原典講読『主について』 29

 

[VII.]
 QUOD DOMINUS HUMANUM SUUM FECERIT DIVINUM
EX DIVINO IN IPSO,
ET QUOD SIC UNUM FACTUS SIT CUM PATRE,


主は自分の人間性をその方の中の神性から神性にしたこと


またこのように父とひとつのものにされたこと


 


(1) 原文


29. Ex Doctrina Ecclesiae
recepta in universo Christiano orbe est,


 


 Quod noster Dominus Jesus Christus, Filius
Dei, sit et Deus et Homo; et quamvis est Deus et Homo, usque non sunt duo, sed
est unus Christus; est unus, quia Divinum suscepit ad Se Humanum; immo est
prorsus unus, est enim una Persona; quoniam sicut anima et corpus faciunt unum
hominem, ita Deus et Homo est unus Christus.


 


Haec verba ex Doctrina fidei Athanasianae, quae in universo Christiano
orbe recepta est, desumpta sunt. Haec ibi sunt essentialia de unitione Divini
et Humani in Domino; reliqua quae in eadem doctrina de Domino dicuntur, in suo
articulo explicabuntur. Ex illis clare patet quod ex Fide Ecclesiae Christianae
sit, quod Divinum et Humanum in Domino non sint duo sed unum, sicut anima et
corpus est unus homo, et quod Divinum in Ipso susceperit Humanum. [2] Ex hoc
sequitur, quod non Divinum ab Humano, nec Humanum a Divino, possint separari;
nam illa separare foret sicut separare animam et corpus. Quod ita sit, etiam
omnis agnoscet, qui legit illa quae supra (n. 19 et 21) ex binis Evangelistis
(nempe, ex Luca, cap. i. 26-35, et ex
Matthaeo, cap. i. 18-25), de
Nativitate Domini, allata sunt; ex quibus manifestum est, quod Jesus conceptus
sit a Jehovah Deo, et natus a Maria virgine; ita quod in Ipso fuerit Divinum,
et illud Anima Ipsius. Nunc quia Anima Ipsius fuit Ipsum Divinum Patris,
sequitur quod Corpus seu Humanum Ipsius etiam factum sit Divinum; nam ubi unum
est, etiam erit alterum: ita et non aliter Pater et Filius unum sunt, Pater in
Filio et Filius in Patre, tum omnia Filii Patris sunt et omnia Patris Filii, ut
Ipse Dominus in Verbo suo docet. [3] Sed quomodo unitio facta est, dicetur hoc
ordine:


 


 (i.) Quod
Dominus ad aeterno, sit Jehovah
.


 (ii.) Quod
Dominus ad aeterno, seu Jehovah, susceperit Humanum ad salvandum omnes
.


 (iii.) Quod
Humanum Divinum fecerit ex Divino in Se
.


 (iv.) Quod
Humanum Divinum fecerit per Tentationes in Se admissas
.


 (v.) Quod
plena unitio Divini et Humani in Ipso facta sit per passionem crucis, quae fuit
Tentationum ultima
.


 (vi.) Quod
Humanum ex Matre susceptum successive exuerit, et Humanum ex Divino in Ipso
induerit, quod est Divinum Humanum et Filius Dei
.


 (vii.) Quod
ita Deus factus sit Homo, ut in Primis etiam in Ultimis.


 


(2) 直訳


29. Ex
Doctrina Ecclesiae recepta in universo Christiano orbe est,
 全キリスト教世界の中で受け入れられた「教会の教え」から〔のものを以下に示せば〕、


Quod noster Dominus Jesus Christus, Filius Dei, sit et Deus et Homo; 私たちの主イエス・キリストは、神の子は、神である、また人間。


et quamvis est Deus et Homo, usque non sunt duo, sed est unus Christus; また神と人間であるとはいえ、それでも二つではない、しかし、一つのキリストである。


est unus, quia Divinum suscepit ad Se Humanum; 一つである、神性をご自分の人間性にとった(まとった)ので。


immo est prorsus unus, est enim una Persona; それどころか、完全に一つである、というのは、一つのペルソナ(位格)であるから。


quoniam sicut anima et corpus faciunt unum hominem, ita Deus et Homo est
unus Christus.
 霊魂と身体が一つの人間をつくるようにであるから、そのように神と人間は一つのキリストである。


Haec verba ex Doctrina fidei Athanasianae, quae in universo Christiano
orbe recepta est, desumpta sunt.
 これらの言葉は、アタナシウスの信仰の教えから、それは全キリスト教世界の中に受け入れられている、選び出された。


Haec ibi sunt essentialia de unitione Divini et Humani in Domino; これらはそこに本質的な部分である、主の中の神性と人間性の結合について。


reliqua quae in eadem doctrina de Domino dicuntur, in suo articulo
explicabuntur.
 残りの(他の)のは、それらは主について同じ教えの中で言われている、その章の中で〔今後の本書の5561〕説明される。


Ex illis clare patet quod ex Fide Ecclesiae Christianae sit, quod Divinum
et Humanum in Domino non sint duo sed unum, sicut anima et corpus est unus
homo, et quod Divinum in Ipso susceperit Humanum.
 これらからはっきりと明らかである、キリスト教の教会の信仰からであること、主の中の神性と人間性が二つでなく一つであること、霊魂と身体が一つの人間であるように、またその方の中の神性が人間性をとった(まとった)こと。


[2] Ex hoc sequitur, quod non Divinum ab Humano, nec Humanum a Divino,
possint separari;
 [2] このことからいえる、神性は人間性から、人間性も神性から、分離されることができないこと。


nam illa separare foret sicut separare animam et corpus. なぜなら、それらを分離することは、霊魂と身体を分離することのようになる(なった)から。


Quod ita sit, etiam omnis agnoscet, qui legit illa quae supra (n. 19 et
21) ex binis Evangelistis (nempe, ex Luca,
cap. i. 26-35, et ex Matthaeo, cap.
i. 18-25), de Nativitate Domini, allata sunt;
 そのようであることは、すべての者にもまた承認される、その者はそれらを読む、それらは上の(1921番)、二つの福音書からの(すなわち、「ルカ」第126-35また「マタイ」第118-25)、主の出生について提示された。


ex quibus manifestum est, quod Jesus conceptus sit a Jehovah Deo, et
natus a Maria virgine;
 それらから明らかにされる(示される、イエスは神エホバからみごもった、また処女マリアから生まれたこと。


ita quod in Ipso fuerit Divinum, et illud Anima Ipsius. そのように、その方の中に神性があったこと、またそれがその方の霊魂。


Nunc quia Anima Ipsius fuit Ipsum Divinum Patris, sequitur quod Corpus
seu Humanum Ipsius etiam factum sit Divinum;
 今や、その方の霊魂が父の神性そのものであったので、その方の身体、すなわち人間性もまた神性にされたことがいえる。


nam ubi unum est, etiam erit alterum: なぜなら、そこにあるものがある、さらにまた他のものがある(未来)から。


ita et non aliter Pater et Filius unum sunt, Pater in Filio et Filius in
Patre, tum omnia Filii Patris sunt et omnia Patris Filii, ut Ipse Dominus in
Verbo suo docet.
 そのように、また異ならないで、父と子は一つである、父は子の中にまた子は父の中に、なおまた子のすべてのものは父のものである、また父のすべてのものは子の〔もの〕、主その方が自分のみことばの中で教えているように。


[3] Sed quomodo unitio facta est, dicetur hoc ordine:― [3] しかし、どのように結合がなされたか、この順序で言われる――


(i.) Quod Dominus ad aeterno, sit
Jehovah
.
 (1) 主は永遠にまで、エホバであること。


(ii.) Quod Dominus ad aeterno, seu
Jehovah, susceperit Humanum ad salvandum omnes
.
 (2) 永遠にまでも主は、すなわち、エホバは、すべての者を救うために人間性をとった(まとった)と。


(iii.) Quod Humanum Divinum fecerit
ex Divino in Se
.
 (3) 人間性を神性にしたこと、ご自分の中の神性から。


(iv.) Quod Humanum Divinum fecerit
per Tentationes in Se admissas
.
 (4) 人間性を神性にしたこと、ご自分の中に許した(入れた)練によって。


(v.) Quod plena unitio Divini et
Humani in Ipso facta sit per passionem crucis, quae fuit Tentationum ultima
.
 (5) ご自分の中の神性と人間性の完全な結合は十字架の受難によってさなれたこと、それは最後の試練であった。


(vi.) Quod Humanum ex Matre
susceptum successive exuerit, et Humanum ex Divino in Ipso induerit, quod est
Divinum Humanum et Filius Dei
.
 (6) 母からとった(まとった)間性を連続的に(逐次)脱ぎ捨てたこと、また神性からの人間性をご自分の中に着せた、それは神的人間性である、また神の子。


(vii.) Quod ita Deus factus sit
Homo, ut in Primis etiam in Ultimis
.
 (7) このように神は人間となったこと、最初のものの中のように最後のものの中でもまた。


 


(3) 訳文


29. 全キリスト教世界の中で受け入れられた「教会の教え」から〔のものを以下に示せば〕、


 


 私たちの主イエス・キリスト、神の子は、神でありまた人間である。また神と人間であるとはいえ、それでも二つではなく、一つのキリストである。神性をご自分の人間性にまとったので、一つである。それどころか、完全に一つである、というのは、一つのペルソナ(位格)であるから。霊魂と身体が一つの人間をつくるように、そのように神と人間は一つのキリストであるから。


 


 これらの言葉は、全キリスト教世界の中に受け入れられているアタナシウスの信仰の教えから選び出された。これらは主の中の神性と人間性の結合についてそこの本質的な部分である。主について同じ教えの中で言われている他のものは、〔今後の〕その章の中で〔本書の5561〕説明される。


 これらから、主の中の神性と人間性が、霊魂と身体が一つの人間であるように二つでなく一つであること、またその方の中の神性が人間性をまとったことはキリスト教会の信仰からであることが、はっきりと明らかである。


[2] このことから、神性は人間性から、人間性も神性から分離されることができないことがいえる。なぜなら、それらを分離することは、霊魂と身体を分離することのようになるから。


 そのようであることは、前の(1921番)二つの福音書からの(すなわち、「ルカ」第126-35また「マタイ」第118-25)主の出生について提示されたものを読むすべての者にもまた承認される。それらから、イエスは神エホバからみごもり、処女マリアから生まれたこと、そのように、その方の中に神性があり、またそれがその方の霊魂であったことが明らかにされている。


 そこで、その方の霊魂が父の神性そのものであったので、その方の身体、すなわち人間性もまた神性にされたことがいえる。なぜなら、一つのものがあるところに、さらにまたもう一つのものがなくてはならないから。そのように、また異なることなく、主ご自身が自分のみことばの中で教えられているように、父と子は一つであり、父は子の中にまた子は父の中に、なおまた子のすべてのものは父のものであり、父のすべてのものは子のものである。


[3] しかし、どのように結合がなされたか、次の順序で言われる――


 


 (1) 主は永遠にまでも、エホバである。


 (2) 主は、すなわち、エホバは永遠にまでも、すべての者を救うために人間性をまとわれた


 (3) ご自分の中の神性から人間性を神性にされた。


 (4) ご自分に許した)練によって人間性を神性にされた。


(5) ご自分の中の神性と人間性の完全な結合は、最後の試練であった十字架の受難によってさなれた。


 (6) 母からまとった人間性を連続的に脱ぎ捨て、神的人間性であり、神の子である神性からの人間性をご自分に着せた。


 (7) このように神は最初のものの中のように最後のものの中でもまた人間となられた。


原典講読『主について』 30

 

(1) 原文


30. [(i.)] Quod Dominus ab aeterno, sit Jehovah,
notum est ex Verbo; nam Dominus dixit Judaeis,


 


“Amen dico vobis,
priusquam Abrahamus fuit, Ego sum” (Joh.
viii. 58).


 


Et alibi,


 


“Glorifica Me, Tu
Pater, gloria quam habui, antequam mundus esset, apud Te” (Joh. xvii. 5):




per quae intelligitur Dominus ab aeterno, et non Filius ab aeterno; nam
Filius est Humanum Ipsius conceptum a Jehovah Patre et natum a Maria virgine in
tempore, ut supra ostensum est. [2] Quod Dominus ab aeterno, sit Ipse Jehovah,
constat a multis locis in Verbo; ex quibus haec pauca in praesenti adducentur:


 


“Dicetur in die
illo,… Deus noster Hic, quem exspectavimus, ut liberet nos:… Jehovah, quem
exspectavimus: exsultemus et laetemur in salute Ipsius” (Esai. {1}xxv. 9):




ex quibus patet quod Ipse Deus Jehovah exspectatus sit.


 


 “Vox clamantis in deserto, Parate viam
Jehovae; complanate in solitudine semitam Deo nostro. …Revelabitur gloria
Jehovae: et videbit omnis caro simul… Ecce, Dominus Jehovih in forti
venit” (Esai xl. 3, 5, 10; Matth. iii. 3; Marc. i. 3; Luc. iii. 4):





hic etiam Dominus dicitur Jehovah, qui venturus est.


 


 [3] “Ego Jehovah… dabo Te in foedus
populo, in lucem gentium: Ego Jehovah hoc nomen meum; et gloriam meam non
alteri dabo”(Esai. xlii. 6-8):


 


“foedus populo, et lux gentium,” est Dominus quoad Humanum;
quia hoc est a Jehovah, ac factum unum cum Jehovah, dicitur “Ego Jehovah,
hoc nomen meum, et gloriam meam non alteri dabo,” hoc est, non alteri quam
Sibi Ipsi; “gloriam dare” est glorificare seu unire Sibi.


 


 [4] “Subito veniet ad Templum suum
Dominus, quem vos quaeritis” (Malach.
iii. 1):




per “Templum” intelligitur “Templum Corporis Ipsius”
(ut Joh. ii. 19, 21).


 


“Visitavit nos
ortus ab alto” (Luc. i. 78):
 




“ortus ab alto” etiam est Jehovah, seu Dominus ab aeterno. Ex
his patet quod per Dominum ab aeterno, intelligatur Divinum Ipsius a Quo, quod
in verbo est Jehovah. Ex locis autem infra afferendis patebit, quod per
“Dominum” et quoque per “Jehovam,” postquam glorificatum
est Humanum Ipsius, intelligatur Divinum et Humanum simul, ut unum; et quod per
“Filium” solum intelligatur Divinum Humanum.


 


@1 xxv. 9 pro “xvi. 10, 14”


 


(2) 直訳


30. [(i.)] Quod Dominus ab aeterno,
sit Jehovah
, notum est ex Verbo;
 (1) 主は永遠にまでも、エホバであることは、みことばからよく知られている。


nam Dominus dixit Judaeis, なぜなら、主はユダヤ人に言ったから、


“Amen dico vobis, priusquam Abrahamus fuit, Ego sum” (Joh. viii. 58). 「まことに、わたしはあなたがたに言う、アブラハムがいたより前に、わたしは、わたしはいる」(ヨハネ8:58)


Et alibi, また他の箇所に、


“Glorifica Me, Tu Pater, gloria quam habui, antequam mundus esset,
apud Te” (Joh. xvii. 5):
 「わたしを栄化せよ、あなた、父、栄光それをわたしは持った、世があった前に、あなたのもとに」(ヨハネ17:5)


per quae intelligitur Dominus ab aeterno, et non Filius ab aeterno; そのことによって主は永遠にまでも、が意味される、また永遠にまでも子でなく。


nam Filius est Humanum Ipsius conceptum a Jehovah Patre et natum a Maria
virgine in tempore, ut supra ostensum est.
 なぜなら、子は父エホバからみごもったその方の人間性であるから、また時間の中で処女マリアから生まれた、上に示されたように。


[2] Quod Dominus ab aeterno, sit Ipse Jehovah, constat a multis locis in
Verbo;
 [2] 主は永遠にまでも、エホバそのものであることは、みことばの中の多くの箇所から明らかである。


ex quibus haec pauca in praesenti adducentur:― それらからこれらわずかなものがさしあたり提示される。



in praesenti
で「当分、さしあたり」の意味です。


“Dicetur in die illo,… Deus noster Hic, quem exspectavimus, ut
liberet nos:
 「その日に言われる……この者が私たちの神、その者を私たちは待ち望んだ、私たちを解放する(救い出す)うに。


… Jehovah, quem exspectavimus: ……エホバ、その者を私たちは待ち望んだ。


exsultemus et laetemur in salute Ipsius” (Esai. {1}xxv. 9): その方の救いの中で私たちは小躍りして喜ぶ、また喜ぶ」(イザヤ25:9)


ex quibus patet quod Ipse Deus Jehovah exspectatus sit. それらから神エホバそのものが待ち望まれたことが明らかである。


“Vox clamantis in deserto, Parate viam Jehovae; 「荒野の中で叫ぶ者の声、エホバの道を準備せよ。


complanate in solitudine semitam Deo nostro. 荒地で、私たちの神の大路(小道)地ならし(平らに)よ。


…Revelabitur gloria Jehovae: ……エホバの栄光が現わされる。


et videbit omnis caro simul… Ecce, Dominus Jehovih in forti venit”
(Esai xl. 3, 5, 10; Matth. iii. 3; Marc. i. 3; Luc. iii. 4):
 またすべての肉は一緒に見る……見よ、主エホビが力のうちにやって来る」(イザヤ40:3, 5, 10、マタイ3:3、マルコ1:3、ルカ3:4)


hic etiam Dominus dicitur Jehovah, qui venturus est. ここにもまた主はエホバと言われている、その者はやって来るべきである(やって来られようとしている)。


[3] “Ego Jehovah… dabo Te in foedus populo, in lucem gentium: [3] 「わたしエホバは……わたしはあなたを民の契約の中に与える、国々の光の中に。


Ego Jehovah hoc nomen meum; わたしエホバ、これがわたしの名前。


et gloriam meam non alteri dabo”(Esai.
xlii. 6-8):
 またわたしの栄光を他の者に(わたしは)えない」(イザヤ42:6-8)


“foedus populo, et lux gentium,” est Dominus quoad Humanum; 「民の契約、また国々の光」は人間性に関する主である。


quia hoc est a Jehovah, ac factum unum cum Jehovah, dicitur “Ego
Jehovah, hoc nomen meum, et gloriam meam non alteri dabo,” hoc est, non
alteri quam Sibi Ipsi;
 これがエホバからであるので、そしてエホバと一つとされた、「わたしエホバ、これがわたしの名前、またわたしの栄光を他の者に(わたしは)えない」と言われる、すなわち、自分自身そのものに以外の他の者に。


“gloriam dare” est glorificare seu unire Sibi. 「栄光を与えること」は栄化すること、すなわち、自分自身に結合することである。


[4] “Subito veniet ad Templum suum Dominus, quem vos quaeritis”
(Malach. iii. 1):
 [4] 「急に、主がご自分の神殿にやって来る、その者をあなたがたは求めている」(マラキ3:1)


per “Templum” intelligitur “Templum Corporis Ipsius”
(ut Joh. ii. 19, 21).
 「神殿」によって「その方の身体の神殿」が意味される(例えば、ヨハネ2:19, 21)


“Visitavit nos ortus ab alto” (Luc. i. 78): 「高いところから〔日の〕出が私たちを訪れた」(ルカ1:78)


“ortus ab alto” etiam est Jehovah, seu Dominus ab aeterno. 「高いところから〔日の〕出」もまたエホバである、すなわち、永遠にまでもの主。


Ex his patet quod per Dominum ab aeterno, intelligatur Divinum Ipsius a
Quo, quod in verbo est Jehovah.
 これらから明らかである、永遠までもの主によって、「その者」からの主ご自身が意味されること、それはことばの中でエホバである。


Ex locis autem infra afferendis patebit, quod per “Dominum” et
quoque per “Jehovam,” postquam glorificatum est Humanum Ipsius,
intelligatur Divinum et Humanum simul, ut unum;
 けれども、下に提示される箇所から明らかである(未来)、「主」によって、そしてまた「エホバ」によって、栄化された後に、その方の人間性が、神性と人間性が一緒に、一つのものとして意味されること。


et quod per “Filium” solum intelligatur Divinum Humanum. また「子」だけによって神的人間性が意味されること。


@1 xxv. 9 pro “xvi. 10,
14”
 注1 xvi. 10, 14」の代わりにxxv. 9


 


(3) 訳文


30. (1) 主は永遠にまでもエホバであることは、みことばからよく知られている。なぜなら、主はユダヤ人に言ったから、


 


 「まことに、わたしはあなたがたに言う、アブラハムがいたより前に、わたしはいる」(ヨハネ8:58)


 


 また他の箇所に、


 


 「あなた、父よ、わたしを栄化せよ。世があった前に、あなたのもとに持った栄光で」(ヨハネ17:5)


 


 そのことによって、永遠にまでも主であること、また永遠にまでも子でないことが意味される。なぜなら、前に示されたように、子は、父エホバからみごもり、時間の中で処女マリアから生まれたその方の人間性であるから。


[2] 主は永遠にまでも、エホバそのものであることは、みことばの中の多くの箇所から明らかである。それらからこれらわずかなものがさしあたり提示される――


 


 「その日に言われる……この者が私たちの神、私たちはその者を、私たちを救い出すよう待ち望んだ。……エホバ、その者を私たちは待ち望んだ。その方の救いの中で私たちは小躍りして喜び、喜ぶ」(イザヤ25:9)


 


 それらから、神エホバそのものが待ち望まれたことが明らかである。


 


 「荒野の中で叫ぶ者の声、エホバの道を準備せよ。荒地で、私たちの神の大路を平らにせよ。……エホバの栄光が現わされる。すべての肉は一緒に見る……見よ、主エホビが力のうちにやって来る」(イザヤ40:3, 5, 10、マタイ3:3、マルコ1:3、ルカ3:4)


 


 ここにもまた主は、やって来られようとしているエホバと言われている。


 


[3] 「わたしエホバは……わたしはあなたを民の契約の中に、国々の光の中に与える。わたしエホバ、これがわたしの名前。わたしの栄光を他の者にえない」(イザヤ42:6-8)


 


 「民の契約、国々の光」は人間性に関する主である。これがエホバからであり、そしてエホバと一つとされたので、「わたしエホバ、これがわたしの名前、わたしの栄光を他の者にえない」と言われる、すなわち、自分自身以外の他の者に〔与えない〕。「栄光を与えること」は栄化すること、すなわち、自分自身に結合することである。


 


[4] 「あなたがたは求めている主が、急に、ご自分の神殿にやって来る」(マラキ3:1