原典講読『天界と地獄』no.185,186.

(1) 原文
185. Visa sunt palatia caeli, quae tam magnifica erant, ut non describi possint. Supra fulgebant sicut forent ex puro auro, ac infra sicut ex lapidibus pretiosis; unum palatium splendidius quam alterum: intus similiter; conclavia erant ornata decoramentis talibus, ut illis describendis non voces nec scientiae sufficiant. Ad latus, quod spectabat meridiem, paradisi erant, ubi omnia similiter coruscabant, et quibusdam in locis folia sicut ex argento, et fructus sicut ex auro; et flores in suis areis per colores sistebant quasi irides; ad fines iterum palatia visa sunt, in quae terminabantur aspectus. Talia sunt architectonica caeli, ut dicas ibi artem in sua arte esse; nec mirum, quia ipsa illa ars e caelo est. Dicebant angeli, quod talia, et innumerabilia plura, quae adhuc perfectiora sunt, sistantur a Domino coram oculis eorum; sed usque quod illa plus mentes eorum quam oculos oblectent, et hoc quia in singulis vident correspondentias, et per correspondentias Divina.
(2) 直訳
Visa sunt palatia caeli, quae tam magnifica erant, ut non describi possint. 私は天界の宮殿を見た、それはこのように荘厳であった、描写することができないように。
Supra fulgebant sicut forent ex puro auro, ac infra sicut ex lapidibus pretiosis; 上に、純金からであったようにきらめいた、そして下に、貴重な石からのよう〔にきらめいた〕。
unum palatium splendidius quam alterum: 一つの宮殿☆は他のものよりも立派〔であった〕。
☆ 柳瀬訳「宝石の或るものは・・・」の誤訳は、palatiumの訳出を省いた英訳に基づきます。
intus similiter; 内部で〔も〕同様〔である〕。
conclavia erant ornata decoramentis talibus, ut illis describendis non voces nec scientiae sufficiant. 部屋はこのようなもので装飾(品)で飾られていた、言葉でも知識でも描写するのに十分でないようなそれらで。
Ad latus, quod spectabat meridiem, paradisi erant, ubi omnia similiter coruscabant, et quibusdam in locis folia sicut ex argento, et fructus sicut ex auro; 側面には、それは南を眺める(=臨む)、楽園があった、そこにすべてのものは同様にきらめいた、ある場所で葉は銀からのように☆、また実は金からのように〔きらめいた〕。
☆〔随想〕夏の強い日差しのもと、風に揺らめく青葉、その葉裏が銀色に輝くように見えた日があった。
et flores in suis areis per colores sistebant quasi irides; また花はその花壇の中で、色によって、いわば虹を表わした☆。
☆ 長島訳は意訳しすぎで参照したくもありませんが、この部分は特にひどくて、「色とりどりの配合を見せています」では、原文「虹」の味わいをまったく見せていません。
ad fines iterum palatia visa sunt, in quae terminabantur aspectus. 末端に再び宮殿が見える、そこに視野が終わる。
Talia sunt architectonica caeli, ut dicas ibi artem in sua arte esse; 天界の建築(術/物)はこのようなものである、あなたが言うように、そこに技術(芸術)を、その技術の存在の中に☆。
☆ ibi atem in sua arte esseを直訳したものです。(4) でもう少し述べます。
nec mirum, quia ipsa illa ars e caelo est. 驚くべきこともない、技術そのものはそれらは天界からであるから。
Dicebant angeli, quod talia, et innumerabilia plura, quae adhuc perfectiora sunt, sistantur a Domino coram oculis eorum; 天使たちは言った、このようなものが、そして無数の多くのものが、それらはその上さらに完全である、主により彼らの目の前に現われること。
sed usque quod illa plus mentes eorum quam oculos oblectent, et hoc quia in singulis vident correspondentias, et per correspondentias Divina. しかしそれでも、それらは彼らの心を彼らの目よりもより多く喜ばせること、そしてこのことは個々のものの中に対応を見るので、そして対応によって神的なものを〔見るので〕。
(3) 訳文
 私は天界の宮殿を見たが、それは描写することができないようにも荘厳であった。上部は純金から〔できている〕かのように、そして下部は宝石からかのようにきらめいた。ある宮殿は他の宮殿よりも立派であった。内部も同様であり、部屋は言葉でも知識でも十分に描写することができないような装飾品で飾られていた。南に臨む側面には楽園があり、そこのすべてのものは同様に、ある場所の葉は銀からのように、また実は金からのようにきらめいた。また花壇の中の花はその色によって、いわば虹を表わしていた。視野の終わる端に、またも宮殿が見える。天界の建築術は、あなたが、「技術のあるところ、そこに技術あり」と言うような、そのようなものである。技術そのものが天界からのものであるので、驚くこともない。天使たちは言った。このようなものが、そしてその上さらに完全である無数の多くのものが、主により自分たちの目の前に現われる。しかしそれでも、それらは自分たちの目よりも心をより多く喜ばせること、そしてこれはは個々のものの中に対応を、そして対応によって神的なものを見るからである。
(4) ibi atem in sua arte esseについて
 ut dicasとあるのであまり有名でない「ことわざ」だったのでしょうか? 動詞が省略された文なのでどのようにでも解釈できそうです。「そこに術を(対格)」となっていますから、略された動詞として「見いだす」が考えられます。すなわち、文を後ろから捕えて「術の存在する中に、そこに術を見いだす」、意を汲んで、ちょっとことわざらしく変えれば「(芸)術のあるところ、そこに(芸)術あり」てなところでしょうか。
 このようなことをじっくり考えていると翻訳ペースは落ちる、しかしこれこそ「遅読」の味わい。
(1) 原文
186. De correspondentiis etiam informatus sum, quod non solum palatia et domus, sed etiam omnia et singula quae intra et extra illa sunt, correspondeant interioribus quae a Domino apud illos; quod ipsa domus in genere correspondeat bono illorum, et quod singula quae intra domos variis ex quibus bonum;{1} et quae extra domos, veris quae ex bono, et quoque perceptionibus et cognitionibus; (000[pag.104]) et quia correspondent bonis et veris quae apud illos ex Domino, quod correspondeant amori illorum, et inde sapientiae et intelligentiae, quia amor est boni, sapientia est boni et simul veri, ac intelligentia est veri ex bono; et quod talia sint quae percipiunt angeli cum spectant illa, et quod illa ideo oblectent et afficiant plus eorum mentis quam oculos.
(2) 直訳
De correspondentiis etiam informatus sum, quod non solum palatia et domus, sed etiam omnia et singula quae intra et extra illa sunt, correspondeant interioribus quae a Domino apud illos; 対応についてもまた私は教えられた、単に宮殿や家だけでなく、それらの内と外にあるすべてと個々のものもまた、彼らのもとの主からのものである内的なものに対応すること。
quod ipsa domus in genere correspondeat bono illorum, et quod singula quae intra domos variis ex quibus bonum;{1} 家そのものは全般的に彼らの善に対応すること、そして家の中の個々のものはその善からのいろいろなものに〔対応する〕こと{1}。
et quae extra domos, veris quae ex bono, et quoque perceptionibus et cognitionibus; {2} そして家の外のものは、善からのもの〔である〕真理に、また知覚と思考に〔対応する〕{2}。
et quia correspondent bonis et veris quae apud illos ex Domino, quod correspondeant amori illorum, et inde sapientiae et intelligentiae, quia amor est boni, sapientia est boni et simul veri, ac intelligentia est veri ex bono; (それらは)主から彼らのもとに〔ある〕善と真理に対応するので、彼らの愛に対応すること、またここから知恵と知性に、なぜなら、愛は善のものであるから、知恵は善と同時に真理のものである、そして知性は善からの真理のものである〔から〕。
et quod talia sint quae percipiunt angeli cum spectant illa, et quod illa ideo oblectent et afficiant plus eorum mentis quam oculos. そしてこのようなものが知覚するものであること、天使たちはそれらを眺めるとき、そしてそれらはそれゆえ、彼らの心を目よりもより多く喜ばせ、感動させること。
(3) 訳文
 私は対応についてもまた教えられた。単に宮殿や家だけでなく、それらの内と外にあるすべてと個々のものもまた、彼らのもとの主からのものである内的なものに対応すること。家そのものは全般的に彼らの善に対応すること、そして家の中の個々のものはその善からのいろいろなものに対応すること{1}。そして家の外のものは、善からのものである真理に、また知覚と思考に対応すること{2}。それらは、主から彼らのもとにある善と真理に対応するので、彼らの愛に、またここから知恵と知性に対応すること。なぜなら、愛は善のものであり、知恵は善と同時に真理のものであり、そして知性は善からの真理のものであるから。そしてこのようなものが、天使たちがそれらを眺めるとき知覚するものであること、そしてそれらはそれゆえ、彼らの目よりも心をより多く喜ばせ、感動させることである。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod domus,” cum illis quae intus sunt, significent illa apud hominem quae ejus mentis sunt, ita ejus interiora (n. 710, 2233, 2234 [? 2331], 2719 [? 2559], 3128, 3538, 4973, 5023, 6619 [? 6639], 6690, 7353, 7848, 7910, 7929, 9150).
Proinde quae sunt boni et veri (n. 2233, 2234 [? 2331], 2559, 4982, 7848, 7929).
Quod “conclavia” et “cubicula” significent quae interiora ibi (n. 3900, 5994 [? 5694], 7353).
Quod “tectum domus” significet intimum (n. 3652, 10184).
Quod “domus ex lignis” significet illa quae sunt boni, et “domus ex lapidibus” illa quae sunt veri (n. 3720).
@2 no.176 @1
(2) 直訳
@1 Quod domus,” cum illis quae intus sunt, significent illa apud hominem quae ejus mentis sunt, ita ejus interiora.
Proinde quae sunt boni et veri. 「家」は、その内部にあるものとともに、人間のもとのその心に属するもの、このようにその内的なもの、それらを意味する。
Quod “conclavia” et “cubicula” significent quae interiora ibi. 「部屋」と「寝室」はそこに内的なものを意味する。
Quod “tectum domus” significet intimum. 「家の屋根」は最内部を意味する。
Quod “domus ex lignis” significet illa quae sunt boni, et “domus ex lapidibus” illa quae sunt veri. 「木造の家」は、善に属するもの、それらを意味し、「石造の家」は、真理に属するもの、それら〔を意味する〕。
@2 no.176 @1〔ここには176番の{1}と同じ記号(アルファベット)が振られています〕

原典講読『天界と地獄』no.187,188,189,190.

(1) 原文
187. Inde patuit, cur Dominus Se dixit Templum quod in Hierosolyma (Johan. ii. 19, 21);{1} et cur Nova Hierosolyma visa est ex auro puro, portae ejus ex margaritis, et fundamenta ex lapidibus pretiosis (Apoc. xxi.); quod nempe quia Templum repraesentabat Divinum Humanum Domini; “Nova Hierosolyma” significat ecclesiam, quae posthac instauranda; duodecim portae” vera quae ducunt ad bonum; “et fundamenta” vera super quibus fundatio ejus.{2}
(2) 直訳
Inde patuit, cur Dominus Se dixit Templum quod in Hierosolyma (Johan. ii. 19, 21);{1} ここから明らかである、なぜ主がご自分を神殿と言われたか、それはエルサレムの中に〔ある〕(ヨハネ2:19,21) {1}。
et cur Nova Hierosolyma visa est ex auro puro, portae ejus ex margaritis, et fundamenta ex lapidibus pretiosis (Apoc. xxi.); また、なぜ新しいエルサレムが純金から〔できているのが〕見られたか、その門は真珠から、また土台は貴重な石(宝石)から(黙示録21章)。
quod nempe quia Templum repraesentabat Divinum Humanum Domini; なぜなら、神殿は主の神的人間性を表象したこと。
“Nova Hierosolyma” significat ecclesiam, quae posthac instauranda; 「新しいエルサレム」は教会を意味する、それは今後、設立される☆。
☆ instrauro「設立する」の動形容詞です。動形容詞は「設立されようとしている、設立されるべきである」という意味です。
duodecim portae” vera quae ducunt ad bonum; 「☆十二の門」は善へ導く真理〔を意味する〕。
☆ 原典のduodecim(不変化詞)の前に引用符「”」が脱落していますね。
“et fundamenta” vera super quibus fundatio ejus.{2} 「そして土台」は真理、その上にその〔教会の〕土台。
(3) 訳文
 ここから、なぜ主がご自分をエルサレムの中にある神殿と言われたか (ヨハネ2:19,21) {1}、また、なぜ新しいエルサレムが純金から、その門は真珠から、また土台は宝石からできているのが見られたか(黙示録21章)明らかである。なぜなら、神殿は主の神的人間性を表象し、「新しいエルサレム」は、今後、設立されようとされている教会を意味し、「十二の門」は善へ導く真理を、そして「土台」は、その上にその教会が設立される土台である真理を意味するからである{2}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod Domus Dei in supremo sensu significet Divinum Humanum Domini quoad Divinum Bonum, “Templum” autem quoad Divinum Verum; et in sensu respectivo caelum et ecclesiam quoad bonum et verum (n. 3720).
@2 Quod “Hierosolyma” significet ecclesiam ubi genuina doctrina (n. 402, 3654, 9166).
Quod portae significent introductionem ad doctrinam ecclesiae, et per doctrinam in ecclesiam (n. 2943, 4478 [? 4477]).
“Fundamentum” quod significet verum super quo fundatur caelum, ecclesia, et doctrina (n. 9643).
(2) 直訳
@1 Quod Domus Dei in supremo sensu significet Divinum Humanum Domini quoad Divinum Bonum, “Templum” autem quoad Divinum Verum; 神の家は、最高の意味で神的な善に関する主の神的人間性を意味する、しかし「神殿」は、神的真理に関する〔主の神的人間性を意味する〕
et in sensu respectivo caelum et ecclesiam quoad bonum et verum. そして相対的な意味で善と真理に関する天界と教会を意味する。
@2 Quod “Hierosolyma” significet ecclesiam ubi genuina doctrina. 「エルサレム」は、そこに純粋な教え〔のある〕教会を意味する。
Quod portae significent introductionem ad doctrinam ecclesiae, et per doctrinam in ecclesiam. 門は、教会の教えへ、そして教えを通して教会の中へ導入することを意味する。
“Fundamentum” quod significet verum super quo fundatur caelum, ecclesia, et doctrina. 「土台」は、その上に天界、教会、教えが基礎づけられる真理を意味する(こと)。
(1) 原文
188. Angeli, ex quibus regnum caeleste Domini, habitant ut plurimum in editioribus locis, quae apparent sicut montes ex humo: angeli, ex quibus regnum spirituale Domini, habitant in minus editis locis, quae apparent sicut colles: angeli autem, qui in infimis caeli, habitant in locis quae apparent sicut petrae ex saxis. Haec quoque existunt ex correspondentia; nam interiora correspondent superioribus, et exteriora inferioribus.{1} Ex eo est, quod “montes” in Verbo significent amorem caelestem, “colles” amorem spiritualem, et “petrae” fidem.{2}
(2) 直訳
Angeli, ex quibus regnum caeleste Domini, habitant ut plurimum in editioribus locis, quae apparent sicut montes ex humo: 天使たちは、彼らから主の天的な王国〔がある〕、大部分は高い場所に住んでいる、それは土から〔できた☆〕山のように現われる(見える)。
☆ ex humoは、地面から「隆起した」の解釈も可能です(英訳)。humusに「土地」と「土壌」の両方の意味があるからです。
angeli, ex quibus regnum spirituale Domini, habitant in minus editis locis, quae apparent sicut colles: 天使たちは、彼らから主の霊的な王国〔がある〕、少ない高さの場所に住んでいる、それは丘のように現われる(見える)。
angeli autem, qui in infimis caeli, habitant in locis quae apparent sicut petrae ex saxis. しかしながら、天使たちは、天界の最低の〔部分〕に〔いる〕者、石から〔できた〕岩☆のように現われる(見える)場所に住んでいる。
☆ 「石からの岩」ではよくわかりませんが、「石ころだらけの岩地」という感じでしょうか。
Haec quoque existunt ex correspondentia; これらのものもまた対応から存在する。
nam interiora correspondent superioribus, et exteriora inferioribus.{1} なぜなら、内的なものは高いものに対応するから、そして外的なものは低いものに{1}。
Ex eo est, quod “montes” in Verbo significent amorem caelestem, “colles” amorem spiritualem, et “petrae” fidem.{2} これからである、みことばの中で「山」は天的な愛を意味すること、「丘」は霊的な愛を、また「岩」は信仰〔を意味すること〕{2}。
(3) 訳文
 主の天的な王国の天使たちは、彼らの大部分は、土からできた山のように見える高い場所に住んでいる。主の霊的な王国の天使たちは、丘のように見える高さのやや少ない場所に住んでいる。しかし、天界の最低の部分にいる天使たちは、石だらけの岩地のように見える場所に住んでいる。これらのものもまた対応から存在する。なぜなら、内的なものは高いものに、そして外的なものは低いものに対応するから{1}。みことばの中で「山」は天的な愛を、「丘」は霊的な愛を、また「岩」は信仰を意味することは、ここからである{2}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod in Verbo interiora exprimantur per superiora, et quod superiora significent interiora (n. 2148, 3084, 4599 5146, 8325).
Quod “altum” significet internum, et quoque caelum (n. 1735 2148, 4210, 4599 8153).
@2 Quod in caelo appareant montes, colles, petrae, valles, terrae, prorsus sicut in mundo (n. 10608).
Quod super montibus habitent angeli qui in bono amoris, super collibus qui in bono charitatis, super petris qui in bono fidei (n. 10438).
Quod ideo per “montes” in Verbo significetur bonum amoris (n. 795, 4210, 6435, 8327, 8758. 10438 10608).
Per “colles” bonum charitatis (n. 6435, 10438).
Per “petras” bonum et verum fidei (n.8581, 10580).
Quod “lapis,” ex quo petra similiter significet verum fidei (n. 114, 643, 1298, 3720, 6426, 8608 [? 8609], 10376).
Inde est quod per “montes” significetur caelum (n. 8327, 8805, 9420).
Et per “cacumen montis” supremum caeli (n. 9422, 9434 10608).
Quod ideo antiqui cultum sanctum habuerint super montibus (n. 796, 2722).
(2) 直訳
@1 Quod in Verbo interiora exprimantur per superiora, et quod superiora significent interiora. みことばの中で内的なものは高いものによって表現される、また高いものは内的なものを意味する(こと)。
Quod “altum” significet internum, et quoque caelum. 「高いもの」は内なるものを意味する、そして天界もまた。
@2 Quod in caelo appareant montes, colles, petrae, valles, terrae, prorsus sicut in mundo. 天界の中に、山、丘、岩、谷、土地が現われる、完全に世の中のように。
Quod super montibus habitent angeli qui in bono amoris, super collibus qui in bono charitatis, super petris qui in bono fidei. 山の上に、愛の善の中の者が天使たちが住む、丘の上に、仁愛の善の中の者が、岩の上に信仰の善の中の者が。
Quod ideo per “montes” in Verbo significetur bonum amoris. それゆえ、みことばの中の「山」によって、愛の善が意味される。
Per “colles” bonum charitatis. 「丘」によって、仁愛の善が。
Per “petras” bonum et verum fidei. 「岩」によって、信仰の善と真理が。
Quod “lapis,” ex quo petra similiter significet verum fidei. 「石」それから岩が、同様に信仰の真理を意味する。
Inde est quod per “montes” significetur caelum. ここからである、「山」によって天界が意味されること。
Et per “cacumen montis” supremum caeli. そして「山の頂」によって、最高の天界が。
Quod ideo antiqui cultum sanctum habuerint super montibus. それゆえ、古代人は聖なる礼拝を山の上で行なった。
(1) 原文
189. Sunt etiam angeli qui non vivunt consociati, sed separati, domus et domus. Hi habitant in medio caeli, quia sunt angelorum optimi.
(2) 直訳
Sunt etiam angeli qui non vivunt consociati, sed separati, domus et domus. さらにまた仲間づきあいして生活しない天使たちがいる、しかし離れて、家と家。
Hi habitant in medio caeli, quia sunt angelorum optimi. これらの者は天界の真ん中に住んでいる、天使たちの最良の者たちであるから。
(3) 訳文
 さらにまた仲間づきあいしないで生活し、その家と家が離れている、天使たちがいる。これらの者は、天使たちのうちで最良の者たちであるので、天界の真ん中に住んでいる。
(1) 原文
190. Domus, in quibus angeli habitant, non construuntur sicut domus in mundo, sed donantur illis gratis a Domino, cuique secundum receptionem boni et veri: paulo etiam variantur secundum mutationes status interiorum illorum (de quibus supra, n. 154-160). Omnia quaecunque angeli possident, accepta ferunt Domino; et quibuscunque opus habent, illis donantur.
(2) 直訳
Domus, in quibus angeli habitant, non construuntur sicut domus in mundo, sed donantur illis gratis a Domino, cuique secundum receptionem boni et veri: 家は、その中に天使たちが住む、世の中の家のように建てられない、しかし、彼らに主によりただで与えられる、それぞれが善と真理の受け入れにしたがって。
paulo etiam variantur secundum mutationes status interiorum illorum (de quibus supra, n. 154-160). さらにまた少し変化する、彼らの内的な状態の変化にしたがって(それについて、上の154-160番)。
Omnia quaecunque angeli possident, accepta ferunt Domino; 天使たちが所有するどんなものでもすべては、主から受け取った〔ものである〕。
et quibuscunque opus habent, illis donantur. また必要とするどんなものでも☆、彼らに授け与えられる。
☆ donoは奪格をとります。それでibuscunqueは奪格です。
(3) 訳文
 天使たちが住む家は、世の中の家のように建てられるのではなく、主により彼らに、それぞれの者の善と真理の受け入れにしたがって、ただで与えられる。さらにまた、彼らの内的な状態の変化にしたがって、少しずつ変化している(そのことについては、前の154-160番)。天使たちが所有するどんなものでもすべては主から受け取ったものであり、また必要とするどんなものでも、彼らに与えられる。

原典講読『天界と地獄』no.191,192.

       [XXII.]
      DE SPATIO IN CAELO.
     天界の(中の)空間について
(1) 原文
191. Tametsi omnia in caelo prorsus sicut in mundo apparent in loco et in spatio, usque tamen angeli nullam notionem et ideam loci et spatii habent. Hoc quia non potest non apparere sicut paradoxon, velim hanc rem, quia magni momenti est, in lucem sistere.
(2) 直訳
Tametsi omnia in caelo prorsus sicut in mundo apparent in loco et in spatio, usque tamen angeli nullam notionem et ideam loci et spatii habent. たとえ天界の中のすべてのものは完全に世の中のように時間の中と空間の中に現われても、やはりそれでも、天使たちは場所と空間の概念や観念を何も持たない。
Hoc quia non potest non apparere sicut paradoxon, velim hanc rem, quia magni momenti est, in lucem sistere. このことは逆説のように現われないことができない(=見える)ので、私はこの事柄を、大いに重要☆であるので、光の中に置きたい。
☆ magmi momenti は「大いに重要な」の意味です。
(3) 訳文
 たとえ天界の中のすべてのものは完全に世の中のように時間と空間の中に現われても、それでも、天使たちは場所と空間の概念や観念を何も持たない。このことは逆説のようにしか見えないので、私はこの事柄を、大いに重要であるので、光の中に置こう。
(1) 原文
192. Omnes progressiones in mundo spirituali fiunt per mutationes status interiorum, sic ut progressiones non aliud sint quam mutationes status:{1} ita quoque a Domino perductus sum in caelos, et quoque ad tellures in universo, et hoc quoad spiritum, corpore manente in eodem loco:{2} ita progrediuntur omnes angeli, inde illis non sunt distantiae; et si non sunt distantiae, nec sunt spatia, sed pro illis status et eorum mutationes.
(2) 直訳
Omnes progressiones in mundo spirituali fiunt per mutationes status interiorum, sic ut progressiones non aliud sint quam mutationes status:{1} 霊界の中で進行は内的な状態の変化によって生ずる、ここから進行は状態の変化以外の他のものではないこと{1}。
ita quoque a Domino perductus sum in caelos, et quoque ad tellures in universo, et hoc quoad spiritum, corpore manente in eodem loco:{2} またこのように、主により私は天界の中へ連れて行かれた、そしてまた、宇宙の中の〔諸〕地球に、そしてこのことは霊に関して〔であって〕、身体は同じ場所にとどまって{2}。
ita progrediuntur omnes angeli, inde illis non sunt distantiae; このように天使のすべてのものは前進する、ここから彼らに距離はない。
et si non sunt distantiae, nec sunt spatia, sed pro illis status et eorum mutationes. そしてもし距離がないなら、空間もない、しかし、それらの代わりに状態とその変化が〔ある〕。
(3) 訳文
 霊界の中で進行は内的な状態の変化によって生ずる、ここから進行は状態の変化でしかない{1}。このようにして、私は主により天界の中へ、また宇宙の中の諸地球にも連れて行かれたのである、そしてこのことは、身体は同じ場所にとどまって、霊に関してであった{2}。天使のすべてのものはこのように前進する、ここから彼らに距離はない。そして距離がないなら、空間もない、しかし、それらの代わりに状態とその変化がある。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod in Verbo loca et spatia significent status (n. 2625, 2837, 3356, 3387, 7381, 10578 [? 10580]): ab experientia (n. 1274, 1277, 1376-1381, 4321, 4882, 10146, 10578 [? 10580, 10734]).
Quod distantia significet differentiam status vitae (n. 9104, 9967).
Quod motus et mutationes loci in mundo spirituali sint mutationes status vitae, quia inde oriuntur (n. 1273-1275, 1377, 3356, 9440).
Similiter profectiones (n. 9440, 10734); illustratum ab experientia (n. 1273-1277, 5606 [? 5605]).
Quod inde in Verbo “proficisci” significet vivere, et quoque progressivum vitae, similiter “peregrinari” (n. 3335. 4554, 4585, 4882, 5493, 5996 [? 5605], 5996, 8345, 8397, 8417, 8420, 8557).
Ire cum Domino, quod sit vivere cum Ipso (n. 10567).
@2 Quod homo quoad spiritum deduci possit in longinquum per mutationes status, manente corpore in suo loco, etiam ab experientia (n. 9440, 9967, 10734).
Quid sit “abduci a spiritu in alium locum” (n. 1884).
(2) 直訳
@1 Quod in Verbo loca et spatia significent status: ab experientia. みことばの中で場所と空間は、状態を意味する。経験から。
Quod distantia significet differentiam status vitae. 距離は、いのちの状態の相違を意味する。
Quod motus et mutationes loci in mundo spirituali sint mutationes status vitae, quia inde oriuntur. 霊界の中の運動と場所は、いのちの状態の変化である。
Similiter profectiones; illustratum ab experientia. 同様に、(旅に)出発すること。経験からの説明。
Quod inde in Verbo “proficisci” significet vivere, et quoque progressivum vitae, similiter “peregrinari”. ここから、みことばの中で「(旅に)出発すること」は、生きることを意味する、いのちの進展もまた〔意味する〕、同様に、「外国人であること」。
Ire cum Domino, quod sit vivere cum Ipso. 主とともに行くこと、それはその方とともに生きることである。
@2 Quod homo quoad spiritum deduci possit in longinquum per mutationes status, manente corpore in suo loco, etiam ab experientia. 人間は霊に関して状態の変化を通して、遠く離れたところに導かれること、さらにまた経験から。
Quid sit “abduci a spiritu in alium locum”. 「霊により他の場所に連れ去られること」とは何であるか。

原典講読『天界と地獄』no.193,194,195,196.

(1) 原文
193. Quia ita fiunt progressiones, patet quod appropinquationes sint similitudines quoad statum interiorum, ac remotiones dissimilitudines; inde est, quod in propinquo sint, qui in simili statu, et e longinquo qui in dissimili, et quod spatia in caelo non sint nisi quam status externi correspondentes internis. Non aliunde est, quod caeli inter se distincti sint; tum societates cujusvis caeli, et unusquisque in societate; inde quoque est, quod inferna a caelis prorsus separata sint, sunt enim in contrario statu.
(2) 直訳
Quia ita fiunt progressiones, patet quod appropinquationes sint similitudines quoad statum interiorum, ac remotiones dissimilitudines; このように進行は生じるので、接近は内的な状態に関して類似であることが明らかである、そして遠隔は相違〔であること〕。
inde est, quod in propinquo sint, qui in simili statu, et e longinquo qui in dissimili, et quod spatia in caelo non sint nisi quam status externi correspondentes internis. ここからである、類似の状態の中にいる者たちは、近くにいること、また相違の〔状態の〕中に〔いる〕者たちは、離れて〔いること〕、そして天界の(中の)空間は内なる〔状態〕に対応する外なる状態以外のものではないこと。
Non aliunde est, quod caeli inter se distincti sint; 別の場所(源泉、出所、もと、原因)からではない、天界が互いに分かれていること。
tum societates cujusvis caeli, et unusquisque in societate; さらに天界のそれぞれの社会が、また社会の中のそれぞれの者が〔分かれていること〕。
inde quoque est, quod inferna a caelis prorsus separata sint, sunt enim in contrario statu. ここからもまたである、地獄が天界から完全に分離していること、なぜなら、正反対の状態の中にあるから。
(3) 訳文
 このように進行は生じるので、接近は内的な状態に関して類似であり、遠隔は相違であること、ここから、類似の状態の中にいる者たちは近くにいること、また相違の状態の中にいる〕者たちは離れていること、そして天界の空間は内なる状態に対応する外なる状態以外のものではないことが明らかである。天界が互いに分かれていること、さらに天界のそれぞれの社会、また社会の中のそれぞれの者が分かれていることは、別の原因からではない。またここから、地獄は天界から完全に分離している、なぜなら、正反対の状態の中にあるからである。
(1) 原文
194. Ex hac causa etiam est, quod in mundo spirituali unus sistatur alteri praesens, modo intense desiderat praesentiam ejus, nam sic videt illum cogitatione, et sistit se in ejus statu; vice versa, quod unus ab altero removeatur, quantum aversatur illum; et quia omnis aversatio est ex contrarietate affectionum, et ex dissensu cogitationum, inde fit, quod plures, qui ibi in uno loco sunt, quamdiu consentiunt, appareant, sed ut primum dissentiunt, disparentur.
(2) 直訳
Ex hac causa etiam est, quod in mundo spirituali unus sistatur alteri praesens, modo intense desiderat praesentiam ejus, nam sic videt illum cogitatione, et sistit se in ejus statu; さらにまたこの理由からである、霊界の中で一人の者が別の者に現在して☆現われる、単に強く彼の現在を望む〔なら〕、なぜなら、こうして彼を思考で見る、そして自分自身を彼の状態の中に置くから。
☆ praesensは形容詞「現在する~」の主格と思います。unusが主格なので、これを修飾していると思えるので、「現在する一人の者が現われる」、ので副詞のように「現在して」としました。しかし、もっと平たく言えば「目の前に現われる」ですね。
vice versa, quod unus ab altero removeatur, quantum aversatur illum; 逆に(言えば)、一人の者は別の者から遠ざかること、彼を退けるかぎり。
et quia omnis aversatio est ex contrarietate affectionum, et ex dissensu cogitationum, inde fit, quod plures, qui ibi in uno loco sunt, quamdiu consentiunt, appareant, sed ut primum dissentiunt, disparentur. そしてすべての反感は情愛の対立からのものであるので、また思考の不一致から、ここから生じる、多くの者が、その者たちは一つの場所そこにいる、一致しているかぎり、現われる、しかし(意見が)相違すると直ぐに、消えること。
(3) 訳文
 さらにまたこの理由から、霊界では、ある者の現在を強く望むだけで、その者が他の者の目の前に現われる、なぜなら、こうして彼を思考で見、自分自身を彼の状態の中に置くから。逆に言えば、ある者を退けるかぎり、その者は他の者から遠ざかる。そしてすべての反感は情愛の対立からのもの、また思考の不一致からのものであるので、ここから、一致しているかぎり、多くの者が一つの場所に現われるが、しかし相違すると直ぐに消えることが生じている。
(1) 原文
195. Cum etiam aliquis progreditur ab uno loco in alterum, sive sit in sua civitate, sive in atriis, sive in hortis, sive ad alios extra suam societatem, tunc citius venit cum desiderat, et serius, cum non desiderat; ipsa via protrahitur et decurtatur secundum desiderium, tametsi eadem est; hoc saepius vidi, et miratus sum. Ex his iterum patet, quod distantia proinde spatia sint prorsus secundum status interiorum apud angelos;{1} et quia ita est, quod notio et idea spatii non in cogitationem illorum intrare possit, tametsi apud illos aeque spatia sunt ut in mundo.
(2) 直訳
Cum etiam aliquis progreditur ab uno loco in alterum, sive sit in sua civitate, sive in atriis, sive in hortis, sive ad alios extra suam societatem, tunc citius venit cum desiderat, et serius, cum non desiderat; さらにまた、ある者が一つの場所から他〔の場所〕へ進むとき、あるいは自分の都市の中にいる、あるいは張り出し玄関に、あるいは庭園に、あるいは自分の社会の外の他の者へ〔進むとき〕、その時、望んでいるときさらに迅速に到着する、そしてさらに遅く、望んでいないとき。
ipsa via protrahitur et decurtatur secundum desiderium, tametsi eadem est; 道そのものは願望にしたがって長くも短くもされる、それでも同一である。
hoc saepius vidi, et miratus sum. このことをしばしば私は見た、そして私は驚いた。
Ex his iterum patet, quod distantia proinde spatia sint prorsus secundum status interiorum apud angelos;{1} ここから再び明らかである、隔たり、したがって空間は完全に天使たちのもとの内的な状態にしたがっていること{1}。
et quia ita est, quod notio et idea spatii non in cogitationem illorum intrare possit, tametsi apud illos aeque spatia sunt ut in mundo. そしてこのようであるので、空間の概念と観念は彼らの思考の中に入ることができないこと、それでも彼らのもとに等しく世の中のような空間がある。
(3) 訳文
 さらにまた、ある者が、自分の都市の中にいるか、あるいは張り出し玄関に、あるいは庭園にいて、自分の社会の外の他の者へと、一つの場所から他の場所へ進むとき、望んでいるときには迅速に、望んでいないときには遅く到着する。道そのものは願望にしたがって長くも短くもされるが、それでも同一である。このことを私はしばしば見、そして驚いた。ここから再び、隔たりは、したがって空間は、完全に天使たちのもとの内的な状態にしたがっていること{1}、そしてこのようであるので、空間の概念と観念が彼らの思考の中に入ることができないこと、それでも彼らのもとに等しく世の中のような空間があることが明らかである。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod loca et spatia sistantur videri secundum status interiorum angelorum et spirituum (n. 5604 [? 5605], 9440, 10146).
(2) 直訳
@1 Quod loca et spatia sistantur videri secundum status interiorum angelorum et spirituum. 場所と空間は、天使と霊たちの内的な状態にしたがって見られることがもたらされる。
(1) 原文
196. Hoc illustrari potest per cogitationes hominis, quod nec illis spatia sint, nam sistuntur ei sicut praesentia quae cogitatione intense intuetur. Novit etiam qui reflectit, quod nec visui ejus sint spatia nisi quam ex intermediis in tellure quae simul videt, aut ex cognitione quod sciat quod tantum distent. Hoc fit quia est continuum, et in continuo non apparet distans nisi ex illis quae non continua sunt. Hoc magis fit apud angelos, quia visus illorum unum agit cum cogitatione illorum, et cogitatio unum cum affectione, et quia propinqua et remota apparent et quoque variantur secundum status interiorum illorum, ut supra dictum est.
(2) 直訳
Hoc illustrari potest per cogitationes hominis, quod nec illis spatia sint, nam sistuntur ei sicut praesentia quae cogitatione intense intuetur. このことは人間の思考によって説明されることができる、それらに空間が存在しないこと、なぜなら、彼に現在するもののように現われるから、それは思考で強く眺められるもの。
Novit etiam qui reflectit, quod nec visui ejus sint spatia nisi quam ex intermediis in tellure quae simul videt, aut ex cognitione quod sciat quod tantum distent. さらにまた熟考する者は知る☆、彼の視覚に(も)空間がないこと、同時に見える地球の中の中間のものから以外に、またはそれだけ離れていることを知っていることの思考から〔以外に〕。
☆ noscoは完了形で「気づく、(事実を)知る」の意味があります。
Hoc fit quia est continuum, et in continuo non apparet distans nisi ex illis quae non continua sunt. このことは連続があるので生じる、そして連続の中に遠く離れたものは現われない、連続しないもの、それらからでないなら。〔ここは意訳する必要があるでしょう〕
Hoc magis fit apud angelos, quia visus illorum unum agit cum cogitatione illorum, et cogitatio unum cum affectione, et quia propinqua et remota apparent et quoque variantur secundum status interiorum illorum, ut supra dictum est. このことは天使たちのもとでさらに生じる、彼らの視覚は彼らの思考とともに働くから、また思考は情愛と一つ〔である〕、そして近くのものや遠くのものが現われる、そして変化もする、彼らの内的な状態にしたがって、上に言われたように。
(3) 訳文
 このことは人間の思考に空間が存在しないことよって説明されることができる、なぜなら、思考で強く考慮されるものは彼に現在するもののように現われるから。さらにまた熟考する者は、同時に見える地上の中間のものから、またはそれだけ離れていることを知っているという考えでなくては、彼の視覚にも空間がないことに気づいている。このことは連続があるので生じる、そして連続の中にあるものは、連続しないものがそこにないなら遠く離れて現われることはない。
 このことは天使たちのものでさらに生じる、彼らの視覚は彼らの思考とともに働き、思考は情愛と一つである〕からである、そして前に言われたように、彼らの内的な状態にしたがって、近くのものや遠くのものが現われ、そして〔その遠近も〕変化もする。

原典講読『天界と地獄』no.197,198,199.

(1) 原文
197. Inde est, quod in Verbo per loca et spatia, et per omnia quae a spatio aliquid trahunt, significentur talia quae status sunt; sicut per “distantias,” “propinquum,” “longinquum,” “vias,” “itinera,” “peregrinationes,” per “milliaria,” “stadia,” per “campos,” “agros,” “hortos,” “urbes,” “plateas,” per “motus,” per “mensuras” varii generis, per “longum,” “latum,” “altum,” et “profundum,” et per innumerabilia alia: nam pleraque, quae apud hominem in cogitatione ejus e mundo sunt, aliquid a spatio et tempore trahunt. Velim solum in medium afferre, quid in Verbo significant “longitudo,” “latitudo,” et “altitudo.” [2] In mundo id longum et latum dicitur quod longum et latum spatio est, similiter altum; sed in caelo, ubi non cogitatur ex spatio, per longitudinem intelligitur status boni, per “latitudinem” status veri, et per “altitudinem” discrimen illorum secundum gradus (de quibus n. 38). Causa quod talia per tres illas dimensiones intelligantur, est quia longum in caelo est ab oriente ad occasum, ac ibi sunt qui in bono amoris sunt; et latum in caelo est a meridie ad septentrionem, ac ibi sunt qui in vero ex bono (videatur supra, n. 148); ac altum in caelo est utrumque secundum gradus. Inde est, quod in Verbo per “longitudinem,” “latitudinem,” et “altitudinem” talia significentur: ut apud Ezechielem, a capite xl. ad xlviii., ubi per mensuras quoad longum, latum et altum describitur Novum Templum et Nova Terra, cum atriis, conclavibus, portis, januis, fenestris, suburbiis, per quae significatur nova ecclesia, ac bona et vera quae ibi; ad quid alioqui omnes illae mensurae? [3] Similiter describitur Nova Hierosolyma in Apocalypsi his verbis:
“Civitas illa quadrangularis sita est, cujus longitudo tanta est quanta est latitudo: mensusque est civitatem calamo ad stadiorum duodecim millia; suntque longitudo, latitudo, et altitudo aequales” (xxi. 16):
ibi quia per “Novam Hierosolymam” significatur nova ecclesia, ideo per mensuras illas significantur illa quae ecclesiae sunt; per “longitudinem” bonum amoris ejus, per “latitudinem” verum ex illo bono, per “altitudinem” bonum et verum quoad gradus, per “duodecim millia stadiorum” omne bonum et verum in complexu; quid alioqui foret, quod altitudo esset duodecim millia stadiorum, sicut longitudo et latitudo? Quod in Verbo per “latitudinem” significetur verum, patet apud Davidem:
Jehovah “non conclusisti me in manum inimici, stare fecisti in latitudine pedes meos” (Psalm xxxi. 8);
“Ex angustia invocavi Jah, {a}respondet mihi in latitudine (Psalm. cxviii. 5):
praeter alibi, ut apud Esaiam (cap. viii. 8); et apud Habakuk (cap. i. 6); ita quoque in reliquis.
@a “respondet:”―sic ed. princeps; sic quoque Arcana Caelestia, n. 1613, 4482; sed vide A.C., n. 8267, et alibi, ubi legitur “respondit.”
(2) 直訳
Inde est, quod in Verbo per loca et spatia, et per omnia quae a spatio aliquid trahunt, significentur talia quae status sunt; ここからである、みことばの中で場所と空間によって、また空間から何らかのものを得ているすべてのものによって、状態であるもの、このようなものが意味されること。
sicut per “distantias,” “propinquum,” “longinquum,” “vias,” “itinera,” “peregrinationes,” per “milliaria,” “stadia,” per “campos,” “agros,” “hortos,” “urbes,” “plateas,” per “motus,” per “mensuras” varii generis, per “longum,” “latum,” “altum,” et “profundum,” et per innumerabilia alia: 「隔たり」、「近接」、「遠隔」、「道」、「旅」、「(外国)旅行」によってのような、「マイル(ミリオン)」、「スタディオン」☆によって、「平地」、「畑」、「庭園」、「都市」、「街路」によって、「運動」によって、いろいろな種類の「計量(尺度)」によって、「長さ」、「広さ」「高さ」によって、「深さ」によって、他の無数のものによって。
☆ ミリオン(マタイ5:41)もスタディオン(黙示録21:16)も長さの単位です。古代ギリシアのミリオンも古代ローマのマイルも1000歩(1,48m)に由来し、両者とも約1500m弱の長さです。
nam pleraque, quae apud hominem in cogitatione ejus e mundo sunt, aliquid a spatio et tempore trahunt. なぜなら、大部分のものは、それは世から人間のもとにその思考の中にある、空間と時間から得た何らかのもの〔である〕から。
Velim solum in medium afferre, quid in Verbo significant “longitudo,” “latitudo,” et “altitudo.” 私は単に真ん中に持ってくる(提示する)ことを欲する、何か、みことばの中で、「長さ」、「広さ」、「高さ」が意味する。
[2] In mundo id longum et latum dicitur quod longum et latum spatio est, similiter altum; [2] 世の中で、空間で長く、広いもの、それが長いもの、広いものと言われる、同様に高さ。
sed in caelo, ubi non cogitatur ex spatio, per longitudinem intelligitur status boni, per “latitudinem” status veri, et per “altitudinem” discrimen illorum secundum gradus (de quibus n. 38). しかし天界の中で、そこに空間から考えられない、「長さ」によって善の状態が意味される、「広さ」によって真理の状態が、また「高さ」によって段階にしたがってそれらの相違が〔意味される〕(それらについて38番)。
Causa quod talia per tres illas dimensiones intelligantur, est quia longum in caelo est ab oriente ad occasum, ac ibi sunt qui in bono amoris sunt; このようなものがそれらの三つの寸法☆によって意味される理由は、天界の中で長さは東から西までである、そしてそこに愛の善の中にいる者がいるからである。
☆ dimensioの訳語として柳瀬訳「広がり」は誤訳です。長島訳「以上のように三次元で言うわけは」はdimennsioに「次元」の意味もありますが、この文章自体が間違っています。長島氏は「三次元」という言葉の意味を知らないで用いています。
et latum in caelo est a meridie ad septentrionem, ac ibi sunt qui in vero ex bono (videatur supra, n. 148); また天界の中で広さは、南から北までである、そしてそこに善からの真理の中にいる者がいる(上の148番に見られる)。
ac altum in caelo est utrumque secundum gradus. そして天界の中の高さは段階にしたがった両方のものである〔からである〕。
Inde est, quod in Verbo per “longitudinem,” “latitudinem,” et “altitudinem” talia significentur: ここからである、みことばの中で「長さ」、「広さ」、「高さ」によってこのようなものが意味されること。
ut apud Ezechielem, a capite xl. ad xlviii., ubi per mensuras quoad longum, latum et altum describitur Novum Templum et Nova Terra, cum atriis, conclavibus, portis, januis, fenestris, suburbiis, per quae significatur nova ecclesia, ac bona et vera quae ibi; 例えば、「エゼキエル書」第40章から第48章に、そこに長さ、広さ、高さに関する測定(尺度)によって新しい神殿と新しい地が記述されている、(張り出し)玄関、部屋、門、扉、窓、郊外とともに、それらによって新しい教会が意味される、そしてそこのもの〔である〕善と真理〔が意味される〕。
ad quid alioqui omnes illae mensurae? そうでなければ何のためにそれらのすべての測定は?☆
☆ 文脈からadは「~のために」の意味でしょう。すると最後に省略されている動詞としては「する」と見なすのが普通と思います。すなわち「何のためにそれらが測定されたのか?」です。すると、柳瀬訳「何の意味があろうか」、長島訳「なんの意味があるのでしょう」の「意味」は不適当とわかります。
[3] Similiter describitur Nova Hierosolyma in Apocalypsi his verbis: [3] 同様に、「黙示録」の中に新しいエルサレムが記述されている、これらの言葉で――
“Civitas illa quadrangularis sita est, cujus longitudo tanta est quanta est latitudo: 「その都は四角の形である、その長さはそれほどである、幅がどれほどであるか。
mensusque est civitatem calamo ad stadiorum duodecim millia; そして☆1都は葦(あし)で測られた十二千☆2タディオンに。
☆1 mensusqueはmetior「測る」の分詞にque「そして」が付加した形です。次のsuntqueもsunt+queです。
☆2 十二千とは12×1,000と言う意味で1万2千ですが、「12」にも「千」にも意味があるので、あえてこうしています。
suntque longitudo, latitudo, et altitudo aequales” (xxi. 16): そして長さ、幅、高さは等しい」(21:16)。
ibi quia per “Novam Hierosolymam” significatur nova ecclesia, ideo per mensuras illas significantur illa quae ecclesiae sunt; そこに「新しいエルサレム」によって新しい教会が意味されているから、それゆえ、その尺度(計量)によって、教会のものであるそれらが意味される。
per “longitudinem” bonum amoris ejus, per “latitudinem” verum ex illo bono, per “altitudinem” bonum et verum quoad gradus, per “duodecim millia stadiorum” omne bonum et verum in complexu; 「長さ」によってその愛の善が、「広さ(幅)」によってその善からの真理が、「高さ」によって段階に関する善と真理が、「十二千スタディオン」によって統一体としてのすべての善と真理が。
quid alioqui foret, quod altitudo esset duodecim millia stadiorum, sicut longitudo et latitudo? そうでなければ、何があったか☆?、高さが十二千スタディオンであったこと、長さと幅のように。
☆ foretはsumの接続法です、ここでは話者の意志として「反語」ですね。「何があると言うのか」というニュアンスです。何が「ある」のかと言えば「意味されるもの」です。つまり「~ということに何の意味(されるもの)があると言うのか」ということです。ここの「意味」は有意義・無意味の意味です。
柳瀬訳「何が意味されるはづがあろうか」や長島訳「他にどんな意味があるのでしょう」では、significoとしての「意味する」に受け取れてしまい、よい訳とは思えません。
Quod in Verbo per “latitudinem” significetur verum, patet apud Davidem: みことばの中で「広さ」によって真理が意味されることは、「ダビデの書」に明らかである――
Jehovah “non conclusisti me in manum inimici, stare fecisti in latitudine pedes meos” (Psalm xxxi. 8); エホバよ、「あなたは私を敵の手の中に閉じ込められなかった、あなたは広い所に私の足を立つことをなされた」(詩篇31:8)。
“Ex angustia invocavi Jah, {a}respondet mihi in latitudine (Psalm. cxviii. 5): 「苦しみ(のうち)から、私はヤーを呼びかけた、私に答えられる、広い所に」(詩篇108:5)。
praeter alibi, ut apud Esaiam (cap. viii. 8); ほかに他の個所に、例えば「イザヤ書」(第8章8)に。
et apud Habakuk (cap. i. 6); また「ハバクク書」(第1章6)に。
ita quoque in reliquis. このようにもまた残りのものの中で。
@a “respondet:”―sic ed. princeps; sic quoque Arcana Caelestia, n. 1613, 4482; sed vide A.C., n. 8267, et alibi, ubi legitur “respondit.” 注@「respondet」:このように初版〔にある〕。このように『天界の秘義』1613,4483番も。しかし『秘義』8267番を見よ、そこに「respondit」と読める(と書かれている)。
(3) 訳文
 ここから、みことばの中で場所と空間によって、また空間から何らかのものを得ているすべてのものによって、〔例えば〕「隔たり」、「近接」、「遠隔」、「道」、「旅」、「(外国)旅行」によって、「マイル(ミリオン)」、「スタディオン」によって、「平地」、「畑」、「庭園」、「都市」、「街路」によって、「運動」によって、いろいろな種類の「計量(尺度)」によって、「長さ」、「広さ」「高さ」によって、「深さ」によって、他の無数のものによって、状態であるものが意味される。なぜなら、世から人間のもとの思考の中にある大部分のものは、空間と時間から得た何らかのものであるから。私は、みことばの中で、「長さ」、「広さ」、「高さ」が意味するものだけを〔ここに〕提示しよう。
 [2] 世では、空間において長く、広いものが、長いもの、広いものと言われる、高さも同様である。しかし、空間から考えない天界では、「長さ」によって善の状態が、「広さ」によって真理の状態が、また「高さ」によって段階にしたがったそれらの相違が意味される(それらについては38番)。このようなものがそれらの三つの寸法によって意味される理由は、天界で長さは、東から西までであり、そこに愛の善の中にいる者がいるからである。また天界で広さは、南から北までであり、そこに善からの真理の中にいる者がいるからである(前の148番に見られる)。そして天界の中の高さは、段階にしたがった両方のものであるからである。ここから、みことばの中で「長さ」、「広さ」、「高さ」によって、このようなものが意味される。
 例えば、「エゼキエル書」第40章から第48章には、そこに長さ、広さ、高さに関する測定(尺度)によって新しい神殿と新しい地が、玄関、部屋、門、扉、窓、郊外とともに記述されているが、それらによって新しい教会が意味され、またその教会の善と真理が意味される。そうでなければ何のために、それらのすべてのものが測定されたのか?
 [3] 同様に、「黙示録」の中に新しいエルサレムが記述されている、次の言葉で――
 「その都は四角形であり、その長さは、幅ほどである。そして都は葦で十二千スタディオンに測られた。そして長さ、幅、高さは等しい」(21:16)。
 そこの「新しいエルサレム」によって、新しい教会が意味されており、それゆえ、その尺度によって、教会に属するものが意味される。「長さ」によってその愛の善が、「広さ(幅)」によってその善からの真理が、「高さ」によって段階に関する善と真理が、「十二千スタディオン」によって統一体としてのすべての善と真理が意味される。そうでなければ、~という、高さが長さと幅のように十二千スタディオンであったことに何の意味があるのか? みことばの中で「広さ」によって真理が意味されることは、「ダビデの書」に明らかである――
 エホバよ、「あなたは私を敵の手の中に閉じ込められなかった、あなたは広い所に私の足を立たされた」(詩篇31:8)。
 「苦しみのうちから、私はヤーに呼びかけた。私に答えられた、広い所で」(詩篇108:5)。
 ほかに他の個所に、例えば「イザヤ書」(第8章8)に。また「ハバクク書」(第1章6)に。このようにまた残りのものの中で。
(1) 原文
198. Ex his videri potest, quod in caelo, tametsi ibi spatia sunt sicut in mundo, usque nihil ibi aestimetur secundum spatia, sed secundum status; proinde quod spatia ibi non mensurari possint sicut in mundo, sed solum videri a statu et secundum statum interiorum illorum.{1}
(2) 直訳
Ex his videri potest, quod in caelo, tametsi ibi spatia sunt sicut in mundo, usque nihil ibi aestimetur secundum spatia, sed secundum status; これらから見ることができる、天界の中で、(たとえ)そこに空間が世の(中の)ように存在しても、それでもそこに空間にしたがって何も判断されないこと、しかし状態にしたがって〔判断される〕。
proinde quod spatia ibi non mensurari possint sicut in mundo, sed solum videri a statu et secundum statum interiorum illorum.{1} したがって、そこに空間は世の(中の)ように測定されることはできないこと、しかし(ただ)状態だけから、また彼らの内的な状態〔だけ〕にしたがって見られること〔ができる〕。
(3) 訳文
 これらから、天界の中に、空間が世のように存在しても、それでもそこでは空間にしたがって何も判断されず、状態にしたがって判断されることを知ることができる。したがって、そこでは空間は世のように測定されることはできず、状態だけから、また彼らの内的な状態だけにしたがって知られることができる{1}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod in Verbo “longitudo” significet bonum (n. 1613, 9487).
Quod “latitudo” verum (n. 1613, 3433, 3434, 4482, 9487, 10179).
Quod “altitudo” significet bonum et verum quoad gradus (n. 9489, 9773, 10181).
(2) 直訳
@1 Quod in Verbo “longitudo” significet bonum. みことばの中で「長さ」は善を意味する。
Quod “latitudo” verum. 「広さ(幅)」は真理を。
Quod “altitudo” significet bonum et verum quoad gradus. 「高さ」は段階に関する善と真理を意味する。
(1) 原文
199. Ipsissima prima causa est, quod Dominus praesens sit unicuivis secundum amorem et fidem,{1} et quod omnia appareant in propinquo et e longinquo secundum Ipsius praesentiam, nam inde determinata sunt omnia quae in caelis. Per id etiam angelis est sapientia, nam per id illis est extensio cogitationum, et per id est communicatio omnium quae in caelis; verbo, per id illis est, quod spiritualiter cogitent, et non naturaliter sicut homines.
(2) 直訳
Ipsissima prima causa est, quod Dominus praesens sit unicuivis secundum amorem et fidem,{1} et quod omnia appareant in propinquo et e longinquo secundum Ipsius praesentiam, nam inde determinata sunt omnia quae in caelis. 最もそのもの〔である〕最初の原因である、主がそれぞれの者に現在されること、愛と信仰にしたがって{1}、そしてすべてのものは近くに、また遠くに現われること、その方の現在にしたがって、なぜなら、ここから天界の中のすべてのものは決定されるから。
Per id etiam angelis est sapientia, nam per id illis est extensio cogitationum, et per id est communicatio omnium quae in caelis; さらにまたそれ(そのこと)☆によって天使たちに知恵がある、なぜならそれによって彼らに思考の拡大があるから、またそれによって天界の中のものすべての伝達がある。
☆ ここの「それ」または「そのこと」の指すものは、「主の現在」ですね。
verbo, per id illis est, quod spiritualiter cogitent, et non naturaliter sicut homines. 一言で言えば、それによって彼らにある、霊的に考えること、人間のように自然的に〔考えるの〕ではなく。
(3) 訳文
 最初のものそのものの原因は、主がそれぞれの者に、愛と信仰にしたがって現在されることである{1}、そしてすべてのものは、その方の現在にしたがって、近くに、また遠くに現われる、なぜなら、ここから天界の中のすべてのものは決定されるからである。さらにまたそのことによって、天使たちに知恵がある、なぜなら、そのことによって彼らに思考の拡大があり、またそのことによって、天界の中のものすべての伝達があるから。一言で言えば、そのことによって彼らは、人間のように自然的に考えるのではなく、霊的に考えるのである。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod conjunctio et praesentia Domini apud angelos se habeat secundum receptionem amoris et charitatis ab Ipso (n. 290, 681, 1954, 2658, 2886, 2888, 2889, 3001, 3741, 3742, 3743 4318, 4319, 4524, 7211, 9128).
(2) 直訳
@1 Quod conjunctio et praesentia Domini apud angelos se habeat secundum receptionem amoris et charitatis ab Ipso. 天使たちのもとの主の結合と現在は、その方からの愛と仁愛の受け入れにしたがっている。