原典講読『霊界体験記』 4525~4529

(1) 原文

De artibus magicis, quam absurdae

4525. Ostensum mihi quales sunt magicae artes, sunt absurdissimae, sunt sicut harioli, movent vario modo lumbos et pedes, flectunt eos, tum corpus, et brachia, manus imprimis quas plicant, ponunt super caput, se convertunt ad varias plagas, et observant quod talibus gestibus correspondeant quaedam in mundo spirituum, sic adsunt alii mali, hi et illi in suis plagis, quidam cum baculis, sunt absurdissimi harioli: se prosternunt, se circumrotant, se{1} inconspicuos faciunt{2}. Alii autem magicas artes exercent per id quod effundant halitum, et tunc simul cogitant de aliqua re, ut de sanguine, vel de spiritu animali, vel de alia re, et observant quod talia effectum habeant affectionum, quas tametsi venenatas et magicas, inspirant aliis, quorum captus non ultra it, quam ut afficiantur quocunque quod putant bonum, Adlerheim.

@1 ms. circumrotant se

@2 ms. facint

 

(2) 直訳

De artibus magicis, quam absurdae 魔法の技術について、どれほど不合理(ばかばかしい)〔なもの〕か

4525. Ostensum mihi quales sunt magicae artes, sunt absurdissimae, 私に、魔法の技術がどんなものであるか示された、最も不合理(ばかばかしい)〔なもの〕である、

sunt sicut harioli, movent vario modo lumbos et pedes, flectunt eos, 道化(喜劇役者)たちのようである、いろいろな方法で腰と足を動かす、それらを曲げる、

tum corpus, et brachia, manus imprimis quas plicant, ponunt super caput, なおまた身体を、また腕を、特に手(複数も同形)を、それらを折り重ねる、頭の上に置く、

se convertunt ad varias plagas, 自分自身をいろいろな方向へ向ける、

et observant quod talibus gestibus correspondeant quaedam in mundo spirituum, また彼らは観察する(気づく)、このような身振りで霊たちの世界のあるものを表象していること、

sic adsunt alii mali, hi et illi in suis plagis, quidam cum baculis, sunt absurdissimi harioli: このようにある悪い者たちが居合わせる、自分の方位の中のこれらの者やそれらの者が、ある者は棒(杖)とともに、〔その者は〕最も不合理(ばかばかしい)〔なもの〕である、道化(喜劇役者)たち――

se prosternunt, se circumrotant, se{1} inconspicuos faciunt{2}. (自分自身を)ひれ伏す、自分自身を回転させる(ねじる)自分自身を目に見えないようにする。

Alii autem magicas artes exercent per id quod effundant halitum, けれども、他の者たちは魔法の技術をそのことによって実行する、息を注ぐ(まきちらす)こと、

et tunc simul cogitant de aliqua re, ut de sanguine, vel de spiritu animali, vel de alia re, またその時、同時に、ある事柄について考える、例えば、血について、あるいは霊魂精気について、あるいは他の事柄につて、

et observant quod talia effectum habeant affectionum, quas tametsi venenatas et magicas, また彼らは観察する(気づく)、このような効果を持っていると、情愛の、たとえそれら〔情愛〕を、毒のあるまた魔法のものであっても、

inspirant aliis, quorum captus non ultra it, quam ut afficiantur quocunque quod putant bonum, Adlerheim. 彼らは他の者たちに吹き込む、彼らの得た(把握した)ものは超えて行くこと☆がない、働きかけられているような〔もの〕よりも、だれもが善と思っていること。Adlerheim〔4466番参照〕。

  • it は itio または itus です。

 

(3) 訳文

魔法の技術について、どれほどばかばかしいか

 

4525. 私に、魔法の技術がどんなに極めてばかばかしいものか示された。道化たちのようである――いろいろな方法で腰と足を動かし、それらを曲げる、なおまた身体、腕を、特に手を折り重ね、頭の上に置き、自分自身をいろいろな方向へ向ける。また彼らは、このような身振りで霊たちの世界のあるものを表象していることに気づく。このようにあれこれの自分の方位の中のある悪い者たちが居合わせる、ある者は杖とともに、〔その者は〕道化たちで最もばかばかしい者である――ひれ伏し、自分自身をねじり、自分自身を目に見えないようにする。

けれども、他の者たちは魔法の技術を息を注ぐことによって実行する。またその時、同時に、ある事柄について考える、例えば、血について、あるいは霊魂精気について、あるいは他の事柄につて。また彼らは、とえ情愛が毒のあるまた魔法のものであっても、このような効果を情愛に持っていると気づく。彼らは他の者たちに吹き込む――彼らの把握したものは、だれもが善と思っていると働きかけられているようなものよりも、超えて行くことがない。Adlerheim〔4466番参照〕。

 

(1) 原文

4526. Alii aguntur per ideas, et se ligant diversimode ideis, qui modi{1} recensiti a quodam usque ad 40.

@1 ms. modo ut apparet

 

(2) 直訳

4526. Alii aguntur per ideas, et se ligant diversimode ideis, 他の者たちは観念によって働きかけられる、また自分自身をいろいろな方法で観念に結ぶ、

qui modi{1} recensiti a quodam usque ad 40. それは方法はある者により列挙された、40までも。

 

(3) 訳文

4526. 他の者たちは観念によって働きかけられ、また自分自身がいろいろな方法で観念に結びつけられる。その方法はある者により40までも列挙された。

 

(1) 原文

4527. Qui in inferno magicorum sunt, ii priusquam illuc delati, et cum ibi sunt, ab experientia instructi sunt, quod illa nihil prorsus faciant, sed quod sint mera ludibria, ibi enim talibus se mutuo exercent primum, sic cruciat unus alterum, usque dum amplius non hiscunt aliquid facere contra alterum.

 

(2) 直訳

4527. Qui in inferno magicorum sunt, 魔法使いたちの地獄の中にいる者は、

ii priusquam illuc delati, et cum ibi sunt, ab experientia instructi sunt, 彼らは、そこへ追い払われた前に(~しないうちに)、またそこにいるとき、経験により教えられた、

quod illa nihil prorsus faciant, sed quod sint mera ludibria, それらは何もまったく行なわないこと、しかし、単なるごまかしであること、

ibi enim talibus se mutuo exercent primum, sic cruciat unus alterum, というのは、そこで、このようなものにより、最初、自分自身を相互に実行する、このようにある者が他の者を苦しめるからである、

usque dum amplius non hiscunt aliquid facere contra alterum. ~の時まで、もはやあえて何らかのこと行なうことをしない、他の者たちに対して。

 

(3) 訳文

4527. 魔法使いたちの地獄の中にいる者は、そこへ追い払われる前に、またそこにいるとき、経験により教えられた――それらは何もまったく行なわない、しかし、単なるごまかしであることである。というのは、そこで、このようなものにより、最初、相互に自分自身に実行し、このようにある者が他の者を苦しめるまでも、もはや他の者たちに対してあえて何らかのことを行なわないからである。

 

(1) 原文

4528. Magici in altera vita perplures sunt, apparent antrorsum ad sinistrum longa via, inferius in plano, et dictum quod ingens eorum numerus sit, tam ex illis qui magicas artes in mundo calluerunt, quam ex iis qui non calluerunt, nempe qui vitam mali egerunt, et aliquo studio quocunque sciendi delectati sunt, hoc studium seu haec cupido vertitur in magicum, ut nihil potius cupiant quam magica addiscere, ut (Adlerheim{1}).

@1 ms. Aderheim

 

(2) 直訳

4528. Magici in altera vita perplures sunt, 魔法使いたちは来世の中に非常に多くの者がいる、

apparent antrorsum ad sinistrum longa via, inferius in plano, 前方に、左に向けて長い道(方向、道筋)、低い面の中に、

et dictum quod ingens eorum numerus sit, また言われた、彼らの数は巨大である(おびただしい)こと、

tam ex illis qui magicas artes in mundo calluerunt, quam ex iis qui non calluerunt, 彼らからも、その者は世の中で魔法の技術に熟練していた、彼らからも、その者は熟練していなかった、

nempe qui vitam mali egerunt, et aliquo studio quocunque sciendi delectati sunt, すなわち、その者は悪の生活を送った、また何らかの熱意でどんなものでも知ることを楽しんだ(喜んだ)、

hoc studium seu haec cupido vertitur in magicum, この熱意またはこの欲望は魔法に変えられた、

ut nihil potius cupiant quam magica addiscere, ut (Adlerheim{1}). 魔法を学んで獲得すること以外にむしろ何も欲しないように、(Adlerheim)のように。

 

(3) 訳文

4528. 来世に非常に多くの魔法使いたちが、前方に、左に向けて長い方向、低い面の中にいる。また、世で魔法の技術に熟練していた者からも、熟練していなかった者からも、彼らの数はおびただしい、言われた。すなわち、悪の生活を送った、また何らかの熱意でどんなものでも知ることを喜んだ者たちである。この熱意またはこの欲望は、魔法を学んで獲得すること以外にむしろ何も欲しないように魔法に変えられた。例えば(Adlerheim)。

 

(1) 原文

4529. Ostensum iis, multis, quod moveri possint sicut marionettes, ab aliis, apparuerunt{1} sibi ut marionettes, et movebantur similiter quoad corpora, brachia, manus, pedes, cum filamentis pendulis ad manus quibus movebantur; imo totum illud planum antrorsum versum est in tales: mirati et indignati sunt, et potentiam Domini praedicabant.

@1 ms. apparueruerunt

 

(2) 直訳

4529. Ostensum iis, multis, quod moveri possint sicut marionettes, ab aliis, 彼らに示された、大いに、あやつり人形☆のように動かされることができること、他の者たちにより、

☆ marionette はフランス語なのでラテン語の辞書にはありません。

apparuerunt{1} sibi ut marionettes, et movebantur similiter quoad corpora, brachia, manus, pedes, 彼らは自分自身にあやつり人形のように見られた、また同様に動かされた、身体、腕、手、足に関して、

cum filamentis pendulis ad manus quibus movebantur; 糸とともに手によって吊り下げられた、それらで動かされた。

imo totum illud planum antrorsum versum est in tales: それどころか(実に)、前方のその全部の平面(舞台)が、そのようなものの中に向けられている――

mirati et indignati sunt, et potentiam Domini praedicabant. 〔彼らは〕驚いた、また憤慨した、また、主の力を宣言した。

 

(3) 訳文

4529. 彼らがあやつり人形のように、他の者たちにより動かされることができることが、彼らに大いに示された。彼らは自分自身があやつり人形のように見られ、また、身体、腕、手、足に関して同様に動かされ、糸とともに手によって吊り下げられ、それらで動かされた。実に、前方のその全舞台が、そのようなものへ向けられている――〔彼らは〕驚き、憤慨し、主の力を宣言した。

原典講読『霊界体験記』 4530

(1) 原文

Qui odio habent aliquem, quales sunt etiam apud hominem

4530. Erat quaedam faemina, quae intus tale odium habuit contra parentes domi, ut cogitaverit eos veneno necare, et quia putabat quod ego desponsare vellem eam, et illa in sua phantasia fefellit, et maritata est viro, tanto dein odio percita fuit, ut cogitaverit me necare si potuisset (Sara Hesselia); cum illa mortua erat paulo post, antequam apertum erat mihi ut loquerer cum spiritibus, accidit quod cultro cuperem me interficere, quae cupiditas tantum increvit, ut cultrum meum in scrinio abscondere, sic ut removere coactus essem{a} ab oculis, nunc detectum est, quod illa faemina ejus spiritus esset, quae quoties videbam cultrum, excitabatur, et hoc in animo meo tam fixe detineret{1}, ex odio quod cepit contra me; inde constare potest, quod homines infestari queant a mortuis, qui odio habuerunt eos, iis nescientibus.

@1 ms. detinereret

@a intellexerim coactus essem, ad [eum] removendum

 

(2) 直訳

Qui odio habent aliquem, quales sunt etiam apud hominem ある者に憎しみを持っている(抱いている)者は、人間のもとでもまたどのようであるか

4530. Erat quaedam faemina, quae intus tale odium habuit contra parentes domi, ut cogitaverit eos veneno necare, ある女がいた、彼女は内部にこのような憎しみを持った(抱いた)家の両親に対して、彼らを毒で殺すことを考えるような、

et quia putabat quod ego desponsare vellem eam, また、彼女は思ったので、私が彼女と婚約することを欲したこと、

et illa in sua phantasia fefellit, et maritata est viro, また彼女は自分の幻想の中へ欺いた(fallo)、また〔他の〕男と結婚させられた、

tanto dein odio percita fuit, ut cogitaverit me necare si potuisset (Sara Hesselia); 最後に、それほど(大きい)憎しみにかきたてられた、もしできたなら、私を殺すことを考えたような(セラ・ヘッセリア☆)。

☆セラ・ヘッセリアについて後述。

cum illa mortua erat paulo post, antequam apertum erat mihi ut loquerer cum spiritibus, 彼女が死んだ時、少し後、私が霊たちと話すように私に〔道が〕開かれる前に、

accidit quod cultro cuperem me interficere, 起こった、小刀で私を殺すことを私が願った(欲した)こと、

quae cupiditas tantum increvit, ut cultrum meum in scrinio abscondere, その欲望はそれだけ大きくなった、私の小刀を箱の中に隠すことのために、

sic ut removere coactus essem{a} ab oculis, そのように〔それを〕移動することに強いられた、目から、

nunc detectum est, 今や、〔私に〕明らかにされた、

quod illa faemina ejus spiritus esset, quae quoties videbam cultrum, excitabatur, その女がその女の霊であったこと、彼女が、私が小刀を見たたびごとに、かきたてられた、

et hoc in animo meo tam fixe detineret{1}, ex odio quod cepit contra me; またこのことが私の心(アニムス)の中にこのように変わらないで(固定して)保たれた、憎しみからそれは私に対して得た。

inde constare potest, ここから明らかにすることができる、

quod homines infestari queant a mortuis, qui odio habuerunt eos, iis nescientibus. 人間(たち)が死者により悩まされる(攻撃される)ことができること、その者は憎しみを持っている(抱いている)、彼らを、彼ら(人間たち)に知られないで。

 

(3) 訳文

ある者に憎しみ抱く者は、人間のもとでもどのようであるか

 

4530. ある女がいて、彼女は家の両親に対して、〔心の〕内部で彼らを毒で殺すことを考えるような憎しみを抱いた。また、彼女は、私が彼女と婚約することを欲した、また彼女は自分の幻想の中へ欺き、〔他の〕男と結婚させられた、と思ったので、最後に、もしできたなら、私を殺すことを考えたようなそれほど大きい憎しみにかきたてられた(セラ・ヘッセリア)。彼女が死んで少し後、私が霊たちと話すように私に〔道が〕開かれる前に、小刀で私を殺すことを私〔自身〕が欲したことが起こった。その欲望は、私の小刀を箱の中に隠すことのために、そのように目から〔それを〕移動することを強いられた〔ように〕、それだけ大きくなった。

今(その時)、〔私に〕明らかにされた――その女が、私が小刀を見たたびごとに、かきたてられたその女の霊であった、また私に対して得た憎しみからこのことが私の心の中にこのように固定して保たれたこと。ここから、人間は、その人間に知られないで、その人間に憎しみを抱いている死者により悩まされることができることを明らかにすることができる。

 

◎セラ・ヘッセリアについて、この4530番と同一ですが『スヴェーデンボリ叙事詩』第29章「最後の審判」の記事を〔意訳するとこうなる〕参考のため以下に引用します(429ページ)。

「人間に無意識のうちに、その者に憎しみを抱いた死者が群がっていることがある」と彼は言っている。この世にいたときスヴェーデンボリが自分との結婚を望んでいるとの空想で自分自身を欺いた女セラ・ヘッセリアがいた。彼女はこのことで失望している自分に気づくと、致死的な憎しみに襲われた。彼女は死後、小刀をつかんで自分のいのちを断ってしまいたい思いを〔スヴェーデンボリに〕吹き込んだ。

原典講読『霊界体験記』 4531,4532

(1) 原文

De universali genio spirituum

4531. Spiritus etiam pessimi infernales{1} habent facultatem intelligendi verum, ita ut prorsus capiant, et cognoscant, in quem statum passim mittuntur, et miratus sum, perceperunt clarissime, cum de malo apud eos dictum, usque ad confirmationem animi et mentis; sed usque post eum statum tales erant.

@1 ms. infernali

 

(2) 直訳

De universali genio spirituum 霊たちの普遍的な性質について

4531. Spiritus etiam pessimi infernales{1} habent facultatem intelligendi verum, 最も悪い地獄の霊たちもまた真理を理解する能力を持っている、

ita ut prorsus capiant, et cognoscant, in quem statum passim mittuntur, et miratus sum, そのように完全に把握するための、また知る、その状態の中へしばしば入れられる、また私は驚いた、

perceperunt clarissime, cum de malo apud eos dictum, usque ad confirmationem animi et mentis; 彼らは最も明るく(はっきりと、明瞭に)知覚した、悪について彼らのもとで言われたとき、心(アニムス)と心(メンス)の確信までも、

sed usque post eum statum tales erant. しかしそれでも、その状態の後、そのような者であった(=変わらなかった)。

 

(3) 訳文

霊たちの普遍的な性質について

 

4531. 最も悪い地獄の霊たちもまた真理を理解する、そのように完全に把握し、知るための能力を持っている、その状態の中へしばしば入れられる。〔そのことに〕私は驚いた。彼らは、悪について彼らのもとで言われたとき、最も明瞭に、心と精神(知性)で確信するまでも、知覚した。しかしそれでも、その状態の後、〔相変わらず〕そのような者であった。

 

(1) 原文

4532. Est solum jucundum cupiditatum apud malos, et jucundum affectionum apud bonos, quod aufert eos, jucundum malorum si{1} frangatur, tametsi donum intelligendi optimum haberent, nihil faceret, jucundum illorum est vita eorum, quod inde nunc constat. Hoc a multa experientia.

@1 ms. nisi

 

(2) 直訳

4532. Est solum jucundum cupiditatum apud malos, 悪い者たちのもとに欲望の快さだけがある、

et jucundum affectionum apud bonos, quod aufert eos, また善い者たちのもとに情愛の快さ〔がある〕、それらが彼らを連れ去る、

jucundum malorum si{1} frangatur, tametsi donum intelligendi optimum haberent, nihil faceret, 悪い者たちの快さが、もし砕かれないなら、たとえ理解するための最良の贈り物を持っていても、何も行なわない、

jucundum illorum est vita eorum, quod inde nunc constat. 彼らの快さが彼らのいのちである、そのことはここから、今や、明らかである。

Hoc a multa experientia. このことを多くの経験から〔知った〕。

 

(3) 訳文

4532. 悪い者たちのもとに欲望の快さだけがあり、善い者たちのもとに情愛の快さがあり、それらにより彼らは連れ去られる。悪い者たちの快さが砕かれないなら、たとえ理解するための最良の賜物を持っていても、何も行なわない。彼らの快さが彼らのいのちであり、そのことは、今や、ここから明らかである。このことを多くの経験から知った。

原典講読『霊界体験記』 4533~4536

(1) 原文

De affirmativo universali

4533. Est solum affirmativum universale quo imbuitur homo quoad vera, a Domino―sicut{1} quod Verbum sit Verbum, Dominus sit Dominus, Providentia sit in singularissimis―in{2} quo cum sit, tametsi obscure hoc sciat quod sit, tunc innumerabilia affirmantia insinuantur a Domino.

@1 ms. Domino, sicut

@2 ms. singularissimis in

 

(2) 直訳

De affirmativo universali 普遍的な肯定的なものについて

4533. Est solum affirmativum universale quo imbuitur homo quoad vera, a Domino― 普遍的な肯定的なものだけである、それによって人間は真理に関して、主により、教えられる――

sicut{1} quod Verbum sit Verbum, Dominus sit Dominus, Providentia sit in singularissimis― みことばはみことばである、主は主である、摂理は最も個々のものの中にあることのように、

in{2} quo cum sit, tametsi obscure hoc sciat quod sit, 〔人間が〕その中にいるとき、たとえあいまいにこのことを知っても、あることを、

tunc innumerabilia affirmantia insinuantur a Domino. その時、無数の肯定するものが主により徐々に持ち込まれる。

 

(3) 訳文

普遍的に肯定的なものについて

 

4533. 普遍的に肯定的なものがあり、それだけによって人間は真理に関して、主により教えられる――例えば、みことばはみことばである、主は主である、摂理は最も個々のものの中にあることである。〔人間が〕その中にいるとき、たとえあいまいにそれがあることを知っても、その時、無数の肯定するものが主により徐々に持ち込まれる。

 

(1) 原文

4534. Contrarium est illis qui in affirmativo{1} contrarii, seu falsi, hoc est, in principiis et persuasionibus falsi, seu in dubitativo negativo, magis qui in negativo sunt de veritatibus. Hoc a multa experientia.

@1 nisi legendum sit affirmatione

 

(2) 直訳

4534. Contrarium est illis qui in affirmativo{1} contrarii, 彼らに正反対のものである、その者は反対(対立)した肯定的なものの中に〔いる〕、

seu falsi, hoc est, in principiis et persuasionibus falsi, seu in dubitativo negativo, または虚偽の、すなわち、虚偽の原理と確信の中に〔いる〕、または疑わしいもの、否定的なものの中に、

magis qui in negativo sunt de veritatibus. まして、その者は否定的なものの中にいる、‶真理〟について。

Hoc a multa experientia. このことを多くの経験から〔知った〕。

 

(3) 訳文

4534. 対立する肯定的なもの、または虚偽のものの中に、すなわち、虚偽の原理と確信の中に、または疑わしいもの、否定的なものの中に、まして、‶真理〟について否定的なものの中にいる者に正反対のものである。このことを多くの経験から知った。

 

(1) 原文

4535. Affirmativa vera possunt confirmari etiam multis fallaciis, sed hoc nihil facit, nam eae facile discutiuntur. Inde cultus et varietates plures, usque unum faciunt, si omnibus charitas.

 

(2) 直訳

4535. Affirmativa vera possunt confirmari etiam multis fallaciis, sed hoc nihil facit, 肯定的な真理は多くの欺きによってもまた確信されることができる、しかし、このことは何も行なわない、

nam eae facile discutiuntur. なぜなら、それらは容易に追い散らされるからである。

Inde cultus et varietates plures, usque unum faciunt, si omnibus charitas. ここから礼拝の、また多種多様なもの多くのものは、それでも一つのものをつくっている、もしすべての者に仁愛〔がある〕なら☆。

☆ 柳瀬訳(静思社刊行)はこの箇所を「……」としている、なぜ訳出しないのか(またはできないのか)、これを翻訳している40年後の私にとって疑問である。(どこかよくわからないのでひっかかったのでしょう)

 

(3) 訳文

4535. 肯定的な真理は多くの欺きによってもまた確信されることができる、しかし、このことは何も行なわない、なぜなら、それらは容易に追い散らされるからである。ここから、礼拝の多種多様な多くのものは、それでもすべての者に仁愛があるなら、一つのものをつくっている。

 

(1) 原文

(m)4536. Affirmativa pueritiae per gradus usque ad adultam aetatem vel confirmantur, et ii regenerantur, vel decrescunt [et]{1} fiunt sensim affirmativa dubitativa, dein negativa.(n)

@1 sic J.F.I. Tafel

 

(2) 直訳

(m)4536. Affirmativa pueritiae per gradus usque ad adultam aetatem vel confirmantur, et ii regenerantur, 子ども時代の肯定的なものは、徐々に(だんだんと)、成人の年齢までも、あるいは確信される、また彼らは再生される、

vel decrescunt [et]{1} fiunt sensim affirmativa dubitativa, dein negativa.(n) あるいは減る(衰える)、〔また〕少しずつ(徐々に)肯定的なものは疑わしいものになる、最後に否定的なもの。(n)

 

(3) 訳文

4536. 少年時代の肯定的なものは、徐々に、成人の年齢までも、あるいは確信され、彼らは再生する。あるいは減少し、少しずつ肯定的なものは疑わしいものに、最後に否定的なものになる。〔この4536番は欄外に書かれている〕