原典講読『真のキリスト教』441,442

(1) 原文
441. Aliter prorsus illi qui mercedem in operibus ut ipsum finem spectant. Hi similes sunt illis qui amicitiam ineunt propter lucrationes, et quoque dona mittunt, officia praestant, amorem testantur sicut ex corde; et cum sperata non obtinent, avertunt se, et amicitiae renuntiant, ac inimicis et osoribus ejus se addicant. Et sunt [1]sicut nutrices, quae pro mercede solum lactant infantes, et in conspectu parentum osculantur et palpant illos; at vero ut primum non delicate nutriuntur et ad omnem nutum remunerantur, infantes rejiciunt, duriter tractant et verberant, ridentes ad fletus illorum. [2.] Sunt etiam sicut qui spectant patriam ex amore sui et mundi, et dicunt se velle bona sua et vitam suam pro illa impendere, et tamen si non aucupant honores et opes ut praemia, male de illa loquuntur, et adjungunt se hostibus ejus. Sunt quoque sicut pastores, qui solum propter mercedem pascunt oves quam si non suo tempore recipiunt, baculo suo a pascuo in desertum abigunt. Similes his sunt sacerdotes qui sui ministerii debita solum propter census illis addictos praestant; quod hi flocci pendant salutem animarum quibus ut ductores praefecti sunt, patet. [3.] Simile est cum magistratus personis, qui modo spectant ad dignitatem functionis suae et ad reditus: hi dum bonum faciunt, non est propter bonum publicum, sed propter jucundum amoris sui et mundi, quod illi ut unicum bonum respirant. Parile est cum reliquis; finis enim propter quem, omne punctum fert; et causae mediae, quae sunt functionis, si non promovent finem, renuntiantur. [4.] Simile est cum illis, qui mercedem ex merito in rebus salutis poscunt; hi post mortem magno animo postulant caelum; at postquam inventi sunt quod nihil amoris in Deum, et nihil amoris erga proximum, possideant, remittuntur ad illos qui de charitate et fide illos instruant, quorum doctrinalia si repudiant, ablegantur ad similes, inter quos aliqui sunt, qui irascuntur Deo, quia non reportant praemia, et fidem vocant ens rationis. Sunt illi qui in Verbo intelliguntur per "mercenarios," quibus addicta sunt servitia infimae sortis in atriis templi: apparent e longinquo sicut findentes ligna.
 
   @1 sicut pro “siunt”
 
(2) 直訳
441. Aliter prorsus illi qui mercedem in operibus ut ipsum finem spectant. 彼らはまったくなっているそのきの報酬を目的そのものとして眺める。
Hi similes sunt illis qui amicitiam ineunt propter lucrationes, et quoque dona mittunt, officia praestant, amorem testantur sicut ex corde; これらのらにているその利得のために友情める(ける)そしてまた贈り物を送る、職務を果たす、心からのように快感(満足)証言する。
et cum sperata non obtinent, avertunt se, et amicitiae renuntiant, ac inimicis et osoribus ejus se addicant. またんだものをなかったとき、自分自身けるまた友情拒否するそしてと憎む者に自分自身を引き渡す。
Et sunt [1]sicut nutrices, quae pro mercede solum lactant infantes, et in conspectu parentum osculantur et palpant illos; また、保母(乳母)ようである、彼女は報酬のためにだけ幼児を授乳する(育てる)また親の視野の前で彼らをキスする、またさわる。
at vero ut primum non delicate nutriuntur et ad omnem nutum remunerantur, infantes rejiciunt, duriter tractant et verberant, ridentes ad fletus illorum. しかし(しかし)、豪奢なもので食物を与えられない、またすべての身振り(意向)に報酬が与えられないと直ぐに、幼児を追い払う、手荒く扱う、またむち打つ、彼らの泣き叫ぶことに嘲笑して。
[2.] Sunt etiam sicut qui spectant patriam ex amore sui et mundi, et dicunt se velle bona sua et vitam suam pro illa impendere, et tamen si non aucupant honores et opes ut praemia, male de illa loquuntur, et adjungunt se hostibus ejus. [2] さらにまた~のようである、その者は祖国を自己と世への愛から眺める、またその(祖国の)ために自分の善の意志と自分のいのちをささげることを自分自身に言う、またそれでも、もし報酬(賞)として名誉と富を獲得しないなら、それ(祖国)について悪く話す、また自分自身をその敵に結びつける。
Sunt quoque sicut pastores, qui solum propter mercedem pascunt oves quam si non suo tempore recipiunt, baculo suo a pascuo in desertum abigunt. 羊飼いのようでもある、その者は報酬のためにだけ羊を飼う、それをもしその(自分の)時間☆に受け取らないなら、自分の杖を牧草地から荒野の中に追い払う。
その(自分の)時間」とは「当然支払ってもらえるしかるべき時に」ということでしょう。
Similes his sunt sacerdotes qui sui ministerii debita solum propter census illis addictos praestant; 聖職者はこれらの者に似ている、その者は自分の聖職の義務を彼らに割り当てられた税(収入)のためにだけ、行なう(果たす)
quod hi flocci pendant salutem animarum quibus ut ductores praefecti sunt, patet. これらの者が霊魂の救いを糸くずに見なすことは、それらの者に導く者が置かれたために☆、明らかである。
「それらの者に導く者が置かれたために」これは意訳するようでしょう。
[3.] Simile est cum magistratus personis, qui modo spectant ad dignitatem functionis suae et ad reditus: [3] 行政長官(の人物)同様である、その者は単に自分の職務(役目)の地位(威厳)に目を向ける、また収入に。
hi dum bonum faciunt, non est propter bonum publicum, sed propter jucundum amoris sui et mundi, quod illi ut unicum bonum respirant. これらの者は、善を行なう時、公共の善のためではない、しかし、自己と世の愛の快さのためである、それを彼らは唯一の善〔として〕吸い込む。
Parile est cum reliquis; 残りの(他の)者に同様である。
finis enim propter quem, omne punctum fert; というのは、そのための目的が、最高に重要であるから☆。
omne punctum ferreで「全局面を占める、最高に重要である」という意味です(直訳は「すべての論点で与えること」)
et causae mediae, quae sunt functionis, si non promovent finem, renuntiantur. また中間の理由は、それらは職務(役目)のものである、もし目的を前進させないなら、見捨てられる。
[4.] Simile est cum illis, qui mercedem ex merito in rebus salutis poscunt; [4] 彼らに同様であるその者は救いの事柄の中の功績から報酬を要求する。
hi post mortem magno animo postulant caelum; これらの者は、死後、大きな心で天界を要求する。
at postquam inventi sunt quod nihil amoris in Deum, et nihil amoris erga proximum, possideant, remittuntur ad illos qui de charitate et fide illos instruant, quorum doctrinalia si repudiant, ablegantur ad similes, inter quos aliqui sunt, qui irascuntur Deo, quia non reportant praemia, et fidem vocant ens rationis. しかし、発見された後、主への愛の何も、また隣人に対する愛の何も、所有していないこと、彼らへ送り返される、その者は仁愛と信仰について彼らに教えた、それらの教えの事柄は、もし拒まれるなら、〔彼らと〕似た者〔のもと〕に追放される、彼らの間にある者がいる、その者は神を怒る、報酬(賞)を獲得しないので、また信仰を想像の所産と呼ぶ。
Sunt illi qui in Verbo intelliguntur per "mercenarios," quibus addicta sunt servitia infimae sortis in atriis templi: 彼らである、その者は、みことばの中で「雇われ人」によって意味されている、その者に最低の種類(割り当て)務めが割り当てられた、神殿の前庭(入り口)☆の中で。
atriumは比喩的な意味で「天界の最も外側の領域」です。
apparent e longinquo sicut findentes ligna. 遠方から材木を割る者のように見える。
 
@1 sicut pro “siunt” 注1 siunt」の代わりにsicut
 
(3) 訳文
441.  働きの報酬目的そのものとしてめる者はまったくなっている
 これらの、利得のために友情そしてまた贈り物を送り、職務を果たし、心からのように満足を証言し、またんだものをなかったとき、自分自身また友情拒否そして自分自身ている
 また、保母(乳母)ようである、彼女は報酬のためにだけ幼児を授乳し(育て)また親の視野の前で彼らにキスし、さわる。しかし、ごちそうを与えられず、またすべての身振りに報酬が与えられないと直ぐに、幼児を追い払い、手荒く扱い、むち打つ、彼らの泣き叫ぶことを嘲笑して。
 [2] さらにまた祖国を自己と世への愛から眺め、またその(祖国の)ために自分の善の意志と自分のいのちをささげることを自分自身に言う、またそれでも、もし報酬(賞)として名誉と富を得ないなら、それ(祖国)について悪く話し、また自分自身をその敵に結びつける者のようである。
 羊飼いのようでもある、その者は報酬のためにだけ羊を飼う、その報酬をもしその時間に受け取らないなら、自分の杖を牧草地から荒野の中に放り出す。自分の聖職の義務を、彼らに割り当てられた税(収入)のためにだけ行なう聖職者はこれらの者に似ている。霊魂の救いを導くために置かれた者が、これを糸くずのように見なすことは明らかである。
[3] 自分の職務(役目)の地位(威厳)、また収入にだけ目を向ける行政長官も同様である。これらの者は、善を行なう時、公共の善のためではない、しかし、自己と世の愛の快感のためであり、それを彼らは唯一の善〔として〕吸い込む。
 残りの(他の)者に同様である。というのは、そのための目的が、最高に重要であるから。また職務(役目)のものである中間の理由は、もし目的を前進させないなら、見捨てられる。
 [4]救いの事柄の中の功績から報酬を要求する者も同様である。これらの者は、死後、大きな心で天界を要求する。しかし、主への愛を何も、隣人に対する愛を何も所有していないこと発見された後、仁愛と信仰について彼らに教えた者のもとへ送り返される、それらの教えの事柄は、もし拒まれるなら、〔彼らと〕似た者〔のもと〕に追放され、彼らの間には、報酬(賞)を得ないのでは神を怒り、信仰を想像の所産と呼ぶ者がいる。
 彼らは、みことばの中で「雇われ人」によって意味されている者であり、その者に神殿の前庭(入り口)の中で最低の種類務めが割り当てられた――遠方からは材木を割る者のように見える。
 
(1) 原文
442. Probe sciendum est, quod charitas et fides in Dominum arcte conjunctae sint; inde qualis est fides, talis est charitas. Quod Dominus, Charitas et Fides unum faciant, sicut vita, voluntas et intellectus, et quod si dividuntur, unumquodvis pereat, sicut unio dilapsa in pollinem, videatur supra (n. 362 seq.): et quod Charitas et Fides simul sint in Operibus bonis (n. 373-377). Inde sequitur, quod qualis est fides, talis sit charitas; et quod qualis est fides et charitas simul, talia sint opera. Nunc si fides est, quod omne bonum, quod homo facit sicut ex se, sit a Domino, est homo tunc causa instrumentalis ejus, et Dominus causa principalis; quae duae causae apparent coram homine una; cum tamen causa principalis est omne in omnibus causae instrumentalis. Inde sequitur, quod si homo credit quod omne bonum, quod in se bonum est, sit a Domino, non ponat meritum in operibus; et in eo gradu, quo haec fides apud hominem perficitur, a Domino aufertur illi phantasia de merito. Homo in hoc statu exercitia charitatis in abundantia absque timore meriti facit, et demum percipit jucundum spirituale charitatis, et tunc incipit aversari meritum ut noxium vitae suae. Meritum a Domino facile abstergitur apud illos qui imbuunt charitatem per quod juste et fideliter agant in opere, negotio et officio in quo sunt, et cum quibus in aliquo commercio sunt (de quibus supra, n. 422-424). Sed meritum aegre aufertur ab illis qui credunt charitatem comparari per eleemosynas et opitulationes indigentium; nam hi dum operantur illa, mente sua primum aperte, et dein tacite, mercedem volunt, et meritum attrahunt.
 
(2) 直訳
442. Probe sciendum est, quod charitas et fides in Dominum arcte conjunctae sint; 正しく(十分に)知らなければならない、仁愛と信仰は主の中で密接に結合されていること。
inde qualis est fides, talis est charitas. ここから、信仰がどのようなものか〔によって〕、仁愛はそのようなものである。
Quod Dominus, Charitas et Fides unum faciant, sicut vita, voluntas et intellectus, et quod si dividuntur, unumquodvis pereat, sicut unio dilapsa in pollinem, videatur supra (n. 362 seq.): 「主、仁愛、信仰は一つをつくること、いのち、意志、理解力のように、またもし分割されるなら、それぞれが滅びる、粉へと崩壊した真珠のように」上に見られる(362番以降)
et quod Charitas et Fides simul sint in Operibus bonis (n. 373-377). また「仁愛と信仰は善の働きの中で一緒である」こと(373-377)
Inde sequitur, quod qualis est fides, talis sit charitas; ここからいえる、信仰がどのようなものであるか〔によって〕、仁愛がそのようなものであること。
et quod qualis est fides et charitas simul, talia sint opera. また、信仰と仁愛が一緒にどのようなものであるか〔によって〕、働きがそのようなものであること。
Nunc si fides est, quod omne bonum, quod homo facit sicut ex se, sit a Domino, est homo tunc causa instrumentalis ejus, et Dominus causa principalis; さて、もし信仰(信念)であるなら、すべての善は、それを人間は自分自身からのように行なう、主からであること、人間はその時、手段となる原因である、また主は主要な原因。
quae duae causae apparent coram homine una; それら二つの原因は人間の前に一つのものに見える。
cum tamen causa principalis est omne in omnibus causae instrumentalis. そのときそれでも、主要な原因は、手段となる原因のすべてのものの中のすべてである。
Inde sequitur, quod si homo credit quod omne bonum, quod in se bonum est, sit a Domino, non ponat meritum in operibus; ここからいえる、もし人間が信じるなら、すべての善は、それは本質的に善である、主からであること、働きの中に功績を置かないこと。
et in eo gradu, quo haec fides apud hominem perficitur, a Domino aufertur illi phantasia de merito. また〔その〕程度にますます、この信仰が人間のもとで完成されるほど、主により彼に功績についての幻想が取り去られる。
Homo in hoc statu exercitia charitatis in abundantia absque timore meriti facit, et demum percipit jucundum spirituale charitatis, et tunc incipit aversari meritum ut noxium vitae suae. 人間はこの状態の中で、仁愛の実践を十分(豊富)に、功績の恐れなしに行なう、また最後に仁愛の霊的な快さを知覚する、またその時、功績を自分のいのちに有害なものとして避け始める。
Meritum a Domino facile abstergitur apud illos qui imbuunt charitatem per quod juste et fideliter agant in opere, negotio et officio in quo sunt, et cum quibus in aliquo commercio sunt (de quibus supra, n. 422-424). 功績は主により彼らのもとで容易にぬぐい取られる、その者は仁愛を吸収した、公正にまた忠実に行なったことによって、その中にいる働き(仕事)、仕事(商売)、また職務の中で、またそれらの者と、何らかの交際の中にいる(それらについて上の422-424)
Sed meritum aegre aufertur ab illis qui credunt charitatem comparari per eleemosynas et opitulationes indigentium; しかし、功績はほとんど彼らから取り去られない、その者は仁愛を、得られることと信じている、困窮している者の施しと援助によって。
nam hi dum operantur illa, mente sua primum aperte, et dein tacite, mercedem volunt, et meritum attrahunt. なぜなら、これらの者は、それらを働く(果たす)時、自分の心で、最初、公然と、またその後、ひっそりと(黙って)、報酬を欲する、また功績を引き寄せるからである。
 
(3) 訳文
442. 仁愛と信仰は主の中で密接に結合されていることを正しく知らなければならない。ここから、信仰がどのようなものかによって、仁愛はそのようなものである。
 「主、仁愛、信仰は、いのち、意志、理解力のように一つのものをつくり、またもし分割されるなら、それぞれが、粉へと崩壊した真珠のように滅びること」 (362番以降)また「仁愛と信仰は善の働きの中で一緒である」こと(373-377)が前に見られる。
 ここから、信仰がどのようなものであるかによって、仁愛がそのようなものであること、また、信仰と仁愛が一緒にどのようなものであるかによって、働きがそのようなものであることがいえる。
 さて、人間が自分自身からのように行なうすべての善は主からであることが信仰(信念)であるなら、人間はその時、手段となる原因であり、主は主要な原因である。それら二つの原因は人間の前に一つのものに見える。そのときそれでも、主要な原因は、手段となる原因のすべてのもののすべてである。
 ここから、もし人間が、本質的に善であるすべての善は主からであることを信じるなら、働きの中に功績を置かず、この信仰が人間のもとで完成されるほど、〔その〕程度にますます、主により彼に功績についての幻想が取り去られることがいえる。
 人間はこの状態の中で、仁愛の実践を功績の恐れなしに十分に行ない、最後に仁愛の霊的な快さを知覚する、またその時、功績を自分のいのちに有害なものとして避け始める。
 仕事商売、また職務の中で、また何らかの交際の中にいる者に公正にまた忠実に行なったことによって、仁愛を吸収した者の功績は、主により彼らのもとで容易にぬぐい取られる (それらについて前の422-424)
 しかし、困窮している者への施しと援助によって仁愛が得られる、と信じている者の功績はほとんど彼らから取り去られない。なぜなら、これらの者は、それらを果たす時、自分の心で、最初は公然と、またその後、黙って報酬を欲し、功績を引き寄せるからである。