(1) 原文
De conscientia
4346. Loquutus cum quodam qui nullam conscientiam habuit in vita corporis, qui diu fuit in camera obscura, et dicebat se in tenebris degere et eas prae luce amare, loquutus cum eo de conscientia, dicebat quod nesciret quid esset, informatus eo modo ut perciperet, ex spurio illo cogitationis, quod est [ex] amore sui et mundi: dum is perciperet quod hoc contra ejus cogitationem esse{1}, quicquid contra amorem sui et mundi, et quod hoc quod ei contrariatur angat, dum appercipit non ita fieri sicut cogitat, ex hoc scire potest, quid conscientia, nempe quod est contra bonum et verum, [quum]{2} quid contingit, quo adigitur cogitare aut facere, tunc est angor inde; sic ut sit charitas et amor coelestis qui regit ita Dominus, absque amore sui aut mundi; [2] inde appercipiebat quid conscientia, sed quid misericordia nesciebat, et dicebatur quod misericordia sit ubi non misericordia quandoque <non> apparet, sicut dum intendit quid commune bonum, et malos punit, et quandoque alios ut redigat in ordinem, est misericordia erga commune; sicut etiam in bello est finis victoria, et inde bonum commune, et servatio multorum, tunc nulla est misericordia eorum qui occumbunt, quia est misericordia in fine multorum, ita in aliis, at spoliare alios sui causa, hoc est immisericordia, quia finis est malus et propter se contra commune bonum; his instruebatur, 1749, 9 Aug. ☿{3} Porro charitas et misericordia se extendit a proximo ad plures, a pluribus ad commune, a communi ad Regnum Domini, a Regno Domini ad Dominum, Qui est omne in omnibus, inde sciri potest quid charitas et misericordia respective. 1749, 9 Aug. ☿
@1 sic ms.; vide praefationem hujus editonis sub capite “Idiosyncrasies”
@2 pro verbo oblito vel deleto in ms.
@3 supra diem insertum in ms.
(2) 直訳
De conscientia 良心について
4346. Loquutus cum quodam qui nullam conscientiam habuit in vita corporis, 〔私は〕ある者と話した、その者は身体のいのちの中で何も良心を持たなかった、
qui diu fuit in camera obscura, et dicebat se in tenebris degere et eas prae luce amare, その者は長い間、暗い部屋の中にいた、また自分自身に言った、暗やみの中で時を過ごすこと、またそれらを光よりも愛することを、
loquutus cum eo de conscientia, dicebat quod nesciret quid esset, 〔私は〕彼と良心について話した、彼は言った、何であったか知らなかったこと、
informatus eo modo ut perciperet, ex spurio illo cogitationis, quod est [ex] amore sui et mundi: 〔彼は〕そのことで教えられた、知覚するような方法で、思考のその違法の(にせの)ものから、それは自己愛と世俗〔愛〕からである――
dum is perciperet quod hoc contra ejus cogitationem esse{1}, quicquid contra amorem sui et mundi, 彼が知覚した時、このことが彼の思考に反していること、何でも自己愛と世俗〔愛〕に反している〔ものは〕、
et quod hoc quod ei contrariatur angat, dum appercipit non ita fieri sicut cogitat, またこのことが、彼に反対する(抵抗する)こと、痛みをひき起こすこと、彼が認めた(把握した)時、考えたように、そのように起こらないこと、
ex hoc scire potest, quid conscientia, nempe quod est contra bonum et verum, このことから知ることができる、何が良心か、すなわち、善と真理に反していること、
[quum]{2} quid contingit, quo adigitur cogitare aut facere, tunc est angor inde; 何かが起こった〔とき〕、そこへ考えることまたは行なうことが強いられる、その時ここから苦悶がある。
sic ut sit charitas et amor coelestis qui regit ita Dominus, absque amore sui aut mundi; そのように仁愛と天界的な愛である、それが支配する、そのように主が〔支配する〕、自己または世への愛なしに。
[2] inde appercipiebat quid conscientia, sed quid misericordia nesciebat, ここから彼は何が良心か把握した(認めた)、しかし、何が慈悲か知らなかった、
et dicebatur quod misericordia sit ubi non misericordia quandoque <non> apparet, また彼は言われた、慈悲は時々慈悲が見られない☆ところにあること、
☆<non>とは原文には non があるけれども不要という意味です(ダブっているからです)。
sicut dum intendit quid commune bonum, et malos punit, 何か共通(共同体)の善を意図している、また悪を罰する時のように、
et quandoque alios ut redigat in ordinem, est misericordia erga commune; また時々、他の者たちを秩序の中にする(追いやる)〔とき〕、共同体に対する慈悲がある。
sicut etiam in bello est finis victoria, et inde bonum commune, et servatio multorum, そのように戦争の中でもまた、目的に勝利が、またここから共通の善が、また多くの者の救いがある、
tunc nulla est misericordia eorum qui occumbunt, quia est misericordia in fine multorum, ita in aliis, その時、彼ら(へ)の慈悲は何もない、その者は死んで倒れる、慈悲は多くの者の目的の中にあるからである、そのように他の者の中に、
at spoliare alios sui causa, hoc est immisericordia, しかし、他の者を略奪することは、自分自身のために、これは無慈悲である、
quia finis est malus et propter se contra commune bonum; 目的が悪、また自分自身のためであるからである、共同体の善に反する、
his instruebatur, これらで彼は教えられた、
1749, 9 Aug. ☿{3} 1749年8月9日。☿
Porro charitas et misericordia se extendit a proximo ad plures, a pluribus ad commune, さらに、仁愛と慈悲は、それ自体を広げる、隣人(最も近い者)から多くの者へ、多くの者から共同体(公共のもの)へ、
a communi ad Regnum Domini, a Regno Domini ad Dominum, Qui est omne in omnibus, 共同体から主の王国へ、主の王国から主へ、その方はすべてのものの中のすべてである、
inde sciri potest quid charitas et misericordia respective. ここから知られることができる、何が仁愛か、また慈悲か、比べて(相対的に)。
1749, 9 Aug. ☿ 1749年8月9日。☿〔水〕
(3) 訳文
良心について
4346. 〔私は〕ある者と話した、その者はいのちが身体にあったとき何も良心を持たなかった。その者は長い間、暗い部屋の中にいた。暗やみの中で時を過ごす、またそれらを光よりも愛する、を自分自身に言った。〔私は〕彼と良心について話した、彼は、何であるか知らなかった、と言った。〔彼は〕自己愛と世俗愛からであるにせもの思考から知覚するような方法で、そのことを教えられた――彼が、何でも自己愛と世俗愛に反しているものは、彼の思考に反していることを知覚した時、またこのことが、彼に反対する痛みをひき起こすこと、考えたようにそのように起こらないことを把握した時、このことから何が良心か知ることができる。すなわち、善と真理に反している何かが起こった〔とき〕、それを考えることまたは行なうことが強いられ、その時ここから苦悶がある〔ことである〕。そのように自己愛または世俗愛なしに、仁愛と天界的な愛が支配し、したがって主が支配する。
[2] ここから彼は何が良心か把握した、しかし、何が慈悲か知らなかった。また彼は、慈悲は何か共同体の善を意図している、また悪を罰する時のように、時々、慈悲が見られないところにある、と言われた。
また時々、他の者たちを秩序の中へ整える〔とき〕、共同体に対する慈悲がある。そのように戦争の中でもまた、勝利、またここから共通の善、また多くの者の救いが目的である時、死んで倒れる者への慈悲は何もない、慈悲は多くの者の、そのように他の者の目的の中にあるからである。しかし、自分自身のために、他の者を略奪することは無慈悲である。目的が共同体の善に反する悪であり、自分自身のためであるからである。これらで彼は教えられた。1749年8月9日。☿
さらに、仁愛と慈悲は、隣人から多くの者へ、多くの者から共同体へ、共同体から主の王国へ、主の王国からすべてのものの中のすべてである主へ広がる。ここから比べて、何が仁愛かまた慈悲か、知られることができる。1749年8月9日。☿