforme, et simplex, tanquam nihil plus esset, quam corpusculum; そのように単一の形(同じ)のもの、また単純なもの、あたかもさらに何もないように、小体よりも。
cum cogitationes angelorum qui interius vident{a}, se habeant sicut viscera ejus{b}, 天使の思考を、その者は内的なものを見るとき☆、彼の(=人間の)内臓のように振る舞う、
☆「〔それでも〕その者が天使の思考内的なものを見るとき」の意味です、注参照。
quae talia sunt paene sicut in animali majori, cum suis organis, ventriculo, cerebris, medullis, etc., それらはこのようなものである、ほとんど大きな動物の中のように、その器官(臓器)、胃、脳、髄、など、
ex iis componitur corpus tale, sic ex multiplicibus membris, それらからこのような身体が構成されている、このように四肢の(身体の部分の)多くの部分から、
cogitationes angelorum se habent sicut interiora talis, 天使たちの思考はこのような内的なもののように振る舞う、
sic ideae eorum [respective] ad ideas hominis, このよう〔である〕彼らの観念は〔比べて〕人間の観念に、
ex iis repraesentatis fluit compositum seu corpusculum, それらの表象しているものから合成されたもの、すなわち、小体が流れ出る、
cum tamen in se dissimiles appareant, usque tamen tales, ut inde fluat compositum tale. そのときそれでも、本質的に異なったものに見られる、やはりそれでもこのようなものである、ここから流れ出るこのような合成されたものとして。
2212. Ita non facile est describere et penetrare homini, そのように述べることまた見抜くこと(洞察すること)は人間に容易ではない、
quales sunt angelorum cogitationes, cum sint tanquam viscerula, quae conformant corpus, 天使の思考がどんなものか、あたかも小さな内臓のようであるとき、それらが身体を形作っている、
quod corpus assimilari potest ideae hominis, respective. 身体が人間の観念にたとえられること、比較的に(比べて)。
(3) 訳文
天使の表象するものと思考は、人間と比べてどのようであるか
2211. 私は天使たちと、天使たちの特質について、彼らの思考に関して、人間の思考に比べて話した、それは話すことによってではない。すなわち、天使の思考は、ほとんどある小さな虫の小さな内臓のように、不明瞭な点、あるいはさらに大きい点のようにしか、そのように単一の形のもの、また単純なもの、あたかも小体よりもさらに何もないようにしか、人間の目に見られないことである。
それでも〕人間が天使の思考の内的なものを見るとき、人間の内臓を見るようである、そこには、ほとんど大きな動物の中のように、器官、胃、脳、髄、などがあり、それらからこのように身体の多くの部分から、そのような身体が構成されている。天使たちの思考はこのような内的なもののようである。
彼らの観念は人間の観念と比べてこのようなものである。それらの表象しているものから合成されたもの、すなわち、小体が流れ出る、そのときそれでも、本質的に異なったものに見られるが、やはりそれでも、ここから流れ出るような合成されたようなものである。
2212. 天使の思考が、あたかも身体を形作っている小さな内臓のようであるとき、それらがどんなものか、身体が人間の観念に比べてたとえられ、そのように述べても、それを洞察することは人間に容易ではない。