[IX.]
QUOD BENEFICIA CHARITATIS SINT, DARE PAUPERIBUS
ET OPITULARI INDIGENTIBUS, SED CUM PRUDENTIA.
仁愛の親切(恩恵)であること、貧しい者に与えること
と困窮している者に(を)助けること、しかし、思慮分別(慎重さ)をもって。
(1) 原文
425. Distinguendum est inter charitatis officia, et inter ejus beneficia. Per charitatis officia intelliguntur charitatis exercitia quae ab ipsa charitate immediate procedunt; quae quod primario sint functionis, in qua quisque est, mox supra ostensum est. Per beneficia autem intelliguntur illa auxilia, quae extra illa fiunt. Beneficia vocantur, quia in hominis libertate et placito est illa facere; et cum fiunt, non aliter spectantur a recipiente, quam sicut beneficia; et haec dispensantur secundum rationes ac intentiones, quas benefactor mente versat. In communi fide est, quod charitas non aliud sit quam dare pauperibus, opitulari indigentibus, curam viduarum et pupillorum gerere, spartas conferre ad aedificandum hospitalia, nosocomia, xenodochia, orphanotrophia, imprimis templa, et ad horum ornamenta et reditus. Sed plura ex his non sunt propria charitatis, sed extranea ejus. Illi qui in beneficiis illis ipsam charitatem ponunt, non possunt aliter quam in operibus illis meritum ponere; et hi tametsi ore faterentur, quod non velint ut sint merita, usque intus latet fides meriti. Hoc manifeste patet ab illis post mortem. Enumerant tunc opera sua, et salutem ut praemium postulant. Sed tunc inquiritur, ex qua origine sunt, et inde ex qua qualitate; et si invenitur quod processerint vel ex fastu vel ex aucupatione famae, vel ex nuda munificentia, vel ex amicitia, vel ex inclinatione mere naturali, vel ex hypocrisi, tunc ex origine illa judicantur; nam qualitas originis inest operibus. Genuina vero charitas procedit ex illis qui imbuerunt illam ex justitia et judicio in operibus, quae faciunt absque fine remunerationis, secundum Domini verba (Luc. xiv. 12-14). Hi quoque vocant talia, quae supra memorata sunt, beneficia, ut et debita, tametsi sunt charitatis.
(2) 直訳
425. Distinguendum est inter charitatis officia, et inter ejus beneficia. 区別されなければならない、仁愛の親切(好意)の間、またその善行の間。
Per charitatis officia intelliguntur charitatis exercitia quae ab ipsa charitate immediate procedunt; 仁愛の親切(好意)によって仁愛の実践が意味される、それらは仁愛そのものから直接に発出する――
quae quod primario sint functionis, in qua quisque est, mox supra ostensum est. それらは、それは第一に(おもに)役目(職務)である、それらの中にそれぞれの者がいる、すぐ上に示された。
Per beneficia autem intelliguntur illa auxilia, quae extra illa fiunt. けれども、善行によって、それらの援助が意味される、それらはそれらの外で行なわれる。
Beneficia vocantur, quia in hominis libertate et placito est illa facere; 善行と呼ばれる、人間の自由とえり好み(選択)の中にあるからである、それらを行なうことが。
et cum fiunt, non aliter spectantur a recipiente, quam sicut beneficia; また行なうとき、受け入れる者により異なって見られない、善行のように以外に。
et haec dispensantur secundum rationes ac intentiones, quas benefactor mente versat. またこれらは理性と意図にしたがって割り当てられる、それを恩恵を施す者は心で熟考する。
In communi fide est, quod charitas non aliud sit quam dare pauperibus, opitulari indigentibus, curam viduarum et pupillorum gerere, spartas conferre ad aedificandum hospitalia, nosocomia, xenodochia, orphanotrophia, imprimis templa, et ad horum ornamenta et reditus. 一般的な信仰の中にある、仁愛は貧しい者に与えること以外の何ものでもないこと、必要なもので援助すること、未亡人と孤児の世話を振る舞うこと、〔特に高齢者のための〕収容所を建てるために寄付を与えること、病院、宿泊所☆、孤児院、特に神殿(教会)、またこれらの装飾品や財源のために。
☆ 旅行者(特に巡礼や参拝者)のための宿泊所です。
Sed plura ex his non sunt propria charitatis, sed extranea ejus. しかし、これらの多くのものは仁愛の固有のものではない、しかしその外側のもの(異質なもの)。
Illi qui in beneficiis illis ipsam charitatem ponunt, non possunt aliter quam in operibus illis meritum ponere; 彼らは、その者はそれらの善行の中に仁愛そのものを置く(見なす)、異なって考えることができない、それらの働きの中に功績を置くこと以外に。
et hi tametsi ore faterentur, quod non velint ut sint merita, usque intus latet fides meriti. また、これらの者はたとえ口で公言(告白)しても、功績であるように欲していないこと、それでも内部に功績の信念が隠れている。
Hoc manifeste patet ab illis post mortem. このことは彼らからはっきりと明らかである、死後。
Enumerant tunc opera sua, et salutem ut praemium postulant. その時、自分の働きを列挙する、また救いを報酬として要求する。
Sed tunc inquiritur, ex qua origine sunt, et inde ex qua qualitate; しかし、その時、質問される(調べられる)、どの起源からであるか、またここからどの性質からか。
et si invenitur quod processerint vel ex fastu vel ex aucupatione famae, vel ex nuda munificentia, vel ex amicitia, vel ex inclinatione mere naturali, vel ex hypocrisi, tunc ex origine illa judicantur; またもし、発見されるなら、発出したこと、あるいは高慢から、あるいは名声の獲得☆から、あるいは裸の(ありのままの)気前のよさ、あるいは友情から、あるいは単に自然的な性向から、あるいは偽善から、その時、それらの起源から裁かれる。
☆ aucupatioの語は『レキシコン』にありませんが、aucupoから派生した見なし、この訳語でよいでしょう。
nam qualitas originis inest operibus. なぜなら、起源の性質が働きに内在するから。
Genuina vero charitas procedit ex illis qui imbuerunt illam ex justitia judicio in operibus, quae faciunt absque fine remunerationis, secundum Domini verba (Luc. xiv. 12-14). けれども、彼らから発出する本物の仁愛は、その者はそれを公正な判断力から働きの中に浸す、それを報酬の目的なしに行なう、主のことばにしたがって(ルカ14:12-14)。
Hi quoque vocant talia, quae supra memorata sunt, beneficia, ut et debita, tametsi sunt charitatis. これらのものもまたそのようなものと呼ばれる、それらは上に言及されている、善行は、そのようにまた義務と、それでも仁愛のものである☆。
☆ 補足説明すれば、「(善行は)仁愛のもの」であって、「仁愛そのもの」ではないということです。
(3) 訳文
425. 仁愛の親切(好意)と仁愛の善行の間は区別されなければならない。
仁愛の親切(好意)によって仁愛の実践が意味され、それらは仁愛そのものから直接に発出する――それらは、第一にすぐ前に示された役目(職務)であり、それらの中にそれぞれの者がいる。けれども、善行によって、それらの援助が意味され、それらはそれらの外で行なわれる。
それらを行なうことが善行と呼ばれるのは、人間の自由と選択の中にあるからである。また行なうとき、受け入れる者により、善行のようにしか見られない。また理性と意図にしたがって割り当てられるこれらを恩恵を施す者は心で〔これらが仁愛であると〕考える。
一般的な信念では、仁愛は貧しい者に与えること、必要なもので援助すること、未亡人と孤児を世話すること、〔特に高齢者のための〕収容所、病院、宿泊所☆、孤児院、特に神殿(教会)を建てるために、またこれらの装飾品や財源のために寄付すること以外の何ものでもない。
しかし、これらの多くのものは仁愛に固有のものではなく、しかしその外側のものである。
仁愛そのものをそれらの善行の中に置く者は、それらの働きの中に功績を置くこと以外に異なって考えることができない。また、これらの者は、功績であることを欲していない、とたとえ口で公言しても、それでも内部に功績の信念が隠れている。
このことは死後、彼らからはっきりと明らかである。その時、自分の働きを列挙し、救いを報酬として要求する。しかし、その時、どの起源からか、またここから、どの性質からか調べられる。またもし、高慢からか、あるいは名声の獲得、ありのままの気前のよさ、友情、単に自然的な性向、あるいは偽善から発出したことが発見されるなら、その時、それらの起源から裁かれる。なぜなら、起源の性質が働きに内在するから。
けれども、彼らは、その者は仁愛を公正な判断力から働きの中に浸し、そこから発出する本物の仁愛から、それを報酬の目的なしに、主のことばにしたがって行なう(ルカ14:12-14)。
前に言及されている善行も、そのようにまた義務もまた、仁愛のものと呼ばれている〔それでも仁愛そのものではない〕。
☆ 旅行者(特に巡礼や参拝者)のための宿泊所です。
◎ ここのofficiaとbeneficiaをどう訳すべきか、参考のため、久しぶりに「長島訳」を見ました。そしてこの節の後半の部分がまるででたらめなのにびっくりしました。よろしかったら見比べてください。批判するのは本意ではありません。なお「柳瀬訳」もどうしようもありません(英訳から、最後の部分のTheyを「彼等」と訳しています、それで訳もでたらめ)。
『真のキリスト教』はスヴェーデンボリ神学の根幹です、これまでの二つの和訳書でなく、「新たな忠実な訳」が必要だと、あらためて思いました。