(1) 原文
426. Notum est, quod aliqui, qui beneficia illa, quae coram mundo sicut imagines charitatis apparent, fecerunt, opinentur et credant quod charitatis opera exercuerint, et quod illa spectent sicut multi in papatu indulgentias, propter quae purificati sunt a peccatis, et sicut regenerati donandi caelo; et tamen usque non ut peccata pendunt adulteria, odia, vindictas, defraudationes, et in genere concupiscentias carnis, quibus ex lubitu indulgent. Sed quid tunc illa bona opera aliud quam pictae imagines angelorum in consortio cum diabolis, aut pyxides ex lapide lazuli in quibus sunt hydrae? Sed prorsus aliter, si beneficia illa fiunt ab illis, qui supradicta mala ut charitatis odia fugiunt. Verum enim vero, beneficia illa sunt emolumenta multis modis, imprimis dare pauperibus et mendicantibus; per illa enim initiantur pueri, puellae, famuli, famulae, et in genere omnes simplices, in charitatem, sunt enim externa ejus, per quae imbuunt charitatis munia; nam sunt ejus rudimenta, et tunc sicut fructus immaturi: et apud illos qui postea perficiuntur cognitionibus justis de charitate et fide, fiunt sicut fructus maturi; et tunc spectant opera illa priora ex simplicitate cordis facta, non aliter quam debita.
(2) 直訳
426. Notum est, quod aliqui, qui beneficia illa, quae coram mundo sicut imagines charitatis apparent, fecerunt, opinentur et credant quod charitatis opera exercuerint, et quod illa spectent sicut multi in papatu indulgentias, propter quae purificati sunt a peccatis, et sicut regenerati donandi caelo; よく知られている、ある者に、その者はその善行を、それは世の前で仁愛の像(典型)のように見られる、行なう、意見をもち、信じる、仁愛の働きをなし遂げることを、またそれは多くの者に教皇制度の中の免償状☆のように見られる、それゆえに罪から清められる、また天界を授けられて再生させられるように。
☆ 念のために「免罪符」ではありません。
et tamen usque non ut peccata pendunt adulteria, odia, vindictas, defraudationes, et in genere concupiscentias carnis, quibus ex lubitu indulgent. またそれでもなお(+それでも)、罪として見なさない、姦淫、憎しみ、復讐、欺瞞(詐欺)、また一般に、肉の欲望、意向からそれらにふける。
Sed quid tunc illa bona opera aliud quam pictae imagines angelorum in consortio cum diabolis, aut pyxides ex lapide lazuli in quibus sunt hydrae? しかし、その時、その善の働きは何か? 悪魔との交わりの中の天使の像の絵以外の何らかのもの、またはラピスラズリ(空色の石)からの箱、その中にヒュドラー(毒ヘビ)がいる。
Sed prorsus aliter, si beneficia illa fiunt ab illis, qui supradicta mala ut charitatis odia fugiunt. しかし、まったく異なっている、彼らからそれらの善行が行なわれるなら、その者は上述の悪を仁愛の憎むべきものとして避ける。
Verum enim vero, beneficia illa sunt emolumenta multis modis, imprimis dare pauperibus et mendicantibus; しかしながら、その善行は多くの方法(やり方)で益になる、特に、貧しい者と施しを乞う者に与えること。
per illa enim initiantur pueri, puellae, famuli, famulae, et in genere omnes simplices, in charitatem, sunt enim externa ejus, per quae imbuunt charitatis munia; というのは、それによって、少年、少女、召使い、女召使い、また一般にすべての単純な者は、仁愛の中に導かれるから、というのは、その外なるものである、それによって仁愛の義務を教え込まれる(浸される)。
nam sunt ejus rudimenta, et tunc sicut fructus immaturi: なぜなら、その基本(初歩)であるから、またその時、機の熟さない(未熟な)実のよう〔である〕。
et apud illos qui postea perficiuntur cognitionibus justis de charitate et fide, fiunt sicut fructus maturi; また彼らのもとで、その者はその後、仁愛と信仰について公正な思考で完成させられる、熟した実のようになる。
et tunc spectant opera illa priora ex simplicitate cordis facta, non aliter quam debita. またその時、それらの以前の働きは、単純な心でなされた、義務以外に異なっていない。
(3) 訳文
426. ある者が、世の前で仁愛の像(典型)のように見られる善行を行なう者は、仁愛の働きをなし遂げ、またそれは多くの者に教皇制度の免償状のように見られ、それゆえに罪から清められ、また天界を授けられて再生させられる、といった意見をもち、信じ、またそれでもなお、姦淫、憎しみ、復讐、欺瞞、また一般的に、肉の欲望に意のままにそれらにふけることを罪として見なさないことはよく知られている。。
しかし、その時、その善の働きは、悪魔との交わりの中の天使の像の絵、またはラピスラズリの箱の中にヒュドラー(毒ヘビ)がいる以外の何なのか?
しかし、前述の悪を仁愛の憎むべきものとして避ける者からそれらの善行が行なわれるなら、まったく異なる。
しかしながら、その善行は、多くのやり方で、特に、貧しい者と施しを乞う者に与えるよき益になる。というのは、それによって、少年、少女、召使い、女召使い、また一般にすべての単純な者は、仁愛に導かれるから、というのは、その外なるものよって仁愛の義務を教え込まれるから。なぜなら、その初歩であり、またその時、未熟な実のようであるからである――また彼らのもとで、その後、仁愛と信仰