(1)原文
130. (xi.) Quod amor conjugialis sit secundum statum ecclesiae, quia est secundum statum sapientiae, apud hominem.― Quod amor conjugialis sit secundum statum sapientiae apud hominem, saepius antea dictum est, et saepius postea dicetur; hic itaque illustrabitur, quid sapientia, et quod unum faciat cum ecclesia:
*Apud hominem sunt scientia, intelligentia, et sapientia; scientia est cognitionum, intelligentia est rationis, et sapientia est vitae: sapientia in suo pleno spectata, est simul cognitionum, rationis, et vitae; cognitiones praecedunt, ratio per illas formatur, et sapientia per utrasque, et tunc quando rationaliter vivitur secundum veritates quae sunt cognitiones. Est itaque sapientia et rationis et vitae simul, et fit sapientia dum est rationis et inde vitae, at est sapientia dum facta est vitae et inde rationis. Antiquissimi in hoc mundo non agnoverunt aliam sapientiam quam sapientiam vitae; haec fuit sapientia illorum, qui olim vocati sunt sophi; at antiqui post antiquissimos illos agnoverunt sapientiam rationis pro sapientia, et hi vocati sunt philosophi. Hodie autem multi etiam scientiam vocant sapientiam; docti enim, eruditi, et modo scii, vocantur sapientes; ita sapientia a suo culmine ad vallem suam delapsa est. [2] Sed quid sapientia in suo ortu, progressu, et inde in suo statu pleno, etiam aliquid dicetur. Illa quae ecclesiae sunt, et vocantur spiritualia, in intimis resident apud hominem; illa quae reipublicae sunt, et vocantur civilia, infra illa tenent locum; et illa quae scientiae, experientiae, et artis sunt, et vocantur naturalia, faciunt subsellium illorum. Quod illa quae ecclesiae sunt, et vocantur spiritualia, in intimis resideant apud hominem, est causa quia conjungunt se cum caelo, et per caelum cum Domino, non enim alia a Domino per caelum intrant apud hominem. Quod illa, quae reipublicae sunt, et vocantur civilia, infra spiritualia teneant locum, est causa quia conjungunt se cum mundo, sunt enim mundi; nam sunt statuta, leges et normae, quae vinciunt homines, ut ex illis fiat stata et sarta societas et civitas; quod illa, quae sunt scientiae, experientiae et artis, et vocantur naturalia, faciant subsellium, causa est quia arcte se conjungunt cum quinque sensibus corporis, et hi sunt ultima, super quibus interiora quae sunt mentis, ac intima quae sunt animae, quasi sedent. [3] Nunc quia illa quae ecclesiae sunt, et vocantur spiritualia, in intimis resident, et quae in intimis resident, faciunt caput, et sequentia sub illis, quae vocantur civilia, faciunt corpus, ac ultima, quae vocantur naturalia, faciunt pedes, constat, quod dum tria illa in suo ordine consequuntur, homo sit perfectus homo; nam influunt tunc similiter, sicut illa quae capitis sunt, influunt in corpus, et per corpus in pedes; ita spiritualia in civilia, et per civilia in naturalia. Nunc quia spiritualia in luce caeli sunt, patet quod luce sua illustrent sequentia in ordine, et calore suo, qui est amor, animent illa, et quod cum hoc fit, homini sit sapientia. [4] Quoniam sapientia est vitae et inde rationis, ut supra dictum est, quaeritur quid sapientia vitae est: est haec in summaria comprehensione; fugere mala, quia sunt damna animae, et damna reipublicae, et damna corporis; et facere bona, quia haec sunt emolumenta animae, reipublicae, et corporis. Haec sapientia est, quae intelligitur per sapientiam, cum qua amor conjugialis se ligat; ligat enim se per id, quod fugiat malum adulterii ut pestem animae, reipublicae, corporis; et quia illa sapientia scaturit ex spiritualibus, quae ecclesiae sunt, sequitur quod amor conjugialis sit secundum statum ecclesiae, quia est secundum statum sapientiae, apud hominem. Per haec etiam intelligitur id, quod in antecedentibus crebro dictum est, quod quantum homo fit spiritualis, tantum in amore vere conjugiali sit; homo enim fit spiritualis per spiritualia ecclesiae. Plura de sapientia, cum qua se conjungit amor conjugialis, videantur infra (n. 163-165).
* NOTA EDITORES.―Ab Auctuore hic paragraphus signis citationis inclusus est.
(2)直訳
130. (xi.) Quod amor conjugialis sit secundum statum ecclesiae, quia est secundum statum sapientiae, apud hominem.― (11) 結婚愛は、人間のもとの知恵の状態にしたがっているので、教会の状態にしたがっていること。
Quod amor conjugialis sit secundum statum sapientiae apud hominem, saepius antea dictum est, et saepius postea dicetur; 結婚愛は人間のもとの知恵の状態にしたがっていることは、以前にしばしば言われた、またその後、しばしば言われる。
hic itaque illustrabitur, quid sapientia, et quod unum faciat cum ecclesia: ここに、そこで、説明される、何が知恵か、また(それが)教会と一つのものになっていること。
*Apud hominem sunt scientia, intelligentia, et sapientia; 人間のもとに知識、知性、また知恵がある。
scientia est cognitionum, intelligentia est rationis, et sapientia est vitae: 知識は認識のものである、知性は理性のものである、また知恵は生活ものである。
sapientia in suo pleno spectata, est simul cognitionum, rationis, et vitae; 知恵は、その十分な考慮の中で(十分に眺められて)、認識のもの、理性のもの、また生活のものと一緒である。
cognitiones praecedunt, ratio per illas formatur, et sapientia per utrasque, et tunc quando rationaliter vivitur secundum veritates quae sunt cognitiones. 認識が先行する、理性がそれらによって形作られる、また知恵が両方のものによって、またその時、理性的に生かされる、〝真理〟にしたがって、それらは認識のものである。
Est itaque sapientia et rationis et vitae simul, et fit sapientia dum est rationis et inde vitae, at est sapientia dum facta est vitae et inde rationis. そこで、知恵は理性と生活のものと一緒である、また理性のものとここから生活のものである時、知恵になる、しかし、知恵になる、生活のものとここから理性のものになった時。
Antiquissimi in hoc mundo non agnoverunt aliam sapientiam quam sapientiam vitae; この世の中の最古代人たちは他の知恵を認めなかった、生活の知恵以外の。
haec fuit sapientia illorum, qui olim vocati sunt sophi; これが彼らの知恵であった、その者は、昔、「賢人たち」と呼ばれた。
at antiqui post antiquissimos illos agnoverunt sapientiam rationis pro sapientia, et hi vocati sunt philosophi. しかし、その最古代人の後の古代人は知恵の代わりに理性の知恵を認めた、またこれらの者は「賢人(哲人)たち」と呼ばれた。
Hodie autem multi etiam scientiam vocant sapientiam; けれども、今日、多くの者は知識もまた知恵と呼んでいる。
docti enim, eruditi, et modo scii, vocantur sapientes; 学者たちもまた、博学な者たち、また単なる知識のある者たち、賢明な者と呼ばれている。
ita sapientia a suo culmine ad vallem suam delapsa est. そのように、知恵はその頂上からその谷間へ落ちた。
[2] Sed quid sapientia in suo ortu, progressu, et inde in suo statu pleno, etiam aliquid dicetur. [2] しかし、何が知恵か、その上昇(起源)の中で、前進、またここからその十分な状態の中で、さらにまた何らかのものが言われる。
Illa quae ecclesiae sunt, et vocantur spiritualia, in intimis resident apud hominem; それらは、それらは教会のものである、霊的なものと言われる、人間のもとの最内部の中に住んでいる。
illa quae reipublicae sunt, et vocantur civilia, infra illa tenent locum; それらは、それらは国家(共和国)のものである、市民(公民)のものと呼ばれる、それらの下に位置(場所)を占める。
et illa quae scientiae, experientiae, et artis sunt, et vocantur naturalia, faciunt subsellium illorum. またそれらは、それらは知恵のもの、経験のもの、技術のものである、自然的なものと呼ばれる、それらの長椅子をつくっている。
Quod illa quae ecclesiae sunt, et vocantur spiritualia, in intimis resideant apud hominem, est causa quia conjungunt se cum caelo, et per caelum cum Domino, non enim alia a Domino per caelum intrant apud hominem. それらは、それらは教会のものである、また霊的なものと呼ばれる、人間のもとの最内部に住んでいることは、理由がある、それ自体を天界と結合しているからである、また天界を通して主と、というのは、他のものは、主から天界を通して人間のもとに入らないから。
Quod illa, quae reipublicae sunt, et vocantur civilia, infra spiritualia teneant locum, est causa quia conjungunt se cum mundo, sunt enim mundi; それらは、それらは国家(共和国)のものである、市民(公民)のものと呼ばれる、霊的なものの下に位置(場所)を占める、理由がある、それ自体を世と結合しているからである、というのは、世のものであるから。
nam sunt statuta, leges et normae, quae vinciunt homines, ut ex illis fiat stata et sarta societas et civitas; なぜなら、規定(法令)、法律また規則であるからである、それらは人間を縛る(結びつける)、それらから、社会と都市の安定したものと固い(壊れない)ものが生じるからである。
quod illa, quae sunt scientiae, experientiae et artis, et vocantur naturalia, faciant subsellium, causa est quia arcte se conjungunt cum quinque sensibus corporis, et hi sunt ultima, super quibus interiora quae sunt mentis, ac intima quae sunt animae, quasi sedent. それらは、それらは知識の、経験のまた技術のものである、自然的なものと呼ばれる、長椅子をつくっている、理由がある、密接にそれ自体が結合しているからである、身体の五つの感覚と、また、これらは最外部(最下部)のものである、それらの上に内的なものが、それらは心のものである、そして最内部のもの、それらは霊魂のものである、あたかも、座っている。
[3] Nunc quia illa quae ecclesiae sunt, et vocantur spiritualia, in intimis resident, et quae in intimis resident, faciunt caput, et sequentia sub illis, quae vocantur civilia, faciunt corpus, ac ultima, quae vocantur naturalia, faciunt pedes, constat, quod dum tria illa in suo ordine consequuntur, homo sit perfectus homo; [3] さて、それらは、それらは教会のものである、また霊的なものと呼ばれる、最内部に住んでいる、またそれらは最内部に住んでいる、頭をつくる、またそれらの下に続くものは、それらは市民(公民)のものと呼ばれる、身体をつくる、そして最外部(最下部)のものは、それらは自然的なものと呼ばれる、足をつくるので、明らかである、それらの三つがその秩序の中で続く時、人間は完全な人間であること。
nam influunt tunc similiter, sicut illa quae capitis sunt, influunt in corpus, et per corpus in pedes; なぜなら、その時、同様に流入するからである、それが、それは頭のものである、身体の中に流入するように、また身体を通って足の中に。
ita spiritualia in civilia, et per civilia in naturalia. そのように、霊的なものは市民(公民)のものの中に、また市民(公民)のものを通して自然的なものの中に〔ある〕。
Nunc quia spiritualia in luce caeli sunt, patet quod luce sua illustrent sequentia in ordine, et calore suo, qui est amor, animent illa, et quod cum hoc fit, homini sit sapientia. さて、霊的なものは天界の光の中にあるので、その光が知恵を秩序の中で照らしていることが明らかである、またその熱が、それは愛である、それ〔知恵〕を生命を与えている、またこのことが生じるとき、人間に知恵があること。
[4] Quoniam sapientia est vitae et inde rationis, ut supra dictum est, quaeritur quid sapientia vitae est: [4] 知恵は生活のもの、またここから理性のものであるので、上に言われたように、何が生活の知恵であるか質問される――
est haec in summaria comprehensione; これである、ひとまとまりの要約の中で。
fugere mala, quia sunt damna animae, et damna reipublicae, et damna corporis; 悪を避けること、霊魂の害であるからである、また国家の害、また身体の害。
et facere bona, quia haec sunt emolumenta animae, reipublicae, et corporis. また、善を行なうこと、霊魂の利益であるからである、国家の、また身体。
Haec sapientia est, quae intelligitur per sapientiam, cum qua amor conjugialis se ligat; この知恵である、それは知恵によって意味される、それと結婚愛がそれ自体を結ぶ(縛る)。
ligat enim se per id, quod fugiat malum adulterii ut pestem animae, reipublicae, corporis; というのは、それ自体をそれによって結ぶ(縛る)から、姦淫の悪を霊魂の、国家の、身体の疫病のように避けること。
et quia illa sapientia scaturit ex spiritualibus, quae ecclesiae sunt, sequitur quod amor conjugialis sit secundum statum ecclesiae, quia est secundum statum sapientiae, apud hominem. またそれらの知恵は霊的なものからわき出るので、それらは教会のものである、~がいえる、結婚愛は教会の状態にしたがっていること、人間のもとの知恵の状態にしたがっているからである。
Per haec etiam intelligitur id, quod in antecedentibus crebro dictum est, quod quantum homo fit spiritualis, tantum in amore vere conjugiali sit; このことによってもまたそれが意味される、先行するものの中でたびたび言われたことである、どれだけ人間が霊的になるか〔によって〕、それだけ結婚愛の中にいること。
homo enim fit spiritualis per spiritualia ecclesiae. というのは、人間は教会の霊的なものによって霊的になるから。
Plura de sapientia, cum qua se conjungit amor conjugialis, videantur infra (n. 163-165). 知恵について多くのものが、それらと結婚愛が(それ自体)結合している、下に見られる(163-165番)。
* NOTA EDITORES.―Ab Auctuore hic paragraphus signis citationis inclusus est. *編集者の注――著者によりこの段落(パラグラフ)は引用の記号で囲まれている。
(3)訳文
130.(11) 結婚愛は、人間のもとの知恵の状態にしたがっているので、教会の状態にしたがっている。
結婚愛は人間のもとの知恵の状態にしたがっていることは、以前にしばしば言われた、またこれからも、しばしば言われる。そこで、ここに、何が知恵か、また(それが)教会と一つのものになっていることが説明される。
人間のもとに知識、知性、知恵がある。知識は認識のものであり、知性は理性のものであり、知恵は生活ものである。知恵は、その十分に眺められて、認識のもの、理性のもの、生活のものと一緒である。認識が先行し、理性がそれらによって形作られ、また知恵が両方のものによって、またその時、認識のものである〝真理〟にしたがって理性的に生かされる。
そこで、知恵は理性と生活のものと一緒であり、理性のものとここから生活のものである時、知恵になる、しかし、生活のものとここから理性のものになった時、知恵になる。
この世の最古代人たちは、生活の知恵以外の他の知恵を認めなかった。これが昔、「賢人たち」と呼ばれた者の知恵であった。しかし、その最古代人の後の古代人は知恵の代わりに理性の知恵を認め、これらの者は「哲人(哲学者)たち」と呼ばれた。
けれども、今日、多くの者は知識もまた知恵と呼んでいる。学者、博学な者、単なる知識のある者たちもまた賢明な者と呼ばれている。そのように、知恵はその頂上からその谷間へ落ちた。
[2] しかし、何が知恵か、その起源、前進の中で、またここからその十分な状態の中で、さらにまた何らかのものが言われる。
霊的なものと言われる教会のものは、人間のもとの最内部に住んでいる。市民のものと呼ばれる国家のものは、それらの下に位置を占める。自然的なものと呼ばれる知恵のもの、経験のもの、技術のものは、それらの長椅子をつくっている。
霊的なものと呼ばれる教会のものであるが人間のもとの最内部に住んでいることの理由は、天界と結合し、また天界を通して主と結合しているからである、というのは、他のものは、主から天界を通して人間のもとに入らないから。
市民のものと呼ばれる国家のものが霊的なものの下に位置を占める理由は、世と結合しているからである、というのは、世のものであるから。なぜなら、人間を縛る規定、法律、規則があり、それらから、社会と都市の安定と壊れないものが生じるからである。自然的なものと呼ばれる知識、経験、技術のものが長椅子をつくっている理由は、身体の五つの感覚と密接に結合していて、これらは最下部のものであって、それらの上に心のものである内的なもの、そして霊魂のものである最内部のものが、あたかも、座っているからである。
[3] さて、霊的なものと呼ばれる教会のものは最内部に住んでいて、は最内部に住んでいるものは頭をつくり、またそれらの下に続く市民のものと呼ばれるものは、身体をつくり、そして自然的なものと呼ばれる最下部のものは足をつくるので、それらの三つのものがその秩序で続く時、人間は完全な人間であることが明らかである。
なぜなら、その時、頭のものであるが身体の中に、また身体を通って足の中に流入するように、同様に流入するからである。そのように、霊的なものは市民のものの中に、また市民のものを通して自然的なものの中に〔流入する〕。
さて、霊的なものは天界の光の中にあるので、その光が知恵を秩序の中で照らし、また愛であるその熱が生命を与え、またこのことが生じるとき、人間に知恵があることが明らかである。
[4] 知恵は生活のもの、またここから理性のものであるので、前に言われたように、何が生活の知恵であるか質問される――ひとまとまりの要約したものはこれである。
悪を避けること、霊魂の害、また国家の害、身体の害であるからである。また、善を行なうこと、霊魂、国家、身体の利益であるからである。
知恵によって意味されるものはこの知恵であり、それと結婚愛は結ばれる。というのは、姦淫の悪を霊魂、国家、身体の疫病のように避けることによって結ばれるから。またそれらの知恵は教会のものである霊的なものからわき出るので、結婚愛は教会の状態にしたがっていることがいえる、人間のもとの知恵の状態にしたがっているからである。
このことによってもまた、先行するものの中でたびたび言われたことであるが、人間が霊的になればなるほど、それだけ結婚愛の中にいることが意味される。というのは、人間は教会の霊的なものによって霊的になるから。
結婚愛と結合している知恵について多くのものが、以下に見られる(163-165番)。
(1)原文
131. (xii.) Et quia ecclesia est a Domino, quod etiam amor conjugialis sit ab Ipso.― Hoc quia est consequens ex supradictis, supersedeo confirmare pluribus. Praeterea, quod amor vere conjugialis sit a Domino, testantur omnes angeli caeli; et quoque quod ille amor sit secundum statum sapientiae, et status sapientiae secundum statum ecclesiae apud illos. Quod angeli caeli testentur illa, patet ex Memorabilibus post capita, quae sunt visa et audita in mundo spirituali.
(2)直訳
131. (xii.) Et quia ecclesia est a Domino, quod etiam amor conjugialis sit ab Ipso.― (12) また、教会は主からであるので、結婚愛もまたその方からであること。
Hoc quia est consequens ex supradictis, supersedeo confirmare pluribus. これが上述のことからの結果であるので、多くのものから証明(説明)することを〔私は〕省略する(割愛する)。
Praeterea, quod amor vere conjugialis sit a Domino, testantur omnes angeli caeli; さらに、真の結婚愛が主からであることは天界のすべての天使に証言されている。
et quoque quod ille amor sit secundum statum sapientiae, et status sapientiae secundum statum ecclesiae apud illos. そしてまた、その愛は知恵の状態にしたがっていること、また知恵の状態はかれらのもとの教会の状態にしたがって〔いる〕。
Quod angeli caeli testentur illa, patet ex Memorabilibus post capita, quae sunt visa et audita in mundo spirituali. 天界の天使たちに(より)それらが証言されていることは、章(複数)の後ろのメモラビリアから明らかである、それらは霊界の中で見られ、聞かれたものである。
(3)訳文
131.(12) また、教会は主からであるので、結婚愛もまたその方からである。
これが前述のことからの結果であるので、多くのものから説明することを〔私は〕割愛する。
さらに、真の結婚愛が主からであることは天界のすべての天使に証言されている。そしてまた、その愛は知恵の状態にしたがっている、また知恵の状態は彼らのもとの教会の状態にしたがって〔いる〕。
天界の天使たちによりそれらが証言されていることは、各章の後ろのメモラビリアから明らかであり、それらは霊界の中で見られ、聞かれたものである。