原典講読『天界と地獄』no.215,216.

(1) 原文
215. Regimen in regno spirituali Domini vocatur Judicium, quia in bono spirituali sunt, quod est bonum charitatis erga proximum, et hoc bonum in sua essentia est verum;{1} ac verum est judicii et bonum est justitiae.{2} Ducuntur etiam hi a Domino, sed mediate (n. 208); quapropter illis sunt praefecti, pauciores et plures secundum societatis, in qua sunt, indigentiam. Sunt quoque illis leges, secundum quas inter se vivent. Praefecti administrant omnia secundum leges; intelligunt illas quia sapientes sunt, et in rebus dubiis illustrantur a Domino.
(2) 直訳
Regimen in regno spirituali Domini vocatur Judicium, quia in bono spirituali sunt, quod est bonum charitatis erga proximum, et hoc bonum in sua essentia est verum;{1} 主の霊的な王国の(中の)統治は「審判」と呼ばれる、なぜなら、霊的な善の中にいるから、それは隣人に対する仁愛の善である、そしてこの善はその本質では(本質において、本質的に)真理である{1}。
ac verum est judicii et bonum est justitiae.{2} そして真理は審判のもの、善は公正のものである{2}。
Ducuntur etiam hi a Domino, sed mediate (n. 208); これらの者もまた主により導かれる、しかし、間接的に(208番)。
quapropter illis sunt praefecti, pauciores et plures secundum societatis, in qua sunt, indigentiam. それゆえ、彼らに統治者がいる、社会の必要にしたがって少ない者また多くの者、その〔社会の〕中にある(存在する=住む)。
Sunt quoque illis leges, secundum quas inter se vivent. 彼らに法律もまたある、それにしたがって自分たちの間で生きる。
Praefecti administrant omnia secundum leges; 統治者たちはすべてを法律にしたがって執行する。
intelligunt illas quia sapientes sunt, et in rebus dubiis illustrantur a Domino. それら〔法律〕を理解する、賢明であるので、また疑わしい事柄では主により照らされる。
(3) 訳文
 主の霊的な王国の統治は「審判」と呼ばれる、なぜなら、隣人に対する仁愛の善である霊的な善の中にいて、そしてこの善は本質的に真理であり{1}、真理は審判のもの、善は公正のものであるからである{2}。これらの者もまた主により導かれるが、しかし、間接的である(208番)。それゆえ、彼らが住んでいる社会の必要にしたがって、少数のまた多くの統治者がいる。彼らに法律もまたあり、それにしたがって自分たちの間で生きる。統治者たちはすべてを法律にしたがって執行する。彼らは賢明であり、また疑わしい事柄では主により照らされるので、法律を理解している。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod qui in regno spirituali sunt, in veris sint, et qui in regno caelesti in bono (n. 863, 875, 927, 1023, 1043, 1044, 1555, 2256, 4328, 4493, 5113, 9596).
Quod bonum regni spiritualis sit bonum charitatis erga proximum, et quod hoc bonum in sua essentia sit verum (n. 8042, 10296).
@2 Quod “justitia” in Verbo dicatur de bono, et “judicium” de vero, et quod inde “facere justitiam et judicium” sit bonum et verum (n. 2235. 9857).
“Judicia magna” quod sint leges ordinis Divini, ita vera Divina (n.7206).
(2) 直訳
@1 Quod qui in regno spirituali sunt, in veris sint, et qui in regno caelesti in bono. 霊的な王国(の中)にいる者は、真理の中にいる、天的な王国の中の者は、善の中に。
Quod bonum regni spiritualis sit bonum charitatis erga proximum, et quod hoc bonum in sua essentia sit verum . 霊的な王国の善は隣人に対する仁愛の善である、そしてこの善は本質的に真理であること。
@2 Quod “justitia” in Verbo dicatur de bono, et “judicium” de vero, et quod inde “facere justitiam et judicium” sit bonum et verum. みことば(の中)で「公正」は善について言われる、また「審判」は真理について〔言われる〕、そしてここから「公正と審判を行なうこと」は善と真理である。
“Judicia magna” quod sint leges ordinis Divini, ita vera Divina. 「大いなる審判」それは神的な秩序の法則である、したがって神的な真理〔である〕。
(1) 原文
216. Quoniam regimen ex bono, quale est in regno caelesti Domini, vocatur Justitia, et regimen ex vero, quale est in regno spirituali Domini, vocatur Judicium, ideo in Verbo dicitur “justitia et judicium,” ubi agitur de caelo et de ecclesia, et per “justitiam” significatur bonum caeleste, et per “judicium” bonum spirituale, quod bonum, ut supra dictum est, in sua essentia est verum. Ut in sequentibus his locis:―
“Paci non erit finis super throno Davidis, et super regno Ipsius, ad stabiliendum illud, et ad fulciendum illud in judicio et [in] justitia, a nunc et usque in aeternum” (Esai. ix. 6 [B.A. 7]):
per “Davidem” ibi intelligitur Dominus,{1} et per “regnum Ipsius” caelum, ut patet ex nunc sequenti loco:
“Suscitabo Davidi Germen justum, et regnabit Rex, et intelligenter aget, et faciet judicium et justitiam in terra (Jerem. xxiii. 5).
“Exaltetur Jehovah, quia inhabitat altum; implevit Zionem judicio et justitia” (Esai. xxxiii. 5):
per “Zionem” etiam intelligitur caelum et ecclesia.{2}
“Ego Jehovah faciens..judicium et justitiam in terra, quia in illis beneplacet Mihi” (Jerem. ix. 23 [B.A. 24]).
“Desponsabo te Mihi in aeternum, et desponsabo te Mihi in justitia et judicio (Hosch. ii. 19);
“Jehovah in caelis est….justitia tua sicut montes Dei, et judicia tua sicut abyssus magna” (Psalm. xxxvi. 6, 7 [B.A. 5, 6]);
“{a}Interrogant Me Judicia Justitiae, appropinquationem Dei desiderent” (Esai. lviii. 2);
et alibi.
@a “Interrogant:”―sic ed. princeps: sed vide A.C., n. 2235, ubi legitur “interrogent.”
(2) 直訳
Quoniam regimen ex bono, quale est in regno caelesti Domini, vocatur Justitia, et regimen ex vero, quale est in regno spirituali Domini, vocatur Judicium, ideo in Verbo dicitur “justitia et judicium,” ubi agitur de caelo et de ecclesia, et per “justitiam” significatur bonum caeleste, et per “judicium” bonum spirituale, quod bonum, ut supra dictum est, in sua essentia est verum. 善からの統治は、〔それは〕主の天的な王国の中にあるようなものである、公正と呼ばれ、真理からの統治は、〔それは〕主の霊的な王国の中にあるようなものである、審判と呼ばれるので、それゆえ、みことばの中で「公正と審判」と言われる、そこに天界についてと教会について扱われている、そして「公正」によって天的な善が意味され、「審判」によって霊的な善が〔意味される〕、〔その〕善は、上に言われたように、本質的に真理であること。
Ut in sequentibus his locis:― 例えば、続くものの中の、これらの場所に――
“Paci non erit finis super throno Davidis, et super regno Ipsius, ad stabiliendum illud, et ad fulciendum illud in judicio et [in] justitia, a nunc et usque in aeternum” (Esai. ix. 6 [B.A. 7]): 「ダビデの王座の上に、その方の王国の上に、平和は終わりがない、審判と公正の中に、それを確立するために、それを支えるために、今から永遠にまで」(イザヤ9:6)。
per “Davidem” ibi intelligitur Dominus,{1} et per “regnum Ipsius” caelum, ut patet ex nunc sequenti loco: そこに「ダビデ」によって主が意味される{1}、また「その方の王国」によって天界が〔意味される〕、今や次の個所から明らかであるように。
“Suscitabo Davidi Germen justum, et regnabit Rex, et intelligenter aget, et faciet judicium et justitiam in terra (Jerem. xxiii. 5). 「わたしはダビデに正しい枝を起こす、王が支配し、知的に行動し、地に公正と審判を行なう」(エレミヤ23:5)。
“Exaltetur Jehovah, quia inhabitat altum; 「エホバは高められる、高いところに住まわれるから。
implevit Zionem judicio et justitia” (Esai. xxxiii. 5): シオンを審判と公正で満たされる」(イザヤ33:5)。
per “Zionem” etiam intelligitur caelum et ecclesia.{2} 「シオン」によってもまた天界と教会が意味される{2}。
“Ego Jehovah faciens..judicium et justitiam in terra, quia in illis beneplacet Mihi” (Jerem. ix. 23 [B.A. 24]). 「わたしは、地に・・・公正と審判を行なうエホバ〔である〕、なぜなら、これらの中に、わたしに喜ばれるから☆」(エレミヤ9:24)。
☆ ヘブル原典は「わたしは喜ぶ」です。
“Desponsabo te Mihi in aeternum, et desponsabo te Mihi in justitia et judicio (Hosch. ii. 19); 「わたしはあなたと婚約する、わたしに永遠に、わたしはあなたと婚約する、わたしに公正と審判の中で」(ホセア☆2:19)。
☆ この訳文は直訳です、そしてヘブル原典もこのとおりです。なお (4)「ホゼア」参照。
“Jehovah in caelis est….justitia tua sicut montes Dei, et judicia tua sicut abyssus magna” (Psalm. xxxvi. 6, 7 [B.A. 5, 6]); 「天界の中におられるエホバ・・・あなたの公正(義)は神の山のようで、あなたの審判(さばき)は大きな深淵のようである」(詩篇36:6,7)。
“{a}Interrogant Me Judicia Justitiae, appropinquationem Dei desiderent” (Esai. lviii. 2); 「彼らはわたしに公正な審判をたずねる、神への接近を望む」(イザヤ58:2)。
et alibi. また他の個所に。
@a “Interrogant:”―sic ed. princeps: sed vide A.C., n. 2235, ubi legitur “interrogent.” 注@ “Interrogant”―このように初版〔にある〕、しかし『秘義』2235番を見よ、そこに “interrogent”と読める。
(3) 訳文
 善からの統治は、主の天的な王国の中にあるようなものであり、公正と呼ばれ、真理からの統治は、主の霊的な王国の中にあるようなものであり、審判と呼ばれるので、それゆえ、みことばの中で「公正と審判」と言われ、そこに天界についてと教会について扱われている。「公正」によって天的な善が意味され、「審判」によって霊的な善が意味され、その善は、前に言われたように、本質的に真理である。例えば、次のそれらの個所に――
 「ダビデの王座の上に、その方の王国の上に、平和は終わりがない、今から永遠にまで、審判と公正の中で、それを確立し、それを支えるために」(イザヤ9:6)。
 ここの「ダビデ」によって主が意味され{1}、また「その方の王国」によって天界が意味される、これは次の個所からも明らかである――
 「わたしはダビデに正しい枝を起こす。王が支配し、知的に行動し、地に公正と審判を行なう」(エレミヤ23:5)。
 「エホバは高められる、高いところに住まわれ、シオンを審判と公正で満たされる」(イザヤ33:5)。
 「シオン」によってもまた天界と教会が意味される{2}。
 「わたしは、地に・・・公正と審判を行なうエホバ〔である〕、なぜなら、これらのことを、わたしは喜ぶから」(エレミヤ9:24)。
 「わたしは永遠にあなたと婚約する、わたしはあなたと公正と審判の中で婚約する」(ホセア2:19)。
 「天界の中におられるエホバ・・・あなたの公正は神の山のよう、あなたの審判は大きな深淵のようです」(詩篇36:6,7)。
 「彼らはわたしに公正な審判をたずね、神への接近を望む」(イザヤ58:2)。
 また他の個所に。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod per “Davidem” in propheticis Verbi intelligatur Dominus (n. 1888, 9954).
@2 Quod per “Zionem” in Verbo intelligatur ecclesia, in specie ecclesia caelestis (n. 2362, 9055).
(2) 直訳
@1 Quod per “Davidem” in propheticis Verbi intelligatur Dominus. 預言のみことばの中で「ダビデ」によって主が意味される。
@2 Quod per “Zionem” in Verbo intelligatur ecclesia, in specie ecclesia caelestis. みことばの中の「シオン」によって教会が意味される、特に天的な教会。
(4) 思い出:柳瀬訳の「ホゼア」について
 静思社に初めて行き(89年1月)、柳瀬師より授洗し(同3月)、礼拝以外でも足しげく通ううち、校正のお手伝いをするようになった(6月中旬から)。当時翻訳中だった『黙示録講解』第9巻である。その後、第10巻も、さらにその他の品切れになったいくつかの訳書を改版ついでに校正した。
 これは今を去る19年前のこと、その際、「校正の仕方」また現代仮名遣いなど「表記の仕方」を独学しながら、校正をし、そのことが今でも役立っている。ありがたい機会であった。
 静思社の訳書を読まれた方なら、お気づきと思うが、預言者ホセアが全面的に「ホゼア」となっている。これはミスプリではない。私もホゼアをホセアと直し、その訂正原稿とともに、柳瀬師に「ホゼアはホセアではありませんか?」と質問したことがある。師は「ホゼアというのもあるんだよ」と答えられた。あえてその理由・根拠は(恐れ多くて)質問しなかった。それで、静思社の出版物は「ホゼア」のままである。
 しかし、以来、他の書物で「ホゼア」なる表記に出会っていない。師が何を根拠にこのよう言われたのか、疑問のままである。薄弱ながらもその根拠を推測するに、ドイツ語読みすればHoseaはホゼア、しかしこんなの意味がない。ヘブル語ではホーシェーアである。
 私はここに師の意固地な一面を見る思いがした。

英訳書『天界と地獄』:アルカナ出版と長島達也師

 私が現在参照している英訳書『天界と地獄』は1958年ロンドン・スヴェーデンボリ協会発行のものである(訳J. C. Agerに基づくもの)。その購入日が89年9月18日、場所はアルカナ出版。
 83年9月(36歳)で『天界と地獄』に出会って以来、ずっと独学を続けていたが、42歳となった89年の正月に静思社を初訪問した。ヘブル語を含めた聖書、また「著作」について独学を一通り終え、外部の世界との交流を求め。静思社に通いながらも、このようにアルカナ出版にも出向き、翌年3月からには小平新教会(牧会:鳥田恵師)にも通った。
 アルカナ出版からは当時『天界と地獄』(85年初版)と『真のキリスト教上・下』(88年と89年)が出ていた。私は『天界と地獄』と『真教上』を前年5月に入手していた(『真教下』はアルカナ出版訪問の直後に入手)。
 アルカナ出版は長島氏が53歳のときの84年に創立し、翌年『天界と地獄』を出した。以来、毎年ラテン原典訳を出し続けた。翻訳以外にも同氏の精力的な働きに敬服する。
 さて、巻末に記されている住所をたよりにアルカナ出版を訪問した、代々木の住居用マンションであった。他にも本来住居用のこのマンションを事務所にしている会社があった。当時長島氏は日本語教師(外人に日本語を教えるための先生)養成の「パナリンガ学院」を経営していた。初期の本にはアルカナ出版の住所は「パナリンガ学院内」としてある。
 夕方5時少し前に訪問すると(語学学校は終了したらしく)、長島氏が一人でタイプを打っていた。おそらく教材なのかもしれない。当時58歳だったのではなかろうか、すでに白髪であり、スカッとした人だな、との印象を持った。別段、話し合うこともなく、展示の販売書を見た。そこには英訳書が置かれていた。英訳書の取次ぎもしていたのである。そのとき購入したのが『天界と地獄』と『真のキリスト教上下』であった(その後、『結婚愛』その他もここから購入)。すなわち、私が最初に手に入れた英訳スヴェーデンボリの著作はこの二つであった。
 扱っていたのはイギリス・スヴェーデンボリ協会のものである。すでに静思社に通っていたのでアメリカ・ファンデーションのものは知っていた。長島氏はソサエティ(協会)のものを気にいっており、中身には触れずに「装丁がよい」と言っていた。
 この年の10月、ジェネラルチャーチのヤンギー師が日本を訪問し、翌年正月からはこのパナリンガ学院でジェネラルチャーチの礼拝「ぶどうの木集会」が始まった。