原典講読『主について』 18(前半)

 

(V.)
QUOD IMPUTATIO MERITI DOMINI NON ALIUD SIT,


QUAM REMISSIO PECCATORUM POST
PAENITENTIAM.


主の功績の転嫁は何らかのものではないこと、


悔い改めの後の罪の許し以外の。



(1)
原文
  18.
 In ecclesia creditur, quod Dominus
missus sit a Patre, ut expiaret pro genere humano; et quod hoc factum sit per
impletionem Legis, et per passionem crucis, et quod sic sustulerit damnationem
et satisfecerit; et quod absque illa expiatione, satisfactione et
propitiatione, genus humanum aeterna morte periisset; et hoc ex justitia, quae
ab aliquibus etiam vocatur vindicativa. Verum est, quod absque adventu Domini
in mundum omnes periissent; sed quomodo intelligendum est, quod Dominus
impleverit omnia Legis, videatur supra in suo articulo; et cur passus est
crucem, etiam supra in suo: ex quibus videri potest quod non fuerit ex aliqua
justitia vindicativa, quia haec non est attributum Divinum. Attributa Divina
sunt, justitia, amor, misericordia et bonum; et Deus est ipsa justitia, ipse
amor, ipsa misericordia, et ipsum bonum; et ubi haec sunt, non est aliquid
vindictae, ita non justitia vindictativa. [2] Quoniam impletio Legis et passio
crucis hactenus a multis non aliter intellectae sunt quam quod Dominus per illa
bina satisfecerit pro humano genere, et ei damnationem praevisam aut destinatam
abstulerit, ex nexu et simul ex principio quod homo salvetur ex sola fide quod
ita sit, secutum est dogma de imputatione meriti Domini, accipiendo illa duo
quae fuerunt meriti Domini, pro satisfactione. Sed hoc cadit ex illis quae
dicta sunt de impletione Legis Domino, et de passione crucis Ipsius; et simul
tunc videri potest quod imputatio meriti sit vox nullius rei, nisi per illam
intelligatur remissio peccatorum post paenitentiam: nam non aliquid Domini
potest imputari homini; sed potest addicari salus a Domino postquam homo paenitentiam
egerat, hoc est, postquam viderat et agnoverat sua peccata, et dein desistat ab
illis, et hoc ex Domino. Tunc addicatur ei salus eo modo, quod homo non ex suo
merito et ex propria justitia salvetur, sed ex Domino, qui solus pugnavit et
vicit inferna, et qui postea etiam solus pugnat pro homine, et vincit inferna
pro illo;

(2) 直訳


 18.  In ecclesia
creditur, quod Dominus missus sit a Patre, ut expiaret pro genere humano;
 教会の中で信じられている、主は父から遣わされたこと、人類のためにあがなうために。


et quod hoc factum sit per
impletionem Legis, et per passionem crucis, et quod sic sustulerit damnationem
et satisfecerit;
 またこのことが律法の成就によって行なわれたこと、また十字架の受難によって、またこのように断罪を取り除いたこと、またあがなった。


et quod absque illa expiatione,
satisfactione et propitiatione, genus humanum aeterna morte periisset;
 またその償い、弁償(贖罪)また和解なしに、人類は永遠の死で滅んでしまったであろうこと。


et hoc ex justitia, quae ab
aliquibus etiam vocatur vindicativa.
  またこのことは公正()ら、それはある者たちにより報復的(なもの)と呼ばれている。


Verum est, quod absque adventu
Domini in mundum omnes periissent;
 真である、主の来臨なしに、世の中のすべての者が滅んでしまったであろうこと。


sed quomodo intelligendum est,
quod Dominus impleverit omnia Legis, videatur supra in suo articulo;
 しかし、どのように理解すべきであるかは、主が律法のすべてを成就したこと、上のそれ自体の章の中に見られる。


et cur passus est crucem, etiam
supra in suo:
 またなぜ十字架()被ったのか、さらにまた上のそれ自体の〔章の〕中に。


ex quibus videri potest quod non
fuerit ex aliqua justitia vindicativa, quia haec non est attributum Divinum.
 それらから見られることができる、何らかの報復的な公正()らでなかったこと、これは神性に属性づけられることができないので。


Attributa Divina sunt, justitia,
amor, misericordia et bonum;
 神性の属性(特質)は公正()、愛、慈悲、善である。


et Deus est ipsa justitia, ipse
amor, ipsa misericordia, et ipsum bonum;
 また神は公正()そのもの、愛そのもの、慈悲そのもの、また善そのものである。


et ubi haec sunt, non est aliquid
vindictae, ita non justitia vindictativa.
 またそこにこれらがある、〔そこには〕何らかの報復的なものはない、このように(したがって)復的な公正()はない。


[2] Quoniam impletio Legis et
passio crucis hactenus a multis non aliter intellectae sunt quam quod Dominus
per illa bina satisfecerit pro humano genere, et ei damnationem praevisam aut
destinatam abstulerit, ex nexu et simul ex principio quod homo salvetur ex sola
fide quod ita sit, secutum est dogma de imputatione meriti Domini, accipiendo
illa duo quae fuerunt meriti Domini, pro satisfactione.
 [2] 律法の成就と十字架の受難が今まで多く者により異なって理解されていたので、主がそれらの二つのことによって人類のためにあがなったことに比べて、また彼(人類)に先見されたまたは予定された断罪を取り去った、関連からまた同時に原理から、人間が信仰だけから救われること、そのようであることを、主の功績の転嫁についての教義が生じた☆、主の功績であったそれら二つのことを受け入れて、贖罪(あがないの業)して。


secutumの辞書形はsequorです。なお初版ではsequutumと印刷されています、これは当時の綴り方であったのでしょう。


Sed hoc cadit ex illis quae dicta
sunt de impletione Legis Domino, et de passione crucis Ipsius;
 しかし、このことはそれらから〔地に〕倒れる、主の律法の成就について、またその方の十字架の受難について言われたこと。


et simul tunc videri potest quod
imputatio meriti sit vox nullius rei, nisi per illam intelligatur remissio
peccatorum post paenitentiam:
 また同時にその時、見られることができる、功績の転嫁が物事の取るに足らない言葉()あること、それらによって悔い改めの後の罪の許しが意味されないなら。


nam non aliquid Domini potest
imputari homini;
 なぜなら、主の何らかのものは人間に転嫁されることができないからである。


sed potest addicari salus a Domino
postquam homo paenitentiam egerat, hoc est, postquam viderat et agnoverat sua
peccata, et dein desistat ab illis, et hoc ex Domino.
 しかし、救いが主によりもたらされることができる、人間が悔い改めを行なった後に、すなわち、自分の罪を見て、認めた後に、またその後、それらから離れた、またこのことを主から〔行なう〕。


Tunc addicatur ei salus eo modo, quod homo non ex suo
merito et ex propria justitia salvetur, sed ex Domino, qui solus pugnavit et
vicit inferna, et qui postea etiam solus pugnat pro homine, et vincit inferna
pro illo;
 その時、彼に救いがその方法でもたらされる、人間が自分の功績からまたプロプリウム(自己)義から救われるのではないこと、しかし、主から、その者だけが地獄と戦った、また勝利した、またその後もまたその者だけが人間のために戦う、また彼のために地獄に勝利する。