(1) 原文
436. Hoc porro illustrari potest per has comparationes. Non potest aliquis adire alterum, qui leopardum et pantheram in conclavi suo custodit (et quia dat illis edere, securus cum illis habitat), nisi prius feras illas removerit. Quis invitatus ad mensam regis et reginae non prius laverit faciem et manus, antequam accedit? Quis non per ignem purificat mineras, et secernit a scoriis, antequam aurum et argentum purum accipit? Quis non zizania separat a messe tritici, antequam hoc infert in horreum? Quis non despumat carnem crudam in coctione, antequam illa fit edulis, et apponitur super mensa? Quis non excutit vermes ex foliis arboris in horto, ne consumantur folia, et sic pereat fructus? Quis amat virginem, et cum illa nuptias intendit, quae malignis inescata est, ac pustulis et varicibus obsita, utcunque illa infucat faciem, splendide se investit, ac amoris illecebras per blanditias oris inferre studet? Quod homo se ipsum purificare debeat a malis, [[1]et non exspectet ut Dominus immediate hoc faciat,] est comparative sicut servus incedens facie et veste conspurcatis fuligine aut stercore accederet ad herum suum, ac diceret, "Domine, ablue me." Annon illi herus dicturus est, "Serve stulte, quid dicis? ecce ibi aqua, sapo, et linteum; suntne tibi manus, et posse in illis? Ablue te ipsum." Et Dominus Deus dicturus est, "Sunt media purificationis a Me; et quoque est tuum velle et posse a Me; quare utere illis meis donis et dotibus ut tuis, et purificaberis."
@1 Verba uncis inclusa vedeantur supra, n. 331.
(2) 直訳(これは331番とほぼ同じ内容です)
436. Hoc porro illustrari potest per has comparationes. このことはさらにこれらの比較(たとえ)によって説明されることができる。
Non potest aliquis adire alterum, qui leopardum et pantheram in conclavi suo custodit (et quia dat illis edere, securus cum illis habitat), nisi prius feras illas removerit. だれももう一人の者に近づくことができない、その者は自分の部屋の中にヒョウ(レオパード)やヒョウ(パンサー)☆を守る(またそれらに食うことを与える、それらと安全に住む)、前に(前もって)それらの野獣が遠ざけらないなら。
☆ レオパードとパンサーの違いは何でしょうか?
Quis invitatus ad mensam regis et reginae non prius laverit faciem et manus, antequam accedit? 王と女王の食卓に招かれただれが、前に(前もって)顔と手を洗わないか? 近づく前に。
Quis non per ignem purificat mineras, et secernit a scoriis, antequam aurum et argentum purum accipit? だれが火によって鉱石を清めないか、またかなくそから分離する、純粋な金や銀を得る前に。
Quis non zizania separat a messe tritici, antequam hoc infert in horreum? だれが毒麦を小麦の収穫から分離しないか、これを穀倉に運び入れる前に?
Quis non despumat carnem crudam in coctione, antequam illa fit edulis, et apponitur super mensa? だれが生の(処理されていない)肉を煮ることで、それが食べられるものとなる前に浮かすを取り除かないか? また、食卓の上に供される。
Quis non excutit vermes ex foliis arboris in horto, ne consumantur folia, et sic pereat fructus? だれが庭園の中の木の葉から虫を振り落とさないか? 葉が食い尽されないように、またこのように果実が滅びる。
Quis amat virginem, et cum illa nuptias intendit, quae malignis inescata est, ac pustulis et varicibus obsita, utcunque illa infucat faciem, splendide se investit, ac amoris illecebras per blanditias oris inferre studet? だれが処女を愛するのか、また彼女と結婚式を意図する、彼女は有毒な(悪性の)もの(病)にとらわれている、または吹き出物や静脈瘤でおおわれている、どれほど顔を偽っても、みごとなもので包んで(衣服を着けて)、また愛の誘惑を口のお世辞によって持ち込むことを専念しても?
Quod homo se ipsum purificare debeat a malis, [[1]et non exspectet ut Dominus immediate hoc faciat,] est comparative sicut servus incedens facie et veste conspurcatis fuligine aut stercore accederet ad herum suum, ac diceret, "Domine, ablue me." 人間が自分自身(そのもの)で悪から清めなければならないことは、また主が直接にこれを行なうことを期待しない、召使いのようにたとえられる、顔と衣服で振る舞う、すすと糞で汚れている、自分の主人に近づく、そして言う、「主人よ、私を洗って清めよ」。
Annon illi herus dicturus est, "Serve stulte, quid dicis? その主人は言わないか? 「愚かな召使いよ、何をあなたは言うのか?
ecce ibi aqua, sapo, et linteum; 見よ、そこに水、石鹸、また亜麻布〔タオル〕。
suntne tibi manus, et posse in illis? あなたに手はないのか、またそれらの中に可能性(潜在能力)〔はないのか〕☆?
☆ 「可能性」と「手を使う」可能性でしょう、ここは意訳してよいでしょう。
Ablue te ipsum." 洗って清めよ、あなた自身で」。
Et Dominus Deus dicturus est, "Sunt media purificationis a Me; また、神なる主は言うであろう、「わたしから、清めの手段がある。
et quoque est tuum velle et posse a Me; そしてまた、わたしから、あなたは意志することと可能性(潜在能力)がある。
quare utere illis meis donis et dotibus ut tuis, et purificaberis." それゆえ、それらにわたしに贈り物に用いよ、するとあなたは清められる(未来)。」
@1 Verba uncis inclusa vedeantur supra, n. 331. 注1 カッコに囲まれた言葉が上の331番に見られる。
(3) 訳文
436. このことはさらに次の比較によって説明されることができる。
だれも、自分の部屋の中にヒョウ(レオパード)やヒョウ(パンサー)を守る(またそれらに食うことを与え、それらと安全に住む)他の者に前もってそれらの野獣が遠ざけらないなら、近づくことができない。
王と女王の食卓に招かれて、近づく前に、だれが、前もって顔と手を洗わないか?
純粋な金や銀を得る前に、だれが火によって鉱石を清め、かなくそから分離しないか?
だれが毒麦を小麦の収穫から分離しないか、これを穀倉に運び入れる前に?
だれが生の肉を煮て、浮かすを取り除かないか? それが食べられるものとなり、食卓の上に供される前に。
だれが庭園の中の木の葉から虫を振り落とさないか? 葉が食い尽され、このように果実が滅びるないように。
だれが結婚式を意図する処女を愛するのか? 彼女が、どれほど顔を偽り、みごとな衣服を着て、また口のお世辞によって愛の誘惑を持ち込むことを専念しても、悪性の病にとらわれているかまたは吹き出物や静脈瘤でおおわれているなら?
人間が自分自身で悪から清め、主が直接にこれを行なうことを期待してはならないことは、すすと糞で汚れている顔と衣服で、自分の主人に近づき、そして、「主人よ、私を洗って清めよ」と言う召使いにたとえられる。
その主人は言うのではないか、「愚かな召使いよ、何を言っているのか? 見よ、そこに、水、石鹸、タオル〔がある〕。あなたに手がないのか、それらでできないか? 自分自身で洗って清めよ」。
また、主(なる)神は言われる、「わたしからの清めの手段が、そしてまた、わたしからのあなたの意志とあなたの能力がある。それゆえ、わたしのそれらの賜物を用いよ、するとあなたは清められる」。