(1) 原文
452. Charitas autem hypocritica est apud illos qui in templis et domibus humiliant se paene ad pavimentum coram Deo, longas preces devote fundunt, vultus sanctos praeferunt, osculantur imagines crucis, et ossa mortuorum, et nunc ad sepulcra flectunt genua, et ibi mussitant ore verba sanctae venerationis Dei, et tamen corde volvunt cultum sui, et intendunt adorationes sicut numinum. Hi sunt similes illis, quos Dominus describit, his verbis:
"Quando..feceris eleemosynas, ne tuba canas ante te, quemadmodum hypocritae faciunt in synagogis et in vicis, ut glorificentur ab hominibus:….et si oraveris, non eris sicut hypocritae, qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare, ut conspiciantur ab hominibus" (Matth. vi. 2, 5).
"Vae..vobis Scribae et Pharisaei, hypocritae; quia clauditis regnum caelorum coram hominibus, vos enim non intratis, nec eos, qui intrare volunt, permittitis intrare. ….Vae vobis…hypocritae, quia circumitis mare et aridam, ut faciatis unum proselytum; et cum factus est, facitis illum filium gehennae duplo magis quam vos. ….Vae vobis…hypocritae; quia purgatis exterius poculi et patinae, interiora vero plena sunt rapina et intemperantia" (Matth. xxiii. [1]13, 15, 25).
"Recte prophetavit Esaias de vobis, hypocritae, dicens, Hic populus labiis Me honorat, cor vero eorum procul abest a Me" (Marc. vii. 6).
"Vae vobis…hypocritae, quia estis sicut monumenta non apparentia, ut homines, qui ambulant super ea, non sciant" (Luc. xi. 44).
Praeter alibi. Sunt illi sicut carnes absque sanguine: sicut corvi et psittaci instructi loqui verba ex aliquo psalmo; et sicut aves edoctae canere melodiam hymni sancti: sonus loquelae eorum est sicut sonus fistulae aucupis.
@1 13 (cum exemplo Auctoris,) pro “14”
(2) 直訳
452. Charitas autem hypocritica est apud illos qui in templis et domibus humiliant se paene ad pavimentum coram Deo, longas preces devote fundunt, vultus sanctos praeferunt, osculantur imagines crucis, et ossa mortuorum, et nunc ad sepulcra flectunt genua, et ibi mussitant ore verba sanctae venerationis Dei, et tamen corde volvunt cultum sui, et intendunt adorationes sicut numinum. けれども、彼らのもとの仁愛は「偽善」である、その者は神殿(教会)や家の中で、神の前に自分自身をほとんど舗床(舗装された床)にまでも低くする、長い祈りを信心深く注ぎ出す、聖なる外見(容貌)を見せる(装う)、十字架の像に、また死者の骨にキスする、また今や(時には)墓にひざを曲げる(ひざまずく)、またそこに口で神の崇敬の聖なる言葉をつぶやく、またそれでも、心で自分自身の礼拝を欲する、また神のように崇拝を意図する。
Hi sunt similes illis, quos Dominus describit, his verbis: これらの者は彼らに似ている、それらの者を主は、これらのことばで述べた――
"Quando..feceris eleemosynas, ne tuba canas ante te, quemadmodum hypocritae faciunt in synagogis et in vicis, ut glorificentur ab hominibus: 「あなたがたが施しを行なう時、偽善者のようにあなたがたの前でらっぱを(あなたは)鳴らすな、シナゴーグ(会堂)の中でまた街路の中で、人々から賛美されるために――
….et si oraveris, non eris sicut hypocritae, qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare, ut conspiciantur ab hominibus" (Matth. vi. 2, 5). ……またもしあなたがたが祈るなら、偽善者のようであってはならない、その者はシナゴーグの中、また街路の角の中に立って祈ることを愛する、人々から眺められるために」(マタイ6:2, 5)。
"Vae..vobis Scribae et Pharisaei, hypocritae; 「あなたがたにわざわいあれ、偽善者の、律法学者とパリサイ人たち。
quia clauditis regnum caelorum coram hominibus, vos enim non intratis, nec eos, qui intrare volunt, permittitis intrare. あなたがたは人々の前に天界の王国を閉ざすからである、というのは、あなたがたは入らない、彼らをもまた、その者は入ることを欲する、あなたがたは入ることを許さない。
….Vae vobis…hypocritae, quia circumitis mare et aridam, ut faciatis unum proselytum; ……あなたがたにわざわいあれ……偽善者たち、あなたがたは海と乾いた土地をあちこち歩きまわる、一人の改宗者をつくるために。
et cum factus est, facitis illum filium gehennae duplo magis quam vos. またつくったとき、彼をあなたがたよりもさらに二倍の☆ゲヘナの子にする。
☆ あなたがたの「何が」二倍なのかギリシア原文にも書いてありません。普通は二倍の「偽善者」です。
….Vae vobis…hypocritae; ……あなたがたにわざわいあれ……偽善者たち。
quia purgatis exterius poculi et patinae, interiora vero plena sunt rapina et intemperantia" (Matth. xxiii. [1]13, 15, 25). あなたがたは杯と皿の外部を清める、しかし内部は強奪を不節制で満ちている」(マタイ23:13, 15, 25)。
"Recte prophetavit Esaias de vobis, hypocritae, dicens, Hic populus labiis Me honorat, cor vero eorum procul abest a Me" (Marc. vii. 6). 「イザヤは正しく預言した、あなたがたについて、偽善者、言って、この民は唇でわたしを敬う、しかし、彼らの心でわたしから遠くに離れている」(マルコ7:6)。
"Vae vobis…hypocritae, quia estis sicut monumenta non apparentia, ut homines, qui ambulant super ea, non sciant" (Luc. xi. 44). 「あなたがたにわざわいあれ……偽善者よ、あなたがたは現われない墓のようであるから、人間たちのよう〔である〕、その者はその上を歩く、知らない〔で〕」(ルカ11:44)。
Praeter alibi. ほかに他の箇所に。
Sunt illi sicut carnes absque sanguine: 彼らは血のない肉のようである――
sicut corvi et psittaci instructi loqui verba ex aliquo psalmo; 何らかの詩篇からの言葉を話すことを教えられたカラスやオウムのよう〔である〕。
et sicut aves edoctae canere melodiam hymni sancti: また聖なる讃美歌の旋律を歌うことを教えられた鳥のよう〔である〕。
sonus loquelae eorum est sicut sonus fistulae aucupis. それらの話しの音は、わなの笛の音のようである。
@1 13 (cum exemplo Auctoris,) pro “14” 注1 [14]の代わりに13(著者の写し(本)にしたがって)
(3) 訳文
452. けれども、彼らのもとの仁愛は「偽善」である。その者は神殿(教会)や家の中で、神の前に自分自身をほとんど舗床(舗装された床)にまでも低くし、長い祈りを信心深く注ぎ出し、聖なる外見(容貌)を装い、十字架の像に、また死者の骨にキスし、また時には墓にひざまずき)、またそこでは口で神への崇敬な聖なる言葉をつぶやく、またそれでも、心で自分自身の礼拝を欲し、神のように崇拝されることを意図している。
これらの者は彼らに似ており、それらの者を主は、これらのことばで述べた――
「あなたがたが施しを行なう時、偽善者のように、シナゴーグ(会堂)の中でまた街路の中で、人々から賛美されるために、あなたがたの前でらっぱを鳴らすな。……またもしあなたがたが祈るなら、偽善者のようであってはならない、その者はシナゴーグの中、また街路の角の中に立って、人々から眺められるために祈ることを愛する」(マタイ6:2, 5)。
「あなたがたにわざわいあれ、偽善者の、律法学者とパリサイ人たち。あなたがたは人々の前に天界の王国を閉ざすからである、というのは、あなたがたは入らない、入ることを欲する者もまた、あなたがたは入ることを許さないから。……あなたがたにわざわいあれ……偽善者たち、あなたがたは、一人の改宗者をつくるために海と乾いた土地をあちこち歩きまわる。またつくったとき、彼をあなたがたよりもさらに二倍のゲヘナの子にする。……あなたがたにわざわいあれ……偽善者たち。あなたがたは杯と皿の外部を清める、しかし内部は強奪を不節制で満ちている」(マタイ23:13, 15, 25)。
「イザヤは、あなたがた偽善者について、この民は唇でわたしを敬う、しかし、彼らの心でわたしから遠くに離れている、と言って、正しく預言した」(マルコ7:6)。
「あなたがたにわざわいあれ……偽善者よ、あなたがたは現われない墓のようであり、その上を、知らない〔で〕歩く人間たちのようである」(ルカ11:44)。
ほかに他の箇所に。
彼らは血のない肉のようである――何らかの詩篇からの言葉を話すことを教えられたカラスやオウム、また聖なる讃美歌の旋律を歌うことを教えられた鳥のようであり、それらの話しの音は、わなの笛の音のようである。
(1) 原文
453. Charitas autem mortua est apud illos, quibus Fides mortua est, quoniam qualis est Fides, talis est charitas; quod unum faciant, in capite De Fide ostensum est. Quod fides mortua sit illis, qui absque operibus sunt, constat ex Epistola Jacobi ([1]ii. 17, 20). Praeterea fides mortua est illis, qui non credunt in Deum, sed in homines vivos et mortuos, et colunt idola ut in se sancta, sicut olim gentiles. Donaria illorum, qui in hac fide sunt, quae salutis causa impendunt simulacris miraculosis, ut illa vocant, et illa adnumerant inter charitatis opera, non aliud sunt quam sicut aurum et argentum immissum urnis et cippis mortuorum, immo sicut offulae datae Cerbero, et pensa Charonti, ut in campos Elysios transferantur. Charitas autem illorum qui credunt quod Deus non sit, sed pro Deo Natura, non est spuria, nec hypocritica, nec mortua, sed nulla, quia non est alicui fidei adjuncta; non enim nominari potest charitas, quia ejus qualitas praedicatur ex fide. Charitas horum e caelo spectata, est sicut panis ex cinere, collyra ex squamis piscis, et sicut fructus ex cera.
@1 ii. pro “iii.”
(2) 直訳
453. Charitas autem mortua est apud illos, quibus Fides mortua est, quoniam qualis est Fides, talis est charitas; けれども、仁愛は彼らのもとで死んでいる、それらの者に信仰が死んでいる、信仰がどのようなものであるか〔によって〕、仁愛はそのようなものであるから。
quod unum faciant, in capite De Fide ostensum est. 一つのものをつくることは、「信仰について」の章の中に示されている。
Quod fides mortua sit illis, qui absque operibus sunt, constat ex Epistola Jacobi ([1]ii. 17, 20). 信仰が彼らに死んでいることは、その者は働きなしである、「ヤコブの手紙」(2:17, 20)から明らかである。
Praeterea fides mortua est illis, qui non credunt in Deum, sed in homines vivos et mortuos, et colunt idola ut in se sancta, sicut olim gentiles. さらに、彼らに信仰は死んだものである、その者は神を信じない、しかし、生きているまた死んでいる人間を〔信じる〕、また偶像を礼拝する、本質的に聖なるものように、昔の異教徒のように。
Donaria illorum, qui in hac fide sunt, quae salutis causa impendunt simulacris miraculosis, ut illa vocant, et illa adnumerant inter charitatis opera, non aliud sunt quam sicut aurum et argentum immissum urnis et cippis mortuorum, immo sicut offulae datae Cerbero, et pensa Charonti, ut in campos Elysios transferantur. 彼らの奉納物は、その者はこの信仰の中にいる、それは救いのために奇跡的な肖像にささげる、それを〔その〕ように呼ぶ、またそれを仁愛の働きの間に数える(見なす)、〔しかしそれらは〕死者のつぼ〔=骨つぼ〕や棺に入れられた金や銀のようなもの以外に何ものでもない、それどころかケルベロス☆1に与えた一口の食べ物のような、またカローン☆2の賃金、エーリュシオン☆3に運ばれるために。
☆1 ケルベロスは、黄泉の国の入り口の番犬。
☆2 カローンは、死者が三途の川を渡るときの渡し守。
☆3 Campi Elysiiは、死後、祝福された者の住む場所。フランス語でChamps Elysees、これはパリのシャンゼリゼ(ちょうど5年前、凱旋門に上ったことを思い出します)。
Charitas autem illorum qui credunt quod Deus non sit, sed pro Deo Natura, non est spuria, nec hypocritica, nec mortua, sed nulla, quia non est alicui fidei adjuncta; けれども、彼らの仁愛は、その者は神でない者を信じる、しかし神として自然を、偽ではない、偽善でもない、死んだものでもない、しかし何ものでもない、何らかの信仰に結び付いたものでないので。
non enim nominari potest charitas, quia ejus qualitas praedicatur ex fide. というのは、仁愛と呼ぶことができないから、その性質が信仰から属性づけられるので。
Charitas horum e caelo spectata, est sicut panis ex cinere, collyra ex squamis piscis, et sicut fructus ex cera. 天界から眺められたこれらの仁愛は、灰から〔できた〕パンのようである、魚のうろこから〔できた〕ケーキ、また蜜蝋から〔できた〕実のよう〔である〕。
@1 ii. pro “iii.” 注1 [iii.]の代わりにii.
(3) 訳文
453. けれども、仁愛は信仰が死んでいる者のもとで死んでいる、信仰がどのようなものであるか〔によって〕、仁愛はそのようなものであるから。〔仁愛と信仰が〕一つのものをつくることは、「信仰について」の章の中に示されている。
働きのない者に信仰が死んでいることは、「ヤコブの手紙」(2:17, 20)から明らかである。
さらに、神を信じない、しかし、生きているまた死んでいる人間を信じ、また昔の異教徒のように本質的に聖なるものように偶像を礼拝する者に信仰は死んだものである。
この信仰の中にいる者の奉納物は、それを救いのために奇跡的な肖像(これをそのように呼ぶ)にささげ、またそれを仁愛の働きの間に数えるが、〔しかしそれらは〕死者の骨つぼや棺に入れられた金や銀のようなもの以外に何ものでもない、それどころかケルベロス☆1に与えた一口の食べ物のような、またエーリュシオン☆3に運ばれるためのカローン☆2の賃金ようなものである。
けれども、神でなく、しかし神として自然を信じる者の仁愛は、偽ではなく、偽善でもなく、死んだものでもなく、何らかの信仰に結び付いたものでないので何ものでもない。というのは、仁愛の性質は信仰から属性づけられるので、仁愛と呼ぶことができないから。
天界から眺められたこれらの仁愛は、灰からできたパン、魚のうろこからできたケーキ、また蜜蝋からできた実のようである。
☆1 ケルベロスは、黄泉の国の入り口の番犬。
☆2 カローンは、死者が三途の川を渡るときの渡し守。
☆3 Campi Elysiiは、死後、祝福された者の住む場所。
◎余計な話をしたくなった。5年前にフランスに行った。その時は女房、息子(三男)、も一緒だった。モンサンミッシェルにも行った。対岸のホテル「ルレ・サンミッセル?」に泊まった。部屋からは額縁のようにモンサンミッシェル島が見える(立地は最高)。夜、息子、娘と一緒にモンサンミッシェル島へ向かって歩いた。そのとき「荒海や佐渡によこたう天の川」が浮かんだ。すなわち、対岸から島への道路である堤防はちょうど南北方向である。天の川は南北方向に流れる。それで頭上を眺めれば天の川がちょうどモンサンミッシェル島にかかっていた。
月: 2015年1月
原典講読『真のキリスト教』454,455
XVII.
QUOD AMICITIA AMORIS INTER MALOS, SIT INTESTINUM ODIUM INTER ILLOS.
悪い者の間の愛の友情は、彼らの間の内部の(内的な)憎しみであること。
(1) 原文
454. Supra ostensum est, quod cuivis homini sit internum et externum, et quod internum ejus dicatur internus homo, et externum ejus externus homo. His adjicietur hoc, quod internus homo sit in mundo spirituali, et externus in mundo naturali. Quod homo talis creatus sit, est causa, ut possit associari spiritibus et angelis in eorum mundo, et inde analytice cogitare, ac post mortem transferri a suo in alterum. Per mundum spiritualem intelligitur et caelum et infernum. Quoniam internus homo una cum spiritibus et angelis in eorum mundo est, et externus cum hominibus, patet quod homo possit consociari spiritibus inferni, et quoque consociari angelis caeli: homo per hanc facultatem et potentiam distinguitur a bestiis. Homo qualis est quoad internum suum hominem, talis est in se, non autem qualis est quoad externum; quia internus homo est ejus spiritus, qui agit per externum. Corpus materiale, quo spiritus ejus in mundo naturali investitus est, est accessorium propter procreationes, et propter formationem interni hominis; hic enim formatur in naturali corpore, sicut arbor in terra, et semen in fructu. Plura de interno et externo homine videantur supra (n. 401).
(2) 直訳
454. Supra ostensum est, quod cuivis homini sit internum et externum, et quod internum ejus dicatur internus homo, et externum ejus externus homo. 上に示されている、それぞれの人間に内なるものと外なるものがあること、また内なるものは内なる人と言われる、また外なるものは外なる人と。
His adjicietur hoc, quod internus homo sit in mundo spirituali, et externus in mundo naturali. これらにこのことが付け加えられる、内なる人は霊界の中にいること、また外なる人は自然界の中に。
Quod homo talis creatus sit, est causa, ut possit associari spiritibus et angelis in eorum mundo, et inde analytice cogitare, ac post mortem transferri a suo in alterum. 人間がそのようなものに創造されていることは、理由がある、霊と天使たちに交際されることができるように、彼らの世界の中で、またここから分析的に考えることが〔でき〕、そして死後、自分の〔世界〕からもう一つの〔世界〕の中に移されること〔ができる〕。
Per mundum spiritualem intelligitur et caelum et infernum. 霊界によって天界と地獄が意味される。
Quoniam internus homo una cum spiritibus et angelis in eorum mundo est, et externus cum hominibus, patet quod homo possit consociari spiritibus inferni, et quoque consociari angelis caeli: 内なる人は霊と天使たちと一緒であるので、彼らの世界の中の、また外なる〔人〕は人間たちと、明らかである、人間は地獄の霊と仲間とされることができること、そしてまた天界の天使と仲間とされること。
homo per hanc facultatem et potentiam distinguitur a bestiis. 人間はこの能力と力(可能性)によって獣から区別される。
Homo qualis est quoad internum suum hominem, talis est in se, non autem qualis est quoad externum; 人間は、自分の内なる人関してどんなものであるか〔によって〕、本質的にそのようなものである、けれども外なる〔人〕に関してではない。
quia internus homo est ejus spiritus, qui agit per externum. 内なる人は彼の霊であるからである、その者は外なる〔人〕によって行動する。
Corpus materiale, quo spiritus ejus in mundo naturali investitus est, est accessorium propter procreationes, et propter formationem interni hominis; 物質的な身体は、それを彼の霊は自然界の中でまとう、生殖のための付加的なものである、また内なる人の形成のための。
hic enim formatur in naturali corpore, sicut arbor in terra, et semen in fructu. というのは、これが自然的な身体の中で形成されるから、木が地の中で、また種が実の中でのように。
Plura de interno et externo homine videantur supra (n. 401). 内なる人と外なる人について多くのものが上に見られる(401番)。
(3) 訳文
454. 前に、それぞれの人間に内なるものと外なるものがあり、内なるものは内なる人、外なるものは外なる人と言われることが示されている。
これらにこのことが、内なる人は霊界の中に、外なる人は自然界の中にいることが付け加えられる。
人間がそのようなものに創造されていることの理由は、霊と天使たちの世界の中の彼らと交際し、またここから分析的に考え、そして死後、自分の世界からもう一つの世界の中に移されることできるためである。
霊界によって天界と地獄が意味される。
内なる人は霊と天使たちの世界の中の彼らと、また外なる人は人間たちと一緒であるので、人間は地獄の霊と仲間とされ、そしてまた天界の天使と仲間とされることができることが明らかである――人間はこの能力と力(可能性)によって獣から区別される。
人間は、自分の内なる人関してどんなものであるかによって、本質的にそのようなものである、けれども、外なる人に関してではない。内なる人は彼の霊であり、その霊が外なる人によって行動するからである。
彼の霊が自然界の中でまとう物質的な身体は、生殖のための、また内なる人の形成のための付加的なものである。というのは、これが、木が地上で、また種が実の中で形成されるように、自然的な身体の中で形成されるから。
内なる人と外なる人について多くのものが前に見られる(401番)。
(1) 原文
455. Qualis autem homo malus est quoad internum suum hominem, et qualis homo bonus quoad suum, videri potest ex descriptione hac brevi inferni et caeli; nam internus homo apud malos conjunctus est diabolis in inferno, et apud bonos est ille conjunctus angelis in caelo. Infernum est ex amoribus suis in jucundis omnium malorum, hoc est, in jucundis odii, vindictae, necis, in jucundis depraedationis et furti, in jucundis vituperationis et blasphemationis, in jucundis negationis Dei, et profanationis Verbi. Haec latent in concupiscentiis, super quas homo non reflectit; illis jucundis flagrant sicut igniti torres: illa sunt quae in Verbo intelliguntur per ignem infernalem. At jucunda caeli, sunt jucunda amoris erga proximum, et amoris in Deum. [2.] Quoniam jucunda inferni sunt opposita jucundis caeli, est interstitium magnum inter illa, in quod a superiori influunt jucunda caeli, et ab inferiori jucunda inferni. In medio hujus interstitii est homo dum vivit in mundo, propter causam ut sit in aequilibrio, et sic in libero statu convertendi se ad caelum, vel ad infernum. Hoc interstitium est, quod intelligitur per "ingentem hiatum" firmatum inter illos qui in caelo sunt et illos qui in inferno (Luc. xvi. 26). [3.] Ex his constare potest, qualis est amicitia amoris inter malos, ―quod quoad externum hominem sit gesticulatoria et mimica, ac simulatoria moralitatis, propter finem expandendi retia sua, et explorandi ubi datur copia fruendi jucundis amorum suorum, ex quibus internus illorum homo ardet. Est solum timor legis, et inde famae et vitae, qui retrahit et actos inhibet: quare amicitia illorum est sicut aranea in saccharo, vipera in pane, pullus crocodili in placenta mellis, et serpens in herbis, [4.] Talis est amicitia malorum cum quocunque; at inter malos confirmatos, ut inter fures, latrones et piratas, est illa familiaris, quamdiu unanima mente inhiant praedationibus, tunc enim se osculantur ut fratres, jucundant se epulis, cantu et choreis, et conjurant in perniciem aliorum immo etiam quisque penitus in se aspicit sodalem, sicut hostis hostem; hoc etiam astutus praedo in sodali suo videt, et timet. Ex his patet, quod inter tales non sit amicitia, sed intestinum odium.
(2) 直訳
455. Qualis autem homo malus est quoad internum suum hominem, et qualis homo bonus quoad suum, videri potest ex descriptione hac brevi inferni et caeli; けれども、悪い人間が自分の内なる人に関してどんなものであるか、また善い人間が自分の〔内なる人に〕関してどんなものであるか、この記述(描写)から見られることができる、地獄と天界の簡潔な。
nam internus homo apud malos conjunctus est diabolis in inferno, et apud bonos est ille conjunctus angelis in caelo. なぜなら、悪い者のもとの内なる人は地獄の中の悪魔に結合されているから、また善い者のもとの彼は天界の中の天使に結合されて〔いる〕。
Infernum est ex amoribus suis in jucundis omnium malorum, hoc est, in jucundis odii, vindictae, necis, in jucundis depraedationis et furti, in jucundis vituperationis et blasphemationis, in jucundis negationis Dei, et profanationis Verbi. 地獄は自己愛から悪のすべての快さの中にある、すなわち、憎しみの快さの中に、復讐の、殺人の、略奪と窃盗の快さの中に、侮辱と中傷(冒涜)の快さの中に、神の否定の快さの中に、またみことばの冒涜(汚すこと)の。
Haec latent in concupiscentiis, super quas homo non reflectit; これらは欲望の中に隠れている、それらについて人間は熟考しない。
illis jucundis flagrant sicut igniti torres: それらの快さに燃え上がっている、火のついた(燃えている)燃えさしのように。
illa sunt quae in Verbo intelliguntur per ignem infernalem. それらである、それらはみことばの中で地獄の火によって意味される。
At jucunda caeli, sunt jucunda amoris erga proximum, et amoris in Deum. しかし、天界の快さは、隣人に対する愛の快さである、また神への愛の。
[2.] Quoniam jucunda inferni sunt opposita jucundis caeli, est interstitium magnum inter illa, in quod a superiori influunt jucunda caeli, et ab inferiori jucunda inferni. [2] 地獄の快さは天界の快さに対立しているので、それらの間に大きな間隙(かんげき)がある、その中へ上方から天界の快さが流入する、また下方から地獄の快さが。
In medio hujus interstitii est homo dum vivit in mundo, propter causam ut sit in aequilibrio, et sic in libero statu convertendi se ad caelum, vel ad infernum. この間隙の真ん中の中に、人間は世の中で生きている時、均衡の中にいるように〔との〕理由のために、またこのように自由の状態の中で、自分自身を天界へ、あるいは地獄へ向けている。
Hoc interstitium est, quod intelligitur per "ingentem hiatum" firmatum inter illos qui in caelo sunt et illos qui in inferno (Luc. xvi. 26). この間隙である、それは彼らの間の堅く立てられた「広大な裂け目」によって意味される、その者は天界の中にいる、また彼ら〔の間の〕、その者は地獄の中にいる(ルカ16:26)。
[3.] Ex his constare potest, qualis est amicitia amoris inter malos, ―quod quoad externum hominem sit gesticulatoria et mimica, ac simulatoria moralitatis, propter finem expandendi retia sua, et explorandi ubi datur copia fruendi jucundis amorum suorum, ex quibus internus illorum homo ardet. [3] これらから明らかにすることができる、悪い者の間の愛の友情がどんなものであるか、――外なる人に関して身振りで表現されたものと道化芝居ものである、そして礼儀正しさで偽ったもの、自分の網を広げる目的のために、また自己愛の快さを享受するような機会がそこに与えられる〔ことを〕見つけ出す〔目的〕、それらから彼らの内なる人は燃える。
Est solum timor legis, et inde famae et vitae, qui retrahit et actos inhibet: 単なる法律の恐れがある、またここから名声といのちの、それが引き戻す、また行動で抑制する。
quare amicitia illorum est sicut aranea in saccharo, vipera in pane, pullus crocodili in placenta mellis, et serpens in herbis, それゆえ、彼らの友情は砂糖の中のクモのようである、パンの中のマムシ、蜂蜜のケーキの中のワニの子、また草本の中のヘビ。
[4.] Talis est amicitia malorum cum quocunque; [4] このような悪の友情がある、だれと〔でも〕。
at inter malos confirmatos, ut inter fures, latrones et piratas, est illa familiaris, quamdiu unanima mente inhiant praedationibus, tunc enim se osculantur ut fratres, jucundant se epulis, cantu et choreis, et conjurant in perniciem aliorum immo etiam quisque penitus in se aspicit sodalem, sicut hostis hostem; しかし、悪を確証している者たち☆の間に、泥棒、強盗や海賊の間のような、彼らは親密である、一致する心で略奪を渇望する間は、というのは、その時、お互いに兄弟としてキスをする、お互いに宴会で楽しむ、歌ってまた踊って、また他の者の滅亡(没落)の中で共謀する、それどころか、それぞれの者もまた深く自分自身の中で仲間を眺める、敵を敵のように。
☆ 「悪を確証している者たち」は「悪で結束している者たち」というニュアンスです。
hoc etiam astutus praedo in sodali suo videt, et timet. このことを、狡猾な略奪者は自分の仲間の中にもまた見る、また恐れる。
Ex his patet, quod inter tales non sit amicitia, sed intestinum odium. これらから明らかである、このような者の間に友情がないこと、しかし内部の憎しみが〔ある〕。
(3) 訳文
455. けれども、悪い人間が自分の内なる人に関してどんなものであるか、また善い人間が自分の内なる人に関してどんなものであるか、次の地獄と天界の簡潔な記述から見られることができる。なぜなら、悪い者のもとの内なる人は地獄の中の悪魔に結合され、また善い者のもとの彼は天界の中の天使に結合されてているから。
地獄は自己愛からのすべての悪の快さの中にある、すなわち、憎しみ、復讐、殺人の快さの中に、略奪と窃盗の快さの中に、侮辱と中傷の快さの中に、神の否定、またみことばの冒涜の快さの中にある。
これらは欲望の中に隠れている、それらについて人間は熟考しない。火のついた燃えさしのようにそれらの快さに燃え上がっている――それらが、みことばの中で地獄の火によって意味されるものである。
しかし、天界の快さは、隣人に対する愛の快さ、また神への愛の快さである。
[2] 地獄の快さは天界の快さに対立しているので、それらの間に大きな間隙(かんげき)があり、その中へ上方から天界の快さが、また下方から地獄の快さが流入する。
人間は世の中で生きている時、この間隙の真ん中の中にいる理由は、均衡の中にいて、このように自由の状態の中で、自分自身を天界へ、あるいは地獄へ向けるためである。
この間隙が、天界の中にいる者と地獄の中にいる者の間の堅く立てられた「広大な裂け目」によって意味されるものである(ルカ16:26)。
[3] これらから、悪い者の間の愛の友情がどんなものであるか明らかにすることができる――外なる人に関して身振りで表現されたものと道化芝居もの、そして礼儀正しさで偽ったものである、自分の網を広げ、そこで与えられる自己愛の快さを享受するような機会を見つけ出す目的のためであり、それらから彼らの内なる人は燃える。
単なる法律の恐れが、またここから名声といのちの恐れがあり、それが引き戻す、また行動で抑制する。
それゆえ、彼らの友情は、砂糖の中のクモ、パンの中のマムシ、蜂蜜のケーキの中のワニの子、草本の中のヘビのようである。
[4] このような悪の友情が、だれとでもある。しかし、泥棒、強盗、海賊の間のような、悪を確認している者たちの間で、彼らは、一致する心で略奪を渇望する間は親密である、というのは、その時、お互いに兄弟としてキスし、お互いに宴会で、歌ってまた踊って楽しみから。また他の者の滅亡(没落)を共謀する、それどころか、それぞれの者もまた深く自分自身の中で仲間を、敵を敵のように眺める。このことを、狡猾な略奪者は自分の仲間の中にもまた見る、また恐れる。
これらから、このような者の間に友情がなく、内部に憎しみがあることが明らかである。
原典講読『真のキリスト教』455a,456
(1) 原文
455a. Omnis homo qui se non aperte addixit malefactoribus, et exercuit praedationes, sed civilem moralem vitam propter varios usus ut fines egit, et tamen concupiscentias residentes in interno homine non refrenavit, credere potest, quod amicitia ejus non talis sit; sed quod usque sit in vario gradu apud omnes, qui fidem rejecerunt, et sancta ecclesiae aspernati sunt, et pro nihilo reputaverunt pro se, sed modo pro vulgo, ex pluribus exemplis in mundo spirituali pro certo scire datum est. Apud quosdam ex illis jucunda amoris infernalis latuerunt sicut ignes in lignis torridis cortice obductis; apud quosdam sicut prunae sub favillis; apud quosdam sicut faculae cereae, quae admoto igne efflagrant: et apud quosdam aliter. Talis est omnis homo, qui e corde suo rejecit illa quae religionis sunt. Horum internus homo in inferno est, et quamdiu in mundo vivunt, (et tunc propter moralitatem effigiatam in externis id ignorant,) non agnoscunt pro proximo alios quam semet et suos liberos, et reliquos spectant vel ex contemptu (et tunc sunt sicut feles insidiantes avibus in nidis), vel ex odio (et tunc sunt sicut lupi dum vident canes quos devorent). Haec allata sunt, ut sciatur qualis est charitas in suo opposito.
(2) 直訳
455a. Omnis homo qui se non aperte addixit malefactoribus, et exercuit praedationes, sed civilem moralem vitam propter varios usus ut fines egit, et tamen concupiscentias residentes in interno homine non refrenavit, credere potest, quod amicitia ejus non talis sit; すべての人間は、その者は公然と悪人に加わらなかった。また略奪を行なった。しかし、市民の道徳の生活をいろいろな役立ちのために目的として送った(過ごした)、またそれでも内なる人の中に住んでいる欲望を抑制しなかった、信じることができる、彼の友情がこのようなものでないこと。
sed quod usque sit in vario gradu apud omnes, qui fidem rejecerunt, et sancta ecclesiae aspernati sunt, et pro nihilo reputaverunt pro se, sed modo pro vulgo, ex pluribus exemplis in mundo spirituali pro certo scire datum est. しかし、(それは)それでも、いろいろな段階(程度)の中に、すべての者のもとにある(こと)、その者は信仰を退けた、また教会の聖なるものを蹴とばした(踏んずけた)、自分自身のために何も尊重しない〔でよいもの〕として、しかし、単に大衆のために、霊界の中の多くの例から確かに知ることが与えられた。
Apud quosdam ex illis jucunda amoris infernalis latuerunt sicut ignes in lignis torridis cortice obductis; 彼らからのある者のもとで、地獄の愛の快さが隠れている、こげた樹皮でおおった材木の中の火のように。
apud quosdam sicut prunae sub favillis; ある者のもとで、灰の下の燃えさしのように。
apud quosdam sicut faculae cereae, quae admoto igne efflagrant: ある者のもとで、蝋のたいまつのように、それは近づけられた火でパッと燃え出す。
et apud quosdam aliter. またある者のもとで異なって。
Talis est omnis homo, qui e corde suo rejecit illa quae religionis sunt. すべての人間はこのようなものである、その者は心からそれらを退ける、それらは宗教のものである。
Horum internus homo in inferno est, et quamdiu in mundo vivunt, (et tunc propter moralitatem effigiatam in externis id ignorant,) non agnoscunt pro proximo alios quam semet et suos liberos, et reliquos spectant vel ex contemptu (et tunc sunt sicut feles insidiantes avibus in nidis), vel ex odio (et tunc sunt sicut lupi dum vident canes quos devorent). これらの内なる人は地獄の中にいる、また世の中で生きる間、(またその時、外なるものの中で映し出された礼儀正しさのために、そのことに無知であった)、他の者を隣人として認めなかった、自分自身と自分の子ども以外に、また残りの(他の)者をあるいは軽蔑から眺めた(またその時、巣の中の鳥を待ち伏せている猫のようである)、あるいは憎しみから(またその時、犬を見る時のオオカミのようである、それをむさぼり食う)。
Haec allata sunt, ut sciatur qualis est charitas in suo opposito. これらが提示された(affero)、仁愛がどんなものかその正反対のものの中で知られるために。
(3) 訳文
455a. 公然とは、悪人に加わらず、。また略奪を行なわず、しかし、市民の道徳の生活をいろいろな役立ちを目的として送り、またそれでも内なる人の中に住んでいる欲望を抑制しなかったすべての人間は、自分の友情がこのようなものでないこと信じることができる。しかし、それでも、信仰を退け、また教会の聖なるものを、単に大衆のためのものとし、自分自身のためには何も尊重しないで、蹴とばした者には、いろいろな程度で、そのすべての者のもとに〔そのような友情が〕あることが、霊界の中の多くの例から確かに知ることが与えられた。
彼らからのある者のもとに、こげた樹皮でおおった材木の中の火のように地獄の愛の快さが隠れている。ある者のもとに、灰の下の燃えさしのように。ある者のもとに、蝋「を塗った」たいまつのように、それは近づけられた火でパッと燃え出す。またある者のもとで異なって。
心から宗教のものを退けるすべての人間はこのようなものである。
これらの内なる人は地獄の中にいる、また世の中で生きる間(またその時、外なるものの中で映し出された礼儀正しさのために、そのことに無知であった)、自分自身と自分の子ども以外に他の者を隣人として認めなかった、また残りの(他の)者をあるいは軽蔑から(またその時、巣の中の鳥を待ち伏せている猫のようである)、あるいは憎しみから(またその時、犬を見る時、それをむさぼり食うオオカミのようである)眺めた。
これらが、仁愛がどんなものかその正反対のものの中で知られるために提示された。
(1) 原文
456. Notum est, quod Lex e monte Sinai promulgata, inscripta sit binis tabulis, et quod una harum sit de Deo, et altera de hominibus; et quod illae in manu Mosis una tabula fuerint, a cujus parte dextra fuit scriptum de Deo, et a sinistra de hominibus; et quod sic oblata oculis hominum scriptura utriusque partis simul conspiceretur, ita fuit una pars in conspectu alterius, sicut Jehovae loquentis cum Mose et Mosis cum Jehovah facie ad faciem, ut legitur. Hoc ideo factum est, ut tabulae sic unitae repraesentarent conjunctionem Dei cum hominibus, et reciprocam hominum cum Deo; propter quam causam Lex inscripta vocabatur Foedus et Testimonium; foedus significat conjunctionem, et testimonium vitam secundum pacta. Ex binis his tabulis ita unitis videri potest conjunctio amoris in Deum, et amoris erga proximum. Prima tabula involvit omnia quae amoris in Deum sunt, quae primario sunt, quod oporteat agnoscere unum Deum, Divinitatem Humani Ipsius, et sanctitatem Verbi, et quod colendus sit per sancta quae procedunt ab Ipso. Quod haec tabula involvat illa, constat ex illis, quae in capite quinto super decalogi praecepta commentata sunt. Secunda tabula involvit omnia illa quae amoris erga proximum sunt; quinque priora ejus praecepta illa quae facti sunt, et vocantur opera; et duo posteriora illa quae voluntatis sunt, ita illa quae charitatis sunt in sua origine: in his enim dicitur "Non concupisces," et cum homo non concupiscit illa quae proximi sunt, tunc bene illi vult. Quod Decem Praecepta Decalogi contineant omnia quae amoris in Deum sunt, et omnia quae amoris erga proximum sunt, videatur supra (n. 329-331); ubi etiam ostensum est quod conjunctio utriusque tabulae sit apud illos qui in charitate sunt.
(2) 直訳
456. Notum est, quod Lex e monte Sinai promulgata, inscripta sit binis tabulis, et quod una harum sit de Deo, et altera de hominibus; よく知られている、シナイ山から布告された律法は、二つの板に書き付けられたこと、またこれらの一つは神について、またもう一つは人間について。
et quod illae in manu Mosis una tabula fuerint, a cujus parte dextra fuit scriptum de Deo, et a sinistra de hominibus; またそれらはモーセの手の中で一つの板であったこと、その右側の部分に神について書かれていた、また左側に人間について。
et quod sic oblata oculis hominum scriptura utriusque partis simul conspiceretur, ita fuit una pars in conspectu alterius, sicut Jehovae loquentis cum Mose et Mosis cum Jehovah facie ad faciem, ut legitur. また、このように人間の目に示された(offero)、両方の部分が同時に見られる、そのように一つの部分が他の視野の中に、エホバがモーセと話しているように、またモーセがエホバと、顔で顔へ(面と向かって)、〔聖書で〕読まれるように。
Hoc ideo factum est, ut tabulae sic unitae repraesentarent conjunctionem Dei cum hominibus, et reciprocam hominum cum Deo; それゆえ、このことが生じた、このように結合した板が人間との神の結合を表象するために、また神との人間の結合を。
propter quam causam Lex inscripta vocabatur Foedus et Testimonium; その理由のために書き付けられた律法は契約と証しと呼ばれた。
foedus significat conjunctionem, et testimonium vitam secundum pacta. 契約は結合を、また証しは取り決め(契約)にしたがった生活を意味した。
Ex binis his tabulis ita unitis videri potest conjunctio amoris in Deum, et amoris erga proximum. このように結合されたこれらの二つの板から見られることができる、神への愛と隣人に対する愛の結合を。
Prima tabula involvit omnia quae amoris in Deum sunt, quae primario sunt, quod oporteat agnoscere unum Deum, Divinitatem Humani Ipsius, et sanctitatem Verbi, et quod colendus sit per sancta quae procedunt ab Ipso. 第一の板はすべてのものを含んだ、それらは神への愛のものである、それらは最初(第一)のものである、一つの神を認めなければならないこと、その方の人間性の神性を、またみことばの聖性を、また礼拝すべきこと、その方から発出する聖なるものによって。
Quod haec tabula involvat illa, constat ex illis, quae in capite quinto super decalogi praecepta commentata sunt. この板はそれらを含んでいたことは、それらから明らかである、それらは第五章の中で、十戒の戒めについて論証された。
Secunda tabula involvit omnia illa quae amoris erga proximum sunt; 第二の板はそれらすべてのものを含んだ、それらは隣人に対する愛のものである。
quinque priora ejus praecepta illa quae facti sunt, et vocantur opera; その先行する五つの戒めは、それらは、それらは行なわれる、また働きと呼ばれる。
et duo posteriora illa quae voluntatis sunt, ita illa quae charitatis sunt in sua origine: また後ろの二つのそれらは、それらは意志のものである、そのようにそれらは仁愛のものである、その起源の中で。
in his enim dicitur "Non concupisces," et cum homo non concupiscit illa quae proximi sunt, tunc bene illi vult. というのは、これらの中に「あなたは欲しがってはならない」言われているから、また人間がそれらを欲しがらないとき、それらは隣人のものである、その時、彼に善く欲する。
Quod Decem Praecepta Decalogi contineant omnia quae amoris in Deum sunt, et omnia quae amoris erga proximum sunt, videatur supra (n. 329-331); 十戒の十の戒めがすべてのものを含んでいることは、それらは神への愛のものである、またすべてのものを、それらは隣人に対する愛のものである、上に見られる(329-331番)。
ubi etiam ostensum est quod conjunctio utriusque tabulae sit apud illos qui in charitate sunt. そこにさらにまた示されている、彼らのもとに両方の板の結合があること、その者は仁愛の中にいる。
(3) 訳文
456. シナイ山から布告された律法は、二つの板に、またこれらの一つは神について、またもう一つは人間について、書き付けられたこと、またそれらはモーセの手の中で一つの板であり、その右側の部分に神について、また左側に人間について書かれていたことがよく知られている。また、両方の部分が同時に見られるように、そのように一つの部分が他の視野の中に人間の目に示され、〔聖書で〕読まれるように、エホバがモーセと、またモーセがエホバと面と向かって話しているようであった。
それゆえ、このことから、このように結合した板が人間との神の結合を、また神との人間の結合を表象することが生じた。そのことから、書き付けられた律法は契約と証しと呼ばれた。契約は結合を、また証しは取り決め(契約)にしたがった生活を意味した。
このように結合されたこれらの二つの板から、神への愛と隣人に対する愛の結合を見ることができる。
第一の板は、神への愛のものであるすべてのものを含んでいた。それらは最初のものである、一つの神、その方の人間性の神性、またみことばの聖性を認めなければならないこと、またその方から発出する聖なるものによって礼拝すべきことである。
この板がそれらを含んでいたことは、十戒の戒めについて論証された第五章の中のそれらから明らかである。
第二の板は、隣人に対する愛のものであるすべてのものを含んでいた。その最初の五つの戒めは、行なわれるべきものであり、働きと呼ばれる。また後ろの二つのものは、意志のもの、そのようにその起源で仁愛のものである――というのは、これらの中に「あなたは欲しがってはならない」言われ、人間がそれらを欲しがらない時、それらは善く〔あるようにと〕欲する隣人のものであるからである。
十戒の十の戒めが、神への愛のものであるすべてのものを、隣人に対する愛のものであるすべてのものを含んでいることは、前に見られる(329-331番)。
そこには、仁愛の中にいる者のもとに両方の板の結合があることもまた示されている。
原典講読『真のキリスト教』457,458
(1) 原文
457. Aliter apud illos, qui in solo cultu Dei sunt, et non simul in bonis operibus ex charitate; hi sunt similes illis qui discindunt foedus: adhuc aliter apud illos qui dividunt Deum in tres, et unumquemvis separatim colunt: adhuc aliter apud illos, qui Deum non in Humano suo adeunt; hi sunt,
Qui non ingrediuntur per januam, sed ascendunt aliunde (Joh. x. [1,]9);
et adhuc aliter apud illos qui Divinitatem Domini ex confirmatione negant. Apud hos et illos non est conjunctio cum Deo, et inde non salvatio; et charitas illorum non est alia quam spuria, et haec non conjungit a facie, sed a latere, aut a tergo. [2.] Quomodo conjunctio fit, etiam paucis dicetur. Deus influit apud omnem hominem cum agnitione Ipsius in cognitiones de Ipso, et simul influit cum amore suo erga homines: homo qui recipit modo prius et non posterius, is recipit influxum illum in intellectu et non in voluntate; et manet in cognitionibus absque interiore agnitione Dei, et ejus status est sicut horti tempore hiemis. At homo qui recipit et prius et posterius, is recipit influxum in voluntate et inde intellectu, ita tota mente; et ei est interior agnitio Dei, quae cognitiones de Deo apud illum vivificat; hujus status est sicut horti tempore veris. [3.] Quod conjunctio fiat per charitatem, est causa, quia Deus amat unumquemvis hominem; et quia ei benefacere non potest immediate, sed per homines mediate, ideo iis inspirat suum amorem, sicut inspirat parentibus amorem erga liberos; et homo qui illum recipit, conjungitur Deo, et amat proximum ex amore Dei; apud hunc est amor Dei intus in amore hominis erga proximum, qui operatur velle [1]et posse apud illum. [4.] Et quia homo nihil boni facit, nisi ei appareat sicut posse, velle, et facere, sint a se, ideo hoc datum est ei; et cum id facit ex libero ut a se, ei imputatur illud, et acceptatur ut reciprocum, per quod fit conjunctio. Et hoc se habet sicut activum et passivum, et hujus cooperatio, quod fit ex activo in passivo; et hoc se habet sicut voluntas in actionibus et cogitatio in loquelis, et animae ab intimo operantis in utramque; et se habet sicut conatus in motu; et quoque sicut prolificum seminis, quod ab interiori agit in succis, per quos crescit arbor usque ad fructus, et per fructus producit nova semina: et se habet sicut lux in lapidibus pretiosis, quae secundum texturas partium reflectitur; unde varii colores, sicut forent lapidum, cum tamen sunt lucis.
@1 et (cum exemplo Auctoris,) pro “est”
(2) 直訳
457. Aliter apud illos, qui in solo cultu Dei sunt, et non simul in bonis operibus ex charitate; 彼らのもとに、異なって〔いる〕、その者は神の礼拝だけの中にいる、また同時に仁愛からの善の働きの中に〔い〕ない。
hi sunt similes illis qui discindunt foedus: これらの者は彼らに似ている、その者は契約を引き裂く。
adhuc aliter apud illos qui dividunt Deum in tres, et unumquemvis separatim colunt: さらに異なって〔いる〕彼らのもとに、その者は神を三つに分割する、またそれぞれを別々に礼拝する。
adhuc aliter apud illos, qui Deum non in Humano suo adeunt; さらに異なって〔いる〕彼らのもとに、その者は神をその人間性の中で近づかない。
hi sunt, これらの者である、
Qui non ingrediuntur per januam, sed ascendunt aliunde (Joh. x. [1,]9); その者は門を通って入らない、しかし、別の場所から上る(ヨハネ10:1, 9)。
et adhuc aliter apud illos qui Divinitatem Domini ex confirmatione negant. またさらに異なって〔いる〕彼らのもとに、その者は主の神性を確信から否定する。
Apud hos et illos non est conjunctio cum Deo, et inde non salvatio; これらやそれらの者のもとに、神との結合はない、またここから救いはない。
et charitas illorum non est alia quam spuria, et haec non conjungit a facie, sed a latere, aut a tergo. また彼らの仁愛はにせのもの以外の他のものではない、またこれは顔から結合しない、しかし脇から、または背後から。
[2.] Quomodo conjunctio fit, etiam paucis dicetur. [2] どのように結合が生じるか、さらにまた簡単に(短く)言われる。
Deus influit apud omnem hominem cum agnitione Ipsius in cognitiones de Ipso, et simul influit cum amore suo erga homines: 神はすべての人間のもとに流入する、その方についての知識の中でその方の認知とともに、また同時(一緒)に流入する、人間に対するご自分の愛とともに。
homo qui recipit modo prius et non posterius, is recipit influxum illum in intellectu et non in voluntate; 人間は、その者は前のもの〔知識〕だけで後のもの〔愛〕でなく受ける者は、彼はその流入を理解力の中で受ける、また意志の中でなく。
et manet in cognitionibus absque interiore agnitione Dei, et ejus status est sicut horti tempore hiemis. また神の内的な認知なしに知識の中にとどまる、またその状態は冬の時の庭園のようである。
At homo qui recipit et prius et posterius, is recipit influxum in voluntate et inde intellectu, ita tota mente; しかし、人間は、その者は前のもの〔知識〕と後のもの〔愛〕とを受ける、彼は意志の中に流入を受ける、またここから理解力〔の中に〕、このように全部の心で。
et ei est interior agnitio Dei, quae cognitiones de Deo apud illum vivificat; また彼に神の内的な認知がある、神についてのその認識は彼のもとで生気を与える。
hujus status est sicut horti tempore veris. この状態は春の時の庭園のようである。
[3.] Quod conjunctio fiat per charitatem, est causa, quia Deus amat unumquemvis hominem; [3] 結合が仁愛によって生じることは、理由がある、神がそれぞれの人間を愛するからである。
et quia ei benefacere non potest immediate, sed per homines mediate, ideo iis inspirat suum amorem, sicut inspirat parentibus amorem erga liberos; また彼に善を行なうことは直接にできないので、しかし、人間によって間接的に、それゆえ、彼らにご自分の愛を吹き込む。
et homo qui illum recipit, conjungitur Deo, et amat proximum ex amore Dei; また人間は、その者はそれ〔愛〕を受ける、神に結合される、また神の愛から隣人を愛する。
apud hunc est amor Dei intus in amore hominis erga proximum, qui operatur velle [1]et posse apud illum. この者のもとに神の愛は隣人に対する人間の愛の内部にある、それ〔神の愛〕は彼のもとで意志することと潜在的能力(可能性、できること)を生み出す。
[4.] Et quia homo nihil boni facit, nisi ei appareat sicut posse, velle, et facere, sint a se, ideo hoc datum est ei; [4] また人間は善の何ものも行なわないので、彼に潜在的能力(可能性、できること)、意志すること、また行なうことが、自分自身からである、のように見られないなら、それゆえ、このことが彼に与えられている。
et cum id facit ex libero ut a se, ei imputatur illud, et acceptatur ut reciprocum, per quod fit conjunctio. またそのことを自由から、自分自身からのように行なうとき、彼にそのことが転嫁される、また相互のものとして受け入られる、そのことによって、結合が生じる。
Et hoc se habet sicut activum et passivum, et hujus cooperatio, quod fit ex activo in passivo; またこのことは活動原理(原動力)と受動的なもののように振る舞う、またこの共同は、それは受動的なものの中の活動原理(原動力)から生じる。
et hoc se habet sicut voluntas in actionibus et cogitatio in loquelis, et animae ab intimo operantis in utramque; またこのことは行動の中の意志、また話すことの中の思考のように振る舞う、また両方のものの中で働きの最内部のものからの霊魂〔のように〕。
et se habet sicut conatus in motu; また、運動の中のコナトゥスのように振る舞う。
et quoque sicut prolificum seminis, quod ab interiori agit in succis, per quos crescit arbor usque ad fructus, et per fructus producit nova semina: そしてまた種の生殖力のように、それは内的なものから液汁の中で働く、それによって木は実まで成長する、また実によって新しい種を生み出す。
et se habet sicut lux in lapidibus pretiosis, quae secundum texturas partium reflectitur; また貴重な石(宝石)の中の光のように振る舞う、それは部分の繊維(複雑な構造物)にしたがって反射される。
unde varii colores, sicut forent lapidum, cum tamen sunt lucis. ここからいろいろな色が、石のものであるかのように、そのときそれでも光のものである。
@1 et (cum exemplo Auctoris,) pro “est” 注1 [est]の代わりにet(著者の写し(本)にしたがって)
(3) 訳文
457. 神の礼拝だけの中にいて、同時に仁愛からの善の働きの中にいない者のもとで異なっている。これらの者は契約を引き裂く者に似ている。神を三つに分割し、それぞれを別々に礼拝する者のもとでさらに異なっている。神をその人間性の中で近づかない者のととでさらに異なっている。これらの者である、
その者は門を通って入らない、しかし、別の場所から上る(ヨハネ10:1, 9)。
主の神性を確信から否定する者のもとでさらに異なっている。
それらの者のもとに、神との結合はなく、ここから救いはない。また彼らの仁愛は、にせのものでしかなく、またこれは顔から結合しない、しかし脇から、または背後から〔結合している〕。
[2] どのように結合が生じるか、さらにまた簡単に言われる。
神は、すべての人間のもとに、その方についての知識の中でその方の認知とともに流入し、また同時に、人間に対するご自分の愛とともに流入する。前のもの〔知識〕だけ受け、後のもの〔愛〕で受けない人間は、その流入を意志の中でなく理解力の中で受ける。神の内的な認知なしに知識の中にとどまり、その状態は冬の時の庭園のようである。
しかし、前のもの〔知識〕と後のもの〔愛〕を受ける人間は、意志の中に、またここから理解力の中に、このように心全体で流入を受ける。また彼に神の内的な認知があり、神についてのその認識は彼のもとで生気を与える。この状態は春の時の庭園のようである。
[3] 結合が仁愛によって生じることの理由は、神がそれぞれの人間を愛するからである。また彼に直接に善を行なうことはできず、しかし、人間によって間接的に行なうので、それゆえ、それらの人間にご自分の愛を吹き込む。またそれ〔愛〕を受ける人間は、神に結合され、神の愛から隣人を愛する。この者のもとに神の愛は隣人に対する人間の愛の内部にあり、それ〔神の愛〕は彼のもとで意志することと潜在的能力を生み出す。
[4] また人間は、彼に潜在的能力、意志すること、行なうことが、自分自身からであるのように見られないなら、何も善を行なわないので、それゆえ、このことが彼に与えられている。またそのことを自由から、自分自身からのように行なうとき、彼にそのことが転嫁され、相互のものとして受け入られ、そのことによって、結合が生じる。
またこのことは能動的なもの(原動力)と受動的なもののようであり、またこの共同は、それは受動的なものの中の能動的なもの(原動力)から生じる。またこのことは行動の中の意志と話すことの中の思考、また両方のものの中で働きの最内部のものからの霊魂のようなものである。また、運動の中のコナトゥスのようである。そしてまた種の生殖力のようなものである。それは内的なものから液汁の中で働き、それによって木は実まで成長し、実によって新しい種を生み出す。また宝石の中の光のようである、それは部分の構造にしたがって反射される。ここから、石からであるかのようにいろいろな色が〔生じる〕が、そのときそれでも光からである。
(1) 原文
458. Ex his patet, unde et qualis est conjunctio amoris in Deum et amoris erga proximum,―quod sit influxus amoris Dei erga homines, et quod ejus receptio ab homine, et cooperatio apud illum, sit amor erga proximum. In summa, est conjunctio secundum hoc Verbum Domini,
"In illa die cognoscetis, quod Ego in Patre meo, et vos in Me, et Ego in vobis" (Joh. xiv. 20).
Et secundum hoc Verbum,
"Qui habet praecepta mea et facit illa, ille est qui amat Me; ….et Ego amabo illum, et manifestabo illi Me Ipsum;….et mansionem apud illum" faciam (Joh. xiv. 21-23).
Praecepta Domini omnia se referunt ad amorem erga proximum, quae in summa sunt, non facere ei malum, sed facere ei bonum. Quod illi ament Deum, et Deus amet illos, est secundum illa verba Domini. Quoniam bini illi Amores ita conjuncti sunt, dicit Johannes,
"Qui servat mandata" Jesu Christi, "in Ipso manet, et Ipse in illo." "Si quis dicat, Omnino amo Deum, sed fratrem suum oderit, mendax est: qui enim non amat fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest amare? Hoc mandatum habemus ab Ipso ut qui amat Deum, amet etiam fratrem suum" (1 Epist. [Joh.] iii. 24; et iv. 20, 21).
(2) 直訳
458. Ex his patet, unde et qualis est conjunctio amoris in Deum et amoris erga proximum,―quod sit influxus amoris Dei erga homines, et quod ejus receptio ab homine, et cooperatio apud illum, sit amor erga proximum. これらから明らかである、神目の愛の結合がどこからまたどんなものであるか、また隣人に対する愛の〔結合〕――人間に対する神の愛の流入があること、また人間によるその受け入れ(受容)、また彼のもとに共同が〔あること〕、〔これが〕隣人に対する愛である。
In summa, est conjunctio secundum hoc Verbum Domini, 要するに、主のこのみことばにしたがって結合がある、
"In illa die cognoscetis, quod Ego in Patre meo, et vos in Me, et Ego in vobis" (Joh. xiv. 20). 「その日に、あなたがたは知る、わたしがわたしの父の中にいること、またあなたがたがわたしの中に、またわたしがあなたがたの中に」(ヨハネ16:20)。
Et secundum hoc Verbum, また、このみことばにしたがって、
"Qui habet praecepta mea et facit illa, ille est qui amat Me; 「わたしの戒めを持ち、それらを行なう者は、彼である、その者はわたしを愛する。
….et Ego amabo illum, et manifestabo illi Me Ipsum; ……またわたしは彼を愛する、またわたしは彼にわたし自身を現わす。
….et mansionem apud illum" faciam (Joh. xiv. 21-23). ……また彼(のもと)に住まいを」つくる(ヨハネ14:21-23)。
Praecepta Domini omnia se referunt ad amorem erga proximum, quae in summa sunt, non facere ei malum, sed facere ei bonum. 主のすべての戒めは隣人に対する愛に関係する、それは要するに〔次のもの〕である、彼に悪を行なわないこと、しかし、彼に善を行なうこと。
Quod illi ament Deum, et Deus amet illos, est secundum illa verba Domini. 彼らは神を愛する、また神は彼らを愛することは、主の〔いま述べたばかりの〕それらのことばにしたがっている。
Quoniam bini illi Amores ita conjuncti sunt, dicit Johannes, それらの二つの愛がそのように結合しているので、ヨハネは言った、
"Qui servat mandata" Jesu Christi, "in Ipso manet, et Ipse in illo." イエス・キリストの「命令を仕える者は」、「その方の中にとどまる、またその方も彼の中に」。
"Si quis dicat, Omnino amo Deum, sed fratrem suum oderit, mendax est: 「もしだれかが言うなら、確かに(すべての点で)私は神を愛する、しかし、自分の兄弟を憎む、うそつきである。
qui enim non amat fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest amare? というのは、自分の兄弟を、その者を見る、愛さない者は、神を、その者を見ない、どのように愛することができるのか?
Hoc mandatum habemus ab Ipso ut qui amat Deum, amet etiam fratrem suum" (1 Epist. [Joh.] iii. 24; et iv. 20, 21). この命令を私たちはその方から持っている、神を愛する者は、自分の兄弟もまた愛する(未来)こと」((ヨハネ)第一の手紙3:24、また4:20, 21)。
(3) 訳文
458. これらから、神目の愛の結合が、また隣人に対する愛の結合がどこからまたどんなものであるか明らかである――人間に対する神の愛の流入があり、人間によるその受容、また彼のもとに隣人に対する愛である共同があることである。要するに、主の次のみことばにしたがって結合がある、
「その日に、あなたがたは、わたしがわたしの父の中に、またあなたがたがわたしの中に、またわたしがあなたがたの中にいること知る」(ヨハネ16:20)。
また、このみことばにしたがって、
「わたしの戒めを持ち、それらを行なう者は、わたしを愛する者である。……わたしは彼を愛し、わたしは彼にわたし自身を現わす。……また彼(のもと)に住まいをつくる」(ヨハネ14:21-23)。
主のすべての戒めは隣人に対する愛に関係し、それは要するに、彼に悪を行なわなわず、彼に善を行なうことである。神を愛する者を、神が愛することは、主の〔いま述べたばかりの〕それらのことばにしたがっている。それらの二つの愛がそのように結合しているので、ヨハネは言った、
イエス・キリストの「命令を仕える者は、その方の中に、またその方も彼の中にとどまる」。
「もしだれかが、確かに私は神を愛すると言い、しかし、自分の兄弟を憎むなら、うそつきである。というのは、自分の兄弟を見て、愛さない者は、見ない神を、どのように愛することができるのか? この命令を私たちはその方から持っている。神を愛する者は、自分の兄弟もまた愛さなければならない」((ヨハネ)第一の手紙3:24、また4:20, 21)。