原典講読『驚くべきこと』 123、124

 

(1) 原文「961番」


123. Quidam ex usu, quidam ex contemptu,
in familiari sermone pro formulis nugarum aut irrisionis utuntur illis quae
sunt Sanctae Scripturae, sic putantes quod nugentur aut irrideant eleganter;
sed talia cogitata et dicta se adjungunt ideis eorum corporeis et spurcis, et
in altera vita iis multum damni inferunt, nam redeunt una cum profanis; tales
quoque discerptionis poenas subeunt usque dum desuescant talibus.


 


(2) 直訳


123. Quidam ex
usu, quidam ex contemptu, in familiari sermone pro formulis nugarum aut
irrisionis utuntur illis quae sunt Sanctae Scripturae, sic putantes quod
nugentur aut irrideant eleganter;
 ある頻繁使用(習慣)ら、ある者は軽蔑から、よくある会話の中で嘲笑のきまり文句としてまたはあざけりの、それらに用いられる、それらは聖書のもの、このように思って、ばか話しをするかまたは優雅にあざわらうこと。


sed talia cogitata et dicta se adjungunt ideis
eorum corporeis et spurcis, et in altera vita iis multum damni inferunt, nam
redeunt una cum profanis;
 しかしこのようなえやべられたことは(それ自体)らの物質的また不潔な観念に(=)結びつける、また来世の中で彼らに多くの危害を加える、なぜなら、冒涜的な(世俗の)ものと一緒に戻るから。


tales quoque discerptionis poenas subeunt
usque dum desuescant talibus.
 このようなもまたばらばらにする罰を受ける、このようなものの習慣をやめるまで。


 


(3) 訳文


123. ある習慣から、ある者は軽蔑から、よくある会話の中で嘲笑のきまり文句またはあざけりとして、ばか話しをするかまたは優雅にあざわらおうと思って、それらに聖書にあるものを用いる。しかしこのようなえやべられたことは(それ自体)らの物質的また不潔な観念結びつけ、また来世で彼らに多くの危害を加える、なぜなら、冒涜的なものと一緒に戻ってくるから。


tales quoque discerptionis poenas subeunt
usque dum desuescant talibus.
 このようなもまた、このようなものの習慣をやめるまで、ばらばらにする罰を受ける。


 


(1) 原文「962番」


124. Est etiam poena discerptionis quoad
cogitationes sic ut interiores cogitationes pugnent cum exterioribus, quod fit
cum interiore cruciatu.


 


(2) 直訳


124. Est etiam
poena discerptionis quoad cogitationes sic ut interiores cogitationes pugnent
cum exterioribus, quod fit cum interiore cruciatu.
 思考関するばらばらにする罰もまたある、このように内的な思考が外的なもの〔思考〕と闘うような、それは内的な拷問(責め苦)ともに生じる。


 


(3) 訳文


124. 思考関してばらばらにする罰もまたある、このように内的な思考が外的なも思考と闘うようなものであり、それは内的な責め苦とともに生じる。

原典講読『驚くべきこと』 125、126

 

(1) 原文「963番」


125. Inter punitiones frequens est
‘superinjectio veli’; hoc tale est quod per phantasias sibi impressas videantur
sibi sub velo in multam distantiam extenso esse; est quasi nubes cohaerens,
quae densatur secundum phantasiam; sub illo discurrunt huc illuc, accensa
cupidine inde erumpendi, velocitate diversa usque dum defatigati sunt; hoc
perstare solet per horae spatium, magis aut minus, et fit cum cruciatu diverso
secundum gradum cupiditatis se extricandi. Velum est pro illis, qui tametsi
vident veritatem, usque tamen non volunt agnoscere, ex amore sui, et
indignantur continue quod ita sit. Quidam sub velo habent talem anxietatem et
terrorem ut desperent num usquam liberari possint; quod mihi dicebat quidam qui
liberatus inde.


 


(2) 直訳


125. Inter punitiones frequens est
‘superinjectio veli’;
 しばしば繰り返される罰することの間に「ヴェールの投げかけること」がある。


hoc tale
est quod per phantasias sibi impressas videantur sibi sub velo in multam
distantiam extenso esse;
 このことはこのようなものである、自分自身に印象づけ(刻みつけ)れた幻想によって、自分自身に見られる、多くの距離に広がったヴェール下に〔いるように〕。


est quasi
nubes cohaerens, quae densatur secundum phantasiam;
 いわば密接に結合した雲である、それは幻想にしたがって密集される(厚くされる、濃くされる)


sub illo
discurrunt huc illuc, accensa cupidine inde erumpendi, velocitate diversa usque
dum defatigati sunt;
 その下で、あちらこちらに走りまわる、ここから突発しようとの欲望に火がついて、いろいろな速さで、疲れ(飽き)させられるまで。


hoc
perstare solet per horae spatium, magis aut minus, et fit cum cruciatu diverso
secundum gradum cupiditatis se extricandi.
 このことはたいてい一時間の間、続く、多かれ少なかれ、またいろいろな拷問(責め苦)とともに生じる、欲望の段(程度)にしたがって、自分自身を解放しようとする。


Velum est
pro illis, qui tametsi vident veritatem, usque tamen non volunt agnoscere, ex
amore sui, et indignantur continue quod ita sit.
 ヴェールは彼らのためにある、その者はたとえ真理を見ても、それでもなおやはり認めることを欲しない、自己愛から、またそのようなものであることを絶えず憤慨する。


Quidam sub
velo habent talem anxietatem et terrorem ut desperent num usquam liberari
possint;
 ヴェールの下のある者は、このような不安と恐怖を持っている、絶望するまで、いったい解放されることができるかどうか。


quod mihi
dicebat quidam qui liberatus inde.
 そのことをある者が私に言った、その者はここから解放された。


 


(3) 訳文


125. しばしばされるすることにヴェールをげかけることがあるこのことは、自分自身印象づけれた幻想によって、自分が、多くの距離がったヴェールにいるように見えるようなものである。〔そのヴェールは〕いわば密接したでありそれは幻想にしたがってくされるそのここから突発しようとの欲望えて、疲れさせられるまでいろいろなさであちらこちらにりまわるこのことは、多かれなかれたいてい一時間間、続またいろいろなとともに、自分解放しようとする欲望程度にしたがって、生じる


 ヴェールはたとえ真理てもそれでもなおやはり、自己愛からめることをしないまたそのようなものであることをえず憤慨するたちのためにある


 ヴェールののある、解放されることができるのだろうかと、絶望までするような不安恐怖っていそのことをここから解放されたった


 


(1) 原文「964番」


126. Est aliud quoque genus veli, quod
involvantur quasi panno sic ut ligati sibi videantur manibus, pedibus, corpore,
et inditur iis ardor se evolvendi; quia involutus est per unam vicem, putat se
facile evolutum iri, sed cum se evolvere incipit, pergit in longum, perstante
evolutione continue, usque ut desperet.


 


(2) 直訳


126. Est aliud
quoque genus veli, quod involvantur quasi panno sic ut ligati sibi videantur
manibus, pedibus, corpore, et inditur iis ardor se evolvendi;
 ヴェールの種類もまたあるいわば掛け布に包まれること、縛られているように自分自身に見られる、手で、足で、身体で、また彼らに与えられ(注がれる)自分自身を解くようにする熱望が。


quia involutus est per unam vicem, putat se
facile evolutum iri, sed cum se evolvere incipit, pergit in longum, perstante
evolutione continue, usque ut desperet.
 一つの機会(=一度)よって包まれたので、自分自身に容易に解かれて行く(去る)とを思う、しかし、自分自身を解くことが始まるとき、長く伸びる、解くことが絶えず続いて、絶望するまで。


 


(3) 訳文


126. 他種類のヴェールもまたある。あたかも掛け布に包まれるかのようであり、自分が手、足、身体を縛られているように見られ、また彼らに自分を解くようにする熱望が注がれる。包まれたのは一度なので、容易に解いて去る〔ことができる〕だろうと自分自身で思う、しかし、自分を解くこうと始めるとき、解くことを絶望するまで〔掛け布は〕絶えず長く伸び続ける。

原典講読『驚くべきこと』 127、128,129

 

(1) 原文「965番」


127. Haec de infernis et poenis;
infernales cruciatus non sunt, ut quidam putant, conscientiae morsus, nam qui
in inferno sunt, non habuerunt conscientiam, quare quoad conscientiam cruciari
nequeunt: qui conscientiam habuerunt, inter felices sunt.


 


(2) 直訳


127. Haec de
infernis et poenis;
 これらは地獄について〔である〕。


infernales cruciatus non sunt, ut quidam
putant, conscientiae morsus, nam qui in inferno sunt, non habuerunt
conscientiam, quare quoad conscientiam cruciari nequeunt:
 地獄の拷問(責め苦)、ある者が思っているように、良心の苦痛(呵責)ではない、なぜなら、地獄の中にいる者は、良心を持っていない、それゆえ、良心に関して苦しめられることができないから。


qui
conscientiam habuerunt, inter felices sunt.
 良心を持っている者は、幸福な者の間にいる。


 


(3) 訳文


127. これらは地獄についてである。地獄の責め苦は、ある者が思っているように、良心の呵責ではない、なぜなら、地獄の中にいる者は良心を持っていない、それゆえ、良心に関して苦しめられることができないからである。良心っている、幸福にいる


 


(1) 原文「966番」


128. Quod observandum, nullus in altera
vita subit aliquam poenam et cruciatum propter hereditarium suum malum, sed
propter actualia mala quae ipse patravit.


 


(2) 直訳


128. Quod
observandum, nullus in altera vita subit aliquam poenam et cruciatum propter
hereditarium suum malum, sed propter actualia mala quae ipse patravit.
 気づか()ければならないこと、だれも来世の中で何らかの罰や拷問(責め苦)を受けない、自分の遺伝の悪のために、しかし、実際の(実行された)悪のために、それらを彼自身が犯した。


 


(3) 訳文


128. だれも自分の遺伝悪のために、来世で何らかの罰や責め苦を受けない、しかし、彼自身が犯した実際の悪のために受けることをめなければならない。


 


(1) 原文「967番」


129. Cum puniuntur mali, semper adsunt
angeli qui moderantur poenam, et dolores miserabilium leniunt, sed non auferre
possunt; quia tale aequilibrium est omnium in altera vita ut ipsum malum se
puniat, quod nisi per punitiones auferretur, tales non possent non in inferno
aliquo detineri in aeternum; nam alioquin infestarent societates bonorum, et
ordini a Domino instituto in quo salus universi, violentiam inferrent.


 


(2) 直訳


129. Cum puniuntur
mali, semper adsunt angeli qui moderantur poenam, et dolores miserabilium
leniunt, sed non auferre possunt;
 悪せられるとき、常天使居合わせるの者は罰を抑制する、また悲惨な者の苦痛を和らげる(軽減する)、しかし、取り去ることはできない。


quia tale aequilibrium est omnium in altera
vita ut ipsum malum se puniat, quod nisi per punitiones auferretur, tales non
possent non in inferno aliquo detineri in aeternum;
 このようなすべてのものの均衡来世にあるので、悪そのものがそれ自体を罰するような、それらが罰によって取り去られないなら、これらの者は永遠に何らかの地獄の中に引き留められることができなくはない。


nam alioquin infestarent societates bonorum,
et ordini a Domino instituto in quo salus universi, violentiam inferrent.
 なぜならそうでなければ、善良社会攻撃するから、主により設けられた秩序に、その〔秩序〕中に全世界の安全(救い)〔がある〕、暴力を加える〔から〕。


 


(3) 訳文


129. 悪せられるとき、罰を抑制し、悲惨な者の苦痛を和らげる天使居合わせる、しかし、取り去ることはできない。来世には、悪そのものがそれ自体を罰するような均衡がすべてのものにあるので、それらが罰によって取り去られないなら、これらの者は永遠に何らかの地獄の中に引き留められることしかできない。なぜならそうでなければ、〔彼らは〕善良社会攻撃し、主により設けられた全世界の救いとなる秩序に暴力を加えるからである。

原典講読『驚くべきこと』 130

 

(1) 原文「968番」


130. Quidam e mundo secum traxerunt
illam ideam quod cum diabolo non loquendum, sed quod fugiendus; sed instructi
sunt quod ne hilum noceat eis quos Dominus tutatur, si vel circumfunderentur
toto inferno tam extus quam intus, quod a multa et prodigiosa experientia mihi
datum nosse, sic ut demum nihil timerem ne quidem pessimos e turba infernali,
quin cum illis loquerer; quod etiam concessum, ut scirem quales essent. Illis
qui mirati sunt quod loquerer cum iis, porro dicere datum, quod non solum hoc
mihi nihil noceat, sed etiam quod ii diaboli sint in altera vita qui homines
fuerunt, et qui cum vixerunt in mundo, in odiis, vindictis et adulteriis vitam
transegerunt, et quidam tunc prae aliis aestimati; immo quod quidam inter eos
sint quos cognovi in vita corporis; quodque diabolus nihil aliud significet
quam talem inferni turbam: et praeterea quod homines, dum vivunt in corpore,
apud se habeant ad minimum binos spiritus ab inferno, praeter quod etiam binos
angelos e caelo qui spiritus infernales apud malos regnant, sed apud bonos
subjugati sunt et servire coguntur: ita quod falsum sit, quod putent aliquem
diabolum ab initio creationis fuisse, alium quam qui homines fuerunt tales. Cum
haec audiverunt, stupefacti sunt, et fassi quod prorsus aliam opinionem de
diabolo et turba diabolica habuerint.


 


(2) 直訳


130. Quidam e
mundo secum traxerunt illam ideam quod cum diabolo non loquendum, sed quod fugiendus;
 あるから自分自身にその観念持ってきた、悪魔と話してはならないこと、しかし、逃げるべきこと。


sed instructi sunt quod ne hilum noceat eis
quos Dominus tutatur, si vel circumfunderentur toto inferno tam extus quam
intus, quod a multa et prodigiosa experientia mihi datum nosse, sic ut demum
nihil timerem ne quidem pessimos e turba infernali, quin cum illis loquerer;
 しかし、教えられた、まったくなんでもないこと、彼らに傷つける、その者を主は守る、たとえ全地獄に取り巻かれても、外部的にも内部的にも、多くのまた驚くべき経験から私に知ることがあたえられたこと、このようについに私は何も恐れなかった、決して地獄の群れからの極悪な者を〔恐れ〕ない、むしろ彼らと話した。


quod etiam concessum, ut scirem quales essent. そのこともまたえられた(された)どのようなであるかるように


Illis qui mirati sunt quod loquerer cum iis,
porro dicere datum, quod non solum hoc mihi nihil noceat, sed etiam quod ii
diaboli sint in altera vita qui homines fuerunt, et qui cum vixerunt in mundo,
in odiis, vindictis et adulteriis vitam transegerunt, et quidam tunc prae aliis
aestimati;
 彼らにそのらとしたことにいたさらにうことがえられたこのことがつけないだけでないことしかしまた、来世で悪魔である彼らは、その者は人間であったこと、またその者はその中で生きたとき、憎しみの中に、復讐と姦淫の生活を送った、またある者は、その時、他の者よりも尊重された。


immo quod quidam inter eos sint quos cognovi
in vita corporis;
 それどころか、彼らののあるその身体のいのちのった〔者〕である


quodque
diabolus nihil aliud significet quam talem inferni turbam:
 悪魔は他のことを何も意味しないこともまた〔言うことが与えられた〕、地獄のこのような群れ以外に。


et
praeterea quod homines, dum vivunt in corpore, apud se habeant ad minimum binos
spiritus ab inferno, praeter quod etiam binos angelos e caelo qui spiritus
infernales apud malos regnant, sed apud bonos subjugati sunt et servire
coguntur:
 またさらに(他に)、人間は、身体の中に生きる時、自分自身のもとに少なくとも地獄からの二人の霊を持つこと、加えて(他に)天界から二人の天使もまた〔持つ〕こと、そのことは☆、悪い者のもとで地獄の霊が支配する、しかし、善い者のもとで抑制される、また仕えることを強いられる。


quiはたいてい「その者」と訳しますが、ここは英訳では二書とも「, and that~」としています。しかし、「地獄の霊、その者は~」と訳せば、これでもよいでしょう。


ita quod
falsum sit, quod putent aliquem diabolum ab initio creationis fuisse, alium
quam qui homines fuerunt tales.
 そのように虚偽であること、ある悪魔が創造の始めからいたと思うこと、このような人間であった者以外の他の者。


Cum haec
audiverunt, stupefacti sunt, et fassi quod prorsus aliam opinionem de diabolo
et turba diabolica habuerint.
 〔彼らは〕このことを聞いたとき、驚かされた、また認めた、悪魔と悪魔の群れについてまったく他の見解を持っていたこと。


 


(3) 訳文


130. ある、世から自分自身悪魔と話してはならない、しかし、逃げるべきであるという観念持ってきた。しかし、たとえ外部的にも内部的にも全地獄に取り巻かれても、主が守る者はまったく何も傷つけられないことを教えられた。そのことを多くのまた驚くべき経験から私に知ることが与えられ、このようについに私は地獄の群れからの極悪な者を何も恐れず、むしろ彼らと話した。そのこともまたどのようなであるかるようにとえられた


 私らとしたことにいたさらにうことがえられたこのことがつけないだけでなくしかしまた、来世で悪魔である者は人間であったこと、またその者はその中で生きたとき、憎しみの中に、復讐と姦淫の生活を送った、またある者は、その時、他の者よりも尊重されたこと、それどころか、彼らののあるいのちが身体中にあったときった者であった。悪魔地獄のこのような以外意味しないこともまた〔言うことがえられた〕。またさらに、人間、身体きる時、自分自身のもとになくとも地獄からの二人、加えて天界から二人天使もまたつこと、地獄のもとで支配するしかし、善のもとでは抑制され、仕えることをいられるそのようにこのような人間であった者以外のある悪魔創造めからいたとうことは虚偽である


 彼らはこのことをいたとき、驚かされ、悪魔悪魔れについてまったく見解っていたことをめた


原典講読『驚くべきこと』 131

 

(1) 原文「969番」


131. In tanto regno, ubi omnes hominum
animae a prima creatione confluunt, et ex hac tellure paene millies mille
quavis septimana, et omnes suum genium et suam naturam ab aliorum diversam
habent, et omnium cujusvis idearum communicatio datur, et usque omnia et
singula in ordinem redigenda et hoc continue, non aliter fieri potest quam quod
indefinita ibi existant quae nusquam in hominis ideam venerunt; et quia de
inferno sicut de caelo vix aliquis ullam nisi unicam obscuram ideam concepit,
non potest aliter quam quod haec peregrina et mira obventura sint; imprimis ex
eo quod putent spiritus non habere ullum sensum, cum tamen exquisitiorem habent
quam homines; etiam a malis spiritibus, artificiis in mundo ignotis,
superinducitur iis sensus paene sicut corporeus, qui multo crassior est.


 


(2) 直訳


131. In tanto
regno, ubi omnes hominum animae a prima creatione confluunt, et ex hac tellure
paene millies mille quavis septimana, et omnes suum genium et suam naturam ab
aliorum diversam habent, et omnium cujusvis idearum communicatio datur, et
usque omnia et singula in ordinem redigenda et hoc continue, non aliter fieri
potest quam quod indefinita ibi existant quae nusquam in hominis ideam
venerunt;
 それほどきい王国そこに人間のすべての霊魂創造最初からがりまるまたこの地球からほとんど千倍(=百万)、一週間ごとに、またすべての者が自分の性向と性質を持っている、他の者から異なったもの、またそれぞれの者のすべての観念の伝達が存在する、またそれでもすべてと個々のものが整えられなければならない☆、またこのことが絶えず、異なって生じることができない、そこに無限のものが存在するようになること以外に、それらは決して人間の観念のなかにやって来ない。


in
ordinem redigere
で「(順序正しく)整える」の意味です。


et quia de inferno sicut de caelo vix aliquis
ullam nisi unicam obscuram ideam concepit, non potest aliter quam quod haec
peregrina et mira obventura sint;
 また天界についてのように地獄についてほとんどだれかはかないのでただつのあいまいな観念をでないなら、異なってできない☆、これらのものが奇妙なものとくべきものにえること以外


「~できない」とありますが、何ができないのか書いてありません。文脈からは直前の動詞「抱く」が省略されたと見なすのが適当でしょう。


imprimis ex
eo quod putent spiritus non habere ullum sensum, cum tamen exquisitiorem habent
quam homines;
 特に、そのことから、霊は何の感覚も持っていないと思うこと、そのときそれでも、さらに敏感なもの〔感覚〕を持っている、人間よりも。


etiam a
malis spiritibus, artificiis in mundo ignotis, superinducitur iis sensus paene
sicut corporeus, qui multo crassior est.
 さらにまた、悪い霊から、世の中に知られていない術策で、彼らに感覚がまとわされている、ほとんど肉体のもののような、それははるかに(さらに)粗雑である。


 


(3) 訳文


131. それほどきい王国そこに人間のすべての霊魂創造最初からがりまるまたこの地球から一週間ごとにほとんど百万、またすべての者が他の者から異なった自分の性向と性質を持ち、またそれぞれの者のすべての観念の伝達が存在し、またそれでもすべてと個々のものが整えられなければならず、またこのことが絶えずあって、そこに決して人間の観念の中にやって来ない無限のものが存在するようになること以外に、異なって生じることができない。また天界のように地獄についてただつのあいまいな観念をでないならほとんどだれもかないのでこれらのものが奇妙なものとくべきものにえること以外くことができない。特、霊感覚っていないとうことからでありそのときそれでもさらに人間よりも敏感感覚っているさらにまた、悪から、世られていない術策、彼らに感覚されているそれははるかに粗雑でありほとんど肉体のもののようである