原典講読『天界と地獄』no.183.

       [XXI.]
     DE HABITATIONIBUS ET MANSIONIBUS ANGELORUM.
       天使たちの住むことと住まいについて
(1) 原文
183. Quoniam in caelo societates sunt, et vivunt sicut homines, ideo etiam illis sunt habitationes, et illae quoque variae secundum statum vitae cujusvis; magnificae illis qui in digniori statu sunt, et minus magnificae illis qui in inferiori. De habitationibus in caelo aliquoties cum angelis locutus sum; et dixi, quod hodie vix aliquis crediturus sit, quod habitacula et mansiones illis sint; quidam ex causa quia non vident illa; quidam quia non sciunt quod angeli homines sint; quidam quia credunt quod caelum angelicum sit caelum quod spectatur oculis circum illos, quod quia inane apparet, et putant quod angeli sint formae aetherae, concludunt quod in aethere vivant: praeterea, quod in mundo spirituali sint talia quae in mundo naturali, non capiunt, quia nihil sciunt de spirituali. [2]Angeli dixerunt quod sciant quod talis ignorantia regnet hodie in mundo, et, quod mirati, maxime intra ecclesiam; ac ibi plus apud intelligentes, quam apud illos quos vocant simplices: dixerunt porro, quod scire possint ex Verbo quod angeli homines sint, quoniam, qui visi sunt, ut homines visi sunt; similiter Dominus, qui omne Humanum suum Secum assumpsit; et quia homines sunt, quod mansiones et habitacula illis sint, et non, secundum quorundam inscitiam, quam vocabant insaniam, volitent in aere, seu quod venti tametsi vocantur spiritus: et quod hoc capere possint, modo extra sua principia de angelis et spiritibus capta cogitent, quod fit cum non in quaestionem et sub cogitationem directam mittunt, num ita sit; est enim cuivis idea communis, quod angeli sint in humana forma, et quod illis sint domicilia, quae vocant habitacula caeli, quae magnifica prae habitaculis terrae; sed quod idea haec communis, quae est ex influxu caeli, illico in nihilum cadat, cum mittitur sub intuitionem in medio et cogitationem, num ita sit, quod fit imprimis apud eruditos qui per propriam intelligentiam praecluserunt sibi caelum et viam lucis inde. [3] Similiter fit cum fide de vita hominis post mortem; qui loquitur de illa, et non cogitat simul ex eruditione de anima, aut ex doctrina de reunitione corporis, credit quod post mortem victurus sit homo, et inter angelos si bene vixit, et quod tunc visurus sit magnifica, et percepturus gaudia; sed ut primum spectat ad doctrinale de reunitione corporis, aut ad hypotheticum de anima, et obvenit cogitatio num anima talis sit, et sic num ita sit, dissipatur ejus prior idea.
(2) 直訳
Quoniam in caelo societates sunt, et vivunt sicut homines, ideo etiam illis sunt habitationes, et illae quoque variae secundum statum vitae cujusvis; 天界の中に社会があり、人間のように生活しているので、それゆえまた彼らに住むことある、そしてそれらもそれぞれのいのちの状態にしたがっていろいろ〔である〕。
magnificae illis qui in digniori statu sunt, et minus magnificae illis qui in inferiori. 高位の状態の中の者たち、彼らに荘厳な、また低い地位〔の状態〕の中の者たち、彼らに荘厳さの少ない。
De habitationibus in caelo aliquoties cum angelis locutus sum; 天界の中で住むことについて、数回、私は天使たちと話した。
et dixi, quod hodie vix aliquis crediturus sit, quod habitacula et mansiones illis sint; そして私は言った、今日ではだれかが信じようとほとんどしないこと、彼らに住むところと住まいがあること。
quidam ex causa quia non vident illa; ある者は、それら☆を見ない(ので)の理由から。
☆ illaは文脈から「対格」であり、すると中性複数です。前の部分で中性名詞はhabitaculum「住むところ、住まい」です。それで柳瀬訳「或る者は彼らを全く見ていない」は英訳themからの誤訳となります。この厳密さが原典から読む特典です。ついでながら「全く」は原文にまったくありません。
quidam quia non sciunt quod angeli homines sint; ある者は、天使たちが人間であることを知らないので。
quidam quia credunt quod caelum angelicum sit caelum quod spectatur oculis circum illos, quod quia inane apparet, et putant quod angeli sint formae aetherae, concludunt quod in aethere vivant: ある者は、天使たちの天界は彼らの周囲に目で見えるもの〔その〕天であることを信じるので、なぜなら、空っぽに見えることから、また天使たちはエーテルの形であると考えること、エーテルの中に生活することを結論する〔から〕。
praeterea, quod in mundo spirituali sint talia quae in mundo naturali, non capiunt, quia nihil sciunt de spirituali. さらに、霊界には自然界の中に〔ある〕もの、このようなものがあることを、把握しない、なぜなら霊的なものについて何も知らないので。
[2]Angeli dixerunt quod sciant quod talis ignorantia regnet hodie in mundo, et, quod mirati, maxime intra ecclesiam; [2] 天使たちは言った、このような無知が今日世の中を支配していることを知っていることを、そして、驚くべきことに、教会の間で最大に。
ac ibi plus apud intelligentes, quam apud illos quos vocant simplices: そしてそこにより多く知性ある者のもとに、単純な者と呼ばれる者、彼らのもとよりも。
dixerunt porro, quod scire possint ex Verbo quod angeli homines sint, quoniam, qui visi sunt, ut homines visi sunt; さらに言った、天使たちが人間であることは、みことばから知ることができること、
見られた者たち〔天使たち〕は、人間として見られた、ので。
similiter Dominus, qui omne Humanum suum Secum assumpsit; 同様に主は、(その方は)ご自分の人間性のすべてをご自分にまとわれた。
et quia homines sunt, quod mansiones et habitacula illis sint, et non, secundum quorundam inscitiam, quam vocabant insaniam, volitent in aere, seu quod venti tametsi vocantur spiritus: そして、人間であるので、住まいと住むところが彼らにあること、そしてある者たちの無知にしたがって、それを狂気と呼んだ、〔彼らは〕空中を飛ぶ〔のでなく〕、あるいは息(たち) でない、それでも霊(たち)と呼ばれる。
et quod hoc capere possint, modo extra sua principia de angelis et spiritibus capta cogitent, quod fit cum non in quaestionem et sub cogitationem directam mittunt, num ita sit; そしてこのことは把握することができること、天使と霊たちについて捕らえた自分の原理☆の外で単に考える〔なら〕、問い合わせの中にいない☆、そして、まともな思考のもとに入るとき生ずること、「このようであるかどうか」。
☆ 「自分の原理」:これは「先入観」と意訳すべきでしょう。「問い合わせの中にいない」:あれこれ詮索しないで、という意味ですね。このあたり、また[2]全体は、文章が難しく、正直なところ、私自身、訳文に自信がありません。
est enim cuivis idea communis, quod angeli sint in humana forma, et quod illis sint domicilia, quae vocant habitacula caeli, quae magnifica prae habitaculis terrae; なぜなら、それぞれの者に一般的な観念があるから、天使たちは人間の形の中にいること、また彼らに住居があること、それらは天界の住むところと呼ばれる、それらは地の住むところと比べて荘厳〔であること〕。
sed quod idea haec communis, quae est ex influxu caeli, illico in nihilum cadat, cum mittitur sub intuitionem in medio et cogitationem, num ita sit, quod fit imprimis apud eruditos qui per propriam intelligentiam praecluserunt sibi caelum et viam lucis inde. しかし、これらの一般的な観念は、それは天界の流入からである、直ちに無の中に落ち込む、真ん中での観察と思考の下に送られるとき、このようであるかどうか、このことは特に学者のもとで生ずる、彼らは(自己)固有の知性によって自分自身に天界とそこからの光の道を閉ざした。
[3] Similiter fit cum fide de vita hominis post mortem; [3] 死後の人間の生活についての信仰の場合〔も〕同様になる。
qui loquitur de illa, et non cogitat simul ex eruditione de anima, aut ex doctrina de reunitione corporis, credit quod post mortem victurus sit homo, et inter angelos si bene vixit, et quod tunc visurus sit magnifica, et percepturus gaudia; それらについて語る者は、同時に霊魂について学者の見解から考えない、または肉体との再結合の教えから〔考えない者は〕、死後、人間は生きることを信じる、そして天使たちの間で、もしよく生きたなら、そしてその時、荘厳なものを見る、そして楽しみを感じる〔ことを信じる〕。
sed ut primum spectat ad doctrinale de reunitione corporis, aut ad hypotheticum de anima, et obvenit cogitatio num anima talis sit, et sic num ita sit, dissipatur ejus prior idea. しかし、肉体の再結合についての教義の事柄を、または霊魂についての仮説を考慮し、霊魂がこのようなものであるかどうか、こうしてこのように存在するかどうかの思考が心に浮かぶと直ちに、彼の以前の観念(考え)は追い散らされる。
(3) 訳文
 天界の中に社会があり、人間のように生活しているので、それゆえまた、彼らに住まいがあり、そしてそれらもそれぞれの天使のいのちの状態にしたがっていろいろである。高位の状態の中の者たちには荘厳な、また低い地位にいる者たちには荘厳さの少ない住まいがある。天界で住むことについて、数回、私は天使たちと話した。私は言った。今日ではだれもが、天使たちに住むところと住まいがあることをほとんど信じようとしないこと。ある者は、それらを見ないとの理由から、ある者は、天使たちが人間であることを知らず、ある者は、天使たちの天界は自分たちの周囲に目で見える天であると信じるので、なぜなら、空虚に見えるからであるが、天使たちはエーテルの形をしていると考え、エーテルの中で生活する、と結論するから。さらに、霊界には自然界にあるようなものがあることを把握しないから、なぜなら霊的なものについて何も知らないからである。
 [2] 天使たちは言った。このような無知が今日、世の中を支配しており、驚くべきことに、教会の間で最大であり、そして単純な者と呼ばれる者のもとより、より多く知性ある者のもとで支配していることを知っていること。さらに言った。天使たちが人間であることは、見られた天使たちは人間として見られ、同様に主は、ご自分の人間性のすべてをご自分にまとわれたので、みことばから知ることができること。そして、人間であるので、自分たちに住まいと住むところがあること、そして狂気と呼ぶある者たちの無知にしたがって、自分たちは空中を飛ぶのでなく、あるいは息でもなく、霊と呼ばれること。そしてこのことは、天使と霊たちについて先入観なしに、また「このようであるかどうか」と詮索しないで、単に考えるなら、把握することができ、まともな思考の中に生ずる。なぜなら、それぞれの者に、天使たちは人間の形をしていて、彼らに住居があり、それらは天界の住むところと呼ばれ、地上の住むところと比べて荘厳である、という一般的な観念があるから。しかし、天界からの流入であるこれらの一般的な観念は、このようであるかどうか、という考察が心の真ん中を占めるとき、直ちに無へと落ち込み、このことは特に学者のもとで生ずる。彼らは自己固有の知性によって天界とそこからの光の道を自分自身に閉ざしたのである。
 [3] 死後の人間の生活についての信仰の場合も同様である。それらについて語り、同時に霊魂について、学者の見解から、また肉体との再結合の教えから考えない者は、死後、人間は、もしよく生きたなら天使たちの間で生活し、そしてその時、荘厳なものを見、楽しみを感じることを信じる。しかし、肉体の再結合についての教義の事柄を、または霊魂についての仮説を考慮し、霊魂がこのようなものであるかどうか、こうしてこのように存在するかどうか、というの思考が心に浮かぶと、直ちに、彼の以前の観念は追い散らされてしまう。

コメントを残す