(VI.)
QUOD DOMINUS QUOAD DIVINUM HUMANUM DICATUR “FILIUS DEI,”
ET QUOAD VERBUM DICATUR “FILIUS
HOMINIS.”
主は神的人間性に関して「神の子」と呼ばれること、
また、みことばに関して「人の子」と
(1) 原文
19. In ecclesia non aliud scitur, quam quod Filius Dei
sit altera Persona Divinitatis, distincta a Persona Patris; inde est fides de
Filio Dei nato ab aeterno. Hoc quia universaliter receptum est, et de Deo, non
data est copia ac venia cogitandi de eo ex aliquo intellectu; ne quidem ita,
quid est nasci ab aeterno: nam qui cogitat de eo ex intellectu, omnino secum
dicet, “Hoc transcendit; sed usque dico quia dicunt, et credo quia
credunt.” At sciant quod non sit Filius ab aeterno, sed quod sit Dominus
ab aeterno. Dum scitur quid Dominus, et quid Filius, potest etiam ex intellectu
cogitare de Deo triuno, et non prius. [2] Quod Humanum Domini conceptum a
Jehovah Patre, et natum a Maria virgine, sit Filius Dei, patet manifeste ex his
sequentibus:- Apud Lucam,
“Missus est
angelus Gabriel a Deo in urbem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem
desponsatam viro cui nomen Joseph, e domo Davidis; nomen autem virginis, Maria.
Quum ingressus est angelus ad illam, dixit, Salve, gratiam consecuta, Dominus
tecum est, benedicta inter mulieres. Illa… videns conturbata est super verbo
ejus, et cogitavit quanta esset salutatio illa. Sed dixit angelus illi, Ne
timeto, Maria, invenisti… gratiam apud Deum:… ecce concipies… et paries
Filium, et vocabis nomen Ipsius Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi
vocabitur. …Maria vero dixit ad angelum, Quomodo fiet hoc, quoniam virum non
cognosco? Cui respondens angelus dixit, Spiritus sanctus veniet super te, et
virtus Altissimi obumbrabit te; unde etiam quod nascitur ex te sanctum,
vocabitur Filius Dei” (i. 26-35):
dicitur hic, “Concipies et paries Filium, Hic erit magnus, et vocabitur
Filius Altissimi;” ac iterum, “Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur
Filius Dei;” ex quo patet quod Humanum conceptum a Deo, et natum a Maria
virgine, sit quod vocatur Filius Dei. [3] Apud Esaiam,
“Dat Dominus Ipse
vobis signum; ecce virgo concipiet et pariet Filium, et vocabit nomen Ipsius
Deus nobiscum” (vii. 14):
quod Filius natus a Virgine, et conceptus a Deo, sit qui vocabitur “Deus
nobiscum,” ita qui est Filius Dei, patet; quod sit, etiam confirmatur apud
Matthaeum (cap. i. 22, 23). [4] Apud Esaiam,
“Puer natus
est nobis, Filius datus est nobis; super cujus humero principatus; et vocabit
nomen Ipsius, Mirabilis, Consiliarius, Deus, Heros, Pater aeternitatis,
Princeps pacis” (ix. 5, 6 [B.A. 6, 7]):
similiter hic; nam dicitur, “Puer natus est
nobis, Filius datus est nobis,” qui non est Filius ab aeterno, sed Filius
natus in mundo; quod etiam patet a Prophetae verbis vers. 6 ibi, et a Gabrielis
angeli verbis ad Mariam, Luc. i. 32,
33, quae similia sunt.
(2) 直訳
19. In ecclesia non aliud scitur, quam
quod Filius Dei sit altera Persona Divinitatis, distincta a Persona Patris; 教会の中で何らかのものは知られていない、「神の子」が神性の第二のペルソナ(位格)であること以外に、父のペルソナ(位格)から区別された。
inde est fides de Filio Dei nato ab aeterno. ここからである、永遠から生まれた神の子についての信仰。
Hoc quia universaliter receptum est, et de Deo, non data est copia ac
venia cogitandi de eo ex aliquo intellectu; このことは普遍的に受け入れられているので、また神について、機会そして許可が与えられていない、そのことについて何らかの理解力(知力)から。
ne quidem ita, quid est nasci ab aeterno: このようにでさえない、何が永遠から産まれるか。
nam qui cogitat de eo ex intellectu, omnino secum dicet, “Hoc
transcendit; なぜなら、そのことについて理解力(知力)から考える者は、すべての点で自分自身に言うから、「このことは〔理解を〕超えている。
sed usque dico quia dicunt, et credo quia credunt.” しかしそれでも、私は言う、〔彼らが〕言っているので、また私は信じる、〔彼らが〕信じているので」。
At sciant quod non sit Filius ab aeterno, sed quod sit Dominus ab
aeterno. しかし、〔彼らは〕知らなければならない、永遠からの「子」は存在しないこと、しかし、永遠からの主が存在すること。
Dum scitur quid Dominus, et quid Filius, potest etiam ex intellectu
cogitare de Deo triuno, et non prius. 何が主か、また何が「子」が知られる時、理解力(知力)からもまた三位一体の神について考えることができる、また〔その〕前にでなく。
[2] Quod Humanum Domini conceptum a Jehovah Patre, et natum a Maria
virgine, sit Filius Dei, patet manifeste ex his sequentibus:- [2] 父エホバからみごもり、また処女マリアから生まれた主の人間性が「神の子」であることは、これらの続くものからはっきりと明らかである――
Apud Lucam, 「ルカ(福音書)」に、
“Missus est angelus Gabriel a Deo in urbem Galilaeae, cui nomen
Nazareth, ad virginem desponsatam viro cui nomen Joseph, e domo Davidis; 「天使ガブリエルが神から遣わされた、ガリラヤの都の中に、それにナザレの名前、男と婚約した処女へ、それにヨセフの名前、ダビデの家から〔の者〕。
nomen autem virginis, Maria. けれども、処女の名前はマリア(マリヤ)☆。
☆
マリアとマリヤの(私にとっての)区別を述べておきます。中身は同じです、表記が異なるだけです。私は聖書上の表記をマリヤとしています(これはアッシリヤなどの地名も同じです)、そして通常の文の中ではマリアとしています(すなわちアッシリア)。
Quum ingressus est angelus ad illam, dixit, Salve, gratiam consecuta,
Dominus tecum est, benedicta inter mulieres. 天使が彼女のもとに入ったとき☆、言った、『ごきげんよう(おめでとう)、恵みが起こった方、主があなたとともにいる、女たちの間で祝福された者。
☆ quum(接続詞)=cum。
Illa… videns conturbata est super verbo ejus, et cogitavit quanta esset
salutatio illa. 彼女は……見て、彼の言葉の上に当惑した、またその挨拶がどれほどのものであったのかと考えた。3
Sed dixit angelus illi, Ne timeto, Maria, invenisti… gratiam apud Deum: しかし、天使は彼女に言った、『恐れるな、マリア、神のもとに恵みが〔あなたに〕見られた。
… ecce concipies… et paries Filium, et vocabis nomen Ipsius Jesum. ……見よ、あなたはみごもっている……またあなたは「子」を産む、またあなたはその方の名前をイエスと呼ぶ(未来)。
Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. これは偉大な者となる、また最も高い者の「子」と呼ばれる。
…Maria vero dixit ad angelum, Quomodo fiet hoc, quoniam virum non
cognosco? ……しかし、マリアは天使に言った、『どのようにこのことが生じるのか、私は男を知らないので?』
Cui respondens angelus dixit, Spiritus sanctus veniet super te, et virtus
Altissimi obumbrabit te; それに天使は答えて言った、『聖霊があなたの上にやって来る、最も高い者の力があなたをおおう。
unde etiam quod nascitur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei” (i.
26-35): ここからまた、あなたから生まれる聖なるものは、「神の子」と呼ばれること』」(1:26-35)。
dicitur hic, “Concipies et paries Filium, Hic erit magnus, et
vocabitur Filius Altissimi;” ここに言われている、「あなたは「子」をみごもり、また産む、これは偉大な者となる、また最も高い者の「子」と呼ばれる」。
ac iterum, “Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei;” そして同じく、「あなたから生まれる聖なるものは、「神の子」と呼ばれること」。
ex quo patet quod Humanum conceptum a Deo, et natum a Maria virgine, sit
quod vocatur Filius Dei. それらから明らかである、神からみごもり、また処女マリアから産まれた「人間性」は、「神の子」と呼ばれるものであること」。
[3] Apud Esaiam, [3] 「イザヤ(書)」に、
“Dat Dominus Ipse vobis signum; 「主ご自身があなたがたにしるしを与える。
ecce virgo concipiet et pariet Filium, et vocabit nomen Ipsius Deus
nobiscum” (vii. 14): 見よ、処女がみごもっている、また「子」を得る、またその方の名前を呼ぶ、私たちのもとの神、と」(7:14)。
quod Filius natus a Virgine, et conceptus a Deo, sit qui vocabitur
“Deus nobiscum,” ita qui est Filius Dei, patet; 処女から産まれ、また神からみごもった「子」が「私たちのもとの神」と呼ばれる者であることは、そのようにその者は「神の子」であるのは明らかである。
quod sit, etiam confirmatur apud Matthaeum
(cap. i. 22, 23). ~であること、もまた「マタイ(福音書)」(第1章22, 23)のもとに確認される、
[4] Apud Esaiam, [4] 「イザヤ(書)」に、
“Puer natus est nobis, Filius datus est nobis; 「少年が私たちに産まれた、「子」が私たちに与えられた。
super cujus humero principatus; その者の肩の上に主権が〔ある〕。
et vocabit nomen Ipsius, Mirabilis, Consiliarius, Deus, Heros, Pater
aeternitatis, Princeps pacis” (ix. 5, 6 [B.A. 6, 7]): その方の名前を、不思議な者、助言者、神、英雄、永遠の父、平和の君と呼ぶ」(11:6,7)。
similiter hic; 同様にここに。
nam dicitur, “Puer natus est nobis, Filius datus est nobis,”
qui non est Filius ab aeterno, sed Filius natus in mundo; なぜなら言われているから、「少年が私たちに産まれた、「子」が私たちに与えられた」、その者は永遠からの「子」ではない、しかし、世の中で産まれた「子」〔である〕。
quod etiam patet a Prophetae verbis vers. 6 ibi, et a
Gabrielis angeli verbis ad Mariam, Luc.
i. 32, 33, quae similia sunt. そのことはさらにまた預言者の言葉から明らかである、そこに第6節、またマリアへの天使ガブリエルの言葉から、「ルカ(福音書)」1:32, 33、それらは同様である。