(1) 原文
De divitiis{1}, potentia et magnificentia in altera vita, tum de Plutone
Infernum
4427. Loquutus cum quodam qui antrorsum inferius paulum, quem arbitratus magnum et opulentum fuisse in vita corporis (Czare), dicendo quod nihil habeant in altera, non vestes, non aurum et argentum, non aliquos qui iis serviant, sed quod sint pauperrimi, secus ac in vita corporis, solum quod phantasiam illam secum trahant, quod adhuc putent se esse tales, cum tamen non sint. Tunc dicere datum, quod angeli sint magnificentissimi, habitent in palatiis ita magnificis, ut quoad architecturam et inde magnifica, omnia palatia mundi ne quidem comparari possint, et hoc cum varietate in aeternum, sic quod illi magnificentissimi sint, sed usque tales quod humillimi; praeterea quod opulentissimi, habitent in atmosphaeris quantum spectari{2} possint aureis, adamantinis, rubinorum, unionum, <et> cum tamen sint illi qui omnia ex corde et plura adhuc dare aliis velint, imo usque ut priventur illis modo alii iis gaudeant: quod potentissimi, quod millia imo myriades conferant suam potentiam in illos, et possint subjugare infernum, cum tamen tales sunt ut nemini imperare velint; qui circum mirati sunt valde quod ita sit, cum tamen ita se habeat, at qui volunt et cupiunt divites esse, potentes esse, nihil prorsus habent.
@1 imperfectum in ms.
@2 ms. spectare ut apparet
(2) 直訳
De divitiis{1}, potentia et magnificentia in altera vita, tum de Plutone 来世の中の富、権力また荘厳さについて、なおまたプルートーンについて
Infernum 地獄
4427. Loquutus cum quodam qui antrorsum inferius paulum, 〔私は〕ある者と話した、その者は前方の低い面〔にいた〕、
quem arbitratus magnum et opulentum fuisse in vita corporis (Czare), その者を〔私は〕思った、身体のいのちの中で偉大なまた富裕な者であったこと(帝政ロシア皇帝、ツァー)、
dicendo quod nihil habeant in altera, non vestes, non aurum et argentum, non aliquos qui iis serviant, 言って、来世の中で彼らは何も持たないこと、衣服を〔持た〕ない、金と銀を〔持た〕ない、ある者たちを〔持た〕ない、その者たちは彼らに仕える、
sed quod sint pauperrimi, secus ac in vita corporis, しかし、最も貧しいこと、身体のいのちの中と異なって、
solum quod phantasiam illam secum trahant, quod adhuc putent se esse tales, cum tamen non sint. その幻想だけを自分自身に得ていること、依然としてこのような者であることを思っていること、そのときそれでも〔そのような者では〕ない。
Tunc dicere datum, その時、言うことが〔私に〕与えられた、
quod angeli sint magnificentissimi, habitent in palatiis ita magnificis, ut quoad architecturam et inde magnifica, 天使たちは最も堂々としている(荘厳である)こと、そのように荘厳な宮殿の中に住んでいる、建築様式とここからの荘厳さに関して~のように、
omnia palatia mundi ne quidem comparari possint, et hoc cum varietate in aeternum, 世のすべての宮殿も決して比較されることができない、またこれが永遠の変化とともに、
sic quod illi magnificentissimi sint, sed usque tales quod humillimi; このように、彼らは最も堂々としている(荘厳である)こと、しかしそれでも、このような者〔である〕、最も低い(卑下した)〔者である〕。
praeterea quod opulentissimi, habitent in atmosphaeris quantum spectari{2} possint aureis, adamantinis, rubinorum, unionum, さらに、最も富裕〔である〕こと、見られることができるかぎり、金の、ダイヤモンドの、ルビーの、真珠の大気(雰囲気)の中に住んでいる、
<et> cum tamen sint illi qui omnia ex corde et plura adhuc dare aliis velint, <また>そのときそれでも彼らである、その者たちはすべてのものを心から、さらに多くのものを他の者に与えることを欲している、
imo usque ut priventur illis modo alii iis gaudeant: それどころか彼ら(自分たち)から奪うようにまでも、他の者たちがそれらで喜びさえすれば――
quod potentissimi, quod millia imo myriades conferant suam potentiam in illos, 最も力のある者〔である〕こと、数千の者が、それどころか無数の者が自分の力を彼らの中に与える、
et possint subjugare infernum, cum tamen tales sunt ut nemini imperare velint; また、地獄を征服(抑制)することができる、そのときそれでも、このような者である、だれをも支配することを欲しないような。
qui circum mirati sunt valde quod ita sit, cum tamen ita se habeat, まわりの者は、大いに驚いた、そのようであること、そのときそれでも、そのように振る舞う、
at qui volunt et cupiunt divites esse, potentes esse, nihil prorsus habent. しかし、富んでいる者であること、権力のある者であることを欲するまた望む者は、何もまったく持っていない。
(3) 訳文
来世の富、権力、荘厳さについて、なおまたプルートーンについて
地獄
4427. 〔私は〕前方の低い面〔にいた〕ある者と話した。その者を〔私は〕身体のいのちが身体の中にあったとき偉大なまた富裕な者であったと思い(帝政ロシア皇帝、ツァー)、言った――あなたがたは来世で何も持たない、衣服を、金と銀を、あなたがたに仕える者たちを持たない、しかし、いのちが身体の中にあったときと異なって極めて貧しい、依然としてこのような者であると思っているその幻想だけを自分自身に得ている、そのときそれでも〔そのような者では〕ない。
その時、〔私に〕言うことが与えられた――天使たちは極めて堂々としており(荘厳である)、建築様式とここからの荘厳さに関して世のすべての宮殿も決して比較されることができないような荘厳な宮殿の中に、その永遠の変化とともに、住んでいる。このように、彼らは最も堂々としている(荘厳である)、しかしそれでも、最も卑下したような者である。
さらに、最も富裕であると見られることができるかぎり、金、ダイヤモンド、ルビー、真珠の雰囲気の中に住んでいる。そのときそれでもその者たちはすべてのものを心から、さらに多くのものを他の者に与えることを欲している、それどころか他の者たちがそれらで喜びさえすれば自分たちから奪うようにしてまでもそうする――
数千の者それどころか無数の者が自分の力を彼らの中に与える最も力のある者、また、地獄を征服することができる者、そのときそれでも、だれをも支配することを欲しないような者である。まわりの者は、そのようであることに大いに驚いた、そのときそれでも、そのようである。しかし、富んでいる者や権力のある者であることを欲し、望む者は、まったく何も持っていない。
(1) 原文
4428. Tunc venit quidam qui dixit se Plutonem esse, ex illis qui vocantur plutonici, qui phantasiam illam habent, quod videant thesauros immensos auri, et divitias, quibus delectantur, ex phantasia quam traxerunt secum e corpore, quia tales, ut in illis omne suum delectamentum posuerint, praeter quod{a} in usu ex iis; dicere ei datum, quod haec nihili sint, sicut terrestre coenum, si sic cameram talibus auris plenam habeat, sive luto et coeno alteram, tunc nihil plus valet una quam altera, quod possideant aurum in terra, est ideo quia spectant in auro suo opulentiam, putant possidere posse omnia, et praeterea nihil possident, praeter phantasiam, hi sunt plutonici; dixit quod ita se habeat, quod spectet talia, sed vertantur aliquoties in coenum, et cum alicui dare ex eo alii velit, apud eum vertatur in coenum, sic ut nihili prorsus valeat, nec habeat aliquem usum inde, quam talem spurcum, quod audit phantasticum.
@a = absque quod (vide annotationem ad [292a]) praeter quod をしばしば著者(スヴェーデンボリ)は absque quod の意味で用いています。
(2) 直訳
4428. Tunc venit quidam qui dixit se Plutonem esse, その時、ある者がやって来た、その者は自分自身をプルートーンであることを言った、
ex illis qui vocantur plutonici, 彼らから、その者たちはプルートーンのやからと呼ばれる、
qui phantasiam illam habent, quod videant thesauros immensos auri, et divitias, その者たちは幻想を持っている、金の、また富の莫大な宝庫を見ていること、
quibus delectantur, ex phantasia quam traxerunt secum e corpore, それらで彼らは楽しむ(喜ぶ)、幻想から、それを自分自身に身体から得た、
quia tales, ut in illis omne suum delectamentum posuerint, praeter quod{a} in usu ex iis; このようなもの〔である〕からである、それらの中に自分のすべての歓喜(楽しみ)を置いたような、それらからの役立ちの中に〔歓喜を置く〕ことなしに。
dicere ei datum, quod haec nihili sint, sicut terrestre coenum, 彼に言うことが〔私に〕与えられた、これらは無(無価値なもの)であること、地上的な泥(汚物)のように、
si sic cameram talibus auris plenam habeat, sive luto et coeno alteram, もし、このように金のこのようなもので満ちた部屋を持つなら、あるいは粘土と泥(汚物)で〔満ちた〕他の〔部屋を〕、
tunc nihil plus valet una quam altera, その時、何もさらにまさらない(=価値がない)、あるもの〔部屋〕が他のもの〔部屋〕よりも、
quod possideant aurum in terra, est ideo quia spectant in auro suo opulentiam, 地の中で金を所有することは、それゆえである、金の中に自分の富裕を見るからである、
putant possidere posse omnia, et praeterea nihil possident, praeter phantasiam, 彼らはすべてのものを所有することができることを思っている、またほかに何も所有していない、幻想のほかに、
hi sunt plutonici; これらの者はプルートーンのやからである。
dixit quod ita se habeat, quod spectet talia, sed vertantur aliquoties in coenum, 彼は言った、そのように振る舞うこと、このようなものを眺めたこと、しかし、数回(ときどき)、泥(汚物)に変えられた、
et cum alicui dare ex eo alii velit, apud eum vertatur in coenum, またそれ〔金〕からあるものに(を)ある者に与えることを欲した時、彼のもとで、泥(汚物)に変えられた、
sic ut nihili prorsus valeat, そのように何もまったくまさらない(=価値がない)、
nec habeat aliquem usum inde, quam talem spurcum, quod audit phantasticum. ここから何らかの役立ちも持たない、このような汚れたもの以外に、それは空想的なものと呼ばれる。
(3) 訳文
4428. その時、ある者がやって来て、その者は自分をプルートーン☆である、と言った。プルートーンのやからと呼ばれる者たちからであった。その者たちは、金や富の莫大な宝庫を見ている幻想を持っている。身体から自分自身に得た幻想で彼らは楽しむ。それらからの役立ちに歓喜を置くことなしに、それらの中に自分のすべての歓喜を置いたようなものであるからである。
〔私は〕彼に言うことが与えられた――これらは地上の泥のように無価値なものである、もし、このように金のようなもので満ちた部屋を、あるいは粘土と泥で〔満ちた〕他の〔部屋を〕を持つなら、その時、ある〔部屋〕が他の〔部屋〕よりもさらに価値があることにはならない。地上で金を所有するのは、それゆえ、金に自分の富裕を見るからである。彼らはすべてのものを所有することができると思っている〔が〕、幻想のほかに何も所有していない。これらの者はプルートーンのやからである。彼は言った――そのようである、このようなものを眺めた、しかし、ときどき、泥に変えられた。またそれ〔部屋〕からあるものをある者に与えることを欲した時、彼のもとで、泥に変えられた、そのようにまったく何も価値がない。ここから何らかの役立ちも持たないでd、このような汚れたものでしかなく、それは空想的なものと呼ばれる。
☆プルートーンはギリシア神話で「冥界の神」
(1) 原文
4429. Loquutus de divitiis mundi quod nihili sint, sed quod aliquid [sint,] est usus ex illis quod hoc facit, et qualis usus, tale est aliquid, ut cum maximi usus tunc multum aliquid, at abstracte ab usu quod non aliud sint quam pulvis terrae, ex quo, qui prorsus nihil aestimatur sed rejicitur.
(2) 直訳
4429. Loquutus de divitiis mundi quod nihili sint, 〔私は〕世の富について話した、無(無価値なもの)であること、
sed quod aliquid [sint,] est usus ex illis quod hoc facit, しかし、何らかのもの〔である〕こと、それらから役立ちがある、このことを行なうこと、
et qualis usus, tale est aliquid, また、どのような役立ちがあるか〔によって〕、そのような何らかのものがある、
ut cum maximi usus tunc multum aliquid, そのように最も役立ちが〔ある〕とき、その時、多くの何らかのものが〔ある〕、
at abstracte ab usu quod non aliud sint quam pulvis terrae, しかし、役立ちに関係なく(切り離されて)、何らかのものでないこと、地のちり以外の、
ex quo, qui prorsus nihil aestimatur sed rejicitur. そこから、それはまったく無(無価値なもの)〔として〕評価される、しかし、退けられる(除かれる)。
(3) 訳文
4429. 〔私は〕世の富について、無価値であることを話した――しかし、行なう〔=使う〕ことから役立ちがある、何らかのものである。また、どのような役立ちがあるか〔によって〕、そのような何らかのものがある。そのように最も役立ちがある時、何らかの多くのものがある。しかし、役立ちに関係ないとき、地のちり以外の何ものでない。そのことから、それはまったく無価値なものと見なされ、捨てられる。