(1) 原文
[5] Apud Jeremiam,
“Cadent
juvenes in plateis, et omnes viri belli exscindentur in die illo” (xlix.
26).
Apud Joelem,
“Jehovah edidit vocem… coram exercitu suo;… magnus
dies Jehovae, terribilis valde; quis ergo sustinebit illum?” (ii. 11.)
Apud Zephaniam,
“In die sacrificii Jehovae visitabo super principes,
super filios regis, super omnes indutos indumento alienigenae. …. Dies hic,
dies angustiae,…. dies buccinae et clangoris” (i. 8, 9, 15, 16).
Apud Sachariam,
“Jehovah exibit, et pugnabit contra gentes…, juxta diem
pugnare Ipsum in die proelii… Stabunt pedes Ipsius in die illo super Monte
Olivarum, {1}qui ante facies Hierosolymae. …Tunc fugietis in
vallem montium meorum. …In die illo non erit lux et splendor. …Jehovah
autem erit in Regem super tota terra: in die illo erit Jehovah unus, et nomen
Ipsius unum” (xiv. 3-6, 9):
in his locis etiam agitur de pugnis Domini: per “diem illum”
intelligitur adventus Ipsius; “Mons Olivarum, qui ante facies
Hierosolymae,” erat ubi Dominus solito commoratus est
(Videatur Marc.
xiii. {2}3; cap. xiv. 26: Luc.
xxi. 37: cap. xxii. 39: Joh. viii. 1:
et alibi).
[6] Apud Davidem,
“Circumdederunt Me
funes mortis,… funes inferni circumdederunt Me, praevenerunt Me laquei
mortis:… ideo misit tela, …et fulmina multa, et conturbavit illos.
…Persequar hostes meos, et comprehendam eos, nec revertar usque dum
consumpsero…; percussero eos, ut resurgere non possint. …Accinges Me robore
ad bellum,…. et dabis… hostes.. in fugam,…. conteram eos sicut pulverem coram
faciebus venti, sicut coenum platearum attenuabo eos” (Ps. xviii. 5, [6,]
15, 38, 39, [40,] 41, 43 [B.A. 4, 5, 14, 37-40, 42]):
“funes” et “laquei mortis,” qui circumdederunt et
praevenerunt, significant tentationes; quae quia ab inferno sunt, etiam
vocantur “funes inferni.” Haec et reliqua in toto illo psalmo agunt
de pugnis et de victoriis Domini; quare etiam dicitur,
“Pones Me
in caput gentium; populus non noveram, servient Mihi” (vers. 44, 45).
[7] Apud Davidem,
“Accinge…gladium super femur, Potens;… tela tua
acuta, populi cadent sub Te, e corde hostes Regis. Thronus tuus… in saeculum
et in aeternum:… amasti justitiam propterea unxit Te Deus” (Ps. xlv. {3}4,
6-8 [B.A. 3, 5-7]):
haec quoque de pugna cum infernis, et de subjugatione illorum; nam in toto illo
psalmo agitur de Domino; nempe, de Ipsius pugnis, de Ipsius glorificatione, et
de salvatione fidelium ab Ipso. Apud Davidem,
“Ignis coram Ipso ibit,… inflammabit circumcirca hostes
Ipsius:… videbit et timebit terra: montes sicut cera liquefient… coram
Domino totius terrae. Annuntiabunt caeli justitiam Ipsius, et videbunt omnes
populi gloriam Ipsius” (Ps. xcvii. 3-6):
pariter in hoc psalmo agitur de Domino, et de similibus. [8] Apud Davidem,
“Dictum
Jehovae ad Dominum meum, Sede ad dextram meam, usque dum posuero inimicos tuos
scabellum pedum tuorum;… dominare in medio inimicorum tuorum. …Dominus ad
dextram tuam, percussit in die irae suae reges;… implevit cadaveribus,
percussit caput super terram multam” (Ps. cx. 1 ad fin. (vers. 1, 2, 5,
6)).
Quod haec de Domino dicta sint, constat ex Ipsius Domini verbis
(Apud Matth.,
cap. xxii. 44; apud Marc., cap. xii.
36; et apud Luc., cap. xx. 42):
per “sedere ad dextram” significatur omnipotentia; per
“inimicos significantur inferna; per “reges,” illi ibi qui in
falsis mali sunt; per “ponere illos scabellum pedum,” “percutere
in die irae, implere cadaveribus,” significatur destruere potentiam
illorum; et per “percutere caput super terram multam,” significatur
destruere omnem.
@1 qui pro “quae”: vide A.C., n. 10261; Apoc. Exp., n. 638[c]. @2 3 pro “3,
4” @3 4, 6-8 pro “4, 5, 6,
7”
(2) 直訳
[5] Apud Jeremiam, [5] 「エレミヤ書」に、
“Cadent juvenes in plateis, et omnes viri belli exscindentur in die
illo” (xlix. 26). 「若者は街路の中で倒れる、またすべての戦争の男は斬り倒される、その日に」(49:26)。
Apud Joelem, 「ヨエル書」に、
“Jehovah edidit vocem… coram exercitu suo; 「エホバは声を出した……自分の軍勢の前で。
… magnus dies Jehovae, terribilis valde; ……エホバの日は偉大で、非常に恐ろしい。
quis ergo sustinebit illum?” (ii. 11.) それゆえに、だれがそれに耐えるのか?」(2:11)。
Apud Zephaniam, 「ゼパニヤ書」に、
“In die sacrificii Jehovae visitabo super principes, super filios
regis, super omnes indutos indumento alienigenae. 「エホバの生けにえの日に、わたしは君主の上に訪れる(罰する、審判を下す)、王国の息子の上に、よそ者(外国人)の衣服をまとったすべての者の上に。
…. Dies hic, dies angustiae,…. dies buccinae et clangoris” (i. 8,
9, 15, 16). ……この日は、苦しみの日……角笛とらっぱの音の日」(1:8, 9, 15, 16)。
Apud Sachariam, 「ザカリヤ書」に、
“Jehovah exibit, et pugnabit contra gentes…, juxta diem pugnare
Ipsum in die proelii. 「エホバは出てくる、また国々の前で戦う……その方の戦うことの日のように、戦いの日の中で。
.. Stabunt pedes Ipsius in die illo super Monte Olivarum, {1}qui
ante facies Hierosolymae. ……その日、その方の足は、オリーブ山の上に立つ、それはエルサレムの顔の前。
…Tunc fugietis in vallem montium meorum. ……その時、あなたがたは、わたしの山々の谷の中に逃げる。
…In die illo non erit lux et splendor. ……その日に、光と輝きはない。
…Jehovah autem erit in Regem super tota terra: ……けれども、エホバは全地の上に王の中に☆いる。
☆ sum+in(対格)で「~となる」という意味です。
in die illo erit Jehovah unus, et nomen Ipsius unum” (xiv. 3-6, 9): その日にエホバはひとつになる、またその方の名前はひとつ」(14:3-6, 9)。
in his locis etiam agitur de pugnis Domini: これらの箇所の中にもまた主の闘争について扱われている。
per “diem illum” intelligitur adventus Ipsius; 「その日」によってその方の来臨(到来)が意味される。
“Mons Olivarum, qui ante facies Hierosolymae,” erat ubi Dominus
solito commoratus est 「オリーブ山、それはエルサレムの顔の前」は、そこに主がいつも滞在した〔場所〕であった。
(Videatur Marc. xiii. {2}3;
cap. xiv. 26: Luc. xxi. 37: cap.
xxii. 39: Joh. viii. 1: et alibi). (マルコ13:3、第14章26、ルカ21:37、第22章39、ヨハネ8:1、また他の箇所参照)。
[6] Apud Davidem, [6] 「ダビデの書」に、
“Circumdederunt Me funes mortis,… funes inferni circumdederunt Me,
praevenerunt Me laquei mortis: 「わたしを死の縄(綱)が取り囲んだ……地獄の縄(綱)がわたしを取り囲んだ、わたしに死のわなが立ち向かった(近づいた)。
… ideo misit tela, …et fulmina multa, et conturbavit illos. ……それゆえ、矢を放った……また多くのいなずまを、また彼らを混乱させた。
…Persequar hostes meos, et comprehendam eos, nec revertar usque dum
consumpsero…; わたしはわたしの敵を追う、またわたしは彼らをつかまえる、わたしが滅ぼす時まで、わたしは戻らない……。
percussero eos, ut resurgere non possint. わたしは彼らを打ちのめす、再び立ち上がることができないように。
…Accinges Me robore ad bellum,…. et dabis… hostes.. in fugam,….
conteram eos sicut pulverem coram faciebus venti, sicut coenum platearum
attenuabo eos” (Ps. xviii. 5, [6,] 15, 38, 39, [40,] 41, 43 [B.A. 4, 5,
14, 37-40, 42]): ……あなたはわたしに戦いのために力強さを着せる……またあなたは与える……敵を……逃走の中へ……わたしは彼らを粉砕する、風の顔の前のちりのように、街路の泥のように、わたしは彼らを細かくする」(詩篇18:4, 5, 14, 37-40, 42)。
“funes” et “laquei mortis,” qui circumdederunt et
praevenerunt, significant tentationes; 「縄(綱)」と「死のわな」は、それらは取り囲んだ、また立ち向かった(近づいた)、試練を意味する。
quae quia ab inferno sunt, etiam vocantur “funes inferni.” それらは地獄からであるので、さらにまた「地獄の縄(綱)」と呼ばれている。
Haec et reliqua in toto illo psalmo agunt de pugnis et de victoriis
Domini; その詩篇の全体の中でこれらと残りの(他の)ものは主の闘争についてと勝利について〔扱っている〕。
quare etiam dicitur, それゆえ、さらにまた言われる、
“Pones Me in caput gentium; 「あなたは、わたしを国々の頭に置く。
populus non noveram, servient Mihi” (vers. 44, 45). わたしの知らなかった民が、わたしに仕える」(44, 45節☆)。
☆
この数字に何の注釈などありませんが、現行聖書の節番号43にすべきです。
[7] Apud Davidem, [7] 「ダビデの書」に、
“Accinge…gladium super femur, Potens; 「腿(腰)の上に剣を着ろ(帯びよ)、力強い者よ。
… tela tua acuta, populi cadent sub Te, e corde hostes Regis. ……あなたの矢は鋭い、民はあなたの下に倒れる、王の敵の心臓の中で☆。
☆
ここはへブル原典でも「心、心臓」「の中で」の言葉が使われています。すなわち、「矢が心臓を突き通す」わけです。それで意訳してはならないでしょう(新改訳聖書は「気を失う」としています)。なお「心」とするか「心臓」するかちょっとだけ迷いますが、すなわち、観念的に「心を突き通す」のか文字通り「心臓」なのか、しかし、聖書は物質的なもので心の世界を語っているので、ここは「心臓」です。
Thronus tuus… in saeculum et in aeternum: あなたの王座は……永久に、また永遠(永久)に。
… amasti justitiam propterea unxit Te Deus” (Ps. xlv. {3}4,
6-8 [B.A. 3, 5-7]): ……あなたは義を愛した、それゆえ、神は、あなたに油を注いだ」(詩篇45:3, 5-7)。
haec quoque de pugna cum infernis, et de subjugatione illorum; これらもまた地獄との闘争について、またそれらの征服について〔扱っている〕。
nam in toto illo psalmo agitur de Domino; なぜなら、その詩篇全体の中に、主について扱われているから。
nempe, de Ipsius pugnis, de Ipsius glorificatione, et de salvatione
fidelium ab Ipso. すなわち、その方の闘争について、その方の栄化について、またその方による忠実な者(忠実な信者)の救いについて〔扱われている〕。
Apud Davidem, 「ダビデの書」に、
“Ignis coram Ipso ibit,… inflammabit circumcirca hostes Ipsius: 「火がその方の前から出る……その方の周囲の敵を燃やす。
… videbit et timebit terra: ……地は見る、また恐れる。
montes sicut cera liquefient… coram Domino totius terrae. 山々はろうのように溶ける……全地の主の前に。
Annuntiabunt caeli justitiam Ipsius, et videbunt omnes populi gloriam
Ipsius” (Ps. xcvii. 3-6): 諸天はその方の義を告知する、またすべての民はその方の栄光を見る」(詩篇97:3-6)。
pariter in hoc psalmo agitur de Domino, et de similibus. 同じく、この詩編の中に主について扱われている、また同様のことについて。
@1 qui pro “quae”: vide A.C., n. 10261; Apoc. Exp., n. 638[c]. 注1 “quae”の代わりにqui。『秘義』10261番、『講解』638番[c] を見よ。〔ここの2箇所にqui主は十字架の受難によって
罪を取り除いたのではないこと
しかし、それを引き受けた(負った)こと
(1) 原文
15. Sunt quidam intra ecclesiam, qui credunt quod Dominus
per passionem crucis peccata abstulerit, ac satisfecerit Patri, et sic
redemerit: quidam etiam, quod peccata illorum, qui fidem in Ipsum habent, in Se
transtulerit, portaverit, ac in profundum maris, hoc est, in infernum,
conjecerit. Confirmant illa apud se per Johannis verba de Jesu,
“Ecce Agnus Dei qui tollit
peccata mundi” (Joh. i. 29);
et per Domini verba apud Esaiam,
“Ille morbos nostros tulit, et dolores nostros portavit:….
confossus ob praevaricationes nostras, contusus ob iniquitates nostras,
castigatio pacis nostrae super Illo:… vulnere Ipsius sanitas data est nobis.
…Jehovah incurrere fecit in Ipsum iniquitates omnium nostrum. Exactionem
sustinuit, atque afflictus est, non tamen aperuit os suum; sicut agnus ad
mactationem ducitur… Excisus est e terra viventium ob praevaricationem populi
mei, plagam illis; ut daret impios in sepulcro suo, et divites in mortibus
suis;… ex labore animae suae videbit, saturabitur. Per scientiam suam
justificabit… multos, eo quod iniquitates eorum Ipse portaverit….
Exinanivit ad mortem usque animam suam, et cum praevaricatoribus numeratus est,
et peccatum multorum tulit, et pro praevaricatoribus intercessit” (liii. 1
ad fin.):
haec et illa dicta sunt de tentationibus Domini et de passione Ipsius; ac per
“tollere peccata et morbos,” perque “incurrere facere in Ipsum
iniquitates omnium,” simile intelligitur quod per “portare dolores et
iniquitates.”
(2) 直訳
15. Sunt quidam intra ecclesiam, qui
credunt quod Dominus per passionem crucis peccata abstulerit, ac satisfecerit
Patri, et sic redemerit: 教会内のある者は、その者は信じている、主は十字架の受難によって罪を取り去ったこと、そして父に贖罪をなした(満足を与えた)、またこのようにあがなった(買い戻した)。
quidam etiam, quod peccata illorum, qui fidem in Ipsum habent, in Se
transtulerit, portaverit, ac in profundum maris, hoc est, in infernum,
conjecerit. さらにまた、ある者は、彼らの罪を、その者はその方への信仰を持っている、ご自分の中に移した、引き受けた(負った)、そして海の深みの中へ、すなわち、地獄の中へ、投げ込んだ。
Confirmant illa apud se per Johannis verba de Jesu, それらを自分自身のもとにイエスについてのヨハネのことばによって確信している、
“Ecce Agnus Dei qui tollit peccata mundi” (Joh. i. 29); 「見よ、神の子羊、その者は世の罪を取り除く」(ヨハネ1:29)。
et per Domini verba apud Esaiam, また、「イザヤ(書)」のもとの主のことばによって
“Ille morbos nostros tulit, et dolores nostros portavit: 「彼は私たちの病を負った、また私たちの痛みを負った(担った)。
…. confossus ob praevaricationes nostras, contusus ob iniquitates
nostras, castigatio pacis nostrae super Illo: ……私たちのそむきの罪のために刺し通された、私たちの不正のために打たれた、私たちの平和の〔ための〕懲らしめが彼の上に。
… vulnere Ipsius sanitas data est nobis. ……その方を傷つけることが、健康が私たちに与えられた。
…Jehovah incurrere fecit in Ipsum iniquitates omnium nostrum. ……エホバは私たちのすべての不正をその方の中に負わせることをした。
Exactionem sustinuit, atque afflictus est, non tamen aperuit os suum; 強制に耐えた、そしてまた苦しめられた、それでも、自分の口を開かなかった。
sicut agnus ad mactationem ducitur. 小羊のように屠殺〔場〕へ導かれた。
.. Excisus est e terra viventium ob praevaricationem populi mei, plagam
illis; ……生ける者の地から断たれた、私の民のそむきの罪のために、彼に打撃を。
ut daret impios in sepulcro suo, et divites in mortibus suis; 不信心な者たちをその墓の中へ与えるために、また富んだ者をその死へ。
… ex labore animae suae videbit, saturabitur. ……自分の魂の労働(苦闘)から見る、満足する。
Per scientiam suam justificabit… multos, eo quod iniquitates eorum Ipse
portaverit. 自分の知識によって多くの者を義とした、~この理由で☆、彼らの不正をその方は担う。
☆ eo quodで「~この理由で」という意味です。
… Exinanivit ad mortem usque animam suam, et cum praevaricatoribus
numeratus est, et peccatum multorum tulit, et pro praevaricatoribus
intercessit” (liii. 1 ad fin.): ……死にまでも自分の魂を空にした(吐き出した)、またそむいた者たちとともに数えられた、また多くの者の罪を負った、またそむいた者のためにとりなした」(53:1☆〔から〕終わりまで)。
☆
ここは初版も1となっていますが4がよいでしょう。
haec et illa dicta sunt de tentationibus Domini et de passione Ipsius; これらとそれが言われている、主の試練について、またその方の受難について。
ac per “tollere peccata et morbos,” perque “incurrere
facere in Ipsum iniquitates omnium,” simile intelligitur quod per
“portare dolores et iniquitates.” そして「罪と病を負うこと」によって、そして「私たちのすべての不正をその方の中に負わせること」によって同様なものが意味される、「痛みと不正を担うこと」によって〔意味されるものと〕。
(3) 訳文
15. 教会内のある者は、主は十字架の受難によって罪を取り去り、そして父に贖罪をなし、またこのようにあがなったことを、さらにまた、その方への信仰を持っているある者は、〔主は〕自分たちの罪をご自分の中に移し、負い、そして海の深みの中へ、すなわち、地獄の中へ、投げ込んだ、と信じている。
それらを、イエスについてのヨハネのことばによって自分自身のもとに確信している、
「見よ、世の罪を取り除く神の子羊」(ヨハネ1:29)。
また、「イザヤ書」の主のことばによって
「彼は私たちの病を負い、私たちの痛みを担った。……私たちのそむきの罪のために刺し通され、私たちの不正のために打たれ、私たちの平和の〔ための〕懲らしめが彼の上に。……その方を傷つけることで、健康が私たちに与えられた。……エホバは私たちのすべての不正をその方の中に負わせた。強制に耐えた、そしてまた苦しめられた、それでも、自分の口を開かなかった。小羊のように屠殺〔場〕へ導かれた。……生ける者の地から断たれた、私の民のそむきの罪のために、彼に打撃を。不信心な者たちにその墓を、また富んだ者にその死を与えるために。……自分の魂の苦闘から見て、満足する。
自分の知識によって多くの者を義とし、この理由で、その方は彼らの不正を担う。……死にまでも自分の魂を吐き出し、そむいた者たちとともに数えられ、多くの者の罪を負い、そむいた者のためにとりなした」(53:4〔から〕終わりまで)。
これらとそれが、主の試練について、またその方の受難について言われている。そして「罪と病を負うこと」によって、そして「私たちのすべての不正をその方の中に負わせること」によって、「痛みと不正を担うこと」によってと同様なものが意味されている。