原典講読『結婚愛』135

(1)原文

135. Post haec sumserunt chartam, et tertium objectum ventilationis legerunt, quod erat, Quid significat "arbor vitae," quid "arbor scientiae boni et mali, " et quid "asus ex illis;" et rogaverunt omnes, ut illi qui ex oriente erant, evolverent hoc arcanum, quia profundioris intellectus est, et quia illi qui ex oriente sunt, in flammea luce, hoc est, in amoris sapientia sunt; et haec sapientia intelligitur per "hortum in Edene," in quo illae duae arbores positae fuerunt.

Et responderunt, "Dicemus; sed quia homo non sumit quicquam ex se, sed ex Domino, dicemus ex Ipso, at usque a nobis sicut a nobis." Et tunc dixerunt, "’Arbor’ significat hominem, et ‘fructus ejus’ bonum vitae; inde per ‘arborem vitae’ significatur homo vivens ex Deo, seu Deus vivens in homine; et quia amor et sapientia, ac charitas et fides, seu bonum et verum, faciunt vitam Dei in homine, per ‘arborem vitae’ significantur haec, et inde homini vita aeterna; simile significatur per ‘arborem vitae, e qua dabitur edere’ (Apoc. ii. 7; cap. xxii. 2, 14). [2] Per ‘arborem scientiae boni et mali’ significatur homo credens quod vivat ex se, et non ex Deo; ita quod amor et sapientia, charitas et fides, hoc est, bonum et verum, sint in homine ejus et non Dei; hoc credens quia cogitat et vult, ac loquitur et facit, in omni similitudine et apparentia sicut ex se; et quia homo ex hac fide sibi persuadet, quod Deus indiderit Se, seu infuderit suum Divinum in illum, ideo dixit serpens

 

‘Novit Deus, quo die comederitis de ‘fructu illius arboris,’ aperientur oculi vestri, et eritis sicut Deus, scientes bonum et malum’ (Gen. iii. 5).

 

[3] Per ‘esum’ ex illis arboribus significatur receptio et appropriatio, per ‘esum ex arbore vitae’ receptio vitae aeternae, et per ‘esum ex arbore scientiae boni et mali’ receptio damnationis; ideo etiam uterque, Adamus et ejus uxor, una cum serpente, maledicti sunt; per ‘serpentem’ intelligitur diabolus quoad amorem sui et fastum propriae intelligentiae; et hic amor est possessor illius arboris; et homines qui in fastu ex illo amore sunt, illae arbores sunt. Sunt itaque illi in enormi errore, qui credunt Adamum sapuisse et bonum fecisse ex se, et hoc fuisse statum ejus integritatis; cum tamen ipse Adamus propter illam fidem maledictus est; hoc enim significatur per ‘edere ex arbore scientiae boni et mali;’ quare tunc excidit ex statu integritatis, qui illi fuit ex eo, quod crederet se sapere et bonum facere ex Deo, et nihil ex se, hoc enim intelligitur per ‘edere ex arbore vitae.’ Solus Dominus, cum fuit in mundo, sapuit ex Se, et bonum fecit ex Se, quia ipsum Divinum a nativitate fuit in Ipso et Ipsius, quare etiam ex propria potentia factus est Redemptor et Salvator:"

[4] Ex his et illis conclusum fecerunt hoc, "Quod per ‘arborem vitae,’ et per ‘arborem scientiae boni et mali,’ et per ‘esum ex illis,’ significetur quod vita homini sit Deus in illo, et quod tunc ei caelum et vita aeterna; at quod mors homini sit persuasio et fides, quod vita homini non sit Deus sed ipse, unde ei Infernum et mors aeterna, quae est damnatio."

 

(2)直訳

135. Post haec sumserunt chartam, et tertium objectum ventilationis legerunt, quod erat, Quid significat "arbor vitae," quid "arbor scientiae boni et mali, " et quid "asus ex illis;" この後、紙を取った、また討議の第三の主題が読まれた、それは「『いのちの木』は何を意味するか、また『善と悪の知識の木』は何を」、「また『それらから食べること』は何を」であった。

et rogaverunt omnes, ut illi qui ex oriente erant, evolverent hoc arcanum, quia profundioris intellectus est, et quia illi qui ex oriente sunt, in flammea luce, hoc est, in amoris sapientia sunt; またすべてのめた、彼らがそのからであったこのアルカナを説明する()ように、理解力深遠なもの(するもの)であるのでまたらはそのからである、炎のようなすなわち、愛知恵にいるからである。

et haec sapientia intelligitur per "hortum in Edene," in quo illae duae arbores positae fuerunt. またこれらの知恵エデンの庭園」によって意味されその二本かれていた

Et responderunt, "Dicemus; またらはえた、「私たちはいます(未来)

sed quia homo non sumit quicquam ex se, sed ex Domino, dicemus ex Ipso, at usque a nobis sicut a nobis." しかし、人間自分自身からちません(ない)しかし、主から、私たちはいます(未来)そのからしかしそれでも、私からのようにたちから」。

Et tunc dixerunt, "’Arbor’ significat hominem, et ‘fructus ejus’ bonum vitae; またその時、言った、「『木』人間意味しますまたその実』はいのち(生活)

inde per ‘arborem vitae’ significatur homo vivens ex Deo, seu Deus vivens in homine; ここから、『いのちの木』によって、人間からきていることが意味されるすなわち、人間の中で生きている神。

et quia amor et sapientia, ac charitas et fides, seu bonum et verum, faciunt vitam Dei in homine, per ‘arborem vitae’ significantur haec, et inde homini vita aeterna; また、愛知恵、そして仁愛信仰すなわち、善真理、人間のいのちをつくる、『いのちの木』によってこれらが意味されるまたここから人間永遠のいのち〔がある〕。

simile significatur per ‘arborem vitae, e qua dabitur edere’ (Apoc. ii. 7; cap. xxii. 2, 14). 似たことが『いのちの木』によって意味される、それから食べることが与えられている(未来)(黙示録2:7、第222, 14)

[2] Per ‘arborem scientiae boni et mali’ significatur homo credens quod vivat ex se, et non ex Deo; [2] 『善知識木』によって、人間自分自身からきることをじることが意味されるまたからでない

ita quod amor et sapientia, charitas et fides, hoc est, bonum et verum, sint in homine ejus et non Dei; hoc credens quia cogitat et vult, ac loquitur et facit, in omni similitudine et apparentia sicut ex se; そのように、愛知恵、仁愛信仰すなわち、善真理、人間のもののようにあるまた、神のものでなく

et quia homo ex hac fide sibi persuadet, quod Deus indiderit Se, seu infuderit suum Divinum in illum, ideo dixit serpens また人間はこの信仰から自分自身説得(確信)させるので、神がご自分を植え付けた(注入した)こと、すなわち、ご自分の神性を彼の中に注ぎ込んだ、それゆえヘビはった

‘Novit Deus, quo die comederitis de ‘fructu illius arboris,’ aperientur oculi vestri, et eritis sicut Deus, scientes bonum et malum’ (Gen. iii. 5). 「神は知っている、あなたがたが食べるその日、~について」その木の実、「あなたがたの目が開かれる、またあなたがたが神のようになる、善と悪を知って」(創世記3:5)

[3] Per ‘esum’ ex illis arboribus significatur receptio et appropriatio, per ‘esum ex arbore vitae’ receptio vitae aeternae, et per ‘esum ex arbore scientiae boni et mali’ receptio damnationis; [3] それらのから「食べることによって、受れるこ(受容)自分のものとすること(占有)意味される、「いのちのからべることによって永遠のいのちをれることまた「善知識からべることによって断罪れること

ideo etiam uterque, Adamus et ejus uxor, una cum serpente, maledicti sunt; それゆえ、両者もまた、アダムとその妻、ヘビと一緒に、呪われた。

per ‘serpentem’ intelligitur diabolus quoad amorem sui et fastum propriae intelligentiae; 「ヘビによって、自己愛とプロプリウムの知性高慢する悪魔意味される

et hic amor est possessor illius arboris; またこのはその所有者()である

et homines qui in fastu ex illo amore sunt, illae arbores sunt. また人間そのはそのから高慢にいるそのである

Sunt itaque illi in enormi errore, qui credunt Adamum sapuisse et bonum fecisse ex se, et hoc fuisse statum ejus integritatis; そこで、彼らは極悪(むべき)りのにいるそのはアダムが賢明であったことまたこれは完全状態であったことまた自分自身からなったことをじる

cum tamen ipse Adamus propter illam fidem maledictus est; そのときそれでもアダム自身はその信念のためにわれた

hoc enim significatur per ‘edere ex arbore scientiae boni et mali;’ というのはこのことが「善知識からべることによって意味されるから

quare tunc excidit ex statu integritatis, qui illi fuit ex eo, quod crederet se sapere et bonum facere ex Deo, et nihil ex se, hoc enim intelligitur per ‘edere ex arbore vitae.’ それゆえその時、完全状態からそれた(すべりちた)その、彼らはそのことからであった、神から賢明であり、善なうことを(自分自身)じたまた自分自身からでなくというのはこれがいのちのからべることによって意味されるから

Solus Dominus, cum fuit in mundo, sapuit ex Se, et bonum fecit ex Se, quia ipsum Divinum a nativitate fuit in Ipso et Ipsius, quare etiam ex propria potentia factus est Redemptor et Salvator:" 主だけが、世にいたとき、自分自身から賢明であったまた自分自身からなった、神性そのものが出生からそのまたそののものであったのでそれゆえプロプリウム(固有)からもまたである

[4] Ex his et illis conclusum fecerunt hoc, "Quod per ‘arborem vitae,’ et per ‘arborem scientiae boni et mali,’ et per ‘esum ex illis,’ significetur quod vita homini sit Deus in illo, et quod tunc ei caelum et vita aeterna; [4] これらとそれらから〔彼らはこの結論をつくった、「『いのちの木』によってまた『善知識木』によってまたそれらからべることによって、人間あるいのちはであることまたその時、彼天界永遠のいのちがあること

at quod mors homini sit persuasio et fides, quod vita homini non sit Deus sed ipse, unde ei Infernum et mors aeterna, quae est damnatio." しかし、人間ある〕死確信信仰であること、人間あるいのちがでないことしかし、自分自身〔である〕、ここから地獄永遠ある〕、それは断罪である」。

 

(3)訳文

 135.この後、紙を取り、討議の第三の主題が読まれた、それは「『いのちの木』は何を、また『善と悪の知識の木』は何を、また『それらから食べること』は何をを意味するか」であった。またすべての、東からのがこのアルカナを説明するようにめた、理解力深遠なもの(するもの)あり、東から、炎のようなすなわち、愛知恵にいるからであるこれらの知恵エデンの庭園」によって意味されその二本かれていた

らはえた、「私たちはいますしかし、人間自分自身からちませんしかし、主から、私たちはいますそのからしかしそれでも、私からのようにたちからです」。

 またその時、言った、「『木』人間、『その実』生活意味しますここから、『いのちの木』によって、人間からきていることがすなわち、人間きている神が意味されますまた、愛知恵、そして仁愛信仰すなわち、善真理、人間のいのちをつくる、『いのちの木』によってこれらが意味されまたここから人間永遠のいのち〔があります〕。似たことが『いのちの木』によって意味され、それから食べることが与えられています」(黙示録2:7、第222, 14)

 [2] 『善知識木』によって、人間自分自身からまたからでなく、生きることをじることが意味されますそのように、愛知恵、仁愛信仰すなわち、善真理、神のものでなく、人間のもののようにありますまた人間はこの信仰から、神がご自分を植え付けたこと、すなわち、ご自分の神性を彼の中に注ぎ込んだことを確信するのでそれゆえヘビは言いまし

 

 「神は、あなたがたがその木の実を食べるその日、あなたがたの目が開かれ、あなたがたが、善と悪を知って神のようになることを知っている」(創世記3:5)

 

 [3] それらのから「食べることによって、受れることと自分のものとすること、「いのちのからべることによって永遠のいのちをれることまた「善知識からべることによって断罪れることが意味されます。それゆえ、アダムとその妻の両者もまた、ヘビと一緒に、呪われました。「ヘビによって、自己愛とプロプリウムの知性高慢する悪魔意味されますこのはそのですまたそのから高慢にいる人間そのです

 そこ

原典講読『結婚愛』136

(1)原文

136. Post haec inspexerunt chartam ab angelis super mensa relictam, et viderunt subscriptum, Conjungite illa tria in unam sententiam; et tunc collegerunt illa, et viderunt, quod tria illa in una serie cohaererent, et quod series seu sententia illa sit haec, "Quod homo creatus sit, ut recipiat amorem et sapientiam a Deo, et tamen in omni similitudine sicut a se, et hoc propter receptionem et conjunctionem; et quod ideo homo non nascatur in aliquem amorem, nec in aliquam scientiam, et quoque non in aliquam potentiam amandi et sapiendi ex se; quare si addicit omne bonum amoris et verum sapientiae Deo, fit homo vivus, at si addicit illa sibi, fit homo mortuus".

Haec inscripserunt novae chartae, et hanc posuerunt super mensa: et ecce subito angeli in candida luce aderant, et chartam in caelum deportabant,

Et postquam ibi lecta est, sedentes super soliis audiverunt inde voces, "Bene, Bene, Bene." Et actutum apparuit unus inde sicut volans, cui duae alae erant circa pedes et duae circa tempora, habens in manu praemia; quae erant, togae, pilei, et laureae; ac demisit se, et illis qui sederunt ad septentrionem dedit togas coloris opalini; illis qui ad occidentem togas coloris coccinei; illis qui ad meridiem pileos, quorum limbos ornabant fasciae ex auro et margaritis, et sinistri lateris elevationes adamantes secti floriformes; illis autem qui ad orientem dedit laureas, in quibus rubini et sapphiri. Omnes his praemiis decorati e ludo sapientiae abiverunt domum, et cum ostentarent se uxoribus suis, venerunt illae in occursum illorum, etiam decoribus e caelo donatis insignitae, quod mirati sunt.

 

(2)直訳

136. Post haec inspexerunt chartam ab angelis super mensa relictam, et viderunt subscriptum, Conjungite illa tria in unam sententiam; これらの後、彼らは紙を調べた、天使により机の上に残された、また下に書かれたもの(裏書き)☆を見た、「それら三つを一つの見解に結合せよ」。

「下に」とは「後から」という意味でしょう、それで本なら「追記、後記、あとがき」、手紙なら「追伸」保証書などなら「裏書き」といえるでしょう。

et tunc collegerunt illa, et viderunt, quod tria illa in una serie cohaererent, et quod series seu sententia illa sit haec, "Quod homo creatus sit, ut recipiat amorem et sapientiam a Deo, et tamen in omni similitudine sicut a se, et hoc propter receptionem et conjunctionem; またその時、それらを集めた、また見た、それらの三つを一つの続きもの(連鎖)に結合した、またその続きもの(連鎖)、すなわち、見解はこれらである、「人間は創造されたこと、神からの愛と知恵を受け入れるように、またそれでもすべての〔愛と知恵の〕類似のものの中に自分自身からのように、またこのことを受け入れることと結合のために。

et quod ideo homo non nascatur in aliquem amorem, nec in aliquam scientiam, et quoque non in aliquam potentiam amandi et sapiendi ex se; また、それゆえ、人間は何らかの愛の中に生まれていないこと、何らかの知識の中にも、そしてまた決して何らかの力の中にも、自分自身から愛する、また賢明になる。

quare si addicit omne bonum amoris et verum sapientiae Deo, fit homo vivus, at si addicit illa sibi, fit homo mortuus". それゆえ、もし、愛善と知恵の真理のすべてのものをすなら、人間きたものになるしかしもしそれらを自分自身するなら、人間んだものになる」。

Haec inscripserunt novae chartae, et hanc posuerunt super mensa: これらをらはしいいたまたこれをいた

et ecce subito angeli in candida luce aderant, et chartam in caelum deportabant, また、不意天使たちがづいたまた天界った

Et postquam ibi lecta est, sedentes super soliis audiverunt inde voces, "Bene, Bene, Bene." またそこでまれた、椅子っているはそこからいた、「よろしいよろしいよろしい」。

Et actutum apparuit unus inde sicut volans, cui duae alae erant circa pedes et duae circa tempora, habens in manu praemia; またちにそこからぶようにあるられたそののまわりにつのまたこめかみのまわりに翼〕のようなものがあった〕、手の中に褒美持っている。

quae erant, togae, pilei, et laureae; それらはローブ(ガウン)、頭飾(帽子)また月桂冠であった

ac demisit se, et illis qui sederunt ad septentrionem dedit togas coloris opalini; そして、自分自身ろしたそしてらにそのったオパールののローブ(ガウン)えた

illis qui ad occidentem togas coloris coccinei; 彼らにその西〔座った〕、緋色のローブを

illis qui ad meridiem pileos, quorum limbos ornabant fasciae ex auro et margaritis, et sinistri lateris elevationes adamantes secti floriformes; 彼らにその〔座った〕、頭飾(帽子)そのふちは真珠からのひもでられていたまた左側げられた部分にカットされたダイヤモンド

illis autem qui ad orientem dedit laureas, in quibus rubini et sapphiri. けれどもらにその〔座った〕、月桂冠えたそのにルビーとサファイア

Omnes his praemiis decorati e ludo sapientiae abiverunt domum, et cum ostentarent se uxoribus suis, venerunt illae in occursum illorum, etiam decoribus e caelo donatis insignitae, quod mirati sunt. すべてのはこれらの褒美られて、知恵学校から家〔〕立った、また自分の妻たちに自分自身を示したとき、彼女たちはその出会い(=出迎え)の中に来たで、〔妻たち〕もまた天界からの卓越した贈り物で飾られて、そのことに〔夫たちは〕驚いた。

 

(3)訳文

 136.これらの後、彼らは、天使により机の上に残された紙を調べた、また下に書かれたもの「それら三つを一つの見解に結合せよ」を見た。その時、それらを集め、それらの三つを一つの続きものに結合し、その続きものを見た、すなわち、これらの見解である、「人間は、神からの愛と知恵を受け入れるように、またそれでもすべての〔愛と知恵の〕類似のものの中に自分自身からのように、このことを受け入れ、結合のために創造された。それゆえ、人間は、自分自身から愛する、また賢明になる何らかの愛の中に、何らかの知識の中にも、そしてまた決して何らかの力の中にも生まれていない。それゆえ、もし、愛善と知恵の真理のすべてのものをすなら、人間きたものになるしかしもしそれらを自分自身するなら、人間んだものになる」。

 これらをらはしいこれをいた――すると、不意天使たちがづいたまた天界ったまたそこでまれた、椅子っているはそこからいた、「よろしいよろしいよろしい」。

 直ちにそこから、足のまわりにつのまたこめかみのまわりにつののようなものをつけ、手の中に褒美持って、飛られたそれら〔褒美〕はローブ(ガウン)、頭飾(帽子)、月桂冠であったそして、降り、北ったオパールののローブ(ガウン)えた。西〔座った〕者に、緋色のローブを。南〔座った〕者に、頭飾(帽子)〔与えた〕、そのふちは真珠からのひもでられていた、左側げられた部分にカットされたダイヤモンドがあったけれども、東〔座った〕者に、月桂冠えたそのにルビーとサファイアがあった

 すべてのはこれらの褒美られて、知恵学校から家〔〕立った、また自分の妻たちに自分自身を示したとき、出迎えに来た妻たちもまた天界からの卓越した贈り物で飾られていて、そのことに〔夫たちは〕驚いた。

原典講読『結婚愛』137(原文と直訳[2]まで)

(1)原文

137. Alterum Memorabile.

 

Cum eram in meditatione de amore conjugiali, ecce e longinquo apparuerunt duo infantes nudi cum canistris in manibus, et circum illos volantes turtures; et dum propius visi sunt, sicut erant nudi, sertis decenter ornati; corollae ex floribus decorabant capita illorum, et fasciae ex liliis et rosis hyacinthini coloris a scapulis ad lumbos oblique pendentes ornabant pectora illorum; et circum circa binos illos erat sicut vinculum commune ex foliolis cum interjectis olivis contextum. At cum propius accedebant, non apparebant sicut infantes, nec nudi, sed sicut bini homines in primo flore aetatis, amicti togis et tunicis ex fulgente serico, quibus intexti erant flores aspectu pulcherrimi; et cum juxta me erant, ex caelo per illos afflabat calor vernalis cum suaveolente odore, sicut ex primitivis in hortis et agris. Erant duo conjuges e caelo; et tunc alloquebantur me: et quia in cogitatione erant recentia quae videram, quaerebant, "Quid vidisti?"

[2] Et cum narrabam, quod illi mihi primum visi sint sicut infantes nudi, postea sicut infantes decorati sertis, et demum proceriores amicti florificatis vestibus; et quod tunc illico me afflaverit vernum cum ejus delitiis; ad quae ridebant amaene, et dixerunt, quod ipsi in via non visi sint sibi ut infantes, nec nudi, nec cum sertis, sed jugiter in simili apparentia ut nunc; et quod ita e longinquo repraesentatus sit amor conjugialis eorum, ejus status innocentiae per quod visi sint sicut infantes nudi, ejus deliciae per serta, et eaedem nunc per flores togis et tunicis illorum intextos. "Et quia dixisti, quod sicut appropinquavimus, te afflaverit calor vernalis cum ejus amaenis spiraculis sicut ex horto, dicemus cur hoc." [3] Et dixerunt; "Fuimus conjuges nunc per saecula, et jugiter in flore aetatis, in quo tu nos vides; et primus noster status fuit sicut est status primus virginis et juvenis cum consociant se conjugio; et credidimus tunc, quod ille status esset ipsa beatitudo vitae nostrae; sed audivimus ab aliis in caelo nostro, et postea nos ipsi percepimus, quod ille status esset caloris cum luce non temperati, et quod successive temperetur, sicut maritus perficitur sapientia, et uxor amat illam in marito, et quod hoc fiat per usus et secundum illos, quos uterque mutuo auxilio praestat in societate; tum quod delitiae secundum temperiem caloris et lucis, seu sapientiae et ejus amoris, succedant: [4] Quod cum appropinquavimus, afflaverit te sicut calor vernalis, est quia amor conjugialis et ille calor in caelo nostro unum agunt, est enim calor apud nos amor, et lux cum qua unitur calor, est sapientia, ac usus est sicut athmosphaera, quae in sinu suo continet utrumque. Quid calor et lux absque suo continente? ita quid amor et sapientia absque suo usu? non est conjugiale in illis, quia subjectum, in quo sint, non est. In caelo, ubi calor vernalis est, ibi est amor vere conjugialis; quod ibi sit, est causa, quia non alibi est vernale, quam ubi calor ex aequo unitus est luci, seu ubi tantum caloris est, quantum lucis, ac vicissim; et autumamus, quod sicut calor delitiatur cum luce, et lux vicissim cum calore, ita amor cum sapientia, et vicissim sapientia cum amore." [5] Porro dixit, quod "apud nos in caelo perpetua lux sit, et nusquam umbra vesperae, minus tenebrae, quia sol noster non occidit et oritur sicut vester sol, sed stat jugiter in medio inter zenith et horizontem, quod est secundum vestrum sermonem in gradu caeli 45; inde est quod calor et lux procedentes ex sole nostro faciant perpetuum ver, et quod perpetuum vernale inspiret illis apud quos amor ex aequo unitur cum sapientia; et Dominus noster per caloris et lucis unionem aeternam non aliud spirat quam usus; inde etiam sunt germinationes telluris vestrae, et connubia volatilium et animalium vestrorum, temporibus veris; calor enim vernalis aperit interiora illorum usque ad intima, quae vocantur animae illorum, et has afficit, et eis indit conjugiale suum, et facit ut prolificum illorum in suas delitias veniat ex continuo conatu ad faciendum usus fructus, qui est propagatio sui generis. [6] At apud homines est perpetuus influxus caloris vernalis a Domino; quare illi omni tempore, etiam in media hyeme, delitiari conjugio possunt; viri enim creati sunt receptiones lucis, hoc est, sapientiae a Domino, et feminae creatae sunt receptiones caloris, hoc est amoris sapientiae viri a Domino. Inde nunc est, quod sicut appropinquavimus, afflaverit te calor vernalis cum suaveolente odore, sicut ex primitivis in hortis et agris."

[7] His dictis dedit mihi vir dextram, et deduxit me ad domos, ubi erant conjuges in simili flore aetatis, in quo illi; et dixit, quod uxores illae nunc visae sicut virgines, fuerint in mundo vetulae anus; et mariti nunc visi sicut adolescentes, fuerint ibi senes decrepiti; et quod omnes illi a Domino in aetatem hanc florescentem reducti sint, quia amaverunt se mutuo, et ex religione fugerunt adulteria ut peccata enormia: et dixit, quod nemo sciat beata jucunda amoris conjugialis, nisi qui rejicit horrenda jucunda adulterii; et quod nemo haec rejicere possit nisi qui sapit ex Domino, et quod nemo sapiat ex Domino, nisi ex amore usuum faciat usus.

Vidi etiam tunc utensilia domuum illorum, quae omnia erant in formis caelestibus, et fulgebant ex auro sicut flammante ex rubinis intertextis.

 

(2)直訳

137. Alterum Memorabile.― 第二のメモラビリア――

Cum eram in meditatione de amore conjugiali, ecce e longinquo apparuerunt duo infantes nudi cum canistris in manibus, et circum illos volantes turtures; 私が結婚愛についての瞑想の中にいたとき、見よ、遠方からふたりの裸の幼児が現われた、手の中のかごとともに、また、彼らのまわりに飛んでいるキジバト。

et dum propius visi sunt, sicut erant nudi, sertis decenter ornati; また、さらに近くに見られた時、裸のようであった、花環でつくられてりっぱに(=こぎれいに)飾られて。

corollae ex floribus decorabant capita illorum, et fasciae ex liliis et rosis hyacinthini coloris a scapulis ad lumbos oblique pendentes ornabant pectora illorum; 花からの花冠が彼らの頭を飾った、またヒヤシンス色(青色)のユリとバラからできたひも(バンド)が、肩甲骨からもも(腰)まで斜めにつり下げられた、彼らの胸を飾った。

et circum circa binos illos erat sicut vinculum commune ex foliolis cum interjectis olivis contextum. 彼らの二人のまわりに、花美らからの共通のひもがあった、間にオリーブ☆が織られた。

単に「オリーブ」というと「実」を意味しますが、ここではその「葉」でしょう。

At cum propius accedebant, non apparebant sicut infantes, nec nudi, sed sicut bini homines in primo flore aetatis, amicti togis et tunicis ex fulgente serico, quibus intexti erant flores aspectu pulcherrimi; しかし、さらに近く近づいたとき、幼児のように見られなかった、裸でもなく、しかし、ふたりの人間のように、最初の花の年齢の中の、輝く絹からのガウン(トーガ)と下着の衣服で、それらに花が織り込まれていた、美しい外観で。

et cum juxta me erant, ex caelo per illos afflabat calor vernalis cum suaveolente odore, sicut ex primitivis in hortis et agris. また私の近くにいたとき、天界から彼らを通して春の熱が吹き付けた、芳ばしい香りとともに、庭園と野(畑)の中の初期のものからのような。

Erant duo conjuges e caelo; 天界からのふたりの配偶者(夫婦)であった。

et tunc alloquebantur me: またその時、私に話しかけた。

et quia in cogitatione erant recentia quae videram, quaerebant, "Quid vidisti?" また、思考の中に新しく来たものがあったので、それらを私が見た、質問した、「何を、あなたは見たか?」

[2] Et cum narrabam, quod illi mihi primum visi sint sicut infantes nudi, postea sicut infantes decorati sertis, et demum proceriores amicti florificatis vestibus; [2] また私が語ったとき、彼らが私に最初、裸の幼児のように見えたこと、その後、花環で飾られた幼児のように、また最後に、

et quod tunc illico me afflaverit vernum cum ejus delitiis; また、その時、直ちに私に春を吹き付けたこと、その歓喜とともに。

ad quae ridebant amaene, et dixerunt, quod ipsi in via non visi sint sibi ut infantes, nec nudi, nec cum sertis, sed jugiter in simili apparentia ut nunc; それらに愉快に(楽しく)ほえんだ、また言った、自分たち自身が途中で、自分たち自身に幼児のように見られなかったこと、裸でもない、花環とともにでもない、しかし、常に同様の外観の中に、今のような。

et quod ita e longinquo repraesentatus sit amor conjugialis eorum, ejus status innocentiae per quod visi sint sicut infantes nudi, ejus deliciae per serta, et eaedem nunc per flores togis et tunicis illorum intextos. また、そのように遠方から、彼らの結婚愛が表象されること、その無垢の状態が裸のようにのように見られることによって、その歓喜が花冠によって、また同じものが今や、彼らのガウン(トーガ)と下着に織り込まれた花によって。

"Et quia dixisti, quod sicut appropinquavimus, te afflaverit calor vernalis cum ejus amaenis spiraculis sicut ex horto, dicemus cur hoc." 「また、あなたが言ったので、私たちが近づいたほど(~に応じて)、あなたに春の熱を吹き付けた、庭園からのようないその快いそよぎとともに、私たちはこのことがなぜか言う」。

原典講読『結婚愛』137(直訳[3]~[5])

[3] Et dixerunt; [3] また、彼らは言った。

"Fuimus conjuges nunc per saecula, et jugiter in flore aetatis, in quo tu nos vides; 「私たちは今は〔数〕世紀の間、配偶者(夫婦)であった、まあ常に花の年齢の中に、その中に、あなたは私たちを見る。

et primus noster status fuit sicut est status primus virginis et juvenis cum consociant se conjugio; また、私たちの最初の状態は処女と若者の最初の状態のようである、結婚で互いに交わりに加わるときの。

et credidimus tunc, quod ille status esset ipsa beatitudo vitae nostrae; また、その時、私たちは信じた、その状態が私たちのいのちの幸運の状態(祝福)そのものであったこと。

sed audivimus ab aliis in caelo nostro, et postea nos ipsi percepimus, quod ille status esset caloris cum luce non temperati, et quod successive temperetur, sicut maritus perficitur sapientia, et uxor amat illam in marito, et quod hoc fiat per usus et secundum illos, quos uterque mutuo auxilio praestat in societate; しかし、私たちは私たちの天界の中の他の者から聞いた、また、その後、私たち自身が知覚した、その状態が光と釣り合っていない(調和していない)熱の〔状態〕であったこと、また連続的に(しだいに)調整される(和らげられる)こと、夫が知恵を完成されるように、またつまた夫の中のそれを愛する、またこのことは役立ちによって、それにしたがって生じること、それを両者が相互の助けで社会の中で行なう(果たす)こと☆。

☆ 感想です。結婚生活は夫婦二人だけのものではなく、社会の中で役立ち(子どもを次世代の社会の一員として立派に育て上げることなど)を果たすことによって、夫婦がお互いに成長するんですね。

 私事ながら、三男一女の父としてつくづくそう思います(三人の息子はすでに結婚し、子もいる、すなわち、私にとって孫(五人、そのうち六人になる)、また私が46歳のときに生まれた娘は、今年、社会人としての第一歩を始めた)。極めて、適当な父親でしたが。

tum quod delitiae secundum temperiem caloris et lucis, seu sapientiae et ejus amoris, succedant: なおまた、歓喜は熱と光の釣り合(調和、バランス)したがって、すなわち、知恵とその愛の〔調和にしたがって〕続く(進む)

[4] Quod cum appropinquavimus, afflaverit te sicut calor vernalis, est quia amor conjugialis et ille calor in caelo nostro unum agunt, est enim calor apud nos amor, et lux cum qua unitur calor, est sapientia, ac usus est sicut athmosphaera, quae in sinu suo continet utrumque. [4] 私たちが近づいたとき、あなたに春の熱のような〔ものが〕吹き付けたことは、結婚愛とその熱が私たちの天界の中で一つのものとして活動するからである、というのは、私たちのもとの熱は愛である、また光は、それに熱が結合されている、知恵である、そして役立ちは大気のようである、それはその内部に(ふところに)両方のものを含んでいる。

Quid calor et lux absque suo continente? 熱と光は、その容器(として役立つもの)なしに何か?

ita quid amor et sapientia absque suo usu? そのように、愛と知恵は、その役立ちになしに何か?

non est conjugiale in illis, quia subjectum, in quo sint, non est. それらの中に結婚への性向はない、主体が、その中にある、ないからである。

In caelo, ubi calor vernalis est, ibi est amor vere conjugialis; 天界の中に、そこに熱は春のものである、そこに真の結婚愛がある。

quod ibi sit, est causa, quia non alibi est vernale, quam ubi calor ex aequo unitus est luci, seu ubi tantum caloris est, quantum lucis, ac vicissim; そこにあることは、理由がある、春のものは他のところにないからである、そこに熱が等しく(同程度に)、光に結合されている、すなわち、そこにこんな程度に熱がある、そんな程度に光が〔ある〕、そして逆に。

et autumamus, quod sicut calor delitiatur cum luce, et lux vicissim cum calore, ita amor cum sapientia, et vicissim sapientia cum amore." また、私たちは推量する、熱が光に楽しまされるように、また逆に、光が熱に、そのように愛は知恵に、また逆に知恵は愛に〔楽しまされる〕。

[5] Porro dixit, quod "apud nos in caelo perpetua lux sit, et nusquam umbra vesperae, minus tenebrae, quia sol noster non occidit et oritur sicut vester sol, sed stat jugiter in medio inter zenith et horizontem, quod est secundum vestrum sermonem in gradu caeli 45; [5] さらに言った、「天界の中の私たちのもとに絶え間のない光がある、またどこにも夕方の陰はない、まして暗やみは、私たちの太陽はあなたがたの太陽のように沈まない、また昇らない、しかし、常に天頂と地平線の間の真ん中いに位置する、それはあなたがたの談話にしたがっている、天の45度の中に。

inde est quod calor et lux procedentes ex sole nostro faciant perpetuum ver, et quod perpetuum vernale inspiret illis apud quos amor ex aequo unitur cum sapientia; ここからである、私たちの太陽から発出する熱と光が絶え間のない春をつくること、また絶え間のない春のものを彼らに吹き込んでいること、その者のもとに、愛が等しく(同程度に)、知恵と結合されている。

et Dominus noster per caloris et lucis unionem aeternam non aliud spirat quam usus; また、私たちの主は熱と光の永遠に結合したものによって、他のものを吹き込まない、役立ち以外の。

inde etiam sunt germinationes telluris vestrae, et connubia volatilium et animalium vestrorum, temporibus veris; ここからもまたあなたがたの地球に発芽がある、またあなたがたの飛ぶ動物と動物の交尾(つがい)、春の時に。

calor enim vernalis aperit interiora illorum usque ad intima, quae vocantur animae illorum, et has afficit, et eis indit conjugiale suum, et facit ut prolificum illorum in suas delitias veniat ex continuo conatu ad faciendum usus fructus, qui est propagatio sui generis. というのは、春の熱はそれらの内側のものを最内部までも開くから、それらはそれらの霊魂と呼ばれる、またこれらで働きかける、またそれらにその結婚への性向を着せる、またつくる、それらの生殖力がその歓喜の中にやって来るように、持続するコナトュス(努力)ら実の役立ちをつくることへ、それは自分の種類の繁殖である。

原典講読『結婚愛』137(直訳[6, 7]と訳文)

[6] At apud homines est perpetuus influxus caloris vernalis a Domino; [6] しかし、人間のもとに、主から春の熱の絶え間のない流入がある。

quare illi omni tempore, etiam in media hyeme, delitiari conjugio possunt; それゆえ、彼らは、すべての時に、冬の真ん中でもまた、結婚を楽しむことができる。

viri enim creati sunt receptiones lucis, hoc est, sapientiae a Domino, et feminae creatae sunt receptiones caloris, hoc est amoris sapientiae viri a Domino. というのは、男たちは光の受け入れるものに創造されているから、すなわち、主からの知恵の、また女たちは、熱の受け入れるものに創造されている、すなわち、主からの男の知恵の愛の。

Inde nunc est, quod sicut appropinquavimus, afflaverit te calor vernalis cum suaveolente odore, sicut ex primitivis in hortis et agris." 今や、ここからである、私たちが近づくほど、あなたを春の熱が吹き付けた、芳ばしい香りとともに、庭園や野(畑)の中の初期のものからのように。

[7] His dictis dedit mihi vir dextram, et deduxit me ad domos, ubi erant conjuges in simili flore aetatis, in quo illi; [7] これらで言われて、男は私に右手を与えた、また私を家へ導いた、そこに配偶者たち(夫婦)がいた同様の花の年齢の中に、その中に彼らが。

et dixit, quod uxores illae nunc visae sicut virgines, fuerint in mundo vetulae anus; また、言った、その妻は、今や、処女(娘)のように見られた、世の中で年取った老婆であった。

et mariti nunc visi sicut adolescentes, fuerint ibi senes decrepiti; また、夫は、今や、若者のように見られた、そこによぼよぼの(くたびれた)人であった。

et quod omnes illi a Domino in aetatem hanc florescentem reducti sint, quia amaverunt se mutuo, et ex religione fugerunt adulteria ut peccata enormia: またすべての者は、彼らは主によりこの永遠の花盛りの中に戻されたこと、自分自身を相互に愛したからである、また宗教から姦淫を避けた、憎むべき罪として。

et dixit, quod nemo sciat beata jucunda amoris conjugialis, nisi qui rejicit horrenda jucunda adulterii; また、言った、だれも結婚愛の祝福された快さを知らないこと、もしその者が姦淫の恐ろしい快さを退けないなら。

et quod nemo haec rejicere possit nisi qui sapit ex Domino, et quod nemo sapiat ex Domino, nisi ex amore usuum faciat usus. まただれもこれを退けることができないこと、もしその者が主から賢明でないなら、まただれも主から賢明でないこと、もし、役立ちの愛から役立ちを行なわないなら。

Vidi etiam tunc utensilia domuum illorum, quae omnia erant in formis caelestibus, et fulgebant ex auro sicut flammante ex rubinis intertextis.  その時、私は彼らの家の家庭用品(家具)もまた見た、それらのすべてのものは天界の形の中にあった、また編み込まれた(=はめ込まれた)ルビーから燃えるような(炎のような)金から輝いていた。

 

(3)訳文

 137.第二のメモラビリア――

 私が結婚愛についての瞑想の中にいたとき、見よ、遠方からふたりの裸の幼児が、手の中のかご、また、彼らのまわりに飛んでいるキジバトとともに現われた。また、さらに近くに見られた時、花環でつくられて、こぎれいに飾られて、裸のようであった。花からできた花冠が彼らの頭を飾った、またヒヤシンス色のユリとバラからできたひも(バンド)が、肩甲骨からもも(腰)まで斜めにつり下げられて、彼らの胸を飾った。彼らの二人のまわりに、間にオリーブの葉が織られた花からの共通のひもがあった。

 しかし、さらに近く近づいたとき、幼児のように見られなかった、裸でもなく、しかし、最初の花の年齢の中のふたりの人間のようであった、輝く絹からのトーガと下着の衣服であり、それらに美しい外観の花が織り込まれていた。また私の近くにいたとき、天界から彼らを通して、芳ばしい香りとともに、庭園と野の中の初期のものからのような春の熱が吹き付けた

 天界からのふたりの夫婦であった。またその時、私に話しかけた――また、私が見た思考の中に新しく来たものがあったので質問した、「何を、あなたは見たか?」

 [2] また私が、彼らが私に最初、裸の幼児のように、その後、花環で飾られた幼児のように、また最後に、花で飾られた衣服を着た成人のように見えたことを、また、その時、直ちに私に春を吹き付けたこと、その歓喜とともに。語ったとき、それらに楽しそうにほほえみ、言った、自分たち自身が途中で、自分たち自身に幼児のように見られなかったこと、裸でもない、花環とともにでもない、しかし、常に今のような同様の外観の中に〔見られたこと〕。また、そのように遠方から、彼らの結婚愛が、その無垢の状態が裸のようにのように見られることによって、その歓喜が花冠によって、また同じものが今や、彼らのトーガと下着に織り込まれた花によって、表象されること〔を言った〕。

 「また、あなたが言ったので、私たちが近づくほど、春の熱があなたを、庭園からのようなその快いそよぎとともに吹き付けた、私たちはこのことがなぜかを言おう」。

 [3] 彼らは言った。

 「私たちは、今は数世紀の間、夫婦であった、また常に花の年齢の中にいる、あなたはその中にいる私たちを見る。また、私たちの最初の状態は、結婚で互いに交わりに加わるときの処女と若者の最初の状態のようである。また、その時、私たちは、その状態が私たちのいのちの幸運の状態(祝福)そのものであったことを信じた。しかし、私たちは私たちの天界の中の他の者から聞いた、また、その後、私たち自身が知覚した。その状態が光と調和していない熱の〔状態〕であったこと、また、夫が知恵を完成され、また妻が夫の中の知恵を愛するように、連続的に(しだいに)調整されることである、またこのことは役立ちによって、それを両者が相互の助けで社会の中で行なう(果たす)こと、それにしたがって生じることである。なおまた、歓喜は熱と光の調和にしたがって、すなわち、知恵とその愛の〔調和にしたがって〕続く。

 [4] 私たちが近づいたとき、春の熱のような〔ものが〕あなたに吹き付けたことは、結婚愛とその熱が私たちの天界の中で一つのものとして活動するからである、というのは、私たちのもとの熱は愛であり、また光は、それに熱が結合されている知恵であり、そして役立ちは、それはその内部に両方のものを含んでいる大気のようであるから。

 熱と光は、その容器(として役立つもの)ないなら、何か? そのように、愛と知恵は、その役立ちがないなら何か? それらの中に結婚への性向はない、その中に主体がないからである。

 天界の中に、そこに熱は春のものであり、そこに真の結婚愛がある。そこにあることの理由は、春のものは他のところにないからである、そこに熱が同程度に光に結合されている、すなわち、そこに熱がある程度に、そんな程度に光が〔ある〕、そしてその逆に。また、私たちは、熱が光を楽、また逆に、光が熱をむように、そのように愛は知恵を、また逆に知恵は愛を楽しむ、と思っている」。

 [5] さらに言った、「天界の中の私たちのもとに絶え間のない光があり、どこにも夕方の陰は、まして暗やみはない、私たちの太陽はあなたがたの太陽のように沈まず、昇らない、しかし、常に天頂と地平線の間の真ん中に位置し、それはあなたがたの談話にしたがえば、天の45度の中である。ここから、私たちの太陽から発出する熱と光が絶え間のない春をつくり、また絶え間のない春のものを彼らに吹き込んでいる、その者のもとに、愛が同程度に知恵と結合されている。また、私たちの主は熱と光の永遠に結合したものによって、役立ち以外の他のものを吹き込まれない。ここから、春の時に、あなたがたの地球にもまた発芽が、またあなたがたの鳥と動物の交尾がある。というのは、春の熱はそれらの内側のものを霊魂と呼ばれる最内部までも開くから、またこれらによって働きかけ、またそれらにその結婚への性向を着せ、また、それらの生殖力がその歓喜の中にやって来るように、持続するコナトュス(努力)ら結実の役立ちをつくることをするからである、それはその種類の繁殖である。

 [6] しかし、人間のもとに、主から春の熱の絶え間のない流入がある。それゆえ、彼らは、すべての時に、冬の真ん中でもまた、結婚を楽しむことができる。というのは、男たちは光の受け入れるものに、すなわち、主からの知恵に創造されており、また女たちは、熱を受け入れるものに、すなわち、主からの男の知恵の愛を受け入れるものに創造されているから。今や、ここからである、私たちが近づくほど、芳ばしい香りとともに、庭園や野の中の初期のものからのように、春の熱があなたに吹き付けたこと」。

 [7] これらが言われて、男は私に右手を与え、私を家へ導いた、そこに同様の花の年齢の中の夫婦がいた。また、言った、今はのように見られるその妻は、世では年取った老婆であった。また、今は若者のように見られる夫は、そこではよぼよぼの人であった。また、主によりこの永遠の花盛りの中に戻されたすべての者は、互いに愛し、また憎むべき罪として宗教から姦淫を避けたからである。また、言った。もし、姦淫の恐ろしい快さを退けないなら、だれも結婚愛の祝福された快さを知らないこと、また、もしその者が主から賢明でないなら、だれも主から賢明でないこと、もし、役立ちの愛から役立ちを行なわないなら。だれもこれを退けることができないことである。

その時、私は彼らの家の家具)また見た、それらのすべてのものは、天界の形の中をしていて、、またはめ込まれたルビーから燃えるような金から輝いていた。