原典講読『主について』 17

 

(1) 原文


17.  Aliquid nunc dicetur, quid per “tollere
peccata” intelligitur. Per “tollere peccata” simile intelligitur
quod per redimere hominem, et salvare illum; nam Dominus in mundum venit ut
salvari posset homo; absque Ipsius adventu nemo mortalium potuit reformari et regenerari,
ita salvari; sed hoc potest fieri, postquam Dominus omnem potentiam Diabolo,
hoc est, inferno, ademerat, et Humanum suum glorificaverat, hoc est, univerat
Divino Patris sui: si haec non facta fuissent, nullus hominum potuisset
recipere aliquod Divinum verum manens apud illum, et adhuc minus aliquod
Divinum bonum; nam Diabolus, cui prius potentia superior erat, e corde illa
evulsisset. [2] Ex his patet quod Dominus per passionem crucis non abstulerit
peccata; sed quod auferat illa, hoc est, removeat, apud illos qui credunt in
Ipsum, vivendo secundum praecepta Ipsius: ut quoque Dominus docet apud Matthaeum,

  “Nolite
putare, quod venerim ad solvendum Legem et Prophetas. …Quisquis solverit
praeceptorum horum minimum, et docuerit ita homines, minimus vocabitur in regno
caelorum; qui vero facit et docet, hic magnus vocabitur in regno caelorum”
(v. 17, 19).
 
 [3] Quisque potest videre ex sola
ratione, modo in aliqua illustratione sit, quod peccata non possint auferri
homini, nisi quam per paenitentiam actualem, quae est, quod homo videat sua
peccata, ac Domini opem imploret, et desistat ab illis. Aliud videre, credere
et docere, non est ex Verbo, nec est ex sana ratione, sed ex cupiditate et
prava voluntate, quae sunt proprium hominis, ex quo infatuatur intelligentia.


 


(2) 直訳


17.  Aliquid nunc dicetur, quid per
“tollere peccata” intelligitur.
 何らかのものが今や言われる、何が「罪を取り去ること」によって意味されるか。


Per “tollere peccata” simile intelligitur quod per redimere
hominem, et salvare illum;
 「罪を取り去ること」によって同様のことが意味される、(そのことは)人間をあがなうことによって、彼を救うこと。


nam Dominus in mundum venit ut salvari posset homo; なぜなら、主は世の中に、人間を救うことができるようにとやって来たからである。


absque Ipsius adventu nemo mortalium potuit reformari et regenerari, ita
salvari;
 その方の来臨なしに死すべき(運命の)だれも改心され、また再生されることができなかった、そのように(したがって)救われること。


sed hoc potest fieri, postquam Dominus omnem potentiam Diabolo, hoc est,
inferno, ademerat, et Humanum suum glorificaverat, hoc est, univerat Divino
Patris sui:
 しかし、このことが(行なわれることが☆1)きる、主が悪魔の、すなわち、地獄の、すべての力を取り除いた☆2後、またご自分の人間性を栄化した、すなわち、自分の父の神性と結合させた。


1 fieriはあえて訳出する必要はないでしょう、そのほうがすっきりします。


2 ademeratの辞書形はadimoです。


si haec non facta fuissent, nullus hominum potuisset recipere aliquod Divinum
verum manens apud illum, et adhuc minus aliquod Divinum bonum;
 もしことことが行なわれなかったなら、人間はだれも彼のもとに残る何らかの神的な真理を受けることができなかったであろう、またさらになおさら何らかの神的な善を。


nam Diabolus, cui prius potentia superior erat, e corde illa evulsisset. なぜなら、悪魔は、その者に以前に力はまさっていたからである、それらを〔人間の〕心からかきむしった(引き離した)☆であろう。


evulsissetの辞書形はevelloです。


[2] Ex his patet quod Dominus per passionem crucis non abstulerit
peccata;
 [2] これらから明らかである、主が十字架の受難によって罪を取り除かなかった☆こと。


abstuleritの辞書形はauferoです。


sed quod auferat illa, hoc est, removeat, apud illos qui credunt in
Ipsum, vivendo secundum praecepta Ipsius:
 しかし、それを取り除くこと、すなわち、遠ざけること、彼らのもとで、その者はその方を信じる、その方の戒めにしたがって生きて。


ut quoque Dominus docet apud Matthaeum, 主もまた「マタイ(福音書)」に教えているように、

“Nolite putare, quod venerim ad solvendum Legem et Prophetas.
 「思うな、わたしが律法と預言者を破る(廃止する)ためにやって来たこと。


…Quisquis solverit praeceptorum horum minimum, et docuerit ita homines,
minimus vocabitur in regno caelorum;
 ……これらの戒めの最小のものを破る(廃止する)だれでも、またそのように人間に教える(未来完了)、天の王国の中で最小の者と呼ばれる。


qui vero facit et docet, hic magnus vocabitur in regno caelorum” (v.
17, 19).
 しかし、行ない、教える者は、この者は天の王国の中で偉大な者と呼ばれる」(5:17, 19)

[3] Quisque potest videre ex sola ratione, modo in aliqua illustratione sit,
quod peccata non possint auferri homini, nisi quam per paenitentiam actualem,
quae est, quod homo videat sua peccata, ac Domini opem imploret, et desistat ab
illis.
 [3] だれでも、理性だけから見ることができる、何らかの照らしの中にいさえすれば☆、罪は人間から取り去られることができないこと、実行された(実際の)い改めによって以外でないなら、それ〔悔い改め〕は~である、人間が自分の罪を見ること、そして主の助けを切願する、またそれらから離れる。



接続詞modoは接続法をともなって「~さえすれば」「もし~とすれば」の意味があります。


Aliud videre, credere et docere, non est ex Verbo, nec est ex sana
ratione, sed ex cupiditate et prava voluntate, quae sunt proprium hominis, ex
quo infatuatur intelligentia.
 〔これ以外の〕他のことを見ること、信じること、また教えることは、みことばからではない、健全な理性からでもない、しかし、欲望と邪悪な意志から〔である〕、それらは人間のプロプリウムである、それらから知性は愚鈍にされる。


 


(3) 訳文


17.  今や、「罪を取り去ること」によって何が意味されるか、らかのものが言われる。


 「罪を取り去ること」によって、人間をあがなうことによって、彼を救うことと同様のことが意味される。なぜなら、主は、人間を救うことができるようにと世の中にやって来たからである。その方の来臨なしに死すべきだれも改心し、また再生することが、したがって、救われることができなかった。しかし、このことは、主が悪魔の力、すなわち、地獄の力のすべてを取り除き、ご自分の人間性を栄化した、すなわち、自分の父の神性と結合させた後、きる。もしことことが行なわれなかったなら、人間はだれも彼のもとに残る何らかの神的な真理を、またなおさら何らかの神的な善を受けることができなかったであろう。なぜなら、悪魔の力が、それ以前はまさっていて、それらを〔人間の〕心から引き離したであろうからである。


[2] これらから、主が十字架の受難によって罪を取り除かなかったこと、しかし、その方を信じ、その方の戒めにしたがって生きる者のもとでそれを取り除くこと、すなわち、遠ざけることが明らかである。主もまた「マタイ福音書」に教えているように、


 


 「わたしが律法と預言者を廃止するためにやって来たと思うな。……これらの戒めの最小のものを廃止する、またそのように人に教えるだれでも、天の王国の中で最小の者と呼ばれる。しかし、行ない、教える者は、天の王国の中で偉大な者と呼ばれる」(5:17, 19)




[3]
だれでも、何らかの照らしの中にいさえすれば、理性だけから、実際の悔い改めにによらないなら、罪は人間から取り去られることができないこと見ることができる。その悔い改めとは、人間が自分の罪を見、そして主の助けを切願し、それらから離れることである。〔これ以外の〕他のことを見、信じ、教えることは、みことばからではなく、健全な理性からでもなく、人間のプロプリウムである欲望と邪悪な意志からであり、それらから知性は愚鈍にされる。


原典講読『主について』 18(前半)

 

(V.)
QUOD IMPUTATIO MERITI DOMINI NON ALIUD SIT,


QUAM REMISSIO PECCATORUM POST
PAENITENTIAM.


主の功績の転嫁は何らかのものではないこと、


悔い改めの後の罪の許し以外の。



(1)
原文
  18.
 In ecclesia creditur, quod Dominus
missus sit a Patre, ut expiaret pro genere humano; et quod hoc factum sit per
impletionem Legis, et per passionem crucis, et quod sic sustulerit damnationem
et satisfecerit; et quod absque illa expiatione, satisfactione et
propitiatione, genus humanum aeterna morte periisset; et hoc ex justitia, quae
ab aliquibus etiam vocatur vindicativa. Verum est, quod absque adventu Domini
in mundum omnes periissent; sed quomodo intelligendum est, quod Dominus
impleverit omnia Legis, videatur supra in suo articulo; et cur passus est
crucem, etiam supra in suo: ex quibus videri potest quod non fuerit ex aliqua
justitia vindicativa, quia haec non est attributum Divinum. Attributa Divina
sunt, justitia, amor, misericordia et bonum; et Deus est ipsa justitia, ipse
amor, ipsa misericordia, et ipsum bonum; et ubi haec sunt, non est aliquid
vindictae, ita non justitia vindictativa. [2] Quoniam impletio Legis et passio
crucis hactenus a multis non aliter intellectae sunt quam quod Dominus per illa
bina satisfecerit pro humano genere, et ei damnationem praevisam aut destinatam
abstulerit, ex nexu et simul ex principio quod homo salvetur ex sola fide quod
ita sit, secutum est dogma de imputatione meriti Domini, accipiendo illa duo
quae fuerunt meriti Domini, pro satisfactione. Sed hoc cadit ex illis quae
dicta sunt de impletione Legis Domino, et de passione crucis Ipsius; et simul
tunc videri potest quod imputatio meriti sit vox nullius rei, nisi per illam
intelligatur remissio peccatorum post paenitentiam: nam non aliquid Domini
potest imputari homini; sed potest addicari salus a Domino postquam homo paenitentiam
egerat, hoc est, postquam viderat et agnoverat sua peccata, et dein desistat ab
illis, et hoc ex Domino. Tunc addicatur ei salus eo modo, quod homo non ex suo
merito et ex propria justitia salvetur, sed ex Domino, qui solus pugnavit et
vicit inferna, et qui postea etiam solus pugnat pro homine, et vincit inferna
pro illo;

(2) 直訳


 18.  In ecclesia
creditur, quod Dominus missus sit a Patre, ut expiaret pro genere humano;
 教会の中で信じられている、主は父から遣わされたこと、人類のためにあがなうために。


et quod hoc factum sit per
impletionem Legis, et per passionem crucis, et quod sic sustulerit damnationem
et satisfecerit;
 またこのことが律法の成就によって行なわれたこと、また十字架の受難によって、またこのように断罪を取り除いたこと、またあがなった。


et quod absque illa expiatione,
satisfactione et propitiatione, genus humanum aeterna morte periisset;
 またその償い、弁償(贖罪)また和解なしに、人類は永遠の死で滅んでしまったであろうこと。


et hoc ex justitia, quae ab
aliquibus etiam vocatur vindicativa.
  またこのことは公正()ら、それはある者たちにより報復的(なもの)と呼ばれている。


Verum est, quod absque adventu
Domini in mundum omnes periissent;
 真である、主の来臨なしに、世の中のすべての者が滅んでしまったであろうこと。


sed quomodo intelligendum est,
quod Dominus impleverit omnia Legis, videatur supra in suo articulo;
 しかし、どのように理解すべきであるかは、主が律法のすべてを成就したこと、上のそれ自体の章の中に見られる。


et cur passus est crucem, etiam
supra in suo:
 またなぜ十字架()被ったのか、さらにまた上のそれ自体の〔章の〕中に。


ex quibus videri potest quod non
fuerit ex aliqua justitia vindicativa, quia haec non est attributum Divinum.
 それらから見られることができる、何らかの報復的な公正()らでなかったこと、これは神性に属性づけられることができないので。


Attributa Divina sunt, justitia,
amor, misericordia et bonum;
 神性の属性(特質)は公正()、愛、慈悲、善である。


et Deus est ipsa justitia, ipse
amor, ipsa misericordia, et ipsum bonum;
 また神は公正()そのもの、愛そのもの、慈悲そのもの、また善そのものである。


et ubi haec sunt, non est aliquid
vindictae, ita non justitia vindictativa.
 またそこにこれらがある、〔そこには〕何らかの報復的なものはない、このように(したがって)復的な公正()はない。


[2] Quoniam impletio Legis et
passio crucis hactenus a multis non aliter intellectae sunt quam quod Dominus
per illa bina satisfecerit pro humano genere, et ei damnationem praevisam aut
destinatam abstulerit, ex nexu et simul ex principio quod homo salvetur ex sola
fide quod ita sit, secutum est dogma de imputatione meriti Domini, accipiendo
illa duo quae fuerunt meriti Domini, pro satisfactione.
 [2] 律法の成就と十字架の受難が今まで多く者により異なって理解されていたので、主がそれらの二つのことによって人類のためにあがなったことに比べて、また彼(人類)に先見されたまたは予定された断罪を取り去った、関連からまた同時に原理から、人間が信仰だけから救われること、そのようであることを、主の功績の転嫁についての教義が生じた☆、主の功績であったそれら二つのことを受け入れて、贖罪(あがないの業)して。


secutumの辞書形はsequorです。なお初版ではsequutumと印刷されています、これは当時の綴り方であったのでしょう。


Sed hoc cadit ex illis quae dicta
sunt de impletione Legis Domino, et de passione crucis Ipsius;
 しかし、このことはそれらから〔地に〕倒れる、主の律法の成就について、またその方の十字架の受難について言われたこと。


et simul tunc videri potest quod
imputatio meriti sit vox nullius rei, nisi per illam intelligatur remissio
peccatorum post paenitentiam:
 また同時にその時、見られることができる、功績の転嫁が物事の取るに足らない言葉()あること、それらによって悔い改めの後の罪の許しが意味されないなら。


nam non aliquid Domini potest
imputari homini;
 なぜなら、主の何らかのものは人間に転嫁されることができないからである。


sed potest addicari salus a Domino
postquam homo paenitentiam egerat, hoc est, postquam viderat et agnoverat sua
peccata, et dein desistat ab illis, et hoc ex Domino.
 しかし、救いが主によりもたらされることができる、人間が悔い改めを行なった後に、すなわち、自分の罪を見て、認めた後に、またその後、それらから離れた、またこのことを主から〔行なう〕。


Tunc addicatur ei salus eo modo, quod homo non ex suo
merito et ex propria justitia salvetur, sed ex Domino, qui solus pugnavit et
vicit inferna, et qui postea etiam solus pugnat pro homine, et vincit inferna
pro illo;
 その時、彼に救いがその方法でもたらされる、人間が自分の功績からまたプロプリウム(自己)義から救われるのではないこと、しかし、主から、その者だけが地獄と戦った、また勝利した、またその後もまたその者だけが人間のために戦う、また彼のために地獄に勝利する。

原典講読『主について』 19(前半~(4))

 

(VI.)
QUOD DOMINUS QUOAD DIVINUM HUMANUM DICATUR “FILIUS DEI,”


 ET QUOAD VERBUM DICATUR “FILIUS
HOMINIS.”


主は神的人間性に関して「神の子」と呼ばれること、


また、みことばに関して「人の子」と


 


(1) 原文


19.  In ecclesia non aliud scitur, quam quod Filius Dei
sit altera Persona Divinitatis, distincta a Persona Patris; inde est fides de
Filio Dei nato ab aeterno. Hoc quia universaliter receptum est, et de Deo, non
data est copia ac venia cogitandi de eo ex aliquo intellectu; ne quidem ita,
quid est nasci ab aeterno: nam qui cogitat de eo ex intellectu, omnino secum
dicet, “Hoc transcendit; sed usque dico quia dicunt, et credo quia
credunt.” At sciant quod non sit Filius ab aeterno, sed quod sit Dominus
ab aeterno. Dum scitur quid Dominus, et quid Filius, potest etiam ex intellectu
cogitare de Deo triuno, et non prius. [2] Quod Humanum Domini conceptum a
Jehovah Patre, et natum a Maria virgine, sit Filius Dei, patet manifeste ex his
sequentibus:
Apud Lucam,

  “Missus est
angelus Gabriel a Deo in urbem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem
desponsatam viro cui nomen Joseph, e domo Davidis; nomen autem virginis, Maria.
Quum ingressus est angelus ad illam, dixit, Salve, gratiam consecuta, Dominus
tecum est, benedicta inter mulieres. Illa… videns conturbata est super verbo
ejus, et cogitavit quanta esset salutatio illa. Sed dixit angelus illi, Ne
timeto, Maria, invenisti… gratiam apud Deum:… ecce concipies… et paries
Filium, et vocabis nomen Ipsius Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi
vocabitur. …Maria vero dixit ad angelum, Quomodo fiet hoc, quoniam virum non
cognosco? Cui respondens angelus dixit, Spiritus sanctus veniet super te, et
virtus Altissimi obumbrabit te; unde etiam quod nascitur ex te sanctum,
vocabitur Filius Dei” (i. 26-35):

dicitur hic, “Concipies et paries Filium, Hic erit magnus, et vocabitur
Filius Altissimi;” ac iterum, “Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur
Filius Dei;” ex quo patet quod Humanum conceptum a Deo, et natum a Maria
virgine, sit quod vocatur Filius Dei. [3] Apud Esaiam,

  “Dat Dominus Ipse
vobis signum; ecce virgo concipiet et pariet Filium, et vocabit nomen Ipsius
Deus nobiscum” (vii. 14):

quod Filius natus a Virgine, et conceptus a Deo, sit qui vocabitur “Deus
nobiscum,” ita qui est Filius Dei, patet; quod sit, etiam confirmatur apud
Matthaeum (cap. i. 22, 23). [4] Apud Esaiam,

  “Puer natus
est nobis, Filius datus est nobis; super cujus humero principatus; et vocabit
nomen Ipsius, Mirabilis, Consiliarius, Deus, Heros, Pater aeternitatis,
Princeps pacis” (ix. 5, 6 [B.A. 6, 7]):




similiter hic; nam dicitur, “Puer natus est
nobis, Filius datus est nobis,” qui non est Filius ab aeterno, sed Filius
natus in mundo; quod etiam patet a Prophetae verbis vers. 6 ibi, et a Gabrielis
angeli verbis ad Mariam, Luc. i. 32,
33, quae similia sunt.

(2) 直訳


19.  In ecclesia non aliud scitur, quam
quod Filius Dei sit altera Persona Divinitatis, distincta a Persona Patris;
 教会の中で何らかのものは知られていない、「神の子」が神性の第二のペルソナ(位格)であること以外に、父のペルソナ(位格)から区別された。


inde est fides de Filio Dei nato ab aeterno. ここからである、永遠から生まれた神の子についての信仰。


Hoc quia universaliter receptum est, et de Deo, non data est copia ac
venia cogitandi de eo ex aliquo intellectu;
 このことは普遍的に受け入れられているので、また神について、機会そして許可が与えられていない、そのことについて何らかの理解力(知力)ら。


ne quidem ita, quid est nasci ab aeterno: このようにでさえない、何が永遠から産まれるか。


nam qui cogitat de eo ex intellectu, omnino secum dicet, “Hoc
transcendit;
 なぜなら、そのことについて理解力(知力)から考える者は、すべての点で自分自身に言うから、「このことは〔理解を〕超えている。


sed usque dico quia dicunt, et credo quia credunt.” しかしそれでも、私は言う、〔彼らが〕言っているので、また私は信じる、〔彼らが〕信じているので」。


At sciant quod non sit Filius ab aeterno, sed quod sit Dominus ab
aeterno.
 しかし、〔彼らは〕知らなければならない、永遠からの「子」は存在しないこと、しかし、永遠からの主が存在すること。


Dum scitur quid Dominus, et quid Filius, potest etiam ex intellectu
cogitare de Deo triuno, et non prius.
 何が主か、また何が「子」が知られる時、理解力(知力)らもまた三位一体の神について考えることができる、また〔その〕前にでなく。


[2] Quod Humanum Domini conceptum a Jehovah Patre, et natum a Maria
virgine, sit Filius Dei, patet manifeste ex his sequentibus:
- [2] 父エホバからみごもり、また処女マリアから生まれた主の人間性が「神の子」であることは、これらの続くものからはっきりと明らかである――


Apud Lucam, 「ルカ(福音書)」に、


“Missus est angelus Gabriel a Deo in urbem Galilaeae, cui nomen
Nazareth, ad virginem desponsatam viro cui nomen Joseph, e domo Davidis;
 「天使ガブリエルが神から遣わされた、ガリラヤの都の中に、それにナザレの名前、男と婚約した処女へ、それにヨセフの名前、ダビデの家から〔の者〕。


nomen autem virginis, Maria. けれども、処女の名前はマリア(マリヤ)



マリアとマリヤの(私にとっての)区別を述べておきます。中身は同じです、表記が異なるだけです。私は聖書上の表記をマリヤとしています(これはアッシリヤなどの地名も同じです)、そして通常の文の中ではマリアとしています(すなわちアッシリア)


Quum ingressus est angelus ad illam, dixit, Salve, gratiam consecuta,
Dominus tecum est, benedicta inter mulieres.
 天使が彼女のもとに入ったとき☆、言った、『ごきげんよう(おめでとう)、恵みが起こった方、主があなたとともにいる、女たちの間で祝福された者。


quum(接続詞)cum


Illa… videns conturbata est super verbo ejus, et cogitavit quanta esset
salutatio illa.
 彼女は……見て、彼の言葉の上に当惑した、またその挨拶がどれほどのものであったのかと考えた。3


Sed dixit angelus illi, Ne timeto, Maria, invenisti… gratiam apud Deum: しかし、天使は彼女に言った、『恐れるな、マリア、神のもとに恵みが〔あなたに〕見られた。


… ecce concipies… et paries Filium, et vocabis nomen Ipsius Jesum. ……見よ、あなたはみごもっている……またあなたは「子」を産む、またあなたはその方の名前をイエスと呼ぶ(未来)


Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. これは偉大な者となる、また最も高い者の「子」と呼ばれる。


…Maria vero dixit ad angelum, Quomodo fiet hoc, quoniam virum non
cognosco?
 ……しかし、マリアは天使に言った、『どのようにこのことが生じるのか、私は男を知らないので?』


Cui respondens angelus dixit, Spiritus sanctus veniet super te, et virtus
Altissimi obumbrabit te;
 それに天使は答えて言った、『聖霊があなたの上にやって来る、最も高い者の力があなたをおおう。


unde etiam quod nascitur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei” (i.
26-35):
 ここからまた、あなたから生まれる聖なるものは、「神の子」と呼ばれること』」(1:26-35)


dicitur hic, “Concipies et paries Filium, Hic erit magnus, et
vocabitur Filius Altissimi;”
 ここに言われている、「あなたは「子」をみごもり、また産む、これは偉大な者となる、また最も高い者の「子」と呼ばれる」。


ac iterum, “Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei;” そして同じく、「あなたから生まれる聖なるものは、「神の子」と呼ばれること」。


ex quo patet quod Humanum conceptum a Deo, et natum a Maria virgine, sit
quod vocatur Filius Dei.
 それらから明らかである、神からみごもり、また処女マリアから産まれた「人間性」は、「神の子」と呼ばれるものであること」。


[3] Apud Esaiam, [3] 「イザヤ()」に、


“Dat Dominus Ipse vobis signum; 「主ご自身があなたがたにしるしを与える。


ecce virgo concipiet et pariet Filium, et vocabit nomen Ipsius Deus
nobiscum” (vii. 14):
 見よ、処女がみごもっている、また「子」を得る、またその方の名前を呼ぶ、私たちのもとの神、と」(7:14)


quod Filius natus a Virgine, et conceptus a Deo, sit qui vocabitur
“Deus nobiscum,” ita qui est Filius Dei, patet;
 処女から産まれ、また神からみごもった「子」が「私たちのもとの神」と呼ばれる者であることは、そのようにその者は「神の子」であるのは明らかである。


quod sit, etiam confirmatur apud Matthaeum
(cap. i. 22, 23).
 ~であること、もまた「マタイ(福音書)(122, 23)のもとに確認される、


[4] Apud Esaiam, [4] 「イザヤ()」に、


“Puer natus est nobis, Filius datus est nobis; 「少年が私たちに産まれた、「子」が私たちに与えられた。


super cujus humero principatus; その者の肩の上に主権が〔ある〕。


et vocabit nomen Ipsius, Mirabilis, Consiliarius, Deus, Heros, Pater
aeternitatis, Princeps pacis” (ix. 5, 6 [B.A. 6, 7]):
 その方の名前を、不思議な者、助言者、神、英雄、永遠の父、平和の君と呼ぶ」(11:6,7)


similiter hic;  同様にここに。


nam dicitur, “Puer natus est nobis, Filius datus est nobis,”
qui non est Filius ab aeterno, sed Filius natus in mundo;
 なぜなら言われているから、「少年が私たちに産まれた、「子」が私たちに与えられた」、その者は永遠からの「子」ではない、しかし、世の中で産まれた「子」〔である〕。


quod etiam patet a Prophetae verbis vers. 6 ibi, et a
Gabrielis angeli verbis ad Mariam, Luc.
i. 32, 33, quae similia sunt.
 そのことはさらにまた預言者の言葉から明らかである、そこに第6節、またマリアへの天使ガブリエルの言葉から、「ルカ(福音書)1:32, 33、それらは同様である。

原典講読『主について』 19(後半~(10))

 

(1) 原文


[5] Apud Davidem,

  “Annuntiabo
de statuto, Jehovah dixit…, Filius meus tu, Ego hodie genui Te. …Osculamini
Filium, ne irascatur, et pereatis in via” (Ps. ii. 7, 12):



hic nec intelligitur Filius ab aeterno, sed Filius natus in mundo: nam
est propheticum de Domino venturo; quare vocatur statutum, de quo Jehovah
annuntiavit Davidi: “hodie” non est ab aeterno, sed est in tempore.
[6] Apud Davidem,
 


 “Ponam in mari manum Ipsius;… Ille
vocabit Me, Pater meus Tu. …Ego Primogenitum dabo Ipsum” (Ps. lxxxix. [26,]
27, 28, 37 [B.A. 25-27, 36]):




in toto hoc psalmo agitur de Domino venturo; quare intelligitur Ipse, qui
vocabit Jehovam Patrem suum, et qui erit Primogenitus, ita qui est Filius Dei.
[7] Pariter alibi, ubi vocatur

  “Virga e
trunco Jischaji” (Esai. xi. {1}1);

 
 “Germen
Davidis” (Jerem. xxiii. 5, 6);
  “Semen
Mulieris” (Gen. iii. 15);
 
 “Unigenitus”
({2}Joh. i. 18);
  “Sacerdos
in aeternum” et “Dominus” (Psalm.
cx. 4, 5).
 
 [8] In Ecclesia Judaica per “Filium
Dei” intellectus est Messias, quem exspectaverunt, de quo sciebant quod
nasceretur in Bethlechem. Quod per “Filium Dei” ab illis intellectus
sit Messias, patet ex his locis:
Apud Johannem,



Dixit Petrus, “Credimus
et agnoscimus quod Tu sis Christus, Filius Dei viventis” (vi. 69).

Apud eundem,



“Tu es Christus,
Filius Dei, qui in mundum venturus est” (xi. 27).

Apud Matthaeum,



Princeps sacerdotum
interrogavit Jesum num esset Christus, Filius Dei; Jesus dixit, “Ego
sum” (xxvi. 63, 64; Marc. {3}xiv,
62).

Apud Johannem,



“Haec scripta
sunt, ut credatis quod Jesus sit Christus, Filius Dei” (xx. 31; tum Marc. i. 1).

[9] Christus est vox Graeca, et significat Unctum, similiter Messias in lingua
Hebraea; quare dicit Johannes,



“Invenimus
Messiam, quod est, si interpreteris, Christus” (i. 42),

Et alibi,



“Dixit mulier,
Scio quod Messias veniat, qui dicitur Christus” (iv. 25).
 
Quod Lex et Prophetae, seu totum Verbum Veteris Testamenti, sit de Domino, in
primo articulo indicatum est; quare non alius per “Filium Dei”
venturum potest intelligi, quam Humanum quod Dominus suscepit in mundo. [10] Ex
quo sequitur, quod hoc intellectum sit per “Filium” a Jehovah e caelo
dictum, cum baptizabatur,


“Hic est Filius
meus dilectus, in quo complacuit Mihi” (Matth. {4}iii. 17; Marc.
i. 11; Luc. iii. 22);

nam Humanum Ipsius baptizabatur. Et quando transformatus,


 


“Hic est Filius
meus dilectus, in quo Mihi complacuit, Ipsum audite” (Matth. xvii. 5; Marc. ix.
7; Luc. ix. 35).


 


Tum etiam alibi


 


 (Ut Matth.
viii. 29; cap. xiv. 33; cap. {5}xxvii. 43, 54: Marc. iii. 11; cap. xv. 39: Joh.
i. 18, 34, 50 [B.A. 18, 34, 49]; cap. iii, 18; cap. v. 25; cap. x. 36; cap. xi.
4).


 


@1 1 pro “1, 2, 20” @2 Joh. pro
“Gen.” @3 xiv. 62 pro
“xi. 27” @4 iii. pro
“xiii.” @5 xxvii. pro
“xviii.”


(2) 直訳

[5] Apud Davidem, [5] 「ダビデ(の書)」に、

“Annuntiabo de statuto, Jehovah dixit…, Filius meus tu, Ego hodie
genui Te.
 「わたしは法令について告げよう、エホバは言った……あなたは、わたしの「子」、わたしは、今日、わたしはあなたを産んだ☆。


「産んだ」の辞書形はgignoです。

…Osculamini Filium, ne irascatur, et pereatis in via” (Ps. ii. 7,
12):
 ……「子」に(あなたがたは)口づけせよ、怒られないように、また道の中で(途中で)あなたがたが滅びない〔ように〕」(詩篇2:7,12)

hic nec intelligitur Filius ab aeterno, sed Filius natus in mundo: ここに永遠からの「子」は意味されない、しかし、世の中で生まれた「子」〔が意味される〕。

nam est propheticum de Domino venturo; なぜなら、来るべき主について預言されているから。

quare vocatur statutum, de quo Jehovah annuntiavit Davidi: それゆえ、法令と呼ばれている、それについてエホバはダビデに告げた。

“hodie” non est ab aeterno, sed est in tempore. 「今日」は、永遠から、ではない、しかし、時間の中に、である。

[6] Apud Davidem, [6] 「ダビデ(の書)」に、

“Ponam in mari manum Ipsius; 「わたしはその方の手を海の中に置く。

.. Ille vocabit Me, Pater meus Tu. ……彼はわたしを呼ぶ、『あなたは、わたしの父。

…Ego Primogenitum dabo Ipsum” (Ps. lxxxix. [26,] 27, 28, 37 [B.A.
25-27, 36]):
 ……わたしは、わたしは長子を与える(とする)、その方を」(詩篇89:25-27)

36がありますが削除すべきでしょう。

in toto hoc psalmo agitur de Domino venturo; この詩篇全体の中で来るべき主について扱われている。
quare intelligitur Ipse, qui vocabit Jehovam Patrem suum, et qui erit
Primogenitus, ita qui est Filius Dei.
 それゆえ、その方が意味される、その者はエホバを自分の父と呼ぶ、その者は長子であった、このように(したがって)その者は「神の子」である。

[7] Pariter alibi, ubi vocatur [7] 同じく他の箇所に、そこに言われている
“Virga e trunco Jischaji” (Esai.
xi. {1}1);
 「エッサイの幹から若枝」(イザヤ11:1)

“Germen Davidis” (Jerem.
xxiii. 5, 6);
 「ダビデの若枝」(エレミヤ23:5, 6)

“Semen Mulieris” (Gen.
iii. 15);
 「女の子孫」(創世記3:15)

“Unigenitus” ({2}Joh.
i. 18);
 「ひとり子」(ヨハネ1:18)

“Sacerdos in aeternum” et “Dominus” (Psalm. cx. 4, 5). 「永遠における祭司」と「主」(詩篇110:4,5)

[8] In Ecclesia Judaica per “Filium Dei” intellectus est
Messias, quem xspectaverunt, de quo sciebant quod nasceretur in Bethlechem.
 [8] ユダヤ教会の中で、「神の子」によって、メシアが理解された、その者を待ち望んだ、その者について知った、ベツレヘムの中で産まれること。

Quod per “Filium Dei” ab illis intellectus sit Messias, patet
ex his locis:
- 「神の子」によって、彼らによりメシアが理解されたことは、これらの箇所から明らかである――

Apud Johannem, 「ヨハネ(福音書)」に、

Dixit Petrus, “Credimus et agnoscimus quod Tu sis Christus, Filius
Dei viventis” (vi. 69).
 ペテロは言った、「私たちは信じる、また私たちは認める、あなたがキリストであること、来るべき神の子」(6:69)

Apud eundem, 同書に、

“Tu es Christus, Filius Dei, qui in mundum venturus est” (xi.
27).
 「あなたはキリストです、神の子、その者が世の中にやって来ます」 (11:27)

Apud Matthaeum, 「マタイ(福音書)」に、

Princeps sacerdotum interrogavit Jesum num esset Christus, Filius Dei; 大祭司はイエスに質問した、キリストであるかどうか、神の子。

Jesus dixit, “Ego sum” (xxvi. 63, 64; Marc. {3}xiv, 62). イエスは言った、「わたしは、わたしはある」 (26:63, 64、マルコ14:62)

Apud Johannem, 「ヨハネ(福音書)」に、

“Haec scripta sunt, ut credatis quod Jesus sit Christus, Filius
Dei” (xx. 31; tum Marc. i. 1).
 「これらが書かれた、あなたがたが信じるために、イエスがキリストであることを、神の子」(20:31、なおまたマルコ1:1)

[9] Christus est vox Graeca, et significat Unctum, similiter Messias in
lingua Hebraea;
 [9] キリストはギリシアの言葉である、また「油を注がれた者」を意味する、へブル語の中のメシアと同様に。

quare dicit Johannes, それゆえ「ヨハネ(福音書)」に言われている、

“Invenimus Messiam, quod est, si interpreteris, Christus” (i.
42),
 「私たちはメシアに出会った、それは~である、もし、あなたが翻訳するなら、キリスト」(1:41)

Et alibi, また他の箇所に、

“Dixit mulier, Scio quod Messias veniat, qui dicitur Christus”
(iv. 25).
 「女は言った、『私はメシアが来ることを知っている、その者はキリストと言われる』」(4:25)

Quod Lex et Prophetae, seu totum Verbum Veteris Testamenti, sit de
Domino, in primo articulo indicatum est;
 律法と預言者は、すなわち、旧約聖書の全部は、主についてであることが、最初の章に示された。

quare non alius per “Filium Dei” venturum potest intelligi,
quam Humanum quod Dominus suscepit in mundo.
 それゆえ、他のものは「神の子」によって意味されることができない、人間性以外に、それを主は世の中でおびた(まとった)

[10] Ex quo sequitur, quod hoc intellectum sit per “Filium” a
Jehovah e caelo dictum, cum baptizabatur,
 [10] そのことからいえる、このことが意味されること、エホバにより天界から言われた「子」によって、洗礼を授けられたとき、
“Hic est Filius meus dilectus, in quo complacuit Mihi” (Matth. {4}iii. 17; Marc. i. 11; Luc. iii. 22);
 「これはわたしの愛する子である、その者の中に、わたしに喜びである」(マタイ3:17、マルコ1:11、ルカ3:22)

nam Humanum Ipsius baptizabatur. なぜなら、その方の人間性が洗礼を授かったからである。

Et quando transformatus, また〔主が〕変容された時、

“Hic est Filius meus dilectus, in quo Mihi complacuit, Ipsum
audite” (Matth. xvii. 5; Marc. ix. 7; Luc. ix. 35).
 「これはわたしの愛する子である、その者の中に、わたしに喜びである、その方に、(あなたがたは)聞け」(マタイ17:5、マルコ9:7、ルカ9:35)

Tum etiam alibi ほかに他の箇所にもまた

(Ut Matth. viii. 29; cap. xiv.
33; cap. {5}xxvii. 43, 54: Marc.
iii. 11; cap. xv. 39: Joh. i. 18, 34,
50 [B.A. 18, 34, 49]; cap. iii, 18; cap. v. 25; cap. x. 36; cap. xi. 4).
  (例えばマタイ8:29、第1433、第2743, 54、マルコ3:11、第1539、ヨハネ1:18, 34, 49、第318、第525、第1036、第114)

@1 1 pro “1, 2, 20” 注1 1, 2, 20」の代わりに1

@2 Joh. pro “Gen.” 注2  “Gen.”
の代わりにJon.

@3 xiv. 62 pro “xi.
27”
 注3 xi. 27原文


20.  Quoniam per “Filium Dei”
intelligitur Dominus quoad Humanum, quod in mundo suscepit, quod est Divinum
Humanum, patet quid intelligitur per quod Dominus toties dixerit, quod
“missus sit a Patre in mundum,” et per quod “exiverit a
Patre:” per quod “missus sit a Patre in mundum,” intelligitur
quod a Jehovah Patre conceptus sit. Quod non aliud per “mitti” et
“missum a Patre” intelligatur, constat ex omnibus locis, ubi etiam
dicitur quod voluntatem Patris et opera Ipsius faceret; quae erant, quod
vinceret inferna, glorificaret Humanum, doceret Verbum, et novam ecclesiam
instauraret: quae non potuerunt fieri, nisi quam per Humanum conceptum a
Jehovah, et natum a Virgine; hoc est, nisi Deus Homo factus sit. Evolve loca
ubi dicitur “mitti” et “missus,” et videbis


 


 (Ut Matth.
x. 40; cap. xv. 24: Marc. ix. 37; Luc. iv. 43; cap. ix. 48; cap. x. 16: Joh. iii. 17, 34; cap. iv. 34; cap. v.
23, 24, 36, 37, 38; cap. vi. 29, 39, 40, 44, 57; cap. vii. 16, 18, 28, 29; cap.
viii. 16, 18, 29, 42; cap. ix. 4; cap. xi. 41, 42; cap. xii. 44, 45, 49; cap.
xiii. 20; cap. xiv. 24; cap. xv. 21; cap. xvi. 5; cap. xvii. 3, 8, 21, 23, 25;
cap. xx. {1}21):




tum etiam loca ubi Dominus Jehovam appellat “Patrem.”


 


@1 21 pro “20”


 


(2) 直訳


20.  Quoniam per “Filium Dei”
intelligitur Dominus quoad Humanum, quod in mundo suscepit, quod est Divinum
Humanum, patet quid intelligitur per quod Dominus toties dixerit, quod
“missus sit a Patre in mundum,” et per quod “exiverit a
Patre:”
 「神の子」によって人間性に関する主が意味されるので、それを世の中でまとった、それは神的人間性である、何が意味されるか明らかである、主がこれほど何度も言ったこと、「父から世の中に遣わされた」こと、また「父から出てきた」ことによって。


per quod “missus sit a Patre in mundum,” intelligitur quod a
Jehovah Patre conceptus sit.
 「父から世の中に遣わされた」ことによって、父エホバからみごもられたことが意味される。


Quod non aliud per “mitti” et “missum a Patre”
intelligatur, constat ex omnibus locis, ubi etiam dicitur quod voluntatem
Patris et opera Ipsius faceret;
 「遣わされること」また「父から遣われる」によって他のことが意味されないことは、すべての場所から明らかである、そこにさらにまた言われている、父の意志とその方の働き()を行なうこと。


quae erant, quod vinceret inferna, glorificaret Humanum, doceret Verbum,
et novam ecclesiam instauraret:
 それら〔働き〕であった、地獄に勝つ、人間性を栄化する、みことばを教える、また新しい教会を設立すること。


quae non potuerunt fieri, nisi quam per Humanum conceptum a Jehovah, et
natum a Virgine;
 それらは行なわれることができなかった、エホバからみごもって、また処女から産まれた人間性によってでないなら。


hoc est, nisi Deus Homo factus sit. すなわち、~ないなら、神・人間・~なる(される)☆。



ここは単語を単に並べてみました、どのように解釈すべき文でしょうか? すなわち、神と人間の関係です。文脈からは「神が人間とならなかったなら」となりますね?


Evolve loca ubi dicitur “mitti” et “missus,” et
videbis
 箇所を開け、そこに「遣わされること」また「遣わされた」と言われている、またあなたは見る(未来)


(Ut Matth. x. 40; cap. xv. 24: Marc. ix. 37; Luc. iv. 43; cap. ix. 48; cap. x. 16: Joh. iii. 17, 34; cap. iv. 34; cap. v. 23, 24, 36, 37, 38; cap. vi.
29, 39, 40, 44, 57; cap. vii. 16, 18, 28, 29; cap. viii. 16, 18, 29, 42; cap. ix.
4; cap. xi. 41, 42; cap. xii. 44, 45, 49; cap. xiii. 20; cap. xiv. 24; cap. xv.
21; cap. xvi. 5; cap. xvii. 3, 8, 21, 23, 25; cap. xx. {1}21):
 (例えば、マタイ10:40、第1524、マルコ9:37、ルカ4:43、第948、第1016、ヨハネ3:17. 34、第434、第523, 24, 36, 38、第629, 39, 40, 44, 57、第716, 18, 28, 29、第816, 18, 29, 42、第94、第1141, 42、第1244, 45, 49、第1320、第1424、第1521、第165、第173, 8, 21, 23, 25、第2021) 



この41は省くべきです。マタイ・マルコ・ルカでは「受け入れる」すなわち、わたしを受け入れることは父を受け入れることである、といったことを述べているに対し、ヨハネでは「(父から)遣われた」のことばが他の福音書よりも圧倒的に多く、そこには遣わされた「理由」が述べてあります。


すなわち「世を救う」「みこころを行なう」「信じるため」「よみがえるため」「証言する」「さばく」「知るため」などです。ここに、ヨハネ福音書が他の三つの福音書との大きな違いがあります。(ここに、出現回数635の違いがわかります)


tum etiam loca ubi Dominus Jehovam appellat “Patrem.” ほかにもまた箇所を、そこに主がエホバを「父」と呼んでいる。


@1 21 pro “20” 注1 20」の代わりに21


 


(3) 訳文


20.  「神の子」によって、神的人間性である世の中でまとった人間性に関する主が意味されるので、主がこれほど何度も、「父から世の中に遣わされた」、また「父から出てきた」と言ったことによって何が意味されるか明らかである。「父から世の中に遣わされた」ことによって、父エホバからみごもられたことが意味される。


 「遣わされること」また「父から遣われる」によって他のことが意味されないことは、そこにさらにまた父の意志とその方の働き()を行なうことが言われているすべての箇所から明らかである。それら〔の働き〕は、地獄に勝り、人間性を栄化し、みことばを教え、新しい教会を設立することであった。それらは、エホバからみごもって、また処女から産まれた人間性によってでないなら、行なわれることができなかった。すなわち、神が人間とならなかったなら。


 「遣わされること」また「遣わされた」と言われている箇所を開け、そこにあなたは見るであろう。


 (例えば、マタイ10:40、第1524、マルコ9:37、ルカ4:43、第948、第1016、ヨハネ3:17. 34、第434、第523, 24, 36, 38、第629, 39, 40, 44, 57、第716, 18, 28, 29、第816, 18, 29, 42、第94、第11, 42、第1244, 45, 49、第1320、第1424、第1521、第165、第173, 8, 21, 23, 25、第2021) 


 ほかにもまた、そこに主がエホバを「父」と呼んでいる箇所。