(1) 原文
437. Creditur hodie, quod charitas duntaxat sit bonum facere, et quod tunc non malum faciat; consequenter quod primum charitatis sit bonum facere, et secundum ejus non malum facere: sed prorsus inversum est; primum charitatis est amovere malum, et secundum ejus est facere bonum; nam universalis lex in mundo spirituali est, et inde quoque in mundo naturali, quod quantum quis non vult malum, tantum velit bonum; ita quantum se avertit ab inferno, a quo omne malum ascendit, tantum se vertat ad caelum, e quo omne bonum descendit; proinde etiam, quod quantum quis rejicit diabolum, tantum acceptetur a Domino. Non potest quis stare inter utrumque collo versatili, et simul orare ad unum et ad alterum: hi enim sunt de quibus Dominus haec dicit,
"Novi tua opera, quod neque frigidus sis neque calidus; utinam frigidus esses aut calidus: sed quia tepidus es, et neque frigidus neque calidus, exsputurus sum te ex ore" (Apoc. iii. 15, 16).
Quis potest inter binos exercitus velitare cum sua turma, ac utrique favere? Quis potest in malo esse contra proximum, et simul in bono erga illum? Numne tunc malum se recondit in bono? Tametsi malum quod se recondit non appareat in actibus, usque se manifestat in multis, dum super illa rite reflectitur. Dicit Dominus,
"Nullus servus potest duobus dominis servire;….non potestis Deo servire et Mammonae" (Luc. xvi. 13).
(2) 直訳
437. Creditur hodie, quod charitas duntaxat sit bonum facere, et quod tunc non malum faciat; 今日、信じられている、仁愛はただ善を行なうことであること、また、その時、悪は生じないこと。
consequenter quod primum charitatis sit bonum facere, et secundum ejus non malum facere: したがって、最初に、仁愛は善を行なうことであること、またその次に悪を行なわないこと。
sed prorsus inversum est; しかし、まったく正反対である。
primum charitatis est amovere malum, et secundum ejus est facere bonum; 最初に、仁愛は悪を除くことである、またその次に善を行なうことである。
nam universalis lex in mundo spirituali est, et inde quoque in mundo naturali, quod quantum quis non vult malum, tantum velit bonum; なぜなら、霊界の中の普遍的な法則であるから、またここから自然界の中でも、どれだけだれかが悪を欲しないか〔によって〕、それだけ善を欲すること。
ita quantum se avertit ab inferno, a quo omne malum ascendit, tantum se vertat ad caelum, e quo omne bonum descendit; そのように、どれだけ自分自身を地獄から離れる(背ける)か〔によって〕、そこからすべての悪が上昇する、それだけ自分自身を天界へ(向けて)向きを変える、そこからすべての善が下降する。
proinde etiam, quod quantum quis rejicit diabolum, tantum acceptetur a Domino. したがって、さらにまた、どれだけだれかが悪魔を退けるか〔によって〕、それだけ主により受け入れられる。
Non potest quis stare inter utrumque collo versatili, et simul orare ad unum et ad alterum: だれもできない、両方(二つ)のものの間に立つこと、首を回転させて、また同時に、ある者へまた他の者へ祈ること。
hi enim sunt de quibus Dominus haec dicit, というのは、これらの者である、それらの者について主はこれらを言う、
"Novi tua opera, quod neque frigidus sis neque calidus; 「わたしは、あなたの働きを知っている、あなたは冷たくも、熱くもない。
utinam frigidus esses aut calidus: あなたが冷たくあればよいのに、または熱く――
sed quia tepidus es, et neque frigidus neque calidus, exsputurus sum te ex ore" (Apoc. iii. 15, 16). しかし、あなたはなまぬるい、また冷たくも、熱くもないので、わたしはあなたを口から吐き出そう」(黙示録3:15, 16)。
Quis potest inter binos exercitus velitare cum sua turma, ac utrique favere? だれができるか? 二つの軍隊の間で小ぜり合いをすること、自分の部隊とともに、そして両方に好意を持つ(=加勢する)。
Quis potest in malo esse contra proximum, et simul in bono erga illum? だれができるか? 隣人に反する悪の中にいること、また同時に彼に対する善の中に。
Numne tunc malum se recondit in bono? その時、悪はそれ自体を善の中に隠さないか?
Tametsi malum quod se recondit non appareat in actibus, usque se manifestat in multis, dum super illa rite reflectitur. たとえ悪がそれ自体を隠すことが行為の中に見られなくても、それでもそれ自体を多くのものの中で現わす、それについて正しく熟考する時。
Dicit Dominus, 主は言う、
"Nullus servus potest duobus dominis servire; 「だれも召使いは二人の主人に仕えることはできない。
….non potestis Deo servire et Mammonae" (Luc. xvi. 13). ……あなたがたは神に仕えることができない、またマモン(富)に」(ルカ16:13)。
(3) 訳文
437. 今日、仁愛はただ善を行なうことであり、また、その時、悪は生じない、と信じられている。したがって、最初に、仁愛は善を行ない、またその次に悪を行なわないことである――しかし、まったく正反対である。仁愛は、最初に悪を除くこと、その次に善を行なうことである。なぜなら、霊界の中、またここから自然界の中でも、だれかが悪を欲しなければ欲しないほど、それだけ善を欲することが普遍的な法則であるからである。そのように、そこからすべての悪が上昇する地獄から離れば離れるほど、それだけそこからすべての善が下降する天界へ向きを変える。したがって、さらにまた、だれかが悪魔を退ければ退けるほど、それだけ主により受け入れられる。
だれも両方の者の間に、首を回転させて、同時に、ある者へまた他の者へ祈って、立つことはできない――というのは、これらの者が、主が言われている者であるから、
「わたしは、あなたの働きを知っている、あなたは冷たくも、熱くもない。あなたが冷たく、または熱くあればよいのに――しかし、あなたはなまぬく、冷たくも、熱くもないので、わたしはあなたを口から吐き出そう」(黙示録3:15, 16)。
自分の部隊とともに、二つの軍隊の間で小ぜり合いをし、そして両方に好意を持つ(=加勢する)ことをだれができるのか?
隣人に反する悪の中にまた同時に彼に対する善の中にいることを、だれができるのか?
その時、悪はそれ自体を善の中に隠さないか? たとえ悪がそれ自体を隠すことが行為の中に見られなくても、それでもそれについて正しく熟考する時、それ自体を多くのものの中で現わす。
主は言われている、
「召使いのだれも、二人の主人に仕えることはできない。……あなたがたは神とマモン(富)に仕えることができない」(ルカ16:13)。
(1) 原文
438. Sed purificare se a malis, nemo ex propria potentia et ex propriis viribus potest; at usque non fieri potest absque potentia et viribus hominis, sicut propriis: quae nisi forent, non aliquis posset pugnare contra carnem et ejus concupiscentias, quod tamen cuivis injunctum est, immo non cogitaret de aliqua pugna, ita animum relaxaret in omnis generis mala, et solum per leges justitiae latas in mundo, et per illarum poenas, retineretur ab illis quoad facta; et sic foret intus sicut tigris, pardus, et serpens, qui nihil reflectunt super amorum suorum crudelia jucunda. Ex his patet quod homo, quia prae feris rationalis est, debeat resistere malis ex potentia et viribus sibi datis a Domino, quae in omni sensu apparent ei ut propriae; et haec apparentia est data cuivis homini a Domino propter regenerationem, imputationem conjunctionem, et salvationem.
(2) 直訳
438. Sed purificare se a malis, nemo ex propria potentia et ex propriis viribus potest; しかし、自分自身を悪から清めることは、だれも自己の(プロプリウムの)力(能力)から、また自己の(プロプリウムの)力からできない。
at usque non fieri potest absque potentia et viribus hominis, sicut propriis: しかしそれでも、人間の能力と力なしに行なうことはできない、自己のものでのように〔しか〕。
quae nisi forent, non aliquis posset pugnare contra carnem et ejus concupiscentias, quod tamen cuivis injunctum est, immo non cogitaret de aliqua pugna, ita animum relaxaret in omnis generis mala, et solum per leges justitiae latas in mundo, et per illarum poenas, retineretur ab illis quoad facta; それれがなかったなら、だれも肉とその欲望に反して戦うことができなかった、それでもそれぞれの者に〔戦うことが〕負わされていること、それどころか、何らかの戦いについて考えなかった、そのように心をすべての種類の悪の中に弛緩させる、また単に世の中で承認された(fero)公正の法律によって、またそれらの刑罰によって、行為に関してそれらから抑制される。
et sic foret intus sicut tigris, pardus, et serpens, qui nihil reflectunt super amorum suorum crudelia jucunda. またこのように内的にトラ、ヒョウ、ヘビのようになる、それらは自分の愛の残酷な快さについて決して熟考しない。
Ex his patet quod homo, quia prae feris rationalis est, debeat resistere malis ex potentia et viribus sibi datis a Domino, quae in omni sensu apparent ei ut propriae; これらから明らかである、人間は、獣よりも理性的であるので、自分自身に主から与えられた能力と力から悪に抵抗すべきである、それらはすべての感覚の中で、彼に自己のもののように見える。
et haec apparentia est data cuivis homini a Domino propter regenerationem, imputationem conjunctionem, et salvationem. またこの外観が主によりすべての人間に与えられている、再生、転嫁、☆結合、また救いのために。
☆ 細かいことですが。ここにカンマ(,)が抜け落ちています。初版にはあります。
(3) 訳文
438. しかし、自分自身を悪から清めることは、だれも自己の能力から、また自己の力からできない。しかしそれでも、自己のものでのように〔しか〕人間の能力と力なしに行なうことはできない。それれがなかったなら、だれも肉とその欲望に反して戦うことができなかった、それでもそれぞれの者に〔戦うことが〕負わされている、それどころか、何らかの戦いについて考えもせず、そのように心をすべての種類の悪の中に弛緩させ、また単に世の中で承認された公正の法律によって、またそれらの刑罰によって、行為に関してそれらから抑制される〔だけである〕。またこのように内的にトラ、ヒョウ、ヘビのようになり、それら〔の野獣〕はその愛の残酷な快さについて決して熟考しない。
これらから、人間は、獣よりも理性的であるので、すべての感覚の中で自分自身に自己のもののように見える主から与えられた能力と力から悪に抵抗すべきであり、またこの外観が主によりすべての人間に、再生、転嫁、〔主との〕結合、救いのために与えられていることが明らかである。